ZWEMWATERPROFIEL DE KRIM

ZWEMWATERPROFIEL DE KRIM Rijkswaterstaat Zee en Delta Februari 2014

Colofon Titel: Verantwoordelijke organisatie: Oorspronkelijke versie (2008) uitgevoerd door: Actualisatie door: Opdrachtgever: Opmaak: Zwemwaterprofiel De Krim Rijkswaterstaat Zee en Delta Grontmij / DHV RPS / Tauw / KWR Rijkswaterstaat Water Verkeer en Leefomgeving Grontmij / DHV Datum actualisatie: Februari 2014 Status: BWID-code zwemwaterlocatie: Donar-code zwemwaterlocatie: Definitief (R111/NC13180307) NLBW95_KRIMBSD KRIMBSD OSWOP-code zwemwaterlocatie: 4340 NumInd-code zwemwaterlocatie: 424100011 Disclaimer Dit zwemwaterprofiel heeft de status van een onderzoek. Aan de inhoud van dit zwemwaterprofiel kunnen geen rechten worden ontleend. De in dit zwemwaterprofiel opgenomen informatie is met de grootst mogelijke zorg samengesteld, de volledigheid en actualiteit kan echter niet worden gegarandeerd. Let hiervoor ook op de datum van het opstellen of actualiseren van het zwemwaterprofiel. RWS aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden in en/of onvolledigheid van de aangeboden informatie noch voor schade die geleden wordt als gevolg van het gebruik, op welke wijze dan ook, van de aangeboden informatie in dit onderzoek. RWS aanvaardt geen verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de in dit rapport voorgestelde maatregelen. 1

INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING ZWEMWATERPROFIEL... 3 1.1 Zwemwaterprofiel... 3 1.2 Kwaliteitsklassen en normen... 3 1.3 Routekaart zwemwaterprofiel... 4 2 AANPAK... 5 3 GEBIEDSBESCHRIJVING DE KRIM... 7 3.1 Algemeen... 7 3.2 Hydromorfologie en ecologie... 9 3.3 Riolering en afvalwaterzuivering... 10 3.4 Begrenzing... 10 3.5 Gezondheidsrisico s... 10 4 ANALYSE VAN HISTORISCHE DATA... 11 4.1 Bacteriële parameters... 11 4.2 Historisch data-analyse in relatie tot weersomstandigheden... 12 5 POTENTIËLE VERONTREINIGINGSBRONNEN EN ROUTES... 13 6 BRONNENANALYSE... 14 7 EVALUATIE EN CONCLUSIES... 15 7.1 Zwemwaterkwaliteit... 15 7.2 Bronnenanalyse... 15 8 AANBEVELINGEN VOOR MAATREGELEN... 15 9 LITERATUUR... 16 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 Verslag veldbezoek Betrokken organisaties Invulblad ZWEMPROF 2

1 INLEIDING ZWEMWATERPROFIEL De Europese Zwemwaterrichtlijn (2006/7/EG) is begin 2006 vastgesteld. Het doel van deze richtlijn is het beschermen van de gezondheid van zwemmers in oppervlaktewateren. In de richtlijn worden bepalingen neergelegd met betrekking tot de monitoring en de indeling van de zwemwaterkwaliteit in kwaliteitsklassen (uitstekend, goed, aanvaardbaar en slecht) alsmede de verstrekking van informatie daarover aan het publiek en de Europese Commissie. Een pro-actief beheer van de zwemwaterkwaliteit wordt voorgeschreven, risico s moeten in kaart worden gebracht in een zwemwaterprofiel en maatregelen moeten worden uitgevoerd om minimaal een aanvaardbare kwaliteit te kunnen bereiken en blootstelling van zwemmers aan verontreiniging te voorkomen. 1.1 Zwemwaterprofiel Van iedere zwemwaterlocatie moet worden ingeschat welke emissiebronnen via welke verspreidingsroutes de zwemwaterkwaliteit negatief beïnvloeden. Hierbij spelen de locatiespecifieke eigenschappen van het zwemwater een belangrijke rol. Alle bevindingen komen samen in een zwemwaterprofiel van de desbetreffende zwemwaterlocatie. Het opstellen van een zwemwaterprofiel is een verplichting volgens de zwemwaterrichtlijn. Op basis hiervan kan de beheerder maatregelen nemen om het risico op besmetting van de zwemmer (verder) te reduceren. Het zwemwaterprofiel, eventueel aangevuld met een aantal extra metingen, maakt het mogelijk om eventuele beheersmaatregelen beter te onderbouwen. Een zwemwaterprofiel is bedoeld om inzicht te verkrijgen in de fecale verontreinigingsbronnen en routes en richt zich op de indicatoren voor fecale verontreinigingen (Escherichia coli en intestinale enterococcen) zoals die in de richtlijn gedefinieerd zijn. In dit zwemwaterprofiel wordt ook aandacht besteed aan eventuele overige gezondheidsrisico s. 1.2 Kwaliteitsklassen en normen In de Europese zwemwaterrichtlijn wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende kwaliteitsklassen, die vastgesteld worden aan de hand van de concentraties intestinale enterococcen en Escherichia coli (E.coli). Beide typen bacteriën (micro-organismen) zijn afkomstig van feces van mensen en dieren en worden daarom fecale bacteriën genoemd. Deze typen bacteriën zijn indicatorsoorten voor een grotere groep van ziekteverwekkende fecale bacteriën en kunnen leiden tot voornamelijk maag- en darmklachten. De indeling van kwaliteitsklassen is toegelicht in tabel 1.1. Tabel 1.1. Parameter Normen voor de verschillende kwaliteitsklassen voor zoute kustwateren en overgangswateren wat betreft intestinale enterococcen en Escherichia coli. Uitstekende Goede kwaliteit * kwaliteit * Intestinale enterococcen (kve/100 ml) 100 200 185 Escherichia coli (kve/100 ml) 250 500 500 * gebaseerd op een 95-percentiel ** gebaseerd op een 90-percentiel Aanvaardbare kwaliteit ** Referentiemethoden voor de analyse ISO 7899-1 of ISO 7899-2 ISO 9308-3 of ISO 9308-1 De beoordeling van elke zwemwaterlocatie en de indeling in de kwaliteitsklassen vindt plaats op basis van de metingen zoals die 4 jaar voorafgaand aan het moment van beoordelen verzameld zijn. Naast deze Europese beoordeling hanteert Nederland ook signaalwaarden voor het beoordelen van afzonderlijke metingen gedurende het badseizoen (tabel 1.2). Indien op een zwemwaterlocatie concentratie van E.coli hoger is dan 1800 kve/100 ml en/of de concentratie intestinale enterococcen 3

