De puzzel MS oplossen



Vergelijkbare documenten
Meer mensen met MS, beter helpen

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting

Summary in dutch / Nederlandse samenvatting

Multiple Sclerose Neurodegeneratieve ziekten. 13 september 2011

Nederlandse samenvatting

Multiple sclerose (MS)

Nederlandse Samenvatting. Chapter 5

Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven

Dutch summary. Mitochondriaal dysfunctioneren in multiple sclerosis

Nederlandse samenvatting

Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie

Axonale schade in multiple sclerose De invloed van auto-immuniteit tegen neurofilament light

Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad

Nederlandse samenvatting proefschrift Renée Walhout. Veranderingen in de hersenen bij Amyotrofische Laterale Sclerose

Waarde van MRI bij diagnose en behandeling

Leven met MS. Wat is MS?

Wat is MS? MS en leeftijd. Nieuwe ontwikkelingen bij MS

Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over.

Je gaat het pas zien als je het doorhebt. (Johan Cruijff)

Nederlandse samenvatting

Proefschrift Jeroen Geurts MR imaging and histopathology studies of the grey matter in multiple sclerosis

Wetenschappelijk onderzoek en MS bij kinderen. Kinder MS dag 2014 Efteling Kaatsheuvel Daniëlle van Pelt, Arts-onderzoeker. ErasMS

Multipele Sclerose (MS)

Academisch MS Centrum Limburg. Neurologie

HERSENATROFIE GEMETEN MET BEHULP VAN MRI BIJ MULTIPELE SCLEROSE

SAMEN WERKEN AAN SAMENWERKEN

De beschermende invloed van flavonoïden op ons brein

Meer weten = meer doen. Wetenschapskatern 2011

Dokter, is het M(i)S?

Summary in Dutch / Nederlandse Samenvatting. Chapter 7

Transient neurological attacks. Schoppen tegen een heilig huisje?

nader bekeken

DEMENTIE: HOEVER STAAT HET ONDERZOEK? Christine Van Broeckhoven Lezing Davidsfonds Boom- Niel. Prof. Dr. Christine Van Broeckhoven PhD DSc

Nederlandse Samenvatting

MS-MasterclasS Exclusieve training door MS experts

pathogenese en beloop Rogier Hintzen, neuroloog-immunoloog Erasmus MC, Rotterdam ErasMS

het woord neurologie bestaat uit twee delen: neuro (dat betekent zenuw) en logos (dat betekent leer, kennis) neurologie is dus de leer van de zenuwen

Marianne van Walderveen. Hypo-intense laesies ( Black holes ) op T 1 -gewogen SE MR-beelden in multipele sclerosis

Werkstuk ANW Multiple Sclerose (MS)

nader bekeken. Stichting MS Research. Wetenschapskatern MS Research

Stand van het Onderzoek naar Dementie en Alzheimer

Over multiple sclerose. Appendix. Over multiple sclerose. Nederlandse samenvatting Dankwoord List of publications Curriculum vitae

dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht

nader bekeken

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling

Samenvatting Klinische uitkomstmaten in progressieve multiple sclerose

Met MRI kijken naar neuropsychiatrische SLE

ADCA vereniging Nederland Betrokken en veerkrachtig

Geschreven door Diernet Team zondag, 25 september :00 - Laatst aangepast zondag, 25 september :20

Primair-progressieve. Primair-progressieve multiple sclerose. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds

Nederlandse samenvatting

Stichting op de bres tegen MS

Het ontstaan en beloop van MS

NEDERLANDSE SAMENVATTING

Cursus Praktische neuroanatomie en neuroradiologie

Als u naar aanleiding van deze informatie nog vragen heeft, kunt u deze altijd met uw arts of dokter de Vries bespreken.

