Inhoud: Hoofdstuk Pagina 1. Inleiding 2 2. Veiligheid 3 3. Je Instructeur 6 4. Het Zweefvliegtuig 7 5. Zwever met motor 9 6. Zwever zonder motor 10 7. Thermiek 14 8. Lift 16 9. Wind 18 10. De Landing 20 11. Het Brevet Examen 21 ALLES OVER ZWEEFVLIEGEN *************************************************** De inhoud van dit boekje is samengesteld door André Schipper Versie 1b nov 2012 1
Veiligheid boven alles Wij hopen met dit boekje de beginnende zweef "Vliegsters" en "Vliegers" een helpende hand te bieden bij het behalen van het Zweefvlieg brevet, maar vooral ook om hen te stimuleren om actief bezig te zijn met het vliegen. Uit eigen ervaring weten we dat zo maar een beetje rond vliegen hartstikke leuk is, maar dat je pas goed leert vliegen als je je begrijpt waarom een zweefvliegtuig op bepaalde omstandigheden reageert. Bij het brevet vliegen gaat het er vooral om dat je aan de Jury laat zien dat je, Bij onze vereniging staat de veiligheid hoog in het vaandel. Dat betekent dat er van je verwacht wordt, dat je rekening houdt met je medeclubleden. Dus let op omstanders als je de motor start ( bij Motorzwevers), laat ze niet te dicht voor of naast de propeller komen. Ook al is het maar een elektromotortje Zodra je met je model op het veld komt voor de eerste vlieglessen, zal het model door je instructeur aan een nauwgezette controle onderworpen worden. Hierbij is het meer regel dan uitzondering dat je nog een keertje onverrichter zaken naar huis zal moeten om een aantal dingen te verbeteren. Nadat alles in orde bevonden is en ook het geluidsniveau dat de elektromotor met propeller produceert voldoet aan de norm, ben je klaar om onder begeleiding van je instructeur het luchtruim te kiezen. "JE KIST VOLKOMEN BEHEERST". 2 3
Modelvlieggebied Gebieden waar niet mag worden gevlogen zijn: Boven of in de buurt van de jachthaven. Boven het clubhuis en boven de pits. Niet verder als 15 meter voor de kanaaldijk. Buiten de rode cirkel zoals hieronder wordt aangegeven. Maximale vlieghoogte Normaal gesproken mogen we boven onze vliegstrip tot maximaal 750 voet komen (bijna 230 meter) vanwege het vliegverkeer in de buurt. Let wel op, dit hangt van de omstandigheden af. Voordat je gaat vliegen moet je altijd eerst navragen tot welke hoogte er toestemming is aangevraagd! Tijdens de weekenden bij normaal vliegweer zal er altijd iemand van het bestuur aanwezig zijn die je hier antwoord op kan geven. Heb je al je zweefbrevet en je mag vliegen volgens de clubvoorwaarden (zie onze website voor de actuele afspraken) en er is niemand (van het bestuur) aanwezig op het veld, bel dan gewoon even. De nummers staan aan de buitenkant van het clubhuis. De regels wat betreft de vlieghoogte: Tot 100 meter mag zonder toestemming. Tot 240 meter zodra er toestemming is gegeven door de luchtverkeersleiding van Rotterdam Airport. Hiervoor zal door één van de bestuursleden contact opgenomen worden met de luchtverkeersleiding die doorgeeft op welke periode van die dag wordt gevlogen. Tot 300 meter zodra er toestemming is gegeven door de luchtverkeersleiding van Rotterdam Airport. Hiervoor zal door één van de bestuursleden contact opgenomen worden met de luchtverkeersleiding en moet het bestuurslid constant bereikbaar zijn door de luchtverkeersleiding. Houdt er ook rekening mee dat het grondzicht minstens 5 km moet zijn. Dus zodra je vanaf de Groene Kruisweg afslaat naar de vliegstrip en je met de richting van het Voorne Kanaal mee in de verte Hellevoetsluis kunnen zien liggen dan is het zicht goed. 4 5