Evalueren? Actieprogramma hoger is dan 400 kve/100 ml wordt een extra monster genomen. Als dit extra monster bevestigt dat er sprake is van overschrijding van de signaalwaarde, wordt tijdelijk een negatief zwemadvies ingesteld. Zodra uit nieuw genomen monsters blijkt dat de signaalwaarde niet langer wordt overschreden, wordt het negatief zwemadvies weer ingetrokken. Tabel 1.2. Signaalwaarden voor intestinale enterococcen en Escherichia coli. Parameter Signaalwaarde Referentiemethoden voor de analyse Intestinale ISO 7899-1 of ISO enterococcen 400 7899-2 (kve/100 ml) Escherichia coli (kve/100 ml) 1800 ISO 9308-3 of ISO 9308-1 1.3 Routekaart zwemwaterprofiel Sinds 2005 is een algemeen protocol voorhanden voor het opstellen van een zwemwaterprofiel. Hierin is een routekaart opgenomen (zie figuur 1.1) die voor het opstellen van de zwemwaterprofielen wordt gebruikt. De aanpak volgens de routekaart resulteert in een algemeen beeld van de zwemwaterlocatie, zijn omgeving en de mogelijke bronnen van fecale verontreiniging, met een indicatie van de grootte van bijdrage van deze bronnen op de waterkwaliteit in de zwemlocatie. Beschrijving gebied/hydromorfologie Veldbezoek Historische waterkwaliteit Lijst: bronnen routes Meetprogramma Richtgetallen Analyseren Evalueren Zwemwater profiel Figuur 1.1. Algemene routekaart om te komen tot een zwemwaterprofiel. In 2008 is voor het eerst een zwemwaterprofiel opgesteld voor De Krim met gebruikmaking van de Handreiking voor het opstellen van een zwemwaterprofiel (Grontmij, RWS-RIZA, 2005). In 2013 hebben RPS, Tauw en KWR het zwemwaterprofiel geactualiseerd en de zwemzone aangepast met gebruikmaking van het rapport Optimalisatie van zwemzones Noordzee (Royal HaskoningDHV, 2012). 4

2 AANPAK Voor het opstellen van het zwemwaterprofiel zijn, aan de hand van de Handreiking voor het opstellen van het Zwemwaterprofiel, alle stappen doorlopen. Hieronder is aangegeven in welke onderwerpen deze stappen terugkomen en waar in de rapportage deze zijn terug te vinden. De gepresenteerde aanpak kan dan ook worden gezien als leeswijzer. Hoofdstuk 1 Inleiding De achtergrond voor het opstellen van een zwemwaterprofiel wordt hierin beschreven, alsmede de normen en kwaliteitsklassen volgens de zwemwaterrichtlijn. Hoofdstuk 2 Aanpak Hoofdstuk 3 Gebiedsbeschrijving Hierin wordt de zwemlocatie meer in detail beschreven op basis van de in de handreiking genoemde stappen locatiebeschrijving, gebiedsbeschrijving en veldbezoek. Hydromorfologie en ecologie. Deze paragraaf omvat de benodigde informatie over stromingen, peilen, flora en fauna (veldbezoek, hydromorfologie, gebiedsbeschrijving). Begrenzing. Het protocol Noordzee uit het rapport KRW en oppervlaktewater: Bescherming van zwemwater en oppervlaktewater voor drinkwaterbereiding onder de Europese Kaderrichtlijn Water (DHV, 2005) is gebruikt om de begrenzing van een zwemzone voor te stellen. Bij de actualisatie in 2013-2014 is de zwemzone aangepast met gebruikmaking van het rapport Optimalisatie van zwemzones Noordzee (Royal HaskoningDHV, 2012). Gezondheidsrisico s. In deze paragraaf wordt beschreven of er meldingen van gezondheidsklachten zijn geweest. Hoofdstuk 4 Analyse van historische data Analyse historische data. De microbiologische data van de zwemwaterbemonsteringen van de laatste vier jaar vormen de basis voor de analyse van de historische waterkwaliteit. Conform de Europese Zwemwaterrichtlijn zijn de parameters intestinale enterococcen en Escherichia coli geanalyseerd. Een nadere analyse wordt alleen uitgevoerd wanneer er sprake is geweest van een beoordeling in de klasse slecht of aanvaardbaar, of wanneer er een overschrijding is van de signaalwaarden. In een nadere analyse wordt gekeken naar: de invloed van weersomstandigheden, bijvoorbeeld indien overschrijdingen of verhogingen altijd optreden na hevige neerslag; een relatie met bepaalde bronnen, bijvoorbeeld wanneer alleen hoge waarden gevonden worden bij een hoge recreatiedruk; de relatie met een bepaalde periode in het jaar waarop verhogingen plaatsvinden; verhogingen kunnen van jaar tot jaar plaatsvinden op verschillende tijdstippen, maar ze kunnen ook altijd in dezelfde periode plaatsvinden. Hoofdstuk 5 Potentiële bronnen van bacteriële verontreiniging Potentiële bronnen van verontreiniging. Op basis van het veldbezoek, de analyse van de historische data, de gegevens van de waterkwaliteitsbeheerder en de plattegronden is een lijst van alle potentiële verontreinigingsbronnen en -routes voor fecale verontreiniging opgesteld. Alle potentiële bronnen en routes zijn op deze lijst gezet ook al lijken ze niet van belang. Soms blijkt dat juist een bron die vooraf niet als relevant werd beschouwd toch verhoogde waarden veroorzaakt óf dat door samenloop van omstandigheden meerdere bronnen samen verantwoordelijk zijn voor verhoogde waarden. Elke bron kan dan meetellen. 5

