Pendelbemiddeling, wat is het Pendelbemiddeling kan worden ingezet als het niet lukt de buren na 1 intake gesprek bij elkaar te brengen voor een gezamenlijk gesprek en de bemiddelaars van oordeel zijn dat een verlengde intake alsnog kan leiden tot een bemiddelingsgesprek. Als bemiddelaar kun je tot dit oordeel komen omdat jij informatie hebt van een of van beide partijen, waardoor je denkt: als ze dat maar van elkaar zouden weten, dan. Maar in een gewone bemiddeling mag je die informatie niet geven aan de partijen. In zo n situatie kun je overwegen om tot een verlengde intake (extra individuele gesprekken) over te gaan. Dat noemen we pendelbemiddeling. Deze extra stap is wel aan strikte regels gebonden. Zo is het niet de bedoeling om via de bemiddelaars tot een oplossing te komen. In principe blijft het doel om tot een gezamenlijk gesprek te komen. En een pendelbemiddeling kan dan net het juiste zetje zijn. Pendelbemiddeling, voorwaarden en valkuil Pendel kan worden overwogen en aangeboden als een eerste intake met beide buren heeft plaats gevonden. Pendelbemiddeling kan alleen als beide buren ermee instemmen en overeenkomen om via de bemiddelaars over (hun problemen met) het conflict/de situatie te communiceren. Het risico bestaat dat je in het eerste gesprek met buur 1, zelf al denkt, nou dat zal wel nuttige informatie kunnen zijn voor de andere buur. Let op: zolang je buur 2 niet gesproken hebt, weet je niet wat die al weet en of het relevante informatie is voor de situatie! Pendelbemiddeling, hoe werkt het? Pendelbemiddeling wordt op dezelfde manier uitgevoerd als een reguliere bemiddeling met als kenmerkend verschil dat alle communicatie via de bemiddelaars verloopt. Voor de bemiddelaars is het de uitdaging om niet de boodschapper te worden van de buren, maar om de wensen, de verlangens en de behoeften erachter bespreekbaar te krijgen. Dus niet: het licht moet om 12.00 uur uit. Wel: mijn dochter kan niet slapen als het licht blijft branden, want dat doet haar denken aan de brand bij... Het gaat erom dat er wederzijds begrip kan ontstaan. Want dat kan leiden tot een gezamenlijk gesprek. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat via en met de bemiddelaars oplossingen worden bedacht. Het gaat erom dat de buren uiteindelijk zelf met elkaar in gesprek komen en dat ze dan, net als bij een reguliere bemiddeling, samen tot oplossingen komen. Ook hier geldt: jullie mogen alleen doorgeven waarvoor jullie toestemming hebben. Check dat dus goed! Het is verstandig om vaste vragen te hebben en de samenvatting van de antwoorden (voor je zelf) op te schrijven. Het gaat om maximaal (nog) 2 intake gesprekken met beide buren. In totaal kan het dus oplopen tot 3 afzonderlijke gesprekken vóór het gezamenlijk gesprek. Zie verder het protocol. Voor alle duidelijkheid: het is geen individuele begeleiding om met de situatie om te gaan. Dat is coaching. Het is de bedoeling om via de bemiddelaars het inzicht bij partijen in de belangen en wensen van de ander te vergroten, waardoor er alsnog een opening ontstaat voor een gesprek. 1