Zodra je besloten hebt om je ook te wagen aan het zweefvliegen krijg je een instructeur toegewezen. Hij helpt je klaar te stomen zodat je je felbegeerde wing kan halen. Als je op een gegeven moment van de kabel mag, kun je echt gaan oefenen en vlieguren maken. Je coach kun je uiteraard altijd om hulp roepen als je denkt dat je zwever die waanzinnige thermiekbel écht niet meer wilt verlaten en er vandoor gaat. Ook tijdens het afvliegen zal je coach aanwijzingen geven tijdens het vliegen. Het niet opvolgen van de aanwijzingen staat gelijk aan een soort zelfmoord. Met de kans op ernstig lichamelijk letsel toegebracht door een schuimbekkende coach. Maar zonder flauwe kul, luister naar je coach. Hij kan om zich heen kijken of de grassprietjes niet ineens de andere kant op gaan wijzen of dat de juryleden ondertussen een bakje koffie zijn gaan drinken omdat je deze keer een waanzinnige thermiekbel hebt gevonden. Hij is er om je te helpen, LUISTER DUS NAAR JE COACH!! Na afloop is er altijd nog tijd genoeg om je coach te wurgen als het deze keer niet is gelukt. Goed, nu even wat basis kennis over de zwever. Prettig als dit al gesneden koek voor je is maar voor de beginneling heel belangrijk om de volgende zaken eigen te maken. Het hoogteroer (stampen) Als je de stuurknuppel naar voren doet, gaat de neus van het vliegtuig naar beneden. De snelheid loopt op. Als je de stuurknuppel naar je toe verplaatst gaat de neus omhoog en de snelheid loopt terug. Deze op en neer gaande beweging die je met het hoogteroer veroorzaakt heet stampen. De rolroeren (rollen) De staart omhoog en de neus omlaag is een beweging om de dwars as. De dwars as is een denkbeeldige lijn die ongeveer van vleugeltip tot vleugeltip loopt (de as loodrecht op het symmetrievlak door het zwaartepunt). Met de stuurknuppel naar links en naar rechts beweeg je de rolroeren. Wanneer je de stuurknuppel naar rechts doet, slaat het linker rolroer naar beneden en het rechter naar boven uit. Bij deze uitslag van de rolroeren gaat de linkervleugel omhoog en de rechtervleugel omlaag. Het zweefvliegtuig gaat rollen om zijn langs as. Dit is een denkbeeldige lijn door de romp van het vliegtuig, dus van de neus door het zwaartepunt naar de staart. 6 7
Het richtingsroer (gieren) Zwaartepunt Stuur je je stick naar rechts dan slaat het richtingsroer uit naar rechts. Het kielvlak wordt naar links geduwd en daardoor gaat de neus naar rechts. Staart naar links en neus naar rechts is een beweging om de topas, een denkbeeldige as van boven naar beneden door het zwaartepunt van het vliegtuig. Het zwaartepunt van een zweefvliegtuig ligt net voor het midden van de vleugels. Let erop dat de balans van het toestel in orde is, voor een motorvliegtuig is dat belangrijk maar voor een zweefvliegtuig kan dat een kritisch punt zijn, zeker tijdens de lancering van het toestel. Een kleine afwijking heeft grote gevolgen. Bedenk ook, hoe groter de spanwijdte des te eerder een van de vleugel tips de grond zal raken en.. Gewicht Wat gebeurt er nadat je een baksteen omhoog hebt gegooid en wat na het opgooien van een kartonnen doos van dezelfde grootte? Dus, schuif zoveel mogelijk met je apparatuur (ontvanger, accu, servo s) om je toestel in balans te krijgen zodat je minder extra contragewicht nodig hebt om dit te bereiken. Spanwijdte Tot 2 meter worden toestellen volgens de standaard keuringsregels op onze club toegestaan. Daarboven gelden aanvullende eisen zoals de goedkeuring van het bestuur. Denk hier niet te zwaar over zodra je aan komt lopen met een zwever van 2,30m. Maar vanaf 3 à 3,5m zal er overleg gaan plaatsvinden of het toestel wel geschikt is voor onze vliegstrip. Ook al heeft je zweefvliegtuig een eigen motor, je zult het toestel toch vanuit de hand moeten starten. Vol gas en gooien maar zou je denken. Helaas, je moet met een aantal zaken rekening houden mits je wat langer van je toestel wilt blijven genieten. De voorbereiding Nadat je je zender en ontvanger hebt geactiveerd, controleer voor de start ALTIJD de stuurbewegingen van je zwever. Je zult de eerste niet zijn die de zwever in de lucht gooit en gilt SHIT, m n roeren reageren verkeerd om. Blijkt