Hoofdstuk 6 Bronnenanalyse Indien de waterkwaliteit over de jaren 2010-2013 niet als uitstekend of goed te beoordelen is, of wanneer er overschrijdingen zijn van de signaalwaarden, zijn de potentiële verontreinigingsbronnen nader geanalyseerd met behulp van het eenvoudige spreadsheetmodel ZWEMPROF. Hiermee wordt geschat in hoeverre een bepaalde bron of bronnen een bijdrage leveren aan fecale verontreiniging van het betreffende water. Het model geeft als resultaat aan of er a) geen invloed, b) geringe invloed, c) wezenlijke invloed of d) grote invloed is van belangrijke fecale verontreinigingen. Bij een uitstekende of goede beoordeling van de zwemwaterkwaliteit zijn de conclusies uit de ZWEMPROF-modellering van de vorige versie van dit zwemwaterprofiel vermeld. Dit is het geval voor De Krim. Hoofdstuk 7 Evaluatie en conclusies Analyse en evaluatie van gegevens. Alle gegevens die afkomstig zijn uit de voorgaande stappen zijn naast elkaar gelegd en bekeken. Hierbij is vooral onderzocht welke potentiële bronnen die uit de analyse van de data van de waterkwaliteitsbeheerders, het veldbezoek en de plattegronden volgen, relevant zijn voor de zwemwaterkwaliteit op de locatie en zijn de resultaten van de spreadsheet modellering (ZWEMPROF) gebruikt. Daarnaast is een soort rangschikking van belangrijke bronnen gemaakt. Op deze manier is duidelijk waar de mogelijke knelpunten zitten en waar eventueel maatregelen genomen zouden moeten worden. Conclusies. De belangrijkste bevindingen en de (mogelijke) consequenties hiervan zijn op een rij gezet. Hoofdstuk 8 Aanbevelingen voor maatregelen Maatregelen en bevindingen. Indien er geen problemen zijn geconstateerd, bestaat er in beginsel weinig aanleiding om maatregelen te nemen. Indien er wel relevante verontreinigingsbronnen zijn gevonden of indien er onduidelijkheid is over de betrouwbaarheid van (enkele) resultaten, wordt in deze paragraaf een doorkijk gegeven naar mogelijke maatregelen. Eventueel worden preventieve maatregelen genoemd om de huidige goede situatie in stand te houden. 6

3 GEBIEDSBESCHRIJVING DE KRIM 3.1 Algemeen Zwemwaterlocatie De Krim ligt aan de Noordzeekust van het Waddeneiland Texel ten westen van De Cocksdorp in de gemeente Texel. Het strand is circa 3,5 km lang en is aan de oostkant fysiek begrensd door de natuurgebieden De Krim en De Slufter die onderdeel zijn van Natura 2000-gebied Duinen en Lage Land Texel en tevens behoren tot Nationaal Park Duinen van Texel. De zwemwaterlocatie loopt vanaf 500 m ten noorden van strandslag Paal 28 tot aan de monding van De Slufter. In figuur 3.1 is een overzicht van zwemwaterlocatie De Krim en omgeving weergegeven. In bijlage 1 is een verslag opgenomen van het veldbezoek (augustus 2013) inclusief foto s van de zwemwaterlocatie. Noordzee Paal 28 De Krim De Cocksdorp De Slufter Figuur 3.1. Overzicht van zwemwaterlocatie De Krim en omgeving. Indeling zwemzone Het strand van zwemwaterlocatie de Krim is gratis toegankelijk via strandslag Paal 28 (zie ook figuur 3.2). Rondom de strandopgang is het strand aangeduid als recreatief strand. Verder naar het noorden ligt het sportief strand waar activiteiten als kitesurfen en blokarten wel zijn toegestaan. Ten noorden van zwemwaterlocatie De Krim geldt een zwemverbod vanwege de sterke stroming tussen Texel en Vlieland. Ter hoogte van De Slufter is het strand aangeduid als natuurstrand en mogen alleen activiteiten plaatsvinden die de natuur niet verstoren. Daarnaast is tussen paal 26,4 en 27,4 naturisme toegestaan. Beheer De gemeente Texel is verantwoordelijk voor het beheer van het strand. Het strand wordt in het zomerseizoen in samenwerking met exploitanten en bezoekers door de gemeente onderhouden. Strandslag Paal 28 is daarbij aangesloten bij het MyBeach initiatief van Stichting de Noordzee. Daarbij worden bezoekers gemotiveerd om het strand te helpen schoonhouden. Zwemwaterlocatie De Krim ligt in de provincie Noord-Holland. De provincie is toezichthouder op de zwemwaterkwaliteit van het oppervlaktewater op deze en overige zwemwaterlocaties in de provincie. Rijkswaterstaat Zee en Delta is waterbeheerder van de kustwateren. Hoogheemraadschap Hollands 7

