Sensorische integratie bij Jongeren na hersenschudding Roxanne van der Star Aline Ham
Inhoud presentatie Wat is sensorische integratie (SI) Hoe ontstaan SI klachten Hoe uiten SI klachten zich in de verschillende zintuigen Hoe verloopt de SI behandeling in grote lijnen Randvoorwaarden voor de SI behandeling Wat kun je verwachten van SI therapie
Wat is sensorische integratie (SI) Sensorische integratie is het verwerken van prikkels die van de zintuigen komen. De zintuigen: proprioceptief (spieren en gewrichten) vestibulair (zwaartekracht en beweging) visueel, auditief, tactiel (tast), smaak en reuk.
voorbeelden Een Filmpje https://youtu.be/_6zkvoa3ffi Een stripverhaal http://www.sophiarevalidatie.nl/nieuws/lees-inoverspoeld-door-nah-hoe-revalidatie-voor-een-nieuwebegin-zorgt#.wlag_zjx_vo
Hoe ontstaan SI klachten Door een accident ontstaat een hersenschudding en zijn de spieren van het lichaam aangespannen. Dit gebeurt door de schouders op te trekken, later door de romp strak te houden en nog later door de benen gespannen te houden. Doordat men de spieren zo strak houdt, voelt het lijf het lichaamsgewicht en lichaamsbewegingen niet meer zo goed.
Hoe ontstaan SI klachten Hierdoor krijgen de hersenen geen goede informatie over de bewegingen. Men moet daardoor meer nadenken over de dagelijkse bewegingen. De bewegingen gaan niet meer altijd automatisch. Dat is vermoeiend en kost iemand veel energie en denkruimte
Hoe uiten SI klachten zich Op sommige dagen is die denkruimte er nog wel en lukt het wel om allerlei activiteiten te doen. Omdat men bij gewone bewegingen zo moet nadenken is het heel lastig om twee dingen tegelijk te doen. Men moet zich dan concentreren op één ding, anders gaan beide dingen mis.
Hoe uiten SI klachten zich Doordat het lijf andere en/of verkeerde informatie geeft, kost het meer aandacht/energie om te weten waar je lichaam is/ om te voelen. Dit kost zoveel denkruimte dat je andere dingen sneller vergeet en dus vergeetachtig bent.
Propriocepsis Door de hoge spierspanning voelt het lijf niet meer goed. De sensoren van de spieren kunnen de prikkels van de zintuigen daardoor niet dempen. Daarom kan het gebeuren dat prikkels van de zintuigen niet goed worden verwerkt.
Vestibulair Het vestibulaire systeem is ontregeld. Hierdoor wordt iemand duizelig of draaierig als hij bukt (met het hoofd naar de grond beweegt), het hoofd draait (bv. tijdens wassen en aankleden), als hij bewogen wordt (bv. in de auto of geduwd worden in de rolstoel) of bij het opstaan s-morgens uit bed. Hierbij kan misselijkheid voorkomen en de klachten kunnen overgaan in hoofdpijn.
Tast Het gevoel (de tast) kan ook overprikkeld zijn. Iemand kan vaak niet tegen aanraking. Dat wil zeggen alleen tegen stevige aanraking. Ook heeft men vaak last van een ander gevoel in een lichaamshelft. Of voelt men tintelingen in handen of voeten. Sieraden worden niet meer verdragen en iemand heeft voorkeur voor wijde of juist strakke kleding.
Auditief Geluiden kunnen ook bij iemand aankomen als heel onaangenaam. Vaak worden achtergrond geluiden net zo hard ontvangen als de geluiden die dichtbij plaatsvinden. Verder is het ook lastig om een gesprek te blijven volgen in een drukke ruimte (restaurant, verjaardag). Het lijkt alsof men zich bevindt in een chaos van harde denderende geluiden. Dit is heel storend en vermoeiend.
Auditief Geluiden veroorzaken een constante alertheid en soms ook een extreme schrikreactie. Of het kan gebeuren dat iemand op een voor anderen onverwacht moment ineens heel boos en geïrriteerd reageert. Reactie kan zijn dat iemand (letterlijk) vlucht uit de situatie waarin men zich bevindt.
Visueel Visuele prikkels worden ook niet goed verwerkt. Mensen hebben last van licht (zonlicht, tl licht koplampen) en andere, met name bewegende, visuele prikkels. Hierbij moet je denken aan TV, computer, mensen die langslopen in de gang, de omgeving als zij bij het autorijden naar buiten kijken, omkijken op de fiets of bij het oversteken.
Visueel Ook lezen lukt maar kort omdat de letters gaan dansen of de ogen draaien weg. Rommel in de kamer (of bv. een supermarkt, marktplein, winkelstraat) kan storend werken omdat het veel visuele prikkels geeft.
Het is belangrijk om te weten dat: Zintuigprikkels op elkaar inwerken. Alle zintuigelijke prikkels stapelen zich op in een denkbeeldige emmer. Bij teveel prikkels stroomt deze over. Daardoor kunnen het verschillende zintuigelijke prikkels zijn die dan de spreekwoordelijke druppel zijn.
Hoe verloopt de behandeling in grote lijnen? 1. Intake 2 a. Compensatietechnieken aanleren b. Bewustwording 3. Demping van over registratie 4. Wennen aan sensorische prikkeling binnen gecontroleerde situaties 5. Belasting en belastbaarheid.
COMPENSATIE
PRIKKELOPBOUW
INTERDISCIPLINAIR PSYCHOLOGIE
mindfulness Gericht op hier-en-nu-ervaring, gewaar zijn in het huidige moment Herkennen en accepteren van de realiteit met positieve en negatieve ervaringen Vrij worden van conditionering van onbewuste patronen en bewust worden hoe emotionele gewoonten ons leven bepalen Een levenshouding De aandachts oefeningen worden door PFT en (soms ET )gegeven binnen ons centrum
MINDFULNESS Oefening doen (diepzitten)
Wat kunnen jullie doen? Signaleren van de klachten Ga op tijd naar huisarts Doorverwijzen naar een SI therapeut Door verwijzen naar ontspannings/mindfulness therapeut Eventueel door verwijzen naar revalidatie arts Belasting/belastbaarheid, prikkels voorkomen