Inkomstenbelasting AB 2 programma Verdieping aanmerkelijk belang Fictieve vervreemding, doorschuifregeling en fictief AB Bijzondere regelingen Vruchtgebruik Vervreemdingsprijs bij betaling in termijnen Verkrijgingsprijs in bijzondere situaties Verliesverrekening en belastingkorting Fictieve vervreemding Aantal handelingen wordt in art. 4.16 als vervreemding aangemerkt, de fictieve vervreemdingen. We passen de regels toe alsof er verkocht is. De belangrijkste fictieve vervreemding zijn: De inkoop van eigen aandelen door de vennootschap; De overgang onder algemene titel; De overgang onder bijzondere titel o.g.v. het erfrecht; Einde AB bij dalen onder 5%-grens; Emigratie; Verlenen van een koopoptie. Overgang t.g.v. huwelijk of overlijden 1 / 4 Wanneer Bij aangaan huwelijk Als er geen huwelijkse voorwaarden worden opgesteld vermengen de vermogens van de huwelijkspartners zich waarna elk van hen recht heeft op de helft van het gezamenlijke vermogen. Bij overlijden Op grond van het erfrecht gaat het vermogen (bezittingen en schulden) van de overledene (erflater) over op de nabestaanden. Probleem 1 Aandelen komen in andere hand. Fiscale claim op vervreemdingsvoordeel (WEV - verkrijgingsprijs) dreigt verloren te gaan. 1
Overgang t.g.v. huwelijk of overlijden 2 / 4 Oplossing 1 Fictieve vervreemding afrekenen met fiscus over vervreemdingsvoordeel. Probleem 2 Er wordt niet verkocht, dus geen vervreemdingsprijs. Oplossing 2 Stel vervreemdingsprijs op WEV ten tijde van overlijden. Overgang t.g.v. huwelijk of overlijden 3 / 4 Probleem 3 Erven ontvangen wel aandelen maar geen geld betalingsprobleem. Oplossing 3 Fiscale claim doorschuiven naar erfgenamen verkrijgingsprijs erflater = verkrijgingsprijs erfgenamen Bij erfopvolging geldt wel als voorwaarden dat: er een verzoek wordt ingediend (bij laatste IB-aangifte erflater); de boedelverdeling binnen twee jaar na overlijden is afgewikkeld. Overgang t.g.v. huwelijk of overlijden 4 / 4 Hoe als het huwelijk op de klippen loopt? Bij echtscheiding kijken aan wie de aandelen worden toebedeeld. Als een van de partners meer ontvangt dan zijn/haar deel, wordt dit meerdere belast. Bij afwikkeling binnen 2 jaar blijft AB op verzoek in stand zgn. fictief AB aandelen blijven in box 2; oorspronkelijke verkrijgingsprijs wordt doorgeschoven; fiscale claim gaat niet verloren, geen heffing. 2
Oefening 1 a Hans bezit 60% van aandelen in Pret BV. Hans betaalde destijds 120.000 (verkrijgingsprijs) Hans trouwt in 2010 in gemeenschap van goederen met Grietje. WEV AB-pakket bedraagt dan: 250.000. Gevraagd Leidt de vervreemding bij Hans of Grietje tot belastingheffing? Oplossing Hans vervreemdt de helft van zijn AB-pakket (fictief). De vervreemdingsprijs bedroeg: ½ x 250.000 = 125.000 De verkrijgingsprijs bedroeg: ½ x 120.000 = 60.000 Toch geen heffing i.v.m. verplicht doorschuiven. Grietje verkrijgt haar deel van het AB-pakket voor 60.000. Oefening 1 b Drie jaar later, in 2013, scheiden Hans en Grietje. Grietje krijgt het pakket aandelen. De waarde is dan 350.000. Gevraagd Leidt de vervreemding tot heffing bij Hans en/of Grietje? Antwoord Hans draagt zijn deel (½) van pakket over. Vervreemdingsprijs: ½ x 350.000 = 175.000 Verkrijgingsprijs: ½ x 120.000 = 60.000 -/- Vervreemdingsvoordeel 115.000 Hierover is Hans 25% IB verschuldigd. Als de boedelscheiding binnen 2 jaar na de scheiding wordt afgewikkeld, kan Hans zijn deel geruisloos naar Grietje doorschuiven. Grietje verkrijgt Hans deel dan voor 60.000. De verkrijgingsprijs van haar (hele) pakket wordt dan: 60.000 (bij huwelijk) + 60.000 (bij scheiding) = 120.000. Overgang t.g.v. inbreng in onderneming Wanneer Als AB-houder zijn aandelen in zijn onderneming inbrengt (blijft de vraag of de fiscus dit accepteer; is het ondernemingsvermogen?) Probleem Juridisch geen sprake van overdracht noch van overgang. Fiscaal wel sprake van sfeerovergang (box 2 box 1). Fiscale claim (belasten van het vervreemdingsvoordeel) dreigt verloren te gaan. Oplossing Fictieve vervreemding afrekenen met fiscus. 3
