Waarderweg 33B-10 haarlem, postbus 2016 2002 2 la haarlem, t 023 5319141, e info@iprnormag.nl. Verbinden in de Openbare Ruimte Verbinden in de openbare ruimte: hoe te organiseren NVRD Themadag, Congrescentrum De Reehorst Ede, Drs. ing. P.M.J. de Bruin (Paul)
Inhoud 1. Een op maat gesneden afbakening van het speelveld 2. Verbindingen in openbare ruimte vanuit invalshoeken 3. Wat betekent dit voor het organiseren en samenwerken? Een brug naar de interviews en paneldiscussie 2
Breed speelveld: (integraal) beheer van de openbare ruimte ontwerp en inrichting gebruik betrokkenheid onderhoud en beheer 3
Het beheer en onderhoud van de Openbare Ruimte 4 Werkzaamheden Reiniging Groen Civiel Verhardingen Afval Begraafplaatsen Sportaccomodaties Riolering en Water Verkeer en vervoer Openbare Verlichting Werksoorten Beleid Regie Beheer Directievoering & toezicht Werkvoorbereiding Projecten (renovatie, vervanging, etc) Regulier onderhoud Specialistisch onderhoud Afbakening wenselijk...
Afbakening Analyse vanuit uw oogpunt: aangrijpingspunt afvalbeheer Focus op gebiedsgericht onderhoud: Onder andere: (zwerf)afval, reiniging, groen, klein herstel, onderhoud begraafplaatsen, sportaccommodaties Gericht op integrale uitvoering: efficiënt en effectief 5 Andere ontwikkelingen: Beleid, beheer en gespecialiseerd onderhoud.
Invalshoeken 6
Invalshoek 1. Publieke taak van de gemeente Wettelijke gemeentelijke zorgplicht en/of aansprakelijkheid zorgplicht: fvalbeheer, rioolbeheer / afvalwater-transport, grondwaterbeheer aansprakelijkheid: veiligheid, nalatigheid Zorgtaak (goed huisvader): zorg voor openbare ruimte.. schoon, heel en veilig Regulier onderhoud draagt bij aan leefbaarheid openbare ruimte Directe financiële relatie kwaliteit/prestaties met de burgers (gebonden gebruikers) Conclusies: 7 Afvalbeheer, reiniging en beheer openbare ruimte zijn en blijven politiek/bestuurlijk relevante thema s Dit is relevant bij keuze voor de organisatie van al deze taken
Invalshoek 2. Kwaliteit van de openbare ruimte 8 Waarden openbare ruimte Technische waarde Wat is de materiële, technische staat? Gebruikswaarde Voldoet de openbare ruimte voor de functies die aan de orde (moeten) zijn. (met name inrichting gerelateerd) Belevingswaarde Wat is de perceptie van de gebruiker op de ruimte? Toekomstwaarde Wat is toekomstige waarde? Kwaliteitskenmerken Materiële technische staat Onderhoudbaarheid Technische Veiligheid Functionaliteit Flexibiliteit Handhaafbaarheid Verkeersveiligheid Beeldkwaliteit Netheid Sociale veiligheid Ecologische waarde Duurzaamheid
Invalshoek 3. Gedifferentieerde kwaliteit Bewust kiezen voor kwaliteit: Waar een hoger of lager kwaliteitsniveau? (op beeldbepalende plekken of op plekken waar bewoners of ondernemers dit wenselijk vinden) Differentiatie naar voorzieningen, beheer-thema s en gebiedstypes. op basis van beeldkwaliteit, frequenties en/of technische normen Resultaat gedifferentieerd beheer: Bezuinigen op beheer, of op zijn minst in staat om de middelen efficiënter in te zetten Mogelijkheid om de kwaliteitsbeleving op gerichte wijze te beïnvloeden (eventueel in overleg met inwoners) 9 Meewegen van maatschappelijke en bestuurlijke waardering in (grote) werken in de openbare ruimte: niet alleen de techniek is bepalend.
