Instrument tot herstel van welbevinden: Een persoonlijk programma. Phrenos & HEE 1 Onze groep bestaat uit 8 tot 12 deelnemers. We komen samen in 8 sessies. Het groepje wordt begeleid door 2 facilitatoren, die de onderdelen van het plan toelichten. Na 8 sessies is iedereen in staat om een eigen persoonlijke WRAP te maken. Phrenos & HEE 2 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-1
Door de WRAP-training te volgen krijg je handvaten om je leven meer in eigen hand te nemen. Je gaat leren wat je kunt doen om je zo goed mogelijk te blijven voelen. WRAP gaat je helpen om moeilijke gevoelens en gedrag op te sporen. en actieplannen te ontwikkelen die je ondersteunen. Phrenos & HEE 3 Het kan anderen vertellen wat ze kunnen doen op momenten dat je niet goed voor je zelf kunt zorgen of hulp kunt vragen (crisisplan) Je kunt WRAP ook gebruiken om specifieke doelen te bereiken of veranderingen in gang te zetten. (vb: stoppen met roken) Phrenos & HEE 4 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-2
WRAP is geen behandelplan, het blijft in jouw handen. Je kunt zelf beslissen om het met iemand te delen die je vertrouwt, of waarvan je wilt dat hij of zij op de hoogte is van jouw wensen. Jij beslist of je iets deelt, en wat dat is. WRAP is geen vervanging voor hulpverlening of medicatie. WRAP is een integratie van alles wat je zelf al weet over wat bij jou werkt en je goed doet. Phrenos & HEE 5 WRAP: Wellness Recovery Action Plan WRAP is ontwikkeld door Mary Ellen Copeland vanuit haar eigen ervaringen met en onderzoek naar herstel WRAP is het resultaat van de uitwisseling van een aantal mensen over wat hen heeft geholpen bij hun herstel WRAP wordt gegeven door 2 ervaringswerkers (facilitators), die een aantal principes onderschrijven: Phrenos & HEE 6 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-3
Onvoorwaardelijk respect voor elke deelnemer. Herstel kent geen grenzen. Elke deelnemer is een uniek individu, en kan in eigen tempo aan doelen werken. Elke persoon is de expert over zichzelf. Als facilitator bieden we opties en keuzes aan, geen definitieve antwoorden. WRAP is gebaseerd op zelfbeschikking, het opent deuren maar bepaalt niet het pad. Hoop en empowerment zijn de motor van herstel. Phrenos & HEE 7 Deelnemers leren door eigen ervaring, en door ervaring van anderen. WRAP: - Is gebaseerd op gezond verstand. - Is aan te passen aan ieders persoonlijke overtuiging. - Is gegrond in geloof in gelijkheid. - Is eenvoudig en veilig voor iedereen, ongeacht de ernst van het probleem. - Is oneindig toepasbaar en herhaalbaar. - Is niet gebaseerd op een filosofie of model. - Is eerder een levenswijze dan M.E.Copeland; vertaling een programma. en licentie NL Kc Phrenos & HEE 8 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-4
WRAP is gebaseerd op 5 sleutelbegrippen (zie later) en bestaat uit 7 onderdelen Gereedschap voor een goed gevoel Elke WRAP begint met het maken van een gereedschapskoffer voor een goed gevoel. Uit alle ideeën, instrumenten en acties die je hierin verzamelt kun je putten voor alle onderdelen van de WRAP. Plan voor dagelijks onderhoud Hoe zorg je elke dag dat het goed met je blijft gaan (of zo goed als op dit moment kan)? Triggers en een actieplan Hoe herken je wat je welbevinden van buitenaf bedreigt en wat doe je er tegen? Phrenos & HEE 10 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-5
Vroege waarschuwingstekens en een actieplan Op welke manier krijg je van binnen uit signalen dat het minder goed met je gaat en wat kun je hieraan doen? Signalen dat de zaak dreigt te ontsporen en een plan Waaraan herken je de signalen dat je de grip dreigt te verliezen en wat ga je dan doen? Crisisplan Het enige onderdeel van de WRAP dat je schrijft voor anderen zodat zij weten wat er moet gebeuren als je niet voor jezelf kunt zorgen. Plan voor na de crisis Wat heb je nodig na een crisis om de draad van het dagelijkse leven weer op te pikken? Phrenos & HEE 11 Iedereen is welkom aan tafel. Deelname aan de WRAP is geheel vrijwillig. De enige die een WRAP voor jou kan ontwikkelen ben JIJ! Dus: jij beslist: Wanneer je dit wil doen Welke onderdelen je doet In welke volgorde Hoeveel tijd je eraan besteedt Of en van wie je hulp wilt Wie je de WRAP laat zien Wie een kopie krijgt van je crisisplan Phrenos & HEE 12 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-6
