VNG Juridische 2-daagse Actualiteiten Wabo Robin Aerts Daniëlle Roelands-Fransen
Indeling middag: Wabo Quiz Algemene inleiding: waar staan we nu? Relevante jurisprudentie Capita selecta Vragen?
Wabo Quiz Vraag 1 Waar staat de afkorting Wabo voor? a) Wet algemene beschouwingen omgevingsrecht b) Wet algemene bepalingen omgevingsvergunning c) Wet algemene bepalingen omgevingsrecht d) Wet algemene beginselen omgevingsrecht
Wabo Quiz Vraag 2 Hoe lang is de Wabo al in werking? a) 10 dagen b) De Wabo is nog niet in werking c) 2 jaar en 10 dagen d) 1 jaar en 10 dagen
Wabo Quiz Vraag 3 In welk geval is sprake van onlosmakelijke samenhang? a) Kappen en bouwen b) Verbouwen van monument c) Slopen en bouwen d) Bouwen en gebruiken
Wabo Quiz Vraag 4 Wat zijn de mogelijkheden om op te komen tegen een geweigerde v.v.g.b? a) Geen mogelijkheden b) Aanvrager kan in bezwaar c) Het bevoegd gezag kan in bezwaar d) Aanvrager en bevoegd gezag kunnen in beroep
Wabo Quiz Vraag 5 Stel dat je een bijbehorend bouwwerk vergunningvrij (art. 2 bijlage II Bor) wilt bouwen, dien je dan rekening te houden met bebouwingspercentage bestemmingsplan? a) Nee, vergunningvrij is vergunningvrij b) Ja, bestemmingsplan is bepalend c) Nee, maar achtererfgebied mag maar maximaal 50% worden bebouwd d) Nee, zolang de oppervlakte niet meer bedraagt dan 30 m²
Wabo: waar staan we nu? Inmiddels ruim een jaar in werking Nog relatief weinig jurisprudentie: veel zaken worden nog onder het oude recht afgehandeld Juridische helpdesk Wabo van Ministerie I&M is op 1 oktober jl. gesloten (helpdesk Omgevingsloket blijft) Nog niet alle bestuurorganen hebben overeenkomsten gesloten met regionale uitvoeringsdiensten (RUD s)
Wat feitjes: Monitoring VROM-inspectie: circa 1,5% van rechtswege verleend Bewuste risicoafweging:impliceert bewust termijn laten passeren Najaar 2011: opnieuw monitoring Recentelijk: veel gemeenten hebben bouwleges verhoogd wegens administratieve lasten Wabo
Relevante jurisprudentie Twee richtinggevende uitspraken: 1. AbRvS 9 maart 2011 (LJN BP7155) Uitleg begrip besluitonderdeel Wabo Elk van de toestemmingen in een omgevingsvergunning, dient als een besluitonderdeel te worden aangemerkt. Let op! Wijziging jp. 6:13 Awb nu deze lijn geldt voor alle besluiten die op of na 1 april 2011 zijn bekendgemaakt, ook als de Wabo niet van toepassing is.
Relevante jurisprudentie 2. AbRvS 13 april 2011 (LJN BQ1081) Belanghebbende-begrip Indien een omgevingsvergunning meer dan één toestemming als bedoeld in artikel 2.1 en 2.2 Wabo bevat, dan wordt per toestemming bepaald of iemand belanghebbende is. Deze algemene regel is enkel anders bij een omgevingsvergunning waarbij onlosmakelijke samenhang bestaat op grond van artikel 2.7 Wabo.
Relevante jurisprudentie Overgangsrecht Algemene regel: datum aanvraag of ontwerp-beschikking bepalend voor procedure 1.6 Invoeringswet : datum beschikking is bepalend voor vraag of Wabo van toepassing is op handhavingsbesluiten (VzAbRvS 30 november 2010, 201011259/2) Rechtsmachtverdeling AbRvS en rechtbank bij handhaving: besluit op of na 1 oktober bekendgemaakt: in beroep is Rb bevoegd (VzAbRvS 3 december 2010, 201011154/2 en VzAbRvS 10 november 2010, 201010316/1)
Relevante jurisprudentie Onlosmakelijke samenhang (2.7 Wabo) Van belang is om na te gaan of de handeling tegelijkertijd twee activiteiten betreft. Bijvoorbeeld: - Kap van bomen en verleggen snelweg is niet onlosmakelijk met elkaar verbonden (LJN BP2987) - Twee bruggen ten behoeve van een parkeergarage kunnen als zelfstandige handelingen worden gezien (LJN BP9765) - Verbouwen van monument: onlosmakelijke samenhang
Relevante jurisprudentie Strijdig gebruik AbRvS 29 juni 2011, 201007465/1 (LJN BQ9624) Algemeen gebruiksverbod van art. 2.1 lid 1 onder c Wabo niet van toepassing op WRO-bestemmingsplan. Rb. Haarlem 28 maart 2011, (LJN BP9458) Geen omgevingsvergunningvrij bijbehorend bouwwerk bij hoofdgebouw dat in strijd met bestemmingsplan wordt gebruikt.
