Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Koolhydraatruilwaardenlijst Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 30 90 22 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke zetel: Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt www.jessazh.be versie juli 2012 (Object-ID 230201)
Welkom Deze brochure bevat informatie die u helpt in uw streven naar een gezond en evenwichtig voedingspatroon. Indien u na het doornemen van de koolhydraatruilwaardenlijst nog vragen heeft of extra informatie wenst, kan u steeds terecht bij de dieetafdeling. Wij wensen u alvast veel succes! 1
2
Inhoud 1. Brood p. 4 2. Ontbijtgranen p. 5 3. Melkprodukten p. 5 4. Aardappelen, rijst, deegwaren p. 6 5. Groenten, peulvruchten p. 6 6. Fruit p. 7 7. Bindmiddelen p. 8 8. Zoet beleg p. 8 9. Vegetarische produkten p. 9 10. Samengestelde maaltijden p. 9 11. Snoeplijst p. 10 12. Contactgegevens p. 12 3
KOOLHYDRAATRUILWAARDENLIJST De hieronder opgesomde voedingsmiddelen zijn verdeeld per koolhydraatportie. Dit wil zeggen dat elke lijn evenveel koolhydraten bevat. Alle porties zijn dan ook onderling uitwisselbaar voor wat betreft de koolhydraatinhoud (niet voor wat betreft vitamines, mineralen en calorieën). Eén koolhydraatruilwaarde (Kh-ruilwaarde) komt overeen met 10 tot 15g koolhydraten of suikers. Eén Kh-ruilwaarde = 10-15g koolhydraten +/- 3 klontjes suiker (= 15g Kh) 30g brood of één broodeenheid 1. Brood 30g brood, bruin, rogge, volkoren (één snede van een groot lang brood) 30g pistolet (één kleine of een halve grote) 30g melkbrood 25g Turks brood (1/4 Turks brood weegt 100g = 4 Kh-ruilwaarden) 25g krenten- of rozijnenbrood (één snede van een klein lang broodje) 25g croissant (een halve) 25g sandwich (een halve) 20g beschuiten, craquotten, toastjes, knackebrood (2 stuks) 20g suikerbrood 15g rijstwafel (2 stuks) 4
2. Ontbijtgranen 25g all bran 20g havermout (3 eetlepels) 20g ongesuikerde muesli (3 eetlepels) 20g brinta (3 eetlepels) 15g cornflakes, rice crispies (3 eetlepels) 3. Melkprodukten 400ml sojadrink natuur (light), bio, ongezoet, hazelnoot, amandel (Alpro) (2 volle glazen) 300ml sojadrink vanille light (Alpro) (2 glazen) 300ml magere of halfvolle melk, kefir, karnemelk (2 tassen) 300ml zelfbereide chocomelk (melk + zwarte cacaopoeder + zoetstof of melk + canderel can kao), (2 tassen) 300g platte kaas (magere of halfvolle) 250ml magere of halfvolle yoghurt (2 tassen of 2 potjes) 200ml sojadrink choco light, vanille (Alpro) (1 vol glas) 200ml dun gebonden, magere of halfvolle pap (melk + bindmiddel + zoetstof) 200ml magere of halfvolle melksaus (melk + bindmiddel + kruiden) 150ml fruityoghurt ( magere yoghurt met fruit en aspartaam), (één potje) 150ml sojadrink aardbei, banaan, bosvruchten, choco, macchiato, gele en rode vruchten (Alpro) (1 glas) 150ml magere of halfvolle pudding (melk + puddingpoeder + zoetstof) 120ml geconcentreerde halfvolle koffiemelk 90g platte kaas met fruit 30g magere melkpoeder 20g koffiecreamer 5
4. Aardappelen, rijst, deegwaren 100g aardappelpuree, bereid met halfvolle melk, zonder vetstof (3 volle eetlepels) 70g gekookte aardappelen (één stuk ter grootte van een ei) 60g kroketten (2 stuks) 50g gekookte deegwaren, gekookte couscous (¼ van een groot bord) =20g ongekookt 40g gekookte rijst (2 eetlepels) =15g ongekookt 40g gebakken frieten (klein zakje = 150g!!!) 5. Groenten, peulvruchten Vrij gebruik: Ajuin, andijvie, asperge, aubergine, bleekselder, bloemkool, broccoli, champignons, chinese kool, courgette, groene kool, groene paprika, knolselder, komkommer, koolraap, pastinaak, peterselie, postelein, prei, prinsessenbonen, raap, radijs, rammenas, rode kool, rode paprika, sla, snijbonen, sojascheuten, spinazie, spruiten, tomaat, tuinkers, veldsla, waterkers, witlof, witte kool, wortelen, zuurkool 150g artisjok, extra fijne doperwten, maïs (½ van een groot bord ), pompoen (¼ van een groot bord), rode biet (6 kleine) 100g gekookte peulvruchten (erwten, bonen, linzen) kervel, schorseneren (¼ van een groot bord) 50g knoflook, druivenblad, gedroogde sojabonen 30g gedroogde linzen, gedroogde witte of bruine of rode bonen, gedroogde erwten 20g gedroogde ajuin 6