Protocol Pendelen Doel is het inzicht bij partijen in de wensen en belangen van de ander te vergroten, waardoor er alsnog een opening ontstaat om het gesprek met elkaar aan te gaan. Het doel blijft om uiteindelijk toch tot een gezamenlijk bemiddelingsgesprek te komen. Doel is niet om het probleem via pendelen en de bemiddelaars op te lossen. Dit protocol is geschreven alsof P2 geen bemiddelingsgesprek wil en het eerste pendel gesprek met P2 is. Als het pendelen begint bij P1, dan draai je het om. Het protocol is een richtlijn, het is niet in beton gegoten. Iedere situatie is anders. Zeker na het eerste pendelgesprek is er geen blauwdruk meer te geven. 1. Gesprek met P1: ja t.a.v. bemiddelingsgesprek 2. Gesprek met P2: nee t.a.v. bemiddelingsgesprek Geef bedenktijd (max. 1 week) om voorstel tot bemiddelingsgesprek nog eens te overwegen (mogen we u over een paar dagen hierover terug bellen?) 3. Bemiddelaars overwegen in die week met elkaar of pendelen de kans op een bemiddelingsgesprek vergroot. Voorwaarde: voor gesprek met P2 afstemmen met de eigen intervisiebegeleider 4. Telefoongesprek met P2. a. checken of P2 toch bemiddelingsgesprek wil. Zo nee b. aanbod pendelen. Als hierop een ja: aangeven dat je dit aan P1 zal voorstellen. En spreek onder voorbehoud vast een datum. Je moet P2 toch terug bellen als P1 niet wil. 5. Telefoongesprek met P1. Overleg of hij ook wil beginnen met pendelen (in de hoop dat daarna alsnog een bemiddelingsgesprek zal plaatsvinden) Zo nee Terug naar P2 en afsluiten (en afspraak afzeggen) Zo ja Maak een afspraak met P1. Het hangt van de situatie af of je eerst met P2 spreekt of met P1. 6. Eerste Pendelgesprek met P2. Check na afloop of P2 misschien toch al wel voelt voor een gezamenlijk gesprek. Zo ja, let erop dat je P1 nog geen 2 e keer hebt gesproken. Zo nee, dan ga je verder met pendelen. 7. Eerste Pendelgesprek met P1. 8. Tweede Pendelgesprek met P2. Herhaal dat het de laatste ronde wordt. Check of P2 nu wel een gesprek wil. Zo ja, stem af hoe je P1 informeert (telefonisch of met een bezoek). Zo nee, dan heb je in elk geval een 2 e en laatste pendelgesprek met P1. 9. Tweede Pendelgesprek met P1. Als er dan toch geen gezamenlijk gesprek mogelijk is, de bemiddeling afronden. Als er dan wel een gezamenlijk gesprek komt: dan verder als een reguliere bemiddeling. Aandachtspunt is wel dat P2 nog terugkoppeling moet krijgen van het laatste gesprek met P1. Tip: een pendelbemiddeling kan op 1 avond of ochtend of middag worden georganiseerd! 2
Draaiboek pendelen Telefonische uitnodiging aan P2 voor Pendelen. Een voorbeeld: U heeft gezegd dat u geen bemiddelingsgesprek wilt. Klopt dat nog? Dat respecteren wij uiteraard. Echter, u heeft ons een aantal zaken verteld, die wij niet konden doorvertellen, omdat we afgesproken hadden dat ons gesprek vertrouwelijk was. Wij denken echter dat als uw buren die informatie wel zouden hebben, het voor hun duidelijker wordt, wat er voor u speelt (waarom u geen gesprek wilt). Aangezien we toch willen helpen een voor u beiden vervelende situatie te verbeteren hebben we besproken of we u een alternatief kunnen aanbieden. En wat wij u kunnen voorstellen is, dat de communicatie eerst nog via ons verloopt. Dat is dus anders dan we eerst voorstelden. Als u dat goed vindt, dan spreken wij nog een keer extra af, afzonderlijk, met u en met uw buren. Aan het eind van het gesprek beslist u welke informatie wij kunnen delen met uw buren, zodat uw buren meer inzicht kunnen krijgen in dat, wat voor u belangrijk is (uw belemmering is). Het gaat dan om maximaal nog 2 gesprekken met u en ook met uw buren. En misschien dat u daarna dan toch samen tot een oplossing kan komen. Telefonische uitnodiging aan P1 voor Pendelen. Bijvoorbeeld; We hebben uw buur gesproken. Die wil nog geen gezamenlijk