RAPPORT VAN BEVINDINGEN Kwaliteitsonderzoek bij Jacobusschool Plaats : Hoogvliet Rotterdam BRIN-nummer : 16KS Onderzoeksnummer : 120979 Datum schoolbezoek : 7 december 2010 Rapport is vastgesteld in kantoor Zoetermeer op : 16 februari 2011
Inhoud 1 Inleiding 5 2 Bevindingen 7 3 Toezichtarrangement 11 pagina 3 van 11
1 Inleiding De Inspectie van het Onderwijs heeft op 7 december 2010 een onderzoek uitgevoerd op de Jacobusschool naar aspecten van de kwaliteit van het onderwijs en de naleving van wet- en regelgeving. De aanleiding voor dit onderzoek was het volgende. De inspectie heeft voor de Jacobusschool een risicoanalyse uitgevoerd. Uit deze analyse kwam naar voren dat de opbrengsten mogelijk onvoldoende zijn. Op 24 september 2010 heeft de inspectie de uitkomsten van deze risicoanalyse met het bevoegd gezag besproken. Naar aanleiding van dit gesprek is besloten een onderzoek uit te voeren om eventuele tekortkomingen vast te stellen. Conform de uitgangspunten van het programmatisch handhaven onderzoekt de inspectie tevens standaard of wordt voldaan aan bepaalde wettelijke voorschriften. Toezichthistorie In januari 2010 heeft de inspectie ook een kwaliteitsonderzoek uitgevoerd. De aanleiding hiervoor waren ernstige zorgen over de kwaliteit van het onderwijs. De inspectie constateerde toen dat de school in enkele jaren al veel in gang gezet had om de kwaliteit te verbeteren. De eindopbrengsten waren (nipt) voldoende. Onderzoeksopzet Het onderzoek bestond uit de volgende activiteiten: Een controle van de aanwezigheid van de schoolgids, het schoolplan en het zorgplan bij de inspectie. Een toets op de aanwezigheid van informatie over enkele wettelijke verplichte onderdelen in de schoolgids, het schoolplan en het zorgplan. Een controle op de onderwijstijd die de school heeft gepland. Onderzoek en analyse van documenten en gegevens over de school die bij de inspectie aanwezig zijn. Analyse van documenten die de school voorafgaand aan het schoolbezoek heeft toegestuurd, te weten de Jaarplanning 2010-2011 en het meerjarenplan 2009-2013. Schoolbezoek, waarbij in een aantal groepen de onderwijspraktijk is geobserveerd door het bijwonen van lessen Nederlandse taal en rekenen en wiskunde. Deze lesbezoeken vonden plaats in de groepen 2, 3, 4, 5 en 8. Gesprekken met de directie en de intern begeleider over de kwaliteit van de indicatoren. Een gesprek met leraren. Een eindgesprek met de directie, intern begeleider en een vertegenwoordiging van het bevoegd gezag, na afloop van het schoolbezoek. Tijdens het onderzoek beoordeelde de inspectie indicatoren van de volgende aspecten: Opbrengsten; Onderwijsleerproces; Zorg en begeleiding en Kwaliteitszorg pagina 5 van 11
Toezichtkader De inspectie heeft zich bij haar onderzoek onder andere gebaseerd op het Toezichtkader po/vo 2009 en de notitie Analyse en waarderingen van opbrengsten primair onderwijs. Beide documenten zijn te vinden op www.onderwijsinspectie.nl. Opbouw rapport In hoofdstuk 2 staan de bevindingen uit het onderzoek naar de onderwijskwaliteit en de wettelijke vereisten. Dit wordt gevolgd door een beschouwing waarin het oordeel van de inspectie wordt toegelicht en waar mogelijk de schoolontwikkeling in samenhang wordt beschreven. Hoofdstuk 3 geeft het toezichtarrangement weer. pagina 6 van 11
2 Bevindingen 2.1 Kwaliteits- en nalevingsprofiel In onderstaande tabellen vermeldt de inspectie welke indicatoren in dit onderzoek zijn betrokken en tot welke bevindingen het onderzoek heeft geleid. De nummering in de tabellen verwijst naar het volledige waarderingskader primair onderwijs 2009. De indicatoren met een asterisk zijn de normindicatoren; zij spelen een beslissende rol bij de beoordeling van de kwaliteit van het onderwijs. De bevindingen zijn weergegeven in de vorm van een score. De score geeft aan in welke mate de betreffende indicator gerealiseerd is. Legenda: 1. slecht 2. onvoldoende 3. voldoende 4. goed 5. niet te beoordelen (alleen bij opbrengsten) In verband met het programmatisch handhaven heeft de inspectie daarnaast enkele controles uitgevoerd op bepaalde wettelijke voorschriften. Of de school wel of niet voldoet aan deze wettelijke vereisten wordt tot uitdrukking gebracht met de score 'ja' of 'nee'. Kwaliteitsaspect 1 Opbrengsten 1.1 * De resultaten van de leerlingen aan het eind van de basisschool liggen ten minste op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. 1.2 * De resultaten van de leerlingen voor Nederlandse taal en voor rekenen en wiskunde tijdens de schoolperiode liggen ten minste op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. 1.4 Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften ontwikkelen zich naar hun mogelijkheden. 1.5 De sociale competenties van de leerlingen liggen op een niveau dat mag worden verwacht. 5 pagina 7 van 11