Invalshoek 4. Raakvlakken met andere beleidsterreinen 1. Arbeidsparticipatie (social return) 1. Mensen met een afstand tot regulier werk laten participeren aan de maatschappij 2. Onderhoudswerk is geschikt voor doelgroep (werk met werk maken) 2. Burgerparticipatie (beleid en/of uitvoering) 1. Meer zelfbeheer, minder beheerkosten 2. Meer betrokkenheid gemeenschap bij inrichting en beheer van de woon en werkomgeving 3. Betrokken burgers als de ervaringsdeskundigen in de wijk 10 3. Sociaal-Fysiek (samenwerking met maatschappelijke organisaties) 1. Fysiek beheer ogen en oren in de wijk. Nieuwe mogelijkheden voor een meer integraal beeld en adequate aanpak te verkrijgen 2. Samenwerking met woningcorporatie, sociale dienst, politie, onderwijs en jeugdzorg
Invalshoek 5. Verbinden van de diverse rollen Eigenaar (assetowner): Stelt doelen Op meerdere thema s En regisseert Beheerder (assetmanager) Vertaalt beleidsdoelen naar uitvoering Stemt af met ontwerp en uitvoering Uitvoerder: 11 Ogen en oren, partner van gemeente Kwaliteitsgestuurd Op bedrijfsmatige wijze
Wijze van organiseren 1. Voorwaarde 2. Werkwijze 3. Positie van de uitvoering 12
Voorwaarde: hoe houdt de gemeente(raad) grip? Duidelijke rolverdeling tussen betrokkenen College B&W / gemeenteraad: beleids- en financiële kaders en ambities Ambities portefeuillehouders in beeld en in balans: openbare ruimte, milieu, sociaal Uitvoerder: verantwoordelijk voor integrale aanpak/uitvoering Relatie: opdracht gestuurd samenwerken Grip via opdrachtgeverschap Uitwerking beleidskaders in prestaties Gemeente: monitoren, controleren 13 Uitvoering: draagt zorg voor uitvoering, organiseert burgerparticipatie, draagt zorg voor arbeidsparticipatie Grip via eigenaarslijn (eigen dienst/afdeling of OGD-bedrijf) Koers, strategie en profiel van uitvoerende organisatie Uitvoering is van gemeente(n), werkt voor gemeente(n) en doet dit in belang van die gemeente(n)
Werkwijze: Integraal en sturen op de beleving van de burgers Besef dat leefbaarheid / kwaliteit van de openbare ruimte door gebruik/burger voornamelijk wordt beoordeeld op basis van de beleving Gebiedsgerichte sturing op alle actoren die onderhoudswerkzaamheden verrichten in de openbare ruimte. De diverse beheertaken afstemmen. Adequate uitvoeringsregie is cruciaal: Draagt bij aan vergroting van de belevingswaarde 14 Efficiënter én effectiever werken Werk maken met werk door nadrukkelijke uitvoeringsregie, waarbij de regisseur in staat moet zijn om te schuiven en combineren met werkzaamheden. O.a. van gevel tot gevel.
Positie van uitvoering: keuzen op maat Gemeente alleen of gemeenten samen Eigen uitvoeringsorganisatie, uitbesteden aan markt of combinatie Eigen uitvoeringsorganisatie: Gemeentelijke dienst Verzelfstandigd overheidsgedomineerd bedrijf combinatie Organisatorisch bundelen van taken of afstemming 15 Relatie beheertaken openbare ruimte en WSW Een cruciale rol: uitvoeringsregie
Voorbeelden van uitvoeringsregie 16
Voorbeelden van uitvoeringsregie 17
Succesfactor: opdracht gestuurd samenwerken Anders dan een traditionele opdrachtgever en opdrachtnemer Het gaat om de relatie: Samenwerking over langere termijn Uitgaan van elkaars professionaliteit, kennis en kunde Gericht op verbeteren doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid Wederzijdse afhankelijkheid: elkaar blijven informeren (transparantie) 18 Sturen op vooraf geformuleerde resultaten (sturen op output/outcome, niet op input of throughput) Invloed is geborgd als opdrachtgever én eigenaar
19 Reactie: verbreding van taakveld Van afvalbedrijf naar brede positionering beheer openbare ruimte Overheidsorganisaties en overheidsbedrijven van gemeenten Goed in staat om het regulier onderhoud voor gemeente(n) te organiseren. Verdergaande taakverbreding van afval naar regulier onderhoud naar het specialistisch onderhoud naar exploiteren faciliteiten (parkeer, havendienst, etc.) 19 Vraag aan panel: waar staat u op het gebied van taakverbreding?
Samenvattend Politiek-bestuurlijk relevant Invalshoeken: Verbinden in de Openbare Ruimte Veranderende rol beleid, beheer en uitvoering: Organisatie op maat 20
Tot slot Verbinden en grenzeloos samenwerken in de openbare ruimte biedt kansen en is (maatschappelijk) nuttig Verbinden van partijen, activiteiten en beleidsvelden Mede daarom is niet meer de vraag of we hiermee aan de slag moeten 21 maar hoe dit in de praktijk te organiseren.
Bedankt voor uw aandacht IPR Normag is een gerenommeerd adviesbureau op het gebied van strategie, beleid en organisatie. Wij opereren voornamelijk in de publieke sector en zijn ons bewust van de maatschappelijke verantwoordelijkheid van onze cliënten. Ons doel is dan ook optimale dienstverlening met duidelijke meerwaarde. Betrokkenheid, denkkracht voor scherpe en heldere analyses, gevoel voor verhoudingen en belangen, en daadkracht bij het implementeren van adviezen zijn onze kernwaarden. 22