Erfelijke spastische paraparese

Is er een expertisecentrum?

natalizumab (tysabri)

Copaxone. Copaxone Een remmende medicatie. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds

Dementie. Havenziekenhuis

MS-Onderzoeksdagen 2007

Tysabri. Tysabri (Natalizumab) Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds

Chronische Cerebrospinle Veneuze Insufficiëntie (CCSVI) E.A.C.M. Sanders, neuroloog 19 maart 2011

Wetenschappelijk onderzoek in het VUmc: wat heeft u eraan?

Voorop prof.cir. Bernard Uitdehaag,

Werkstuk Biologie De ziekte van Parkinson

FXTAS een neurologische aandoening in verband met fragiele X. Informatie voor mensen met de fragiele X premutatie, behandelaars en andere betrokkenen

Er zijn verschillend oorzaken bij hersenletsel. Deze oorzaken worden verdeeld in 3 groepen.

NEDERLANDSE SAMENVATTING

Spreekbeurt van Claudia over MS (november 2005)

FTD lotgenotendag 15 november Congres Vancouver oktober 2014

Chapter 11. Nederlandse Samenvatting

Ziekte van Kawasaki. Wat zijn de symptomen?

On the Move! Cognitietour door Nederland

Amyotrofische laterale sclerose (ALS) is een progressieve neuromusculaire ziekte

A two year, double-blind, randomized, multicenter, active-controlled study to evaluate the safety en efficacy of fingolimod administered orally once

Behandeling van MS ziekteverloop beïnvloeden

Voorwoord. Plakjes hersenweefsel voor onderzoek onder de microscoop Bron: Nederlandse Hersenbank

Een rem op Relapsing Remitting Multiple Sclerose (RRMS) Kan een aangepaste behandeling voor meer en langer leefcomfort zorgen?

Wat beweegt de patiënt met MS? Vincent de Groot, revalidatiearts. Inhoud

Vasculaire cognitieve stoornissen. ! concept vci! vci poli! casuïstiek. Casuïstiek. Casuïstiek. Diagnose vasculaire dementie


Restverschijnselen en revalidatie bij het Guillain-Barré syndroom en CIDP. Prof Pieter A. van Doorn Afdeling Neurologie Erasmus MC Rotterdam

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas

Meten van ziekteprogressie in MS: komen de perspectieven van

Informatiefolder. ParC Dagcentrum

Deficiëntie van de IL-1-Receptorantagonist (DIRA)

Transcriptie:

De puzzel MS oplossen

Een korte inleiding in MS Wat is het VUmc MS Centrum Amsterdam Wat voor MS-onderzoek wordt er gedaan

Wat is MS? Chronische ziekte van het centraal zenuwstelsel Auto-immuunziekte, het lichaam valt zichzelf aan Kenmerkend zijn ontstekingen in het centraal zenuwstelsel

Wat gebeurt er bij MS? Een belangrijk kenmerk van MS is de afbraak van myeline (demyelinisatie) in de laesies Als gevolg daarvan wordt de overdracht van signalen in de hersenen minder efficiënt, en ontstaan verlammingen

Neurologische consequenties van MS Afhankelijk van waar demyelinisatie optreedt. Verlamming Gevoelsstoornis Niet goed kunnen zien Coördinatiestoornis

Moeheid Komt heel veel voor Veel hinder voor de patiënt Oorzaak onbekend

Psychisch functioneren Komt voor bij 45-65%: tragere informatieverwerking; verminderde aandacht; verminderde geheugenfunctie; verminderde taalvaardigheid.

Ziekteverloop in de tijd: relapsing remitting MS (RRMS) oogzenuwontsteking loopstoornis dubbelzien RRMS

Ziekteverloop in de tijd: secundair progressieve MS (SPMS) RRMS SPMS

Hoe verloopt MS? MS is een grillig verlopende ziekte, waarbij de patiënt geen zekerheid heeft over de beloop.