gesprek. Hij is wel bereid via ons te onderzoeken of er over en weer meer begrip voor ieders situatie kan komen. Als u daaraan wilt meewerken, dan loopt de communicatie eerst via ons. Dat betekent concreet dat we nog 1 of misschien 2 afzonderlijke gesprekken met u allebei zullen hebben. Aan het eind van elk gesprek stemmen we af welke informatie wij over en weer kunnen doorgeven, zodat u allebei meer inzicht kunt krijgen in dat wat belangrijk is voor de ander. En misschien dat er daarna dan toch een gezamenlijk gesprek kan komen. Zo ja, dan maken wij graag een nieuwe afspraak met u. Noot Het helpt om ervan uit te gaan dat dit procedure gesprekken zijn. Het helpt van te voren op te schrijven wat je wilt gaan zeggen. Het helpt om uit de inhoud te blijven. De kern is: jullie communiceren in de eerste fase via ons. Dat wijkt af van wat we eerder hebben gezegd. Als P1 de aanvrager is, dan wil hij graag een gesprek. De kans is dus reëel dat hij ook instemt met een andere aanpak. 3
GESPREK MET P2 Het is een verdieping van het eerste gesprek. Met als doel bij de belangen uit te komen. Kans is groot dat je meer informatie kunt krijgen dan in het eerste gesprek boven tafel is gekomen. Controleer eerst of P2 goed begrepen heeft wat de bedoeling is van pendelen. Doel is dat u allebei meer inzicht krijgt in wat voor u belangrijk is en wat voor uw buur. Ga dan terug naar zijn verhaal en vertaal dat in belangen die je mag bespreken met P1. En check dit goed met P2. Zorg dat het een gesprek wordt en geen boodschappenlijstje. Feiten en gevoelens: Eerst willen we nog eens terug gaan naar uw verhaal. - Het is al weer een tijdje geleden dat wij elkaar spraken, daarom wil ik u vragen even kort voor ons samen te vatten wat er voor u aan de hand is Alternatief: Het is al weer een tijdje geleden dat we elkaar spraken, daarom willen we eerst met u doornemen of we uw verhaal zo goed samenvatten Klopt dit? - Hoe is de situatie nu? Is er iets veranderd sinds wij u spraken? - Wat vindt u het moeilijkste van alles dat gebeurd is / waar heeft u het meeste last van? - Wat hoeft er niet te veranderen? Belangen. Herformuleer zodat je uitkomt bij een belang (in plaats van een standpunt), zoals; contact, veiligheid, respect, privacy, rust, ontspanning) - Wat vindt u het belangrijkste dat de buren weten/begrijpen van uw situatie - Stel dat uw buren uw behoefte om.. zouden respecteren, wat zou er dan bij u veranderen - Wat zou u in dat geval kunnen doen - Wat zou u van de buren willen weten Preciseren en concretiseren van het belang. Vermijd oplossingen! Samenvatten Vat samen wat de kern is in zo concreet mogelijke belangen. In wensen, niet in klachten. Controleer of je dit met de buren kan bespreken. Schrijf dit op (en vergeet niet te zeggen waarom je nu wel iets op schrijft). Controleer of wat er nu besproken is aanleiding is om toch zelf aan tafel te gaan! 4
GESPREK MET P1 Controleer eerst of P1 goed begrepen heeft wat de bedoeling is van pendelen. Realiseer je dat P1 nieuwsgierig is naar informatie van/over P2. Begin daar niet mee. Ga eerst ook weer terug naar zijn verhaal en vertaal dat in belangen. Want het gaat om de wederkerigheid. En controleer of je die mag bespreken met P2. Zorg dat het een gesprek wordt en geen boodschappenlijstje. Huidige situatie Eerst zou ik nog eens terug willen gaan naar uw verhaal. - Het is al weer een tijdje geleden dat wij elkaar spraken, daarom wil ik u vragen even kort voor ons samen te vatten wat er voor u aan de hand is Alternatief: Het is al weer een tijdje geleden dat we elkaar spraken, daarom willen we eerst met u doornemen of we uw verhaal zo goed samenvatten Klopt dit? - Hoe is de situatie nu? Is er iets veranderd sinds wij u spraken? - Wat vindt u het moeilijkste van alles dat gebeurd is/waar heeft u het meeste last van? - Wat hoeft er niet te veranderen? Belangen. Herformuleer zodat je uitkomt bij een belang (in plaats van een standpunt) zoals; contact, veiligheid, respect, privacy, rust, ontspanning) - Wat vindt u het belangrijkste dat de buren begrijpen van uw situatie - Stel dat uw buren uw behoefte om.. zouden respecteren, wat zou er dan bij u veranderen - Wat zou u in dat geval kunnen doen Overbrengen van de samenvatting gesprek met de buren (denk aan herformulering). Voer een gesprek, lees geen boodschappenlijstje voor (niet: hij vindt dit en dat en dat, enz.) Denk aan stiltes: wanneer je iets heb overgebracht niet meteen vragen: hoe is dit voor u? Gebruik stiltes, zodat het kan bezinken. - Bent u bekend met deze (wens) van de buren? - Wat is voor u het belangrijkste in het verhaal van de buren? - Zijn er vragen die u uw buren zou willen stellen, die wij mee kunnen nemen naar het gesprek met uw buren? Afspraken - Waar zou u nog opheldering over willen hebben? (concreet) - Is er nog iets dat u de buren zou willen vragen? - Is er nog iets dat u voor de buren zou willen doen? Schrijf op wat je over gaat brengen. Formuleer in wensen en niet in klachten. 5
Extra 1. Wanneer P2 niet bereid is met de ander aan tafel te zitten uiteraard eerst de standaard doorvraag vragen: wat zijn uw alternatieven /hoe zou het voor u zijn als dit probleem is opgelost wat zou u dan anders doen/stel dat een bemiddelingsgesprek goed zou uitpakken, wat zou voor u dan de belangrijkste uitkomst zijn 2. Wanneer er commitment is voor pendelbemiddeling bv bij P2, moet je nog wel duidelijk maken dat het alleen mogelijk is wanneer er ook commitment is bij P1. Maak meteen een afspraak voor een volgend gesprek (nog wel onder voorbehoud dat de andere buur dit ook moet willen). 3. Geef complimenten als iemand bereid is zich in te zetten voor een oplossing. 4. Zorg dat je alle positieve uitspraken meeneemt. Bv. De buurman is blij dat u mee wil denken over een oplossing De buurvrouw is blij dat u rekening wil houden met haar zoon die adhd heeft. Zij wil ook graag rekening houden met u. 5. Het is belangrijk dat je niet op de concrete wensen ingaat, maar dat je focust op mogelijke vragen die ze hebben en op behoeften zoals begrip, respect, beter contact etc. Onderhandelen over concrete afspraken moeten ze zelf doen. 6. Probeer zo veel mogelijk te herformuleren naar intentie en verantwoordelijkheid. Wees voorzichtig met woorden als: overbrengen / mededelen. 7. Mogelijke herformuleringen U bent best bereid hem tegemoet te komen, maar niet onder dwang Hij heeft niet gemerkt dat u iets heeft veranderd? U zou het dus op prijs stellen als hij daarop reageert? Gaan wij hem dat vertellen of doet u dat toch zelf? Zorg dat het de woorden van de ander blijven: A heeft ons verteld dat Mogelijke openingszinnen bij een bemiddelingsgesprek U heeft nu veel informatie over elkaar, via ons. Hoe is het nu voor u om hier samen aan tafel te zitten? Een korte samenvatting op macro niveau in een paar zinnen. Voor P1 gaat het kort samengevat om..en voor P2 is het belangrijk dat. Hoe wilt u nu verder? 6