Phrenos & HEE 13 Waar herstel rond draait. Ze komen in alle ervaringen en onderzoek naar herstel steeds opnieuw naar voren. Het zijn:.. Phrenos & HEE 14 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-7
1. Hoop 2. Persoonlijke verantwoordelijkheid 3. Persoonlijke ontwikkeling 4. Opkomen voor je zelf 5. Steun Phrenos & HEE 15 Herstel is mogelijk! Wat geeft mij hoop? Wat ontneemt mij hoop? Phrenos & HEE 16 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-8
Jij bent de expert over je zelf! Phrenos & HEE 17 Jouw eigen weg van herstel is een voortgaand leerproces! Phrenos & HEE 18 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-9
Hoe wordt je een verdediger van je eigen belangen? Phrenos & HEE 19 Hoe ontwikkel je een sterk steunsysteem? Phrenos & HEE 20 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-10
Phrenos & HEE 21 Het maken van een WRAP begint met het inventariseren en verzamelen van alles wat je een goed gevoel kan geven. Phrenos & HEE 22 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-11
Dit zijn alle dingen die je helpen om je goed of beter te gaan voelen en die gezond en veilig zijn. Misschien heb je het zelf ontdekt Of je hebt ervan gehoord van anderen Of je hebt ze geleerd in therapie De beste gereedschappen zijn meestal simpel, veilig, goedkoop en gemakkelijk toe te passen. Phrenos & HEE 23 Gereedschap kan op algemene doelen gericht zijn: zoals je goed of beter gaan voelen Maar je kunt ook specifieke doelen kiezen. Phrenos & HEE 24 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-12
Steun van anderen, telefoontje doen, (Alternatieve) gezondheidszorg, Contact en ondersteuning van lotgenoten, Oefening om te focussen, meditaties Technieken voor stressvermindering, Gedachten en gevoelens afleiden, gaan kaarten met vrienden, biljarten, Voeding en dieet Phrenos & HEE 25 Oefeningen voor beweging, Wandelen met de hond Powernaps doen goed slapen, Je dagelijkse leven aanpassen, Je zelf veilig stellen, Dagelijkse planning, Spirituele overtuigingen, Bloemen kopen, Orde in de medicatiedoos houden, Tekenen, schilderen, Phrenos & HEE 26 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-13
& de Actieplannen Phrenos & HEE 27 Naast de koffer voor goed gevoel bestaat de WRAP uit actieplannen om je zo goed mogelijk te (blijven) voelen. Deze actieplannen zijn gebaseerd op het toepassen van het gereedschap uit de koffer voor een goed gevoel. Ze kunnen steeds aangevuld en gewijzigd worden. Phrenos & HEE 28 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-14
Phrenos & HEE 29 Drie delen: Hoe ben ik als ik mij goed voel? Wat moet ik dagelijks doen om mij goed te blijven voelen? Wat moet ik op geregelde tijdstippen doen om mij goed te blijven voelen? Phrenos & HEE 30 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-15
Phrenos & HEE 31 Gebeurtenissen of omstandigheden die van buitenaf je gevoel van welbevinden aantasten. En die zich steeds opnieuw (kunnen) voordoen. Mensen of zaken die maken dat je je ongemakkelijk, of slecht of ziek gaat voelen. Het zijn geen bewijzen dat je psychisch niet in orde bent of dat je een terugval hebt. Het zijn hele gewone reacties op een vervelende situatie. Phrenos & HEE 32 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-16
Maak een lijst van alle dingen en situaties waarvan je je ongemakkelijk bent gaan voelen en die vaker (kunnen) terugkomen. Voorbeelden Problemen op het werk Ruzie met een collega Als je iets vraagt en het geweigerd wordt Een datum waarop je iemand verloren hebt Een datum die aan een ander trauma herinnert Je buitengesloten voelen Een familiebijeenkomst Phrenos & HEE 33 Een strategie ontwikkelen om beter met triggers (of de gevolgen van een trigger) om te gaan. Dit helpt om meer controle te krijgen over jezelf en over wat er om je heen gebeurt. Mogelijk kun je ermee voorkomen dat je je slechter gaat voelen. Phrenos & HEE 34 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-17
Phrenos & HEE 35 Dit zijn interne signalen dat er iets niet helemaal goed gaat. Het kunnen subtiele tekens zijn dat je actie moet ondernemen. Dit hoeft niets te maken te hebben met gebeurtenissen of personen om je heen (hoewel dit soms wel zo lijkt) Phrenos & HEE 36 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-18