Noorderkwartier (HHNK) is beheerder van de duinen en van waterkwaliteit en waterkwantiteit van het (stedelijk) oppervlaktewater in de gemeente Texel. De contactgegevens van de betrokken organisaties zijn opgenomen in bijlage 2. Faciliteiten Bij strandslag Paal 28 is ruime parkeergelegenheid voor auto en fiets. Bovenop het duin is een strandpaviljoen aanwezig (Strandpaviljoen Paal 28). Hier zijn toiletten aanwezig. Aan weerskanten van de strandopgang zijn strandhuisjes aanwezig die gehuurd kunnen worden. Daarnaast bevindt zich op het strand een post van de Texelse Reddingsbrigade (TRB) die tijdens de zomerperiode dagelijks bemand is (1e week juni tot 1e week september 09.00-18.00 uur) en waar ook eerste hulp (EHBO) wordt verleend. Bij de post is een informatiebord aanwezig met actuele informatie over het getij en de watertemperatuur. Verder is er bij de opgang een kiosk gevestigd. Hier zijn onder andere diverse strandartikelen te koop. Ter hoogte van de strandopgang staan om de 20 m afvalbakken die afhankelijk van de drukte op het strand enkele keren per week door de gemeente worden geleegd. Ook staat er een MyBeach informatiestand met gratis afvalzakjes en een grote verzonken container voor het zwerfafval. Er zijn voorzieningen voor mensen met een handicap: parkeerplaatsen, sanitaire voorzieningen, strandrolstoel en een betonnen pad en rolmat tot aan de waterlijn. Bezoekersaantal Gemiddeld komen er 1500 tot maximaal 3000 bezoekers per dag op het strand van zwemwaterlocatie De Krim. Recreatie Ter hoogte van strandslag Paal 28 is strandbewaking aanwezig en kan onder toezicht worden gezwommen. Er wordt gewaarschuwd voor gevaarlijk zwemmen rond de aanwezige strekdammen. Bij de strandopgang wordt op een informatiebord aangegeven welke regels op het strand gelden. Van 1 mei tot en met 1 oktober is paardrijden op het strand toegestaan van zonsopkomst tot 10.00 uur en na 19.00 uur tot zonsondergang van paal 26 tot en met 33. Honden moeten op het bewaakte strandgedeelte en het naaktstrand aangelijnd zijn. Op heel Texel is het verboden een open vuur te maken op het strand. Alle watersporten die geen direct gevaar opleveren voor de veiligheid van de andere bezoekers zijn toegestaan (surfen, kanoën, zeilen en vliegeren met één lijn). Ten noorden van paal 28,4 is een zone aangewezen waar extreme (water )sporten mogen worden uitgeoefend zoals kitesurfen, vliegeren met meerdere lijnen, kitebuggiën en blokarten. Waterkwaliteitsbemonstering Vanaf 2013 vindt de monitoring van het zwemwater tijdens het zwemseizoen afhankelijk van de klasse tweewekelijks (klasse slecht/aanvaardbaar) of vierwekelijks (klasse goed/uitstekend) plaats door Rijkswaterstaat. In de zwemzone bevindt zich één monsternamepunt waar de bacteriologische en fysisch-chemische zwemwaterkwaliteit worden gemeten. In figuur 3.2 is het meetpunt weergegeven. De meest actuele informatie over de waterkwaliteit en andere bijzonderheden worden bekendgemaakt via de landelijke zwemwatersite (www.zwemwater.nl). 8

Figuur 3.2. Begrenzing, meetpunt en strandslag van zwemwaterlocatie De Krim. 3.2 Hydromorfologie en ecologie Hydromorfologie Binnen de zwemzone van zwemwaterlocatie De Krim zijn geen strekdammen, duikers of andere kunstwerken aanwezig. Ten noorden van de locatie is wel een 500 m lange strekdam aanwezig ter verhindering van erosie door de sterke stroming tussen Texel en Vlieland. Ten zuiden van de zwemwaterlocatie bevindt zich de monding van De Slufter die ook voor gevaarlijke stromingssituaties kan zorgen en dus niet binnen de zwemzone ligt. De waterdiepte bij De Krim op ongeveer 50 m uit de kust vanaf de laagwaterlijn zal ongeveer 3 m zijn. Door de aanwezigheid van zandbanken varieert de diepte echter. Ecologie De Noordzee is een natuurgebied met vele soorten vissen, schelpdieren, krabben, garnalen, wormen enzovoorts. De kustwateren zijn belangrijke kraamkamers voor de gehele Noordzee en het rijkst aan dierenleven. Waarschijnlijk komen bij de onderhavige locatie de soorten voor die algemeen langs de Nederlandse kust voorkomen. Hiertoe behoren de vissoort kleine pieterman en kwallen, die een risico kunnen vormen voor badgasten. De kleine pieterman heeft gifstekels. Het gif van deze vissoort kan 9