bijvoorbeeld dat je tijdens het aansluiten van je demontabele vleugels net effe dat ene stekkertje verkeerd hebt aangesloten. Kijk goed waar de wind vandaan komt. Kijk om je heen. Let op de vlaggen van de buren, windzak op het clubhuis, toppen van de bomen en. Pak een plukje gras en gooi het even omhoog om de windrichting vlak boven het veld te bepalen. Het kan zomaar zijn dat er een draaiwind aanwezig is achter de bomen (je weet wel, die hoge dingen met van die speciale vliegtuigmagneten er in). Het kan zomaar voorkomen dat je je toestel het eerste deel richting het zuidwesten moet laten klimmen om daarna vanaf zo n 30 meter hoogte richting het zuiden moet sturen. En dan stijgen maar. Na zo n 40 seconden stijgen gas dicht en zoeken naar thermiek of stijgwind. Is dat niet aanwezig dan zal je zwever een minuut of 3 rondcirkelen en zal je weer opnieuw hoogte moeten winnen met de motor. Er zijn dagen dat je geen geluk hebt, geef dan niet te snel op want de dag komt dat je wenste dat je een ligstoel had meegenomen 8 9
Een ander belangrijk punt om op te merken is dat je moet ervoor zorgen dat het zweefvliegtuig horizontaal ligt als het start. Als je het zweefvliegtuig met de neus omhoog gooit/duwt/werpt dan Het lanceren van zweefvliegtuigen zonder motor kan op verschillende manieren. Sommige zijn makkelijker te doen dan anderen. Het grootste deel van de volgende methoden kan door de vlieger zelf worden gedaan maar een bij een aantal is er hulp nodig van een collega. De verschillende methodes zijn: 1. Hand lanceren 2. Discus lanceren 3. Bungee lancering 4. Aerotow 5. Lier 6. Piggyback lanceren 1. Hand lanceren Een hand lancering is de manier waarop de meeste rc zweefvliegtuigen worden gelanceerd bij helling vliegen van een heuvel of klif. De hand lancering van zweefvliegtuigen wordt ook gedaan op vlakke gebieden. Bij de lancering vanaf een helling moet de wind in de richting naar de helling toe staan, dus naar u toe! Domme zin? Lees verder het hoofdstuk Wind... Het is erg belangrijk om de zwever een stevige duw/worp/zet te geven. Bij het loslaten zal het zweefvliegtuig dan niet gelijk uit de lucht vallen maar meteen lift krijgt van de opwaartse kracht die hij op dat moment ondervindt. 10 is er een zeer goede kans dat het zal overtrekken en daardoor zal crashen als de lanceersnelheid niet goed genoeg is. als de wind te sterk is, zal het zweefvliegtuig direct uit je hand worden getrokken en naar achteren klappen met alle gevolgen van dien De zwever iets naar beneden richten tijdens de worp is beter, maar nogmaals, als de wind sterk is, is er een kans dat het zweefvliegtuig zal worden overmand door de wind en zich in de grond boren bij de start. Ook niet echt bevorderlijk voor het model en uw humeur Zodra de zwever in de lucht is, meteen je vingers weer aan de sticks en. de vlucht is begonnen! Let er trouwens op dat wanneer u de zwever lanceert vanuit de hand, er voor zorgt dat de hand die vrij is de stick kan bedienen waarmee de rol en hoogte roeren kan bedienen. Dus bij een ingestelde zender op mode 1 werpt u met uw rechter hand. Bij mode 2 lanceert u de zwever dus met uw linker hand. Bij grotere zwevers (uiteraard bij helling zweven) is het soms noodzakelijk om met beide handen de zwever te lanceren. De zender bungelt dan aan je halskoord. Hand lancering vanaf een vlakke ondergrond wordt meestal gedaan als er veel thermiek is. Het verschil hier is dat je zo hard als je kan het zweefvliegtuig moet lanceren met een lichte opwaartse hoek. Je moet alleen oppassen dat je je armspieren niet scheurt tijdens dit proces! Niet alle zwevers (of armen) zijn hiervoor geschikt, maar het is een erkende methode om de zwever in de lucht te krijgen. Meestal zijn dit kleinere zweefvliegtuigen tot een spanwijdte van 1500mm. Discus Lancering De Discus gelanceerd zwevers hebben een bijzondere lanceringsmethode. De piloot houdt een korte pin beet die uit de vleugeltip steekt, hij draait vervolgens 360 graden rond voordat het zweefvliegtuig omhoog wordt geworpen. Vrijwel dezelfde manier zoals bij discuswerpen (alleen de landing gaat bij zwevers 11