6. Fruit Vrij gebruik: rabarber citroen 300g cranberries 250g aardbeien, rode bessen (klein bakje) 200g bosbessen, braambessen, cavaillon (1/4 stuk), passievrucht, pompelmoes (één stuk) 150g frambozen, zwarte bessen, watermeloen 125g abrikoos, kiwi (1 ½ stuk), kruisbessen, mandarijn (2 stuks), papaja, perzik (één kleine), pruimen (3 stuks), sinaasappel 125g fruit uit blik op eigen sap 125ml ongezoet fruitsap (één klein glas) 100g ananas (vers of op eigen sap), appel, blauwe bessen, morellen, peer, vossebessen 100g noten 80g druiven (8 stuks), kersen, mango (1/4 stuk) 70g granaatappel, guave, lychees 60g banaan (een halve), kaki, verse vijgen 30g gedroogde pruimen (5 stuks) 30g kastanjes 20g gedroogde vijgen (één stuk), rozijnen (klein doosje) 15g krenten (klein doosje), gedroogde dadels 7
7. Bindmiddelen 20g tarwebloem, tarwemeel, tarwegriesmeel, roggebloem, volkoren- of meergranenbloem (2 eetlepels) 15g maïzena, aardappelzetmeel, tapioca, rijstgriesmeel, rijstvlokken, puddingpoeder, boekweitmeel (2 eetlepels) 8. Zoet beleg 30g confituur met verlaagd vetgehalte opmerking: confituur met verlaagd suikergehalte kan u terugvinden op de verpakking +/- 40g koolhydraten per 100g 30g chocolade met noten 20g chocopasta met noten (2 koffielepels) 25g chocolade (fondant, melk) (één reepje van 9 cm) 20g confituur (2 koffielepels) 20g siroop 20g witte chocolade 15g honing 8
9. Vegetarische produkten Verschillende vegetarische produkten bevatten naast eiwitten ook koolhydraten: 120g quorn 100g tahoe, tofu of sojakaas 100g seitan 70g tempeh 10. Samengestelde maaltijden één portie spaghetti + saus = 350g = 4 Kh-ruilwaarden één portie lasagne = 350g = 4 Kh-ruilwaarden één portie ravioli = 300g = 3 Kh-ruilwaarden één portie pizza = 300g = 4 Kh-ruilwaarden één croque monsieur = 2,5 Kh-ruilwaarden één opscheplepel paëlla = 250g = 3 Kh-ruilwaarden één loempia = 150g = 2,5 Kh-ruilwaarden één pannenkoek = 100g = 2 Kh-ruilwaarden één flensje = 50g = één Kh-ruilwaarde 9
11. Snoeplijst 20g peperkoek zonder parelsuiker of één sneetje (60 kcal) 20g Betterfood junior of 1½ plak (66 kcal) 15g Betterfood of één plak (58 kcal) 20g Evergreen of één plak (71 kcal) 20g Vitabis of 1½ plak (76 kcal) 20g Madeleine of één stuk (84 kcal) 15g Petit beurre of 2 stuks (73 kcal) 15g Boudoir of 3 stuks (58 kcal) 15g speculaas of 2 stuks (74 kcal) 15g Vitalinea citroenbiscuits of 3 stuks (62 kcal) 15g Vitalinea droge biscuits of 3 stuks (61 kcal) 15g Vitalinea speculaas of 2 stuks (62 kcal) 15g Vitalinea biscuits met chocolade of 2 stuks (70 kcal) 20g Bambix berenkoekjes met honing of 2/3 van een pakje (75 kcal) 20g bokkepootjes of 2 stuks (93 kcal) 25g cake eenvoudig of één plak van één cm (105 kcal) 20g cracotte met aardbeien LU of één reep (68 kcal) 20g cracotte met chocolade LU of één reep (74 kcal) 25g mueslireep of één reep van 10cm (110 kcal) 15g Kellogs choco krispies graanreep of ½ reep (72 kcal) 15g Frosties graanreep of ½ reep (71 kcal) 15g Kellogs smack graanreep of ½ reep (72 kcal) 10
15g Sultane (verschillende soorten sultane) of één koekje (60 kcal) 15g Vitalinea frambozenreep of ½ reep (55 kcal) 15g popcorn of één dessertschaaltje (61 kcal) 20g TUC- koekjes of 4 stuks (100 kcal) 20g zoute stokjes of 25 stuks (74 kcal) 35g taart (appel, vruchten) (100 kcal), opmerking: 1/8 stuk taart is 100g!! 25g wafel (vanille, chocolade) of één klein (115 kcal) 25g frangipanne of ½ stuk (112 kcal) 20g chocoladekoek, chocoprince of één stuk (96 kcal) 20g eierkoek of één kleine (71 kcal) 55g roomijs of één bolletje (100kcal) 25g chips of één klein zakje (163 kcal) 20g praline of één stuk (104 kcal) Regel van drie Om de lijst van koolhydraatruilwaarden verder uit te breiden kan u gebruik maken van de regel van drie. Kijk eerst op de produktinformatielijst van het voedingsmiddel hoeveel koolhydraten dit bevat per 100g produkt. Voorbeeld 100g Vitalinea gebakjes met chocoladestukjes bevat 60g koolhydraten. Het is een verpakking van 125g met een inhoud van 5 koekjes. Eén koekje weegt 25g, dus: 100g produkt bevat 60g koolhydraten 1g produkt bevat 60g koolhydraten gedeeld door 100 25g produkt bevat 60g koolhydraten x 25 gedeeld door 100 één koekje bevat 15g koolhydraten 11
Conclusie Eén Vitalinea koekje met chocoladestukjes is één Kh-ruilwaarde, en kan af en toe eens een gezond tussendoortje zoals een stuk fruit of een potje fruityoghurt vervangen. 12. Contactgegevens Heeft u vragen of suggesties, dan kan u terecht bij de dieetafdeling. Afsprakenbalie Tel: 011 30 98 90-011 30 98 91 Diëtisten Campus Virga Jesse Raadpleging, tel: 011 30 86 17 Dieetafdeling, tel: 011 30 85 30 Diëtisten Campus Salvator Raadpleging, tel: 011 28 95 64 Dieetafdeling, tel: 011 28 94 67 Diëtiste Campus St.-Ursula Tel: 013 55 03 69 (op dinsdag, woensdag en donderdag) 12