Schoenendetailhandel De schoenendetailhandel verkoopt schoeisel en aanverwante accessoires. De schoenenwinkels zijn globaal onder te verdelen in: zelfstandige samenwerkende schoenenzaken, discountzaken, filiaalbedrijven en kleine, niet samenwerkende zelfstandige schoenenzaken. Een indeling naar assortiment is ook mogelijk: het modieuze segment, het trendsettende/exclusieve segment, het klassieke segment en het orthopedische/pasvorm segment. Trends Heroriëntatie merkenwinkels en opkomst shop-in-shops en lifestylewinkels; Schoen-, sport- en modewinkels begeven zich steeds vaker op elkaars terrein; De levenscycli van 'modische' collecties worden korter; Een groeiend aantal consumenten koopt schoenen via internet; Speciale assortimenten met alleen maar grote maten omdat de doelgroep blijft groeien. De gemiddelde voetmaat van de Nederlander stijgt al jaren. Kansen en bedreigingen De ondernemer kan zich onderscheiden door een duidelijke doelgroepkeuze, passend assortiment, gemak, service, beleving, sfeer en kwaliteit en/of door zich aan te sluiten bij een samenwerkingsverband; De (online) concurrentie is fors. Het wordt uitdagender om de consument de winkel in te krijgen; Omnichannel wordt ook in de schoenenbranche steeds belangrijker; De mode-, sport- en schoenenbranches vervagen. Consumenten hebben behoefte aan meerdere schoenen, passend bij de outfit en bij de sport; Het aantal koopkrachtige 50-plussers stijgt; Social media heeft steeds meer impact. Rabobank Cijfers & Trends, 30 april 2014 pagina 1 van 5
Perspectief Voor 2014 verwacht de Rabobank een volumedaling van ongeveer 3% vergeleken met 2013. De omzet zal naar verwachting met ruim 2% dalen. Ook voor komende jaren wordt een structurele daling van het volume van jaarlijks 1 tot 3% verwacht. De schoenendetailhandel heeft te maken met concurrentie vanuit de sport- en modebranche en toenemende verkoop van schoenen via internet. De keuze van de doelgroep, het juiste vestigingsbeleid en verkoopkanaal (omnichannel) en goede advisering aan de klant zorgen voor onderscheid tussen de vele aanbieders in de branche. Een intensievere samenwerking op verkoopgebied kan de ondernemer ondersteunen in de markt. De strijd tussen de zelfstandig opererende schoenendetaillist, de zelfstandige die samenwerkt met een in- of verkooporganisatie en het ketenbedrijf, blijft hevig, zowel in het laag- als middenprijssegment. Onderscheidend vermogen kan behaald worden op advies en service. Ongeveer de helft van het aantal schoenenzaken heeft nog altijd geen website en is hiermee ver verwijderd van de nieuwe consument. Alsnog een website bouwen of een webshop openen, is niet voldoende. Via de smartphone of tablet is de consument namelijk inmiddels gewend om overal en 24 uur per dag te bestellen en te betalen. M-commerce (past uw bedrijf in de handpalm van de consument?) gaat de komende jaren de nieuwe lat vormen. Het in toenemende mate actief participeren in communities zoals Twitter, facebook of Instagram, is belangrijk. Uitbreiden van verkoopkanalen is essentieel in de retail verkoopstrategie. Vraag Consumententrends Consumenten kopen steeds meer schoenen (b.v. voor elke outfit en voor elke soort van sport een passend paar schoenen); Ouderen investeren meer in kwalitatief betere en duurdere schoenen dan jongeren. Vrijetijdsbestedingen (b.v. bergwandelen, nordic walking) en gezondheid (meer bewegen) worden belangrijker en doen de vraag naar speciale schoenen toenemen; Consumenten willen deskundig advies en vooral meer specialistische keuze hebben op het gebied van schoenen; Consumenten kiezen voor merken en lifestyle. Het aantal winkels met een breed aanbod van één schoenmerk (merkenwinkels) neemt toe. Dit betreffen veelal winkels met een beperkt aantal vierkante meters vloeroppervlakte; Consumenten willen beleving en sfeer. Daarom wordt de presentatie van de winkel