Kwaliteitsaspect 2 Leerstofaanbod 2.1 * Bij de aangeboden leerinhouden voor Nederlandse taal en rekenen en wiskunde betrekt de school alle kerndoelen als te bereiken doelstellingen. 2.2 * De leerinhouden voor Nederlandse taal en voor rekenen en wiskunde worden aan voldoende leerlingen aangeboden tot en met het niveau van leerjaar 8. 2.3 De leerinhouden in de verschillende leerjaren sluiten op elkaar aan. 2.4 * De school met een substantieel aantal leerlingen met een leerlinggewicht biedt bij Nederlandse taal leerinhouden aan die passen bij de onderwijsbehoeften van leerlingen met een taalachterstand. 2.5 De school heeft een specifiek aanbod om sociale competenties te ontwikkelen. Kwaliteitsaspect 3 Tijd 3.1 De leraren maken efficiënt gebruik van de geplande onderwijstijd. Kwaliteitsaspect 4 Schoolklimaat 4.7 Het personeel van de school zorgt ervoor dat de leerlingen op een respectvolle manier met elkaar en anderen omgaan. Kwaliteitsaspect 5 Didactisch handelen 5.1 * De leraren geven duidelijke uitleg van de leerstof. 5.2 * De leraren realiseren een taakgerichte werksfeer. 5.3 * De leerlingen zijn actief betrokken bij de onderwijsactiviteiten. Kwaliteitsaspect 6 Afstemming 6.2 De leraren stemmen de instructie af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. 6.3 De leraren stemmen de verwerkingsopdrachten af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. Kwaliteitsaspect 7 Begeleiding 7.1 * De school gebruikt een samenhangend systeem van genormeerde instrumenten en procedures voor het volgen van de prestaties en de ontwikkeling van de leerlingen. 7.2 De leraren volgen en analyseren systematisch de voortgang in de ontwikkeling van de leerlingen. pagina 8 van 11
Kwaliteitsaspect 8 Zorg 8.1 De school signaleert vroegtijdig welke leerlingen zorg nodig hebben. 8.2 Op basis van een analyse van de verzamelde gegevens bepaalt de school de aard van de zorg voor de zorgleerlingen. 8.3 * De school voert de zorg planmatig uit. 8.4 De school evalueert regelmatig de effecten van de zorg. Kwaliteitsaspect 9 Kwaliteitszorg 9.1 De school heeft inzicht in de onderwijsbehoeften van haar leerlingenpopulatie. 9.2 De school evalueert jaarlijks de resultaten van de leerlingen. 9.3 De school evalueert regelmatig het onderwijsleerproces. 9.4 De school werkt planmatig aan verbeteractiviteiten. 9.5 De school borgt de kwaliteit van het onderwijsleerproces. 9.6 De school verantwoordt zich aan belanghebbenden over de gerealiseerde onderwijskwaliteit. Naleving wet- en regelgeving NT1a De inspectie is in het bezit gesteld van de geldende schoolgids (art. 16, lid 2 en 3, WPO). NT1b In de schoolgids is informatie opgenomen over standaard gecontroleerde onderdelen (art. 13 WPO) NT2a De inspectie is in het bezit gesteld van het geldende schoolplan (art. 16, lid 1 en 3, WPO) NT2b In het schoolplan is informatie opgenomen over een of meer standaard gecontroleerde onderdelen (art. 12 WPO). NT3a De inspectie is in het bezit gesteld van het geldende zorgplan (art. 19, lid 3, WPO). NT3b In het zorgplan is informatie opgenomen over een of meer standaard gecontroleerde onderdelen (art. 19, lid 2, WPO). NT4a Er is voldoende onderwijstijd geprogrammeerd om te kunnen voldoen aan de daarvoor gestelde minima (art. 8, lid 7 onder b, WPO). NT4b Er is maximaal zevenmaal een onvolledige schoolweek geprogrammeerd voor de groepen 3 t/m 8 (artikel 8, lid 7 onder b, WPO). ja nee 2.2 Beschouwing Algemeen beeld Sinds het inspectiebezoek in januari 2010 is de school met veel betrokkenheid en energie doorgegaan met het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs op de Jacobusschool. Dit heeft al veel goede resultaten opgeleverd. Op bijna alle kwaliteitsindicatoren die in januari nog onvoldoende waren is een flinke stap voorwaarts gezet waardoor deze indicatoren nu op orde zijn. De opbrengsten zijn echter nog niet voldoende. De