hopelijk anders ) De middelpuntvliedende kracht na de draai is genoeg om het zweefvliegtuig te lanceren naar een verrassende hoogte. Het mooie van deze manier van zweefvliegtuig lancering is dat je niet sterk hoeft te zijn. Deze methode is tevens uitstekend voor thermische stijgende lucht op een vlak veld. bungee lancering Bungee (elastiek) lancering van rc zweefvliegtuigen is totaal anders en kan worden gedaan op een licht glooiende heuvel of op een vlakke ondergrond. Let wel dat er genoeg ruimte vrij is voor deze methode. De bungee bestaat uit een grote lengte elastisch koord met daaraan een nog langere lengte van niet rekbare snoer (wat tot 10x de lengte is van het elastische gedeelte). De bungee wordt aan een haak aan de onderzijde van de zwever bevestigd en het andere uiteinde gezekerd in/aan de grond. Een kleine parachute is bevestigd aan het uiteinde bij de zwever. Een metalen ring aan het einde van de lijn schuift op de haak van de zwever. Dan loopt de piloot naar achteren zodat de bungee wordt uitgetrokken. Wanneer een geschikte traject is bereikt wordt de zwever losgelaten. De bungee trekt de zwever tot de juiste hoogte. Met een kleine up beweging van de stik op de top van de klim, komt het zweefvliegtuig los van de bungee en uw vlucht begint. De bungee valt dan terug naar de aarde, vertraagd door de parachute. Aerotow De lancering van grotere zweefvliegtuigen door Aerotow mag alleen worden gedaan door gevorderde piloten. Het zweefvliegtuig wordt gesleept tot hoogte door een motor aangedreven vliegtuig. De sleepkabel haakt in de neus van het zweefvliegtuig en blijft gekoppeld totdat de piloot van het zweefvliegtuig de switch activeert waarbij de zwever wordt vrijgelaten van de sleepkabel. Aerotowing vereist vaardigheid en constante communicatie tussen beide piloten, en natuurlijk heeft het motorvliegtuig kracht genoeg nodig voor het moeiteloos trekken van het zweefvliegtuig. Deze methode van de lancering kan het beste gedaan worden met de grotere zweefvliegtuigen al zullen meer ervaren piloten geen problemen hebben met de kleinere modellen. lier lancering Dit is een soortgelijke methode als de bungee lancering. Het verschil is dat er nu geen elastische lijn wordt gebruikt maar een krachtige lier die meestal bediend door een pedaal schakelaar aan de voeten van de piloot. Lier lancering is vrij eenvoudig uit te voeren door de piloot zelf, maar net als bij de bungee lancering is er ruimte nodig voor het opzetten van de lier. piggyback lancering Net zoals de Space Shuttle vroeger op de rug van een Boeing werd vervoerd, kan een zweefvliegtuigen ook worden gelanceerd vanaf de rug van een motorvliegtuig. Dit vereist uiteraard een groter formaat vliegtuig en een ervaren piloot. Dit soort lanceringen zie je niet veel maar als het dan toch gebeurd is het zeker spectaculair! 12 13
MVC Voorne Putten vliegt relatief dicht bij de kust, hierdoor is het zelden windstil (behalve tijdens die 2 uitzonderlijke mooie zomerse dagen per jaar, maar helaas, die dagen had je net weer andere verplichtingen.) en zullen dit soort schapen wolkjes zich nauwelijks vormen. Het voordeel wat wij weer hebben, zijn onze gevleugelde vrienden. Nee, niet de motorvliegtuigen van je collega piloten maar de meeuwen! Vanwege het zachte briesje zal de groep meeuwen die een thermiekbel hebben gevonden, zich langzaam verplaatsen en mee drijven met de wind. Ga daar naar toe! Wat is nu eigenlijk thermiek? De thermische stijgwinden ontstaan veelal door temperatuurverschillen in de luchtmassa. De zon verwarmt het aardoppervlak en daardoor de lucht daarboven. Warme