heftige pijnen veroorzaken als een zwemmer op de vis trapt. Kwallen schieten bij aanraking zogenaamde netelcellen af die zorgen voor een sterke irritatie aan de huid. De badgasten worden doorgaans gewaarschuwd als deze soorten zich voor de kust bevinden. Verder spoelen regelmatig massa s algen en zeewier aan op het strand. Grote hoeveelheden algen veroorzaken stankoverlast. De zwemwaterlocatie grenst aan het Natura 2000-gebied Duinen en Lage Land Texel. Op het strand of in het water worden o.a. meeuwen, scholeksters en strandlopers waargenomen. 3.3 Riolering en afvalwaterzuivering Alle objecten die binnen de zwemwaterlocatie De Krim afvalwater lozen zijn aangesloten op de aanwezige persriolering. In de omgeving van de zwemwaterlocatie zijn ook geen overstorten of hemelwateruitlaten aanwezig. Op Texel is een centrale rioolwaterzuivering aanwezig: Everstekoog. Het effluent van Everstekoog wordt extra gezuiverd in een helofytenveld. Het gezuiverde water wordt geloosd op het oppervlaktewatersysteem dat aan de oostzijde van het eiland uitwatert op de Waddenzee. Voor een uitgebreide beschrijving van de riolering en de verschillende afvalwaterstromen binnen de gemeente Texel wordt verwezen naar het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) op de website van de gemeente. 3.4 Begrenzing Deze zwemwaterlocatie betreft de Noordzeekust ten westen van De Cocksdorp. Er zijn geen drijflijnen, strekdammen of paalbegrenzingen op deze zwemlocatie aanwezig. De begrenzing van de zwemwaterzone is vastgesteld aan de hand van het rapport KRW en oppervlaktewater, Bescherming van zwemwater en oppervlaktewater voor drinkwaterbereiding onder de Europese Kaderrichtlijn Water (DHV, 2005). In 2013 is de zwemzone aangepast op basis van het rapport Optimalisatie van zwemzones Noordzee (Royal HaskoningDHV, 2012). De zwemzone is opgerekt tot aan de monding van De Slufter. In totaal is de zwemzone circa 3,5 km lang en strekt het zich uit tot 50 m uit de laagwaterlijn. 3.5 Gezondheidsrisico s In de periode vanaf 2010 heeft de provincie Noord-Holland geen negatieve zwemadviezen uitgebracht of zwemverboden ingesteld voor De Krim. 10

kve/100ml kve/100ml 4 ANALYSE VAN HISTORISCHE DATA 4.1 Bacteriële parameters Het zwemwater van De Krim valt voor zowel E.coli als intestinale enterococcen in kwaliteitsklasse uitstekend. Dit is hetzelfde als in de jaren 2003-2007. Tabel 4.1 geeft de klassenbeoordeling van het zwemwater, gebaseerd op de normen zoals aangegeven in tabel 1.1. Tabel 4.1. Kwaliteitsklasse bepaling 2010-2013 Zwemwaterklasse op basis van Logpercentielen aant. waarn. 2010-2013 oordeel Intestinale enterococcen 53 Uitstekend Escherichia coli 53 Uitstekend De concentraties van intestinale enterococcen en E.coli in de zwemseizoenen van 2010-2013 zijn weergegeven in figuur 4.1 en figuur 4.2. Ook de signaalwaarden (zie paragraaf 1.2) voor intestinale enterococcen (400 kve/100 ml) en voor E.coli (1800 kve/100 ml) zijn in de figuren weergegeven. Er zijn geen overschrijdingen van de signaalwaarde voor E.coli gemeten in de afgelopen 4 jaar. De signaalwaarde voor intestinale enterococcen is 1 maal overschreden, op 4 juli 2011 (442 kve/100 ml). Bij de extra bemonstering 4 dagen later werd een lage waarde voor intestinale enterococcen gemeten (15 kve/100ml). Intestinale enterococcen 2010 2011 2012 2013 Signaalwaarde 500 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0 apr mei jun jul aug sep okt Figuur 4.1. Concentratie intestinale enterococcen van 2010 tot 2013. Escherichia coli 2010 2011 2012 2013 Signaalwaarde 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 11 400 200

kve/100ml 100 50 0 apr mei jun jul aug sep okt Escherichia coli 2010 2011 2012 2013 Signaalwaarde 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0 apr mei jun jul aug sep okt Figuur 4.2. Concentratie E.coli van 2010 tot 2013. 4.2 Historische data-analyse in relatie tot weersomstandigheden Op 4 juli 2011 is een overschrijding van de signaalwaarde voor intestinale enterococcen gemeten bij De Krim. Deze dag was de waarde voor E.coli ook verhoogd (maar niet boven de signaalwaarde). Er was geen sprake van bijzondere weersomstandigheden op deze dag en de dagen ervoor die deze hoge concentraties kunnen verklaren. Uit de neerslaggegevens van het neerslagstation De Koog blijkt dat er geen sprake was van extreme neerslag of langdurige droogte, wat de oorzaak kan zijn van extra afspoeling. Ook was er geen sprake van warme zomerdagen met veel zwemmers. Begin juli 2011 was zelfs relatief koud voor de tijd van het jaar. 12