Relevante jurisprudentie Bouwen Gebouw hoeft (nog) niet te zijn opgericht om als oorspronkelijk hoofdgebouw te worden aangemerkt. Vergunningvrij bouwwerk mag ook gelijktijdig met of zelfs kort voorafgaande aan oprichten van het hoofdgebouw worden gerealiseerd (Vz Rb Den Bosch, 16 februari 2011, LJN:BP5782) aannemelijk dat hoofdgebouw wordt opgericht (NvT)
Capita selecta Start en einde beroepstermijnen Algemene regel: 6.1 lid 1 Wabo: inwerkingtreding dag na bekendmaking Uitz.: besluiten die onomkeerbare gevolgen hebben (lid 2 sub a) of gevolgen voor de fysieke leefomgeving (lid 2 sub b) treden pas in werking na afloop bezwaar-/beroepstermijn of na uitspraak vovo (6.1 lid 2 en lid 3 Wabo) Uitz.: van rechtswege verleende vergunningen treden pas na afloop bezwaartermijn of uitspraak vovo in werking (6.1 lid 4 Wabo)
Rechtsbescherming in twee instanties: Rb en AbRvS Afhankelijk van vraag of reguliere of uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing is: eerst bezwaar Uitz.: gecoördineerde omgevingsvergunning (Wro/Waterwet) Bezwaar-/beroepstermijn vangt aan na bekendmaking besluit: regels Awb
Gefaseerde omgevingsvergunning I Art. 2.5 lid 1 Wabo: op verzoek aanvrager Voor twee of meer activiteiten Bevoegd gezag wordt bepaald door totale project/geheel van activiteiten Voorbereidingsprocedure wordt bepaald door totale project/geheel van activiteiten 1 e en 2 e fase samen worden aangemerkt als vergunning: 6.3 Wabo
Gefaseerde omgevingsvergunning II Art. 2.5 lid 3 Wabo: Beslistermijn van 14 weken bij uitgebreide voorbereidingsprocedure als op gefaseerde omgevingsvergunning zelf niet de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing is Beslissing op 2 e fase altijd na 1 e fase. Uitz. vormt tweede fase met reguliere voorbereidingsprocedure: dan kan 2 e fase gelijktijdig met 1 e fase worden verleend.
Binnenplanse vrijstelling/kruimelontheffing I VzAbRvS 1 april 2011, 201100375/2 Hoewel art. 3.9 Wabo niet voorziet in indienen zienswijzen, komt aan een bestemmingsplan aanvullende werking toe. Gelet op beslistermijn van 8 weken voor reguliere voorbereidingsprocedure, volstaat een termijn van 2 weken voor het indienen van zienswijzen. Maar: Vz. Rb. Dordrecht 16 september 2011, LJN BT6171: geen aanvullende werking bp. Zienswijzen niet nodig omdat bezwaar openstaat
Binnenplanse vrijstelling/kruimelontheffing II Relatie met 4:7/4:8 Awb In verlengde van uitspraak 1 april jl. kan gelegenheid worden geboden tot indienen zienswijze. Termijn van 8 weken zal doorgaans krap zijn. Art. 3.9 lid 2 Wabo: reden voor verlenging beslistermijn! Vaste jp: niet toepassen van 4:7/4:8 Awb kan in bezwaar worden gerepareerd.
