Economie en ontwikkeling BTC Infocyclus Annelies Van Bauwel
Overzicht Wat is Economie? Functioneren van economie L. Smets en D. Essers De economische kringloop Specialisatie en coördinatieproblemen Rol van de overheid Economische groei versus ontwikkeling Indicatoren Verschillende transformaties van groeiende economie Verschillende economische modellen
Economie : wat is dat? de wensen van mensen en hoe ze proberen die wensen te vervullen. Het gaat om de behoeften en de manier waarop daarin wordt voorzien. Daarvoor gebruiken ze schaarse, alternatief (op verschillende manieren) aanwendbare middelen. de manier waarop inkomsten en uitgaven van een land functioneren
Eenvoudige economische kringloop Inkomensverdeling over productiefactoren factormarkt Ondernemingen huren productiefactoren huishoudens ondernemingen outputmarkt Huishoudens kopen goederen en diensten inkomensbesteding
Ontstaan van economische systemen
Arbeidsverdeling autarkie= elk huishouden voorziet in zijn eigen behoeften arbeidsverdeling= individuen/groepen leggen zich toe op het produceren van één of een beperkt assortiment => specialisatie en arbeidsverdeling verhogen de productie t.o.v. autarkie
Arbeidsverdeling en het coördinatieprobleem Specialisatie leidt tot hogere productie : aanbod Is hier wel een behoefte voor? : vraag Kan in andere behoeften voorzien worden? Hoe kunnen de beslissingen van consumenten en producenten gecoördineerd worden?
Illustratie van coördinatieprobleem
Supply and demand https://www.youtube.com/watch?v=g9adizjpd_ s Bron : Crash Course/economics van Hank en John Green
Marktwerking Wanneer in een markt van perfecte concurrentie de prijsvorming wordt vrijgelaten, leidt de evenwichtsprijs die tot stand komt tot een situatie van allocatieve efficiëntie
Eenvoudige economische kringloop Inkomensverdeling over productiefactoren factormarkt Ondernemingen huren productiefactoren huishoudens ondernemingen outputmarkt Huishoudens kopen goederen en diensten inkomensbesteding
Het coördinatieprobleem: 3 zuivere oplossingen Traditionele systemen: productie en consumptie volgens traditionele regels en sociale normen Bevelsystemen: een centrale overheid bepaalt productie en de verdeling van goederen en diensten Marktsystemen: productie en verdeling gebeurt op basis van individuele beslissingen
Het coördinatieprobleem in de reële wereld elk bestaand economisch systeem bevat kenmerken van de drie zuivere systemen de meeste moderne economieën worden gekenmerkt door marktwerking mét een (belangrijke) rol voor de overheid https://www.youtube.com/watch?v=xlhrrihifu0
Rol van de overheid Publieke goederen: belangrijke goederen dat de markt niet of onvoldoende voorziet (defensie, rechtssysteem, schone lucht, ) => collectieve voorziening door de overheid Externe effecten: wanneer het gedrag van economische agenten rechtstreeks invloed heeft op andere agenten, zonder compensatie (milieuvervuiling, ) => regulering Herverdeling: marktwerking kan tot zeer ongelijke uitkomsten leiden => sociale zekerheid en belastingen
Economische kringloop mét overheid factormarkt Overheid koopt prod.factoren belastingen belastingen huishoudens overheid Overheid levert goederen en diensten ondernemingen outputmarkt
De open economische kringloop BINNENLAND factormarkt huishoudens overheid ondernemingen outputmarkt FDI TRADE BUITENLAND
Economische groei versus ontwikkeling Indicatoren om landen te vergelijken : Nationale productie BNP Bevolkingsgrootte Algemene BNP/capita Inkomensverdeling
GDP Top 20 countries
Vergelijk GDP GDP/capita http://data.worldbank.org/indicator/ny.gdp.pc AP.CD?year_high_desc=false
Economische groei versus ontwikkeling Indicatoren om evoluties/ontwikkeling weer te geven Economische groei : Stijging van het BNP Stijging/daling van BNP/capita Bevolking? Voor behoud van welvaart is economische groei nodig tenzij herverdeling mogelijk is.
Economische groei versus ontwikkeling Nadelen van economische groei Maltus : voedseltekort Energie en grondstoffen tekort Ruimte? Migratie?
Economische ontwikkeling : Transformaties Westerse wereld ontstaan van het kapitalistisch systeem Landbouw/grondstoffen primaire sector Industrie secondaire sector Diensten tertiaire sector Alternatieve transformatie? Voorbeeld Rwanda
Verschillende economische modellen Sociale economie Economisch systeem met respect voor duurzame ontwikkeling Circulaire economie
Sociale economie De sociale economie bestaat uit een verscheidenheid van bedrijven en initiatieven die in hun doelstellingen de realisatie van bepaalde maatschappelijke meerwaarden vooropstellen en hierbij de volgende basisprincipes respecteren: voorrang van arbeid op kapitaal; democratische besluitvorming; maatschappelijke inbedding; transparantie; kwaliteit; duurzaamheid.
Economisch model met respect voor duurzame ontwikkeling
Circulaire economie
Circulaire economie https://www.youtube.com/watch?v=rcpr0og U-8U