5 POTENTIËLE VERONTREINIGINGSBRONNEN EN ROUTES Op basis van de historische data, de gebiedsbeschrijving, gegevens van beheerders, een analyse van de plattegronden, internetbronnen en het veldbezoek kan voor de zwemwaterlocatie De Krim een aantal mogelijke bronnen voor verontreiniging worden aangemerkt die de zwemwaterkwaliteit negatief beïnvloeden. Uit de historische data-analyse voor de periode 2010-2013 blijkt dat de signaalwaarde voor intestinale enterococcen één keer is overschreden. Bezoekers. De bezoekers kunnen zelf een bron van besmetting zijn op de zwemlocatie. Op een drukke dag kan beperkte lichaamshygiëne van badgasten en/of het poepen van met name (kleine) kinderen in de zwemzone tot verhoogde concentraties aan fecale indicatororganismen leiden. Daarnaast kan ook het achterlaten van afval op het strand en in de zwemzone van invloed zijn op de zwemwaterkwaliteit. Op zomerse dagen zullen ongeveer 3.000 zwemmers per dag van de zwemlocatie gebruik maken. Gemiddeld betreden ongeveer 1.500 bezoekers per dag het strand. Honden. Honden zijn in het zwemseizoen toegestaan. Wel geldt er een opruimplicht voor hondenpoep. Gemiddeld komen 20 honden per dag op het strand. Door getijdenwerking komt eventueel achtergebleven hondenpoep in de zwemwaterzone terecht. Hondenpoep heeft een negatieve invloed op de zwemwaterkwaliteit. Paarden. Paarden zijn in het zwemseizoen toegestaan tussen 19.00 en 10.00 uur. Gemiddeld betreden ongeveer 15 paarden per dag het strand. Door getijdenwerking komt paardenpoep mogelijk in de zwemwaterzone terecht. Paardenpoep heeft een negatieve invloed op de zwemwaterkwaliteit. Watervogels. Tijdens het zwemseizoen zijn gemiddeld 100 (water)vogels per dag op de zwemlocatie aanwezig binnen de zwemzone en nog eens 100 buiten de zwemzone. De meeuw is een veel voorkomende watervogel. Op het strand komen daarnaast kraaien en houtduiven voor. Door getijdenwerking komen uitwerpselen mogelijk in de zwemwaterzone terecht. Vogelpoep heeft een negatieve invloed op de zwemwaterkwaliteit. Recreatie- en beroepsvaart. Door onjuist gebruik van chemische toiletten kan de recreatievaart een negatieve invloed op de zwemwaterkwaliteit hebben. Op een rustige dag zijn ongeveer 100 vaartuigen in de buurt van de zwemwaterlocatie aanwezig. Op drukke dagen kunnen dit er wel 200 zijn. Het aantal schepen (beroepsvaart) dat in de nabijheid van de zwemlocatie vaart, varieert van dag tot dag. Op drukke dagen wordt het aantal op 200 schepen geschat. 13

6 BRONNENANALYSE ZWEMPROF ZWEMPROF is een spreadsheetmodel waarmee berekend wordt welke effecten verschillende bronnen van verontreiniging op de zwemwaterlocatie kunnen hebben. In het spreadsheet worden de potentiële bronnen voor fecale bacteriën ingevuld die op de locatie aanwezig zijn, evenals de grootte ervan en de afstand ervan tot de zwemzone. Daarnaast worden de dimensies van het watersysteem ingevuld. Het model berekent voor elk van de bronnen of er een significant negatieve invloed van uit kan gaan op de zwemwaterkwaliteit in de zwemzone. Hierbij geldt hoe groter de bron, hoe meer invloed, en ook hoe dichterbij een bron, hoe meer invloed. Bronnenanalyse met behulp van ZWEMPROF wordt alleen uitgevoerd wanneer er sprake is van een beoordeling in de klasse slecht of aanvaardbaar, of wanneer er een overschrijding is van de signaalwaarde (zie paragraaf 1.2). Voor zwemwaterlocatie De Krim is dit laatste het geval. In figuur 6.1 is de uitslag van ZWEMPROF voor de zwemzone van zwemwaterlocatie De Krim weergegeven. De toelichting op deze figuur staat in de volgende paragrafen vermeld en het invoerblad voor ZWEMPROF is gegeven in bijlage 3. Bijdrage bronnen legenda EC Geen invloed op zwemwaterkwaliteit (E.c <200KVE/100ml) Geringe invloed op de zwemwaterkwaliteit (E.c tussen 200 en 500KVE/100ml) Wezenlijk invloed; gemiddelde onder de norm, maar incidenteel overschrijdingen te verwachten (E.c tussen 500 en 900KVE/100ml) Grote invloed bron: maatregelen noodzakelijk (E.c >900KVE/100ml) Naam locatie: De Krim Datum beoordeling: 29 november 2013 legenda IE Geen invloed op zwemwaterkwaliteit (IE <100KVE/100ml) Geringe invloed op de zwemwaterkwaliteit (IE tussen 100 en 200KVE/100ml) Wezenlijk invloed; gemiddelde onder de norm, maar incidenteel overschrijdingen te verwachten (IE tussen 200 en 330KVE/100ml) Grote invloed bron: maatregelen noodzakelijk (IE >330KVE/100ml) gemiddeld EC zeer druk EC gemiddeld IE zeer druk IE eindoordeel EC eindoordeel EC Zwemmers verdeeld over zone 0 0 0 0 gemiddeld zeer druk 4 6 Recreatievaart 2 5 1 2 RWZI 0 0 eindscore IE eindscore IE Agrarisch achterland 0 0 gemiddeld zeer druk RioolOverstort 2 3 gemengd stelsel 0 0 gescheiden stelsel 0 0 Lozingen slachthuis of mestverwerkend bedrijf 0 0 Ongezuiverde lozingen 0 0 Afstromend wegwater 0 0 Beroepsvaart 1 1 Jachthavens 0 0 Watervogels binnen zwemzone 0 0 Watervogels buiten zwemzone 0 0 Dieren op het strand binnen zwemzone 0 0 Dieren op het strand buiten zwemzone 0 0 Lokale bron (Incidenteel) 0 0 Lokale bron (continue belasting) 0 0 Zwemmers op een kluitje 5012 5012 2506 2506 Figuur 6.1 Uitslag ZWEMPROF van de zwemzone van zwemwaterlocatie De Krim Bezoekers. Op zomerse dagen zullen ongeveer 3.000 zwemmers van de zwemlocatie gebruik maken. Gemiddeld betreden 1.500 bezoekers per dag het strand. De bezoekers hebben echter geen negatieve invloed op de zwemwaterkwaliteit in de zwemzone. Honden. Ondanks het hondenverbod komen er honden op het strand en in de zwemzone. Gemiddeld komen 20 honden per dag op de zwemlocatie. De honden hebben geen negatieve invloed op de zwemwaterkwaliteit. 14