Vergunningvrij bouwen Art. 2 bijlage II Bor: bouwen en/of gebruik in strijd met geldend planologisch regime zonder omgevingsvergunning Art. 3 bijlage II Bor: bouwen zonder omgevingsvergunning, maar bouwen én gebruik wel in overeenstemming met bp. Art. 5 bijlage II Bor: art. 2 en 3 niet van toepassing bij activiteit mbt bouwwerk dat in strijd met of zonder omgevingsvergunning is gebouwd of wordt gebruikt (zie uitspraak Rb Haarlem 28 maart 2011, LJN BP9458)
Vergunningvrij bouwen Bor gaat voor op bestemmingsplan (alleen bij art. 2!!!) Aanvullende werking bestemmingsplan beperkt tot zaken die artikel 2 bijlage II Bor niet regelt. Voor artikel 2 bijlage II Bor geldt: Vergunningvrije bebouwing telt niet mee bij vraag of bebouwingspercentage uit bp. wordt overschreden (ABRS 10 juli 2002, 200101969/1, LJN AE5113). Dit is recentelijk bevestigd door Rb. Almelo 20 april 2011, LJN BQ2559 en Rb. Arnhem 23 augustus 2011, LJN BR6846
Art. 3 bijlage II Bor niet van toepassing bij bouwen in strijd met het bestemmingsplan (AbRvS 27 juli 2011, 201009516/1/H1) Strijd met bp.: art. 2.1 lid 1 sub c Wabo: zowel bouwen als gebruik!!! Art. 3 bijlage II Bor: eerst naar bp. kijken, dan pas naar Bor Bp: aanpassen aan art. 3 of juist beperktere bouwvoorschriften opnemen
Casus Woning met achtererfgebied van 100 m² Vergunningvrij mag 30 m² worden gebouwd Bp. laat ook 30 m² toe Vraag: Is de voorwaarde van 50% bebouwing van toepassing op alle bouwwerken?
Antwoord Artikel 2 lid 3 onder e bijlage II Bor is alleen relevant voor zover sprake is van vergunningvrij bouwen 50%-regel ziet op alle bebouwing in het achtererfgebied Gaat om feitelijke bebouwing en de bebouwing die vergunningvrij bouwen daar aan toevoegt. Planologische mogelijkheden spelen geen rol
Dus stel: Achtererfgebied 100 m² waar al 30 m² (vergund) staat In principe mag op 2,5 meter 30 m² worden gebouwd maar dan wordt de 50%-regel overtreden dus er mag nog maar 20 m² worden gebouwd. Stel dat al 30m² vergunningvrij is gebouwd in achtererfgebied, ook dan maar nog maar 20 m² worden gebouwd maar alleen in strook binnen 2,5 m. van hoofdgebouw.
50%-regel wordt pas relevant indien achtererfgebied kleiner is dan 60 m² of wanneer niet alleen buiten de 2,5 m zone een bouwwerk vergunningvrij wordt opgericht maar tevens binnen de 2,5 m zone. Gevolg van 50%-regel is dat vergunningvrij bouwen makkelijker is naarmate achtererfgebied groter is. Nieuwe bp: beperken achtererfgebied bij voorkomen vergunningvrij bouwen Let op: art. 7 bijlage II Bor: mogelijkheid tot bouwen meer dan 30 m² mits ondergeschikt aan hoofdgebouw.
ABRvS 24 augustus 2011, 201010526/1/H1 Uitleg art. 2 aanhef en onder 3, onderdeel b, onder 2 van bijlage II Bor. Oppervlakte-eis heeft betrekking op deel dat gelegen is binnen 1 meter vanaf een aan de zij- of achterkant gelegen naburig erf. Buiten zone van 1 meter, geldt de beperking van 10 m² niet.
Nota van toelichting Bor: jp. vergunningvrije bouwwerken niet meerekenen bij bepalen of voldaan wordt aan bebouwingspercentage bp. (Stb. 2010/143, p. 145) ook van toepassing op Wabo. Dus: voordeliger om eerst vergunningvrij vol te bouwen en daarna pas vergunningplichtig waarbij getoetst moet worden aan bp. 60% bebouwing dus mogelijk als eerst vergunningvrij en dan nog op grond van bp. wordt gebouwd.
MAAR: art. 20 Bro / art. 3.25 Wro is niet overgenomen in Wabo of Bor Uitspraken Rb. Almelo en Rn Arnhem gaan daar aan voorbij Nu oude jp. nog wordt toegepast, is niet mogelijk om in bp. op te nemen dat vergunningvrij bouwen meegerekend dient te worden bij oppervlakteberekening.
Let op: Art. 1 lid 1 bijlage II Bor Definitie erf: ( ) voor zover een bestemmingsplan of een beheersverordening van toepassing is, deze die inrichting niet verbieden. Zie o.a. ABRvS 22 juni 2011 (201007090/1/H1) Van overeenkomstige toepassing op Wabo/Bor
Stb. 2011/330 Wet modernisering monumentenzorg Stb. 2011/339 Wijziging Bor Treedt per 1 januari 2012 in werking (Stb. 2011/331) Vergemakkelijken eenvoudige ingrepen monument (rijks, provinciaal en gemeentelijk) en beschermd stads- en dorpsgezicht (rijks, provinciaal en gemeentelijk) verruiming vergunningvrij bouwen in, aan of op monumenten/stads- en dorpsgezichten Reguliere procedure wordt van toepassing op monumentenvergunning Artikel 5 lid 3 Bor wordt geschrapt!
