PreNNE 07-03-2013 PREVENTIEBELEID ERGONOMIE Roeland Motmans, Eur Erg Preventieadviseur Ergonomie IDEWE Preventiebeleid ergonomie Instructie Risico-analyse Ontwerp - Aankoop www.ergonomiesite.be 1
Actoren Management Werknemers Hiërarchische lijn Preventiedienst Werkgroep ergonomie Werknemers Preventiedienst Aankoop / Engineering Instructie Risico-analyse Ontwerp - Aankoop www.ergonomiesite.be aanvoer inpak afvoer 2
ONTWERP EN AANKOOP Ontwerprichtlijnen 1.! Werkhoogte 2. Reikafstanden 3. Been- en voetenruimte 4. Tilzones 5. Schuiven beter dan tillen 3
1. Werkhoogte 1094mm * - 50mm * - 00mm * - 50mm * + 30mm 1094mm: gemengd 1057mm: vrouwen 1132mm: mannen - 50mm: matige precisie assemblage - 100mm: matige kracht tillen <10kg - : tool onder hand + : tool boven hand Hoogte materiaal + 30mm 1023 mm 1. Werkhoogte 4
2. Reikwijdtes 60 cm 45 cm 30 cm Incidenteel: < 2x/min Frequent: > 2x/min Continu: > 10x/min 2. Reikwijdtes > 60 cm >10x/min < 30cm >10x/min > 30cm 5
2. Reikwijdtes 3. Voetruimte > 15 cm, zo open mogelijk 6
4. Tilzones (> 3 kg) 175 cm 5 10 15 10 5 5 10 5 135 cm 105 cm 90 cm 55 cm 45cm 60cm 4. Tilzones (> 3 kg) < 55cm > 5 kg > 105 cm > 10 kg 7
4. Tilzones (> 3 kg) 5. Vermijd het tillen 8
Ontwerp- en aankoopstandaard Ontwerp- en aankoopstandaard! Kantoorruimte: NEN 1824! Bureaustoel: NBN-EN 1335, NPR 1813! Bureautafel: NBN-EN 527, NEN 2449! Beeldscherm: TCO 03 of TCO 5.0! Toetsenbord: KB 1993! Voetensteun: DIN 4556! Documenthouder! Laptopsteun! Verlichting: NBN-EN 12464-1! Geluid: NBN S1-401! Klimaat: ARAB art. 57-58 en 64 9
Ontwerp- en aankoopstandaard RISICOANALYSE 10
Stappen risicoanalyse!taakanalyse!risico-inventarisatie!risico-evaluatie!preventiemaatregelen Taakanalyse!Inpakken fruit!aanvoer fruit!inpak schaaltjes Vroege shift:! 6u 9u! 9u15 12u! 12u30 14u Late shift:! 14u 17u45! 18u15 22u00 Inpakken! max. 3u45! 70 TA/min Tillen! 1 bak per minuut! 12 kg per bak! max. 2u30 11
Risico-inventarisatie!Inpakken fruit -! Houding -! Repetitiviteit -! Langdurig staan -! Mentaal!Aanvoer fruit -! Tillen en dragen!inpak schaaltjes -! Tillen -! Trekken en duwen -! Houding Risico-evaluatie Risico Methode Resultaat Houding RULA EN 1005-4 Tillen NIOSH KIM tool Groen Geel Trekken en duwen Snook KIM tool Rood Repetitiviteit OCRA KIM tool Energieverbruik Hartslag Beeldschermwerk Checklist www.ergonomiesite.be 12
Preventiemaatregelen OPLOSSINGSGERICHT PARTICIPATIEF MULTIDISCIPLINAIR TILLEN 13
NIOSH methode RWL = 23 kg x Hf x Vf x Df x Ff x Af x Cf Horizontale afstand Verticale afstand Verticale verplaatsing Frequentie Asymmetrie Contact met last NIOSH RWL = 23 x 0,55 x 0,83 x 0,86 x 0,75 x 0,71 x 0,95 = 4,6 kg Horizontaal: 45 cm Verticaal: 15 cm Verplaatsing: 120 cm Frequentie: 1x/min Werkduur: > 2u/dag Rotatie: 90 Contact: gewoon, < 75cm RWL: 4,6 LI: 2,63 2,63 14