Paarden. Paarden zijn in het zwemseizoen toegestaan tussen 19.00 en 10.00. Gemiddeld betreden ongeveer 15 paarden per dag het strand. De paarden hebben geen negatieve invloed op de zwemwaterkwaliteit. Watervogels. Tijdens het zwemseizoen zijn gemiddeld 50 (water)vogels op de zwemlocatie aanwezig binnen de zwemzone en nog eens 50 buiten de zwemzone. De watervogels hebben geen negatieve invloed op de zwemwaterkwaliteit. Recreatie- en beroepsvaart. Op een rustige dag zijn ongeveer 100 recreatievaartuigen in de buurt van de zwemwaterlocatie aanwezig. Op drukke dagen kunnen dit er wel 200 zijn. Vanwege het minimaal aantal vaarbewegingen (gemiddeld 100 en maximaal 200 vaarbewegingen per dag) is er geen negatieve invloed. Het aantal schepen (beroepsvaart) dat in de nabijheid van de zwemlocatie vaart varieert van dag tot dag. Op drukke dagen wordt het aantal op 200 schepen geschat. Vanwege het minimaal aantal vaarbewegingen (maximaal 200 vaarbewegingen per dag) is er geen negatieve invloed. 7 EVALUATIE EN CONCLUSIES 7.1 Zwemwaterkwaliteit De zwemwaterkwaliteit van De Krim wordt beoordeeld als uitstekend voor wat de intestinale enterococcen concentraties betreft en tevens als uitstekend voor wat de E.coli concentraties betreft. In de periode vanaf 2003 heeft de provincie Noord-Holland geen negatieve zwemadviezen uitgebracht of zwemverboden ingesteld voor De Krim. 7.2 Bronnenanalyse Er zijn diverse verontreinigingsbronnen die de zwemwaterkwaliteit negatief kunnen beïnvloeden. Uit de historische data-analyse voor de periode 2010-2013 blijkt dat de signaalwaarde voor intestinale enterococcen één keer wordt overschreden. Er is, gezien het incidentele karakter, geen duidelijk verband te leggen met weersomstandigheden op dat moment. Uit de analyse met ZWEMPROF blijkt er geen duidelijke bron naar voren komt voor de overschrijdingen. 8 AANBEVELINGEN VOOR MAATREGELEN Aangezien de zwemwaterkwaliteit uitstekend is, zijn er geen maatregelen nodig om de zwemwaterkwaliteit te verbeteren. Om te voorkomen dat potentiële bronnen in de toekomst wellicht tot problemen leiden, is het wel belangrijk om de bronnen voor bacteriologische parameters klein te houden. Aanbevolen wordt het paardenverbod en de opruimplicht voor hondenpoep te handhaven. 15

9 LITERATUUR DHV, 2005. KRW en oppervlaktewater, Bescherming van zwemwater en oppervlaktewater voor drinkwaterbereiding onder de Europese Kaderrichtlijn Water. In opdracht van het Ministerie van Verkeer & Waterstaat, Rijkswaterstaat, RIZA. Europese Unie, 2006. Richtlijn 2006/7/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 februari 2006 betreffende het beheer van de zwemwaterkwaliteit en tot intrekking van Richtlijn 76/160/EEG. Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Rijkswaterstaat, 2005. Handreiking bij het opstellen van een zwemwaterprofiel. RIZA-Grontmij 21-06-05. Royal HaskoningDHV, 2012. Optimalisatie van zwemzones Noordzee; Mogelijkheden om bestaande meetpunten voor zwemwaterkwaliteit breder te benutten In opdracht van het Ministerie van Verkeer & Waterstaat, Rijkswaterstaat Waterdienst Websites Zwemwater: www.noord-holland.nl en www.zwemwater.nl Duinlandschap: www.npduinenvantexel.nl en www.staatsbosbeheer.nl/natuurgebieden/texel Natura 2000: www.synbiosys.alterra.nl/natura2000 Ecologie Noordzee: www.zeeinzicht.nl Neerslaggegevens KNMI: www.knmi.nl Reddingsbrigade: www.trb.nu en www.strandbewakingtexel.nl Recreatie: www.nfn.nl Blauwe vlag: www.blauwevlag.nl 16

BIJLAGE 1 Verslag veldbezoek Locatie: De Krim Datum: 17 augustus 2013 Wie gesproken?: Piet Bolier en John Daalder van de gemeente Texel Weer: Half bewolkt, 20 C Foto's: Diverse Checklist bronnen Feces aanwezig op strand Nee Huisdieren: Honden of paarden op strand Vogels op in zwemzone en op het strand Rioolwaterzuiveringen (kaart) Riooloverstorten Honden dienen op de bewaakte gedeelten van het strand aangelijnd te zijn. Daarnaast geldt een opruimplicht waarvoor op diverse plaatsen opruimzakjes beschikbaar zijn. Paarden zijn van 1 mei tot 1 oktober alleen toegestaan tussen strandpalen 26 en 33 van zonsopgang tot 10:00 en van 19:00 uur tot zonsondergang. Tientallen meeuwen en diverse scholeksters, strandlopers en kauwtjes waargenomen. In aanliggend natuurgebied De Slufter is een grote populatie wadvogels aanwezig Geen Geen Ongezuiverde lozingen Drijvend vuil Geen: strandpaviljoen en reddingspost met aanwezige toiletten zijn aangesloten op de persriolering Geen Industrie in omgeving Geen Watersysteem en bodem Waterdiepte Niet bepaald Doorzicht Niet bepaald Geur Geen bijzonderheden Schuim Nauwelijks aanwezig Drijflagen Geen