afgelopen jaren bestond groep 8 uit slechts enkele leerlingen. Deze leerlingen lieten nog onvoldoende resultaat zien op de Cito eindtoets. De tussentijdse opbrengsten liggen ook nog net onder het niveau dat van de school verwacht mag worden. Zowel voor de tussentijdse toetsen als voor de Cito eindtoets is de verwachting echter gerechtvaardigd dat deze op korte termijn weer op orde zijn. De opbrengstgerichte wijze waarop de school werkt, de planmatigheid van de zorg en begeleiding en de schoolbrede uniforme wijze waarop de leraren hun instructie en klassenmanagement inzetten geven de inspectie het vertrouwen dat de kwaliteit van het onderwijs op de Jacobusschool op orde is, en wijkt daarmee af van de beslisregel. pagina 9 van 11
Toelichting Opbrengsten De resultaten op de Cito eindtoets liggen de afgelopen drie jaar onder de maat. Het gaat hierbij echter om ca 14 leerlingen in totaal over de afgelopen drie jaar. Deze leerlingen hebben nog onvoldoende kunnen profiteren van de kwaliteitsslag die de school de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. De huidige groep 8 telt 21 leerlingen. De resultaten van deze leerlingen op de Cito Entreetoets vorig jaar liggen boven het landelijk gemiddelde. Dit rechtvaardigt de verwachting dat de Cito eindtoets dit schooljaar voldoende zal zijn (1.1). Ook de resultaten op de tussentijdse toetsen liggen voor drie van de vijf toetsen die de inspectie beoordeeld, nog net onder de kritische grens, die gehanteerd wordt voor vergelijkbare scholen. Het betreft hier de toetsen voor technisch lezen in groep 3, rekenen/wiskunde in groep 4 en begrijpend lezen in groep 6. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de trendanalyses die de school maakt, aantonen dat de resultaten op deze toetsen flink toenemen. De verwachting is dan ook dat de school komend jaar in staat is om hogere resultaten te boeken en weer boven de kritische grens uitkomt die voor vergelijkbare scholen wordt gehanteerd (1.2). Voor leerlingen die met minimaal één jaar leerachterstand de school zullen verlaten, worden ontwikkelperspectieven en concrete uitstroomperspectieven geformuleerd. Omdat deze pas kortgeleden zijn opgesteld kan de inspectie nog geen uitspraak doen over de resultaten van deze leerlingen (1.4). Onderwijsleerpoces Het team heeft de afgelopen tijd enorm geïnvesteerd in adaptief onderwijs. Er wordt gewerkt met overzichtelijke en effectieve groepsplannen. In één oogopslag zien de leraren welke onderwijsbehoefte de leerlingen hebben, op welke onderdelen ze uitvallen en dus extra ondersteuning nodig hebben en welke resultaten behaald dienen te worden aan het einde van de planperiode. Hierbij worden ambities uitgesproken die niet alleen betrekking hebben op beheersing van de methodestof, maar ook op de verwachte leergroei bij de Cito toetsen. De enige fine-tuning die hier nog mogelijk is betreft het stellen van hogere ambities voor de A-leerlingen en het opnemen van de aangepaste aanpak in het nieuwe groepsplan, wanneer de doelen niet bereikt zijn. De leraren werken allemaal consequent met het model van de directe instructie en er zijn heldere schoolbrede afspraken over de inrichting van het klassenmanagement, regels en rituelen. Kwaliteitszorg De school heeft een gedegen systeem voor het verbeteren en bewaken van de kwaliteit van het onderwijs. De resultaten worden op school- en groepsniveau geanalyseerd en op basis hiervan worden verbeteracties in gang gezet. Er zijn regelmatig klassenconsultaties om de afspraken die rond adaptief onderwijs, klassenmanagement en instructie gemaakt zijn te borgen. De school zou de ouders nog meer kunnen informeren over de kwaliteit van het onderwijs op de Jacobusschool en de verbeteracties die de school in gang gezet heeft (9.6). pagina 10 van 11
3 Toezichtarrangement De kwaliteit van het onderwijs op de Jacobusschool is in korte tijd sterk verbeterd. Alle aspecten van het onderwijsleerproces zijn voldoende en ook de kwaliteitszorg is op bijna alle onderdelen op orde. Omdat de verwachting tevens gerechtvaardigd is dat de eind- en tussenresultaten dit schooljaar voldoende zullen zijn, wijkt de inspectie af van de beslisregels en kent aan de Jacobusschool het basisarrangement toe. Dit betekent dat de inspectie op dit moment geen reden heeft om het toezicht te intensiveren. pagina 11 van 11