Uov van toepassing bij weigering? 3.10 Wabo: uitgebreide voorbereidingsprocedure verlenen Wm: uov bij weigering 3.12 Wro: geen uov bij weigering 3.10 lid 2 Wabo uitz. op uov: geen weigering!
Aandachtspunten v.v.g.b. Wabo kent geen termijn voor afgeven v.v.g.b Geweigerde v.v.g.b. betekent weigering omgevingsvergunning (2.20a Wabo) Alleen bevoegd gezag kan in beroep tegen weigering v.v.g.b. (6.5 Wabo) Belanghebbende kan in beroep: exceptieve toetsing v.v.g.b.
Geen v.v.g.b. bij tijdelijke afwijking bestemmingsplan ( Vz. Rb. Haarlem, 27 juni 2011, LJN BQ9883). 6.5 lid 3 Bor: raad kan lijst van gevallen vaststellen waarvoor geen v.v.g.b. nodig is (idem 6.7 lid 3 Bor voor provinciale inrichtingen). Verschaft bevoegdheid aan college! Parallel met jp. provinciale lijst ex art. 19 lid 2 WRO (ABRvS 28 juni 2006, 2005062894/1).
Financiële uitvoerbaarheid en Wabo ABRvS 10 augustus 2011, 200907374/1/R1 Vernietiging exploitatieplan leidt niet automatisch tot vernietiging bestemmingsplan 3.5 Wabo aanhoudingsverplichting tot exploitatieplan onherroepelijk is duurt voort ook nadat exploitatieplan vernietigd is Mogelijkheid exploitatieovereenkomst?
Omgevingsvergunning Beperkte Milieutoets (OBM) Per 1 januari 2011 (Stb. 2010,781 en Stb. 2010,749) Art. 2.1 sub 1 Wabo juncto 2.2a en 5.13a/b Bor Activiteiten waarvoor een m.e.r.- beoordeling verplicht is Activiteiten waarvoor het bevoegd gezag een lokale toets moet uitvoeren om te beoordelen of de activiteit ingepast kan worden in de lokale situatie
Omgevingsvergunning Beperkte Milieutoets Reguliere procedure (hoofdstuk 4 Awb) Aanvullende eisen 3.8 en 3.9 Wabo en art. 6.19 Bor Uitgebreide procedure indien tegelijkertijd een andere Wabo-activiteit wordt aangevraagd waarop afdeling 3.4 Awb van toepassing is. Weigeringsgronden: 5.13a en b Bor
Wijzigingen Wabo Wabo blijft in ontwikkeling Wetsvoorstel aanvulling overgangsrecht Wabo (EK 2010-2011, 32 588, nr. A. (tbv 19 WRO en projectbesluit) (4 oktober jl. behandeld in EK). (zie ook Rb. Utrecht 18 mei 2011, LJN BQ8451) TK 2010-2011, 32 844, nr. 1-4 (Herstel wetstechnische gebreken en aanvulling Wabo)
Wabo Quiz: nu de uitleg! Vraag 3 In welk geval is sprake van onlosmakelijke samenhang? a) Kappen en bouwen b) Verbouwen van monument c) Slopen en bouwen d) Bouwen en gebruiken
Wabo Quiz: nu de uitleg! Vraag 4 Wat zijn de mogelijkheden om op te komen tegen een geweigerde v.v.g.b? a) Geen mogelijkheden b) Aanvrager kan in bezwaar c) Het bevoegd gezag kan in bezwaar d) Aanvrager en bevoegd gezag kunnen in beroep
Wabo Quiz: nu de uitleg! Vraag 5 Stel dat je iets vergunningvrij (art. 2 bijlage II Bor) wilt bouwen, dien je dan rekening te houden met bebouwingspercentage bestemmingsplan? a) Nee, vergunningvrij is vergunningvrij b) Ja, bestemmingsplan is bepalend c) Nee, maar achtererfgebied mag maar maximaal 50% worden bebouwd d) Nee, zolang de oppervlakte niet meer bedraagt dan 30 m²
VRAGEN? Voor meer informatie zie ook: www.pelsrijcken.nl/wabo