Wie kan MS krijgen? In Nederland prevalentie 1 : 1000 Elke week komen er 10 nieuwe MS-patiënten bij Elke volwassen Nederlander kent twee mensen met MS, maar weet dat niet altijd (16.000 mensen met MS in Nederland) MS ontstaat tussen het 20ste tot 40ste levensjaar Vrouwen hebben een grotere kans dan mannen (2:1)

Wat is de oorzaak van MS? Genetische factoren Infectie omgevingsfactoren abnormale immuunreactie MS

Is MS te genezen? Er is nog geen behandeling gevonden die leidt tot volledige genezing Wel zijn er behandelingen die de symptomen verminderen, uitstellen en/of onderdrukken

Een korte inleiding in MS Wat is het VUmc MS Centrum Amsterdam Wat voor MS-onderzoek wordt er gedaan

VUmc MS Centrum Amsterdam = Bundeling van de krachten Neurologie Moleculaire celbiologie en immunologie GGZinGeest Radiologie Fysica Pathologie Epidemiologie en biostatistiek Revalidatie Neurowetenschappen Klinische Chemie

Multidisciplinair centrum voor MS Patiënt staat centraal ONDERZOEK OPLEIDING ZORG

Unieke rol binnen de Nederlandse patiëntenzorg Het MS Centrum Amsterdam heeft een leidende rol in de introductie van de nieuwste behandelmethodes in Nederland; Meer dan de helft van alle nieuwe MS patiënten in ons land wordt door het MS Centrum gezien;

Internationaal leidende rol in MS-onderzoek Wereldwijd erkend, baanbrekend wetenschappelijk onderzoek (top 5 MS-centra) Van alle markten thuis: veelsoortige expertise in een goed samenwerkingsverband Sterke internationale samenwerkingsverbanden

Missie Genezing tijd Vroege behandeling Disability standaard behandeling invaliditeit geen behandeling

Kennis overdragen Doorgeven van kennis aan patiënten via o.a. website, nieuwsbrief, themabijeenkomsten en MS-dag Neurologen in Nederland bijscholen op gebied van MS via MS- MasterclasS Het MS Centrum Amsterdam leidt MS-specialisten op (onderzoekers, neurologen en radiologen), zowel nationaal als internationaal

Een korte inleiding in MS Wat is het VUmc MS Centrum Amsterdam Wat voor MS-onderzoek wordt er gedaan

MS is een immuunziekte Systemic Immunecompartment BBB Central Nervous System APC T Reactivation & Expansion IL-4 IL-6 - T H 1 IL-10 TGF-β MΦ B T H 2 B Wiendl & Kieseier, 2003

Pathologie van MS laesies Inflammation Demyelination Axonal Damage Babinski, 1885

MRI: Magnetic Resonance Imaging Diagnose Prognose Ontrafelen ziekteproces

Gezond persoon Patiënt met MS afwijkingen Barkhof diagnostische criteria: - internationale standaard -

Klinisch onderzoek Zoektocht naar betere therapieën Onderzoek naar verbeterde behandelstrategieën Verbetering van criteria van diagnosestelling Meten van ziekteprogressie

MS in de witte en grijze stof? Grijze stof Witte stof

Immunopathogenese van MS Inflammation Regeneration Destruction t

Verlies van hersencellen Verlies van hersencellen is een vroeg verschijnsel bij MS 0,5-1,0% per jaar (0,1-0,2% bij controles) herstel hiervan is tot op heden niet mogelijk. Neurology 1999;53:1698-704.

Overzicht

Meer onderzoek is nodig om.. Te voorkomen dat MS-laesies ontstaan Dr. Elga de Vries, afd. Moleculaire celbiologie en immunologie Het ziekteverloop te voorspellen met MRI Dr.Ir. Hugo Vrenken, afd. Radiologie en afd. Fysica Geheugenverlies te beperken Dr. Jeroen Geurts, afd. Radiologie en afd. Pathologie Korte samenvattingen van deze presentaties vindt u in een folder in uw tas

En dan is er nog CCSVI Bob van Oosten zal een korte inleiding geven over CCSVI en MS en zal u de resultaten van ons onderzoek geven.