Maak een lijst van signalen die je doorgaans voelt en die er op wijzen dat het minder goed gaat. Mogelijk word je je van deze vroege tekens pas bewust als je hier vaker mee oefent Begin dus met het opschrijven van alle signalen waarvan je je nu bewust bent. Sommige signalen verwijzen naar een ziekte of verschijnsel waarvan je kennis hebt, soms is het alleen een teken dat je minder lekker in je vel zit. Geert en Luc geven een voorbeeld Phrenos & HEE 37 Deze tekens hebben andere mensen benoemd Vergeetachtigheid en of nervositeit Weinig plezier in dingen Niet mijn dagelijks onderhoud gebruiken Anderen vermijden Geïrriteerd en kortaf reageren Geobsedeerd zijn met iets Phrenos & HEE 38 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-19
Phrenos & HEE 39 In deze situatie is het onmiskenbaar dat er serieus iets mis dreigt te gaan en dat de situatie mogelijk zelfs gevaarlijk is. Maar: jij kunt zelf nog steeds iets doen voor jezelf om het tij te keren. Het is erg belangrijk dat je onmiddellijk ingrijpt en daarmee mogelijk een crisis kunt voorkomen. Phrenos & HEE 40 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-20
Voor iedereen kunnen de tekens anders zijn. Wat voor de één een vroege waarschuwing is, is voor de ander een signaal van ontsporing. Het is belangrijk om strategieën te ontwikkelen, zodat je snel en effectief kan ingrijpen als je deze tekens bij je zelf herkent. Phrenos & HEE 41 Phrenos & HEE 42 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-21
Een crisisplan is bedoeld om in een situatie dat je niet meer voor je zelf kan zorgen, waar je minder of geen controle meer hebt, toch de regie kan houden en te zorgen dat er gebeurt wat jij wil. Daarbij is hulp van anderen nodig. Phrenos & HEE 43 Het is belangrijk om dit plan te maken als je je goed voelt er en de tijd voor te nemen. Gebruik je ervaringen met eerdere situaties als deze, ook als je denkt dat je het nooit meer nodig zal hebben. Phrenos & HEE 44 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-22
Dit gedeelte van het plan is wezenlijk anders dan de rest van de WRAP vooral omdat je dit ook schrijft voor anderen en (dit deel) aan hen geeft. Zorg dat het goed te begrijpen is en spreek het zo nodig op voorhand met je ondersteuners door. Phrenos & HEE 45 De eerste drie onderdelen vallen onder de noemer voorbereiding 1. Hoe zie ik eruit als ik me goed voel 2. Wat zijn signalen dat anderen het/iets van mij over moeten nemen 3. Wie neemt wat over (en wie helemaal niet) Phrenos & HEE 46 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-23
Dan volgen vier delen over alle gewenste en ongewenste behandelingen 4. Informatie over bestaande hulpverleningscontacten en medicatie 5. Welke behandelingen zijn voor mij acceptabel en welke niet 6. Plannen voor opvang buiten ggz (thuis, elders) 7. Welke opnameplekken zijn voor mij acceptabel en welke niet. Phrenos & HEE 47 Tot slot wat de rol van anderen kan zijn en wanneer het crisisplan niet meer nodig is 8. Lijst van wat anderen kunnen doen om te helpen en wat ze niet moeten doen. 9. Tekenen dat het crisisplan niet meer nodig is en ik zelf weer zaken overneem. Phrenos & HEE 48 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-24
Phrenos & HEE 49 Als je er weer alleen voor staat, kun je je onzeker voelen, en zelfs weer signalen voelen die er op lijken te wijzen dat het nog niet zo goed gaat. Veel mensen hebben dergelijke gevoelens na een crisis. De onderdelen van het post-crisisplan kunnen je misschien helpen om door deze periode heen te komen. Zo kun je een schema maken om geleidelijk je verantwoordelijkheden weer op je te nemen. Phrenos & HEE 50 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-25
Wij (Bart en Geert) willen zoveel mogelijk mensen de kans geven om hun eigen WRAP te maken en te ontwikkelen, omdat wij geloven in het instrument en weten dat het effectief werkt (evidence based) Phrenos & HEE 51 Er komt een WRAP training die voor iedereen toegankelijk is. Ze start op dinsdag 7 februari en eindigt op dinsdag 21 maart. Elke training loopt van 10 uur tot 12 uur, en van 13.30 uur tot 15.30 uur Plaats: Huis in de Stad, Onze Lieve Vrouwemarkt 20-22 8800 Roeselare. Inschrijven of info: info@pritlink.be www.pritlink.be Phrenos & HEE 52 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-26
Elke groep bestaat idealiter uit 8 à 12 personen. Documentatie en werkmap worden meegegeven op de training. Er wordt een certificaat voorzien bij het volledig doorlopen van de sessies. Phrenos & HEE 53 Phrenos/HEE(Trimbos-instituut) 2-27