lucht stijgt op, net zolang totdat het in een luchtmassa komt die vrijwel dezelfde dichtheid heeft. De sterkte van de stijgwinden is afhankelijk van het temperatuurverschil tussen deze luchtlagen. Uiteraard heeft de hoek van de zonnestralen en het temperatuurverloop in de atmosfeer invloed op het gehele proces. Een andere factor is de wat er op het aardoppervlak aanwezig is. Een droog veld zal meer warmte afgeven dan een nat weiland. Hoe weet je nu dat er zo n stijgwind aanwezig is? Let op de cumulus of schapenwolken. Deze wolken ontstaan door het afkoelen van de opstijgende lucht. De koelere lucht kan het vocht niet meer binden waardoor dit condenseert. De condensatiewarmte die daardoor vrijkomt kan in gunstige omstandigheden leiden tot een nog verder stijging van de luchtmassa. De wolk gaat zelf lucht aanzuigen en zorgt daarmee voor nog meer stijgwinden. Kijk om je heen, zoek ze op, zij weten het best waar de thermiek is en geloof me, na een uurtje zweven en cirkelen samen met de gevederde vrienden ben je een tevreden mens. Kom je bij een thermiekbel dan gebeurd meestal het volgende; de vleugel die de bel raakt zal worden opgetild de zwever wilt een bocht maken van de thermiek bel af Zodra je dat ziet gebeuren stuur er direct tegenin. Prik als het ware door de bel heen en je toestel zal meegenomen worden door de bel. Dan is het de kunst om in de bel te blijven en je mee te laten voeren door de thermiek. Als je gelukt hebt zal je op een gegeven moment zelfs de neus moeten laten zakken om zo uit de thermiek te ontsnappen. 200 meter is al behoorlijk hoog en zomers zal bij de juiste (weers)omstandigheden op 20 à 30 meter al thermiek te vinden zijn! Houdt rekening met de maximale vlieghoogte waaraan wij ons moeten houden, zie hoofdstuk veiligheid. Ohja, en hou het model vóór je in het zicht. Zorg dus dat je niet constant je nek dubbel moet leggen met omhoog kijken waar je toestel is gebleven. Mocht er een lage luchtvochtigheid zijn en/of er ontbreken condensatiekernen, dan kan het ontstaan van wolken ook uitblijven. Dit wordt ook wel blauwthermiek genoemd. Deze thermiek is zeer moeilijk te lokaliseren en is misschien alleen nog te herkennen door hoog opwaaiend stof en pollen. 14 15
Wat is lift Houdt je hand omhoog, maak een vuist, steek je duim omhoog en beweeg naar achteren. Dat is ook een manier om een lift te krijgen. Nu even serieus.. Het verschijnsel lift bij een vleugel omschrijven we als volgt: Door op en neerstroming voor en achter het vleugelprofiel zijn de lokale snelheden over de bovenzijde van het profiel groter dan aan de onderzijde. In sneller stromende lucht daalt de luchtdruk. Door het snelheidsverschil van de luchtstroming tussen onderzijde en bovenzijde van het vleugelprofiel, ontstaat er dus een drukverschil tussen onderzijde en bovenzijde van de vleugel. Aan de onderzijde ontstaat een overdruk en aan de bovenzijde een onderdruk. Door dit drukverschil ontstaat een kracht die we de draagkracht (lift) van de vleugel noemen. Bij het vergroten van de invalshoek neemt de weerstand toe en bij het verkleinen van de invalshoek neemt de weerstand af. Bekijken we de invloed van de invalshoek op de lift, dan zien we dat deze niet precies zo als met de weerstand verloopt. Het begin van het verhaal is hetzelfde. Bij het verkleinen van de invalshoek neemt de lift af, bij het vergroten van de invalshoek neemt de lift toe. de roeren weer functioneel worden. Het haak effect Onthoud dat bij vergroting van de invalshoek de lift en de weerstand toenemen, maar dat bij het bereiken van de kritische invalshoek de lift sterk afneemt en de weerstand sterk toeneemt. Gevolg.. stalling. Je toestel gedraagt zich op dat moment als een baksteen tot het moment er weer genoeg snelheid is waardoor ook Wat is dat nu weer? Stel je maakt een linker bocht. Rechter aileron gaat omlaag (zorgt voor nog meer lift van die vleugel en wilt omhoog ), linker aileron gaat omhoog (remt de luchtstroming boven de vleugel af en de vleugel gaat omlaag). Doordat er bij de linker vleugel minder lift ontstaat zakt deze en ontstaat er nog een effect, het haken van de lucht stroming. Hierdoor wordt de snelheid van deze zijde van het vliegtuig afgeremd en het toestel maakt én een linker bocht, remt af én verliest hoogte. Dit kan dan weer deels gecompenseerd worden met het hoogteroer. Eén van de redenen waarom het sterkt afgeraden wordt om vlak boven de grond nog een bocht in te zetten (ook beschreven bij het hoofdstuk De Landing ). Dit vergroten van de invalshoek kan echter niet ongestraft doorgaan, want bij een invalshoek van ongeveer 15 kan de luchtstroming het profiel van de vleugel niet meer volgen. Hij breekt af in wervels en de lift neemt behoorlijk af. Dit noemen we de kritische invalshoek. 16 17
weer snelheid en dat is nu erg belangrijk!) en blijf van je vandaan vliegen. Hierdoor zal je hoogte blijven winnen. Zodra je zwever op ooghoogte is kun je gaan cirkelen en naar je toe komen. De omstandigheden/omgeving moeten wel juist zijn. Geen garantie dat het lukt maar het is mogelijk. Windkracht tabel Golf Wind Als een wind naar een berg waait wordt deze omhoog gestuwd en produceert daardoor een eerste oscillatie (A) gevolgd door meer golven. De volgende golven hebben een lagere amplitude door de natuurlijke demping. Lenticulis wolken zullen bovenop de luchtstroming verschijnen (A) en (B). ze blijven stationair ondanks de sterke wind. Bij hellingzweven is het dus zaak aan de juiste zijde van de heuvel/berg te staan. Op vakantie kom je het nog wel eens tegen dat het maar niet wilt lukken met hellingzweven Ja maar, dit is zo n mooie heuvel en ja, er staan een klein briesje in m n rug. Maar als ik m n zwever naar beneden gooi dan moet ie op een gegeven moment toch genoeg snelheid hebben gemaakt en omhoog gestuurd kunnen worden.? Dat lukt dus niet vanwege de valwind aan de schaduw zijde van de heuvel/berg. (zie afbeelding) Is er nu écht geen andere plek waar je op je vakantie adres kan zweven en je kriebels zijn echt niet meer te houden. dan hier een tip. Mocht je bovengenoemde situatie tegenkomen (briesje wind in de rug en voor je het dal) en je hebt daarbij het geluk dat het een mooie glooiende helling is waar tot aan beneden geen obstakels staan, doe dan het volgende. Gooi de zwever en blijf dalen maar maak wel snelheid, probeer nog GEEN hoogte te winnen (dat remt de zwever weer af!) tot. bijna onderaan de heuvel/berg. Geef rustig up (niet te steil omhoog want dan verlies je 18 Kracht m/s km/h Omschrijving 0 0 0,2 <1 Windstil 1 0,3 1,5 1 5 Zwakke wind 2 1,6 3,3 6 12 3 3,4 5,4 13 19 Matige wind 4 5,5 7,9 20 28 5 8,0 10,7 29 38 Vrij krachtige wind 6 10,8 13,8 39 49 Krachtige wind 7 13,9 17,1 50 61 Harde wind 8 17,2 20,7 62 74 Stormachtige wind 9 20,8 24,4 75 88 Storm 19
Landing! roep je naar iedereen op het veld. De Heli s zullen zich terugtrekken en hier en daar hoor je de ok s van de vleugelaars. Neem je tijd! Kies je aanvliegroute en focus je daar op. Moet je vanwege de wind over de bomen aan komen vliegen, hou er dan rekening mee dat er behoorlijk wat turbulentie op je toestel af komt zo redelijk dicht bij de bomen. En je weet, er zitten speciale magneten in die takken.. Zodra je je landing hebt ingezet probeer dan vlak boven de grond geen bochten meer te maken! Bij iedere bocht verlies je hoogte en zo vlak bij de grond kan dat net te veel zijn Als alles naar wens gaat, zal je instructeur ervoor zorgen dat je formeel mag 'afvliegen'. Dit gebeurt meestal op een familiedag, zoals met Hemelvaart of de family fly in in september. Breng je familie en vrienden mee en maak er een gezellige en spannende dag van. Als het zover is zal een jury, bestaande uit twee man, plaats