Niet langer hebben van een AB 1 / 2 Wanneer Als belang onder de 5%-grens daalt door: vervreemding van een deel van de aandelen; uitgifte nieuwe aandelen door NV/BV; fusie waarbij belang in nieuwe eenheid onder 5%-grens daalt. Als oorzaak meesleep en/of meetrekregeling eindigt; Probleem 1 Aandelen gaan van box 2 box 3; Fiscale claim (belasten van het vervreemdingsvoordeel) dreigt verloren te gaan. Niet langer hebben van een AB 2 / 2 Oplossing 1 Fictieve vervreemding AB-pakket tegen WEV afrekenen met fiscus over vervreemdingsvoordeel. Probleem 2 Er wordt niets verkocht geen geld betalingsprobleem. Oplossing 2 Op verzoek blijft AB in stand fictief AB aandelen blijven in box 2; fiscale claim gaat niet verloren, geen heffing. Oefening 2 Pelgrim BV heeft 500 aandelen uitgegeven. Paters bezit 30 aandelen en is dus AB-houder (6%). Verkrijgingsprijs voor het pakket: 12.000. Pelgrim BV geeft 500 nieuwe aandelen uit. Paters koopt geen aandelen bij. Het belang van Paters daalt daardoor tot 3%. Waarde economisch verkeer van pakket heer Paters: 15.000. Gevraagd Hoe verloopt de belastingheffing (zie art. 4.16-1-g IB jo. art/ 4.40 IB)? 4
Uitwerking oefening 2 Twee mogelijkheden: afrekenen of fictief AB. Afrekenen Afrekenen over 15.000 -/- 12.000 = 3.000 (tarief: 25%). Aandelen gaan naar box 3. Fictief AB Het pakket (3%) blijft een AB (fictief) en blijft dus belast in box 2. Gevolgen: Over toekomstige dividenden is 25% IB verschuldigd. Bij verkoop afrekenen over vervreemdingsvoordeel. Verkrijgingsprijs blijft oorspronkelijke prijs ( 12.000). Emigratie 1 / 2 Wanneer Bij Nederland metterwoon verlaten. Probleem 1 Einde binnenlandse belastingplicht. Fiscale claim dreigt verloren te gaan. Oplossing 1 Fictieve vervreemding van het AB tegen WEV afrekenen met fiscus over vervreemdingsvoordeel. Probleem 2 Komt geen geld binnen betalingsprobleem. Emigratie 2 / 2 Oplossing 2 Fiscus legt een conserverende aanslag op (art. 2.8 IB). Deze conserverende aanslag wordt alleen ingevorderd als belastingplichtige binnen 10 jaar na emigratie tot verkoop van de aandelen overgaat. Verkoopt hij de aandelen niet dan wordt de aanslag na 10 jaar kwijtgescholden. Let op! Als het om een AB in een Nederlandse vennootschap gaat, is er tevens sprake van een fictieve verkrijging en ontstaat er buitenlandse belastingplicht. 5
Oefening 3 1 van 2 A is 100% AB-houder van A BV. Er zijn 20 aandelen à 1.000 nominaal geplaatst. De actuele waarde is 60.000. A verkoopt zijn aandelen aan B BV. balans A BV activa 35.000 aandelenkapitaal 20.000 overige passiva 15.000 totaal 35.000 totaal 35.000 balans B BV activa 2.000.000 aandelenkapitaal 1.000.000 aandelen 20.000 overige passiva 1.020.000 totaal 2.020.000 totaal 2.020.000 Hij ontvangt 40 aandelen B BV à 500 nominaal; W.E.V. 60.000. Gevraagd Leidt de vervreemding bij A tot AB-heffing? Oefening 3 2 / 2 Antwoord Er zijn twee mogelijkheden: afrekenen of doorschuiven via fictief AB 1. Afrekenen Overdrachtsprijs 60.000 Verkrijgingsprijs 20.000 -/- Vervreemdingsvoordeel 40.000 AB-heffing 25% = 10.000 2. Doorschuiven Verkrijgingsprijs 40 aandelen B BV: 20.000 Fictief AB in B BV. Vruchtgebruik Artikel 4.3. Genotsrechten Voor de toepassing van dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen: a. wordt met een aandeelhouder gelijkgesteld degene die slechts gerechtigd is tot voordelen uit aandelen en wordt zijn gerechtigdheid aangemerkt als aandeel; b. wordt met de houder van winstbewijzen gelijkgesteld degene die slechts gerechtigd is tot voordelen uit winstbewijzen en wordt zijn gerechtigdheid aangemerkt als winstbewijs. Conclusie Ook de houder van een vruchtgebruik op aandelen en/of winstbewijzen kan AB-houder zijn. 6