KIM methode 15
HOUDING RULA methode!houding -! Schouder, elleboog, pols -! Nek, rug, benen!spierwerk -! Statisch (>1min) of repetitief (4x/min)!Kracht / gewicht -! 0-2 kg -! 2-10 kg -! > 10 kg 16
RULA Schouders: >45 Elleboog: > 100 Pols: < 15, zijwaarts Pols: pronatie Herhaling: > 4x/min Gewicht: 0-2 kg Nek: 0-10 Romp: > 20 Voeten: stabiel Statisch: > 1min Gewicht: 0-2 kg 5 17
RULA methode!evaluatie voor links / rechts!risicozones 1-2 Aanvaardbaar risico 3-4 Verder onderzoek 5-6 Aanpassen op termijn 7 Snel aanpassen Praktijkvoorbeeld 18
Praktijkvoorbeeld Praktijkvoorbeeld 19
HERHALING OCRA checklist! Herstel (aantal pauzes)! Frequentie (statisch / dynamisch)! Kracht (> 3 op Borg schaal)! Houding (schouder, elleboog, pols, hand, herhaling)! Extra (koude, druk, trillingen, precisie, tempogebonden)! Duur (netto aantal minuten) OCRA checklist score = (Frequentie + Kracht + Herstel + Houding + Extra) x Tijd 20
OCRA checklist Frequentie: heel snelle bewegingen Kracht: volle doos, < 1/3 tijd Herstel: middagpauze Houding: pincetgreep >80% tijd Herhaling: cyclustijd < 8s Bijkomende factoren: tempo opgelegd Werkduur: 180-240 min Ocra checklist score = (10 + 2 + 6 + 11 + 1) x 0,75 = 22,5 22,5 OCRA checklist 21
Praktijkvoorbeeld Zonder buffer Met buffer STAAN 22
KB Arbeidsplaatsen!Art. 67 -! Risicoanalyse -! Statische belasting!art. 67 -! Rusttijden of zittende werktijden!min. kwartier in 1e deel vd werkdag!min. kwartier in 2e deel vd werkdag -! Ten vroegste na 1,5 uur en ten laatste na 2,5 uur Praktijkvoorbeeld 23
Praktijkvoorbeeld TREKKEN & DUWEN 24
Snook methode - Starten of rijden - Afstand duwen/trekken - Frequentie - Hoogte handvat - % mensen Snook methode 1x/8u Snook 30 kg 25
Transpaletten < 60m < 1000 kg > 60m > 4 km/dag + tillen Praktijkvoorbeeld 26
ENERGETISCHE BELASTING Hartslag Karvonen: HRR 27
Hartslag Praktijkvoorbeeld 28
INSTRUCTIE KB Manueel hanteren van lasten 1.! Plaats de voeten rond de last 2.! Hou de last dicht tegen het lichaam 3.! Hou de rug recht 4.! Buig door de benen 5.! Draai met de voeten, niet met de rug 6.! Vermijd het tillen: schuiven is beter 7.! Vraag hulp aan een collega 8.! Gebruik hulpmiddelen 9.! Zoek steunpunten 10.! Pas de werkhoogte aan!"#! 29
Praktijkvoorbeeld WAAROM ERGONOMIE 30
Casus: BMW! Stijging overbelastingsklachten! Vergrijzing werkpopulatie - In 2017: gemiddelde leeftijd 47 jaar - In 2020: 45% oudere werknemers (>50 jaar)! Pilootlijn pensioner s line - WAI index - Bottom up approach - 70 veranderingen Casus: BMW Subjectief: mensen bevragen naar oplossingen Objectief: lichaamsmeter 31
Casus: BMW Casus: BMW Resultaat ergonomie: * productiviteit: 7%! * ziekteverzuim: van 7 naar 2% "# * preventiebeleid voor jong en oud 32
ERGONOMIE WERKT! Bedankt... roeland.motmans@idewe.be www.ergonomiesite.be 33