nemen op een strategische plaats op het veld, gewapend met het interne beoordelingsformulier. Nadat je met je instructeur alles hebt doorgesproken mag je beginnen. Maar PAS OP: de jury heeft ogen in de rug. Dus als je al gevaarlijk bezig gaat in de pits, komt het beoordelingspunt 'Algemene veiligheid van vlucht en model' al onder druk te staan. En hier mag je geen enkele 'onvoldoende' scoren. Zorg daarom voor voldoende afstand van andere vliegers. Maar zorg ook voor je eigen veiligheid door niet voorover gebogen over de propeller, deze vol gas te laten draaien. Ook loshangende kleding of sieraden kunnen de nodige risico's vormen en als de jury dat oppikt heb je pech. Je zal uiteindelijk 3 vluchten moeten maken. Bij iedere vlucht worden de eisen afzonderlijk beoordeeld en gewaardeerd met een 'voldoende' of 'onvoldoende'. In gedachte moet je dit zien op de schaal van 1 tot 10. Houdt je concentratie bij je toestel, je instructeur geeft wel bij de jury aan wat je op dat moment gaat doen. 20 Beschrijving zoals het op het Examen Formulier staat omschreven: Het accent van de beoordeling dient niet in de eerste plaats op de exactheid van de te vliegen figuren te liggen, maar de kandidaat moet deze figuren kunnen volbrengen zonder dat zich daarbij situaties voordoen waardoor de veiligheid in gevaar komt. Belangrijk is te constateren dat de kandidaat op een veilige wijze zonder enige hulp van anderen het modelkan starten, vliegen en landen, en dat hij zich ook uit bijzondere situaties weet te redden. 21
In het punt algemene veiligheid kan een algemene indruk van de vlucht ten aanzien van veiligheid worden weergegeven. Voor het aanzeggen van de figuren mag de kandidaat een helper gebruiken. De helper mag geen tussentijdse aanwijzingen geven aan de kandidaat. In het geval van motor of radiostoring mag de kandidaat zijn vlucht één maal afbreken en opnieuw starten, waarna op dat punt verder gegaan wordt waar de vlucht is afgebroken. Na afloop zal je merken dat het trillen van je knieën ophoudt, het zweet op het voorhoofd en andere plaatsen snel verdampt en het achteraf gezien allemaal best meevalt. Het lijkt moeilijker dan het is. Het beste bewijs zie je om je heen als je naar de andere vliegsters en vliegers kijkt. Die zijn allemaal op dezelfde manier als jij begonnen en die hebben het ook geleerd. Als dan de formulieren volledig zijn ingevuld, handtekeningen zijn gezet dan nog heel even geduld hebben wanneer een weekje later de voorzitter je op je schouder tikt en je met veel plezier je zweef wing mag overhandigen. Na beëindiging van de laatste vlucht worden de beoordelingsformulieren ingeleverd bij het bestuur. Aan hen is het om uit te maken of je geslaagd bent voor het KNVvL brevet. Dat hoor je op dezelfde middag nog. Dus lang hoef je niet in spanning te zitten. Naast de officiële criteria van de KNVvL (twee vluchten met allemaal 'voldoenden'), waarvoor je eigenlijk automatisch zou moeten slagen als je alles redelijk beheerst, wordt bij de MVC VP nog een kleine concessie gedaan als er in twee vluchten één of twee 'onvoldoenden' vallen. Op basis van het criterium van de KNVvL telt de betreffende vlucht al niet meer mee zodra er een 'onvoldoende' valt. Het uitvliegen zou dan geen zin meer hebben. Daarom ligt bij de MVC VP meer de nadruk op het aantal malen (minimaal 2x) dat een vlucht goed gevlogen wordt. Maar zoals gezegd, het aantal 'onvoldoenden' moet natuurlijk niet te gek worden. De formele criteria liggen vast in het MVC VP "Reglement voor het behalen van brevetten met modelvliegtuigen". Op voordracht van het bestuur wordt bij positief resultaat het KNVvL brevet aangevraagd. 22 Heel veel plezier met bouwen, vliegen en. repareren. 23
Dit boekje wordt u aangeboden door: Modelvliegclub Voorne Putten. website: email: http://www.mvc voorneputten.nl voorzitter@mvc voorneputten.nl 24