Betaling in termijnen Artikel 4.28 1. Indien een overdrachtsprijs uit een of meer termijnen bestaat waarvan het aantal of de omvang op het tijdstip van de vervreemding nog niet vaststaat, wordt een geschatte overdrachtsprijs in aanmerking genomen. lid 2: Er wordt meer ontvangen alsnog belasten op moment dat meerdere ontvangen wordt. lid 3: Er wordt minder ontvangen verschil is negatief vervreemdingsvoordeel na ontvangst laatste termijn. artikel 4.46 4. Het voordeel ( ) op het tijdstip waarop de daadwerkelijk genoten termijnen ( ) de geschatte overdrachtsprijs overschrijden. Het negatieve voordeel ( ) op het tijdstip waarop de laatste termijn is genoten. Fiscale beleggingsinstelling (FBI) Een fiscale beleggingsinstelling is een in Nederland gevestigde NV/BV wier werkzaamheden bestaan uit het beleggen van vermogen. Op voorwaarde dat zij haar winst binnen acht maanden na afloop van het jaar naar haar aandeelhouders doorstoot is de NV/BV over haar winst geen vennootschapsbelasting verschuldigd zie art. 28 Vpb. Als een dergelijke FBI tot uitgifte van bonusaandelen overgaat, kan zich bij de AB-houder in die FBI een bijzondere situatie voordoen. Bonusaandelen door FBI Arikel 4.13 De reguliere voordelen bestaan uit: ( ) e. de nominale waarde van aandelen (van een) beleggingsinstelling voor zover niet blijkt dat storting heeft plaatsgevonden of zal plaatsvinden. Bijschrijving op die aandelen wordt met uitreiking van aandelen gelijkgesteld. Voorbeeld X BV, een FBI, heeft een geplaatst kapitaal van 2.000.000, een agioreserve van 1.000.000 en een winstreserve van 4.000.000. De AVA besluit: - nieuwe aandelen uit te reiken met een exchange rate van 1 op 20; - per nieuw aandeel 750 t.l.v. de agioreserve te brengen en de resterende 250 t.l.v. de winstreserve te boeken. A is AB-houder en bezit 200 aandelen X BV. A ontvangt 200 x 1/20 = 10 bonusaandelen. Hij hoeft niets te betalen. In box 2 wordt belast: 10 x 250 = 2.500. 7
Bonusaandelen bij gewone NV/BV Het bijzondere zit hier in de uitgifte t.l.v. de winstreserve. Als een gewone NV/BV (niet FBI) bonusaandelen uitgeeft, brengt zij deze geheel t.l.v. de agioreserve. De uitgifte wordt dan niet als een regulier voordeel aangemerkt maar in plaats daarvan daalt de gemiddelde verkrijgingsprijs per aandeel. Gevolg: uitstel van heffing want zodra de aandeelhouder de aandelen verkoopt, vindt heffing plaats. Bonusaandelen bij gewone NV/BV Voorbeeld A. heeft 100 van de 1000 aandelen X. BV. Hij betaalde daarvoor 100.000. X BV geeft 200 bonusaandelen uit. A ontvangt dus 20 aandelen. De verkrijgingsprijs is: gevo lg uitreiken bo nus aandelen vo o r na betaald 100.000 100.000 aantal aandelen 100 120 gem. verkrijgingsprijs 1.000 833 Uit het voorbeeld blijkt dat het uitgeven van bonusaandelen bij een gewone NV/BV geen gevolg heeft voor de verkrijgingsprijs van het totale aandelenpakket. Bij een FBI kan het wel gevolgen hebben, namelijk als de aandelen deels t.l.v. de winstreserve worden gebracht. Verkrijgingsprijs FBI Voor zover een FBI bonusaandelen ten laste van de winstreserve brengt, is die uitgifte belast. Het zou dan irreëel zijn daar te zijner tijd bij het bepalen van het vervreemdingsvoordeel geen rekening mee te houden. Dit wordt bereikt door de verkrijgingsprijs te stellen op: + de aankoopprijs + de aankoopkosten + het bij uitgifte van bonusaandelen belaste deel = verkrijgingsprijs 8
Buitenlandse beleggingslichamen Artikel 4.13 1. Tot de reguliere voordelen ( ) behoren: a. ( ) alsmede een forfaitair voordeel uit aandelen in of winstbewijzen van een niet in Nederland gevestigde vennootschap waarvan het kapitaal geheel of gedeeltelijk in aandelen is verdeeld en waarvan de bezittingen grotendeels, direct of indirect, bestaan uit beleggingen; Artikel 4.14 1. Het forfaitaire voordeel ( ) wordt gesteld op 4% per jaar ( ) verminderd met de overige ( ) in aanmerking genomen reguliere voordelen, doch niet verder dan tot nihil. Buitenlandse beleggingslichamen Voorbeeld X is AB-houder in een XYZ Beleggingsmij GmbH. De aandelen waren per 1-1 200.000 waard. XYZ GmbH keert in 2013 dividend uit: 6.000 (situatie 1) / 9.000 (situatie 2). Het reguliere voordeel bedraagt nu: situatie 1 situatie 2 Ontvangen dividend 6.000 9.000 Forfait 4% van 200.000 8.000 8.000 Af: werkelijk ontvangen 6.000-9.000 - Blijft 2.000 + -- + Bij X te belasten regulier voordeel 8.000 9.000 Verkrijgingsprijs bij ontstaan binnenlandse bel.pl Artikel 4.25 1. Indien een belastingplichtige in Nederland gaat wonen en hij op dat tijdstip aandelen in of winstbewijzen van een vennootschap heeft, wordt de verkrijgingsprijs van die aandelen of die winstbewijzen gesteld op de waarde die op dat tijdstip in het economische verkeer aan die aandelen of die winstbewijzen kan worden toegekend. Uitzonderingen Lid 2: Lid 1 geldt niet bij remigratie. Lid 3: Lid 1 geldt niet t.a.v. aandelen in of winstbewijzen van een in Nederland gevestigde vennootschap. 9
Verkrijgingsprijs bij aankoop via optie Artikel 4.30 1. Indien een koopoptie wordt uitgeoefend, wordt de verkrijgingsprijs van de koopoptie gerekend tot de verkrijgingsprijs van de verworven aandelen of winstbewijzen. Dus verkrijgingsprijs = prijs aandelen + prijs koopoptie. Wat nu als de optie niet wordt uitgeoefend? Heeft bel.pl een nee einde AB + (ander) AB-pakket? te verrekenen verlies uit AB ja Verkrijgingsprijs AB-pakket stijgt met prijs koopoptie Verliesverrekening 1 / 2 Artikel 4.1 Belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang is het inkomen uit aanmerkelijk belang verminderd met de te verrekenen verliezen uit aanmerkelijk belang. Artikel 4.49 1. Het verlies uit aanmerkelijk belang wordt verrekend met de inkomens uit aanmerkelijk belang van het voorafgaande kalenderjaar en de negen volgende kalenderjaren. Conclusies Verliesverrekening 1 jr carry back, 9 jr carry forward; Verrekening met inkomen box 1 via belastingkorting als: sprake is van een resterend AB-verlies en bel.pl al 2 jaar geen AB meer heeft. Verliesverrekening 2 / 2 Belastingkorting Als er geen AB-pakket meer is en er resteert nog wel een compensabel AB-verlies, kan het AB-verlies in een belastingkorting worden omgezet. De belastingkorting = AB-verlies x 25% (art. 4.53-2 IB). Belastingplichtige moet hier wel om verzoeken! 10
Omzetten resterend AB-verlies N.a.v. het verzoek stelt de inspecteur het bedrag van de belastingkorting bij beschikking vast. De belastingkorting kan daarna worden verrekend met de belasting die over het box 1-inkomen verschuldigd is. De belastingkorting mag niet worden verrekend met de belasting die over het box 3-inkomen verschuldigd is. Resumé De Wet IB kent voor de AB-houder drie faciliteiten: Doorschuiven Kenmerk: een ander verkrijgt de aandelen zonder te betalen Fictief AB Kenmerk: AB-houder voldoet niet langer aan criteria art. 4.6 IB Conserverende aanslag Kenmerk: belastingplichtige emigreert, einde binnenlandse bel.plicht. EINDE 11