Voorzieningen in en bij zwemzone Toiletten Openbare toiletten aanwezig in de strandtent Douches Geen Strandtent/paviljoen Aanwezig: Strandpaviljoen Paal 28 Informatieborden Aanwezig bij strandslag Vuilnisbakken Elke 20 m rondom strandslag Speeltoestellen in/bij het water Geen Aanlegsteigers of ankerplaats Geen Beheer Beheer strand Controle en schoonmaken strand Openstelling plas Aantal bezoekers/badgasten (dagelijks ) Toezicht De gemeente beheert het strand. De aanwezige vuilnisbakken worden dagelijks geleegd en (zwerf)vuil wordt dagelijks in samenwerking met de exploitanten opgeruimd. MYBeach strand: badgasten worden gestimuleerd het strand mee schoon te houden. Daarnaast controleren strandtenteigenaren en zeeft de gemeente met behulp van een beachcleaner het strand afhankelijk van vervuiling/drukte. Gemiddeld ruim duizend bezoekers, op een topdag enkele duizenden. Op heel Texel zijn in het zomerseizoen zo n 60.000 toeristen Strandbewaking bij strandslag Paal 28 van 1e week juni t/m 1e week september van 09:00 tot 18:00 uur. Inrichting Ingrepen in het gebied de afgelopen jaren Geen Toekomstige plannen inrichting Geen Nevengebruik/activiteiten Nevengebruik Naaktstrand tussen paal 26,4 en 27,4. Alle watersporten die geen direct gevaar opleveren voor de veiligheid van de andere bezoekers zijn toegestaan (surfen, kanoën, zeilen en vliegeren met één lijn). Ten noorden van paal 28,2 is een zone aangewezen waar extreme (water)sporten mogen worden uitgeoefend zoals kitesurfen, vliegeren met meerdere lijnen, kitebuggiën en blokarten.

Activiteiten in het zwemseizoen MyBeach cleanup challenge; Vrijwilligersactie van Stichting de Noordzee op de hele noordzeekust van zwerfvuil te ontdoen. Diverse (hardloop) evenementen op het strand. Geen grootschalige evenementen. Activiteiten buiten het zwemseizoen niet bekend Foto s genomen tijdens veldbezoek 2013

BIJLAGE 2 Betrokken organisaties Terreinbeheerder Gemeente Texel Dhr. Piet Bolier Postbus 200 1790 AE Den Burg Telefoon: 0222-362121 Email: pbolier@texel.nl Waterbeheerder Rijkswaterstaat Zee en Delta Mevr. Quinty Duivestein Postbus 5807 2280 HV Rijswijk Telefoon: 06-50522758 Email: quinty.duivestein@rws.nl Waterbeheerder achterliggend gebied Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Dhr. G. van Ee Postbus 130 1135 ZK Edam Telefoon: 0299-663000 Email: g.vanee@hhnk.nl Provincie Provincie Noord-Holland Mevr. Corine van den Berg en Mevr. Rowena Kuijper Postbus 3007 2001 DA Haarlem Telefoon: 023-5143186 Email: bergc@noord-holland.nl / kuijperr@noord-holland.nl

BIJLAGE 3 Invulblad ZWEMPROF ZWEMPROF Naam locatie: De Krim ZWEMwaterPROFielen Datum beoordeling: 29 november 2013 Type en morfologie Zwemmers gemiddeld aantal per dag Afstand tot aantal bij extreme drukte zwemplek (m) Fractie naar zwemwater Type systeem kanaal 2 1500 3000 aantal boten bij extreme breedte kanaal (m) 500 Schepen aantal boten per dag drukte 500 - recreatievaart 100 200 2000 1 gemiddelde diepte kanaal (m) 3 - beroepsvaart 100 200 2000 1 Verversingsdebiet (m3/sec 1000 Continue bronnen - debiet (m3/s) oppervlak zwemzone (m2) 100000 - RWZI - 0 1 gemiddelde diepte in zwemzone 1 - lozingen slachthuis of mestverwerkend bedrijf - 0 1 oeverlengte zwemstrand (m) 1000 - jachthavens (continue belasting) - 0,1 0 1 Lokale bron (continu) - 0 1 - belasting E. coli (KVE/halfjaar) - - belasting enterokokken (KVE/halfjaar) - Dieren op het zwemstrand/zwemzone - aantal honden/dag 20 - - - aantal paarden/dag 15 - - - watervogels 100 - - Dieren buiten zwemzone - aantal honden/dag 20 50 1 - aantal paarden/dagen 15 50 - watervogels 100 100 1 Incindentele bronnen - overstort-volume (m3) - overstort gemengd stelsel - 100 1 - overstort gescheiden stelsel - 100 1 - ongezuiverde lozingen - 100 1 - afstromend wegwater - 100 1 Lokale bron (incidenteel) concentratie 0 100 0,5 - concentratie E. coli (KVE/l) 0 - - - - concentratie enterokokken (KVE/l) 0 - - - Agrarisch achterland bodemtype zand 3 100 1 aantal hectare 0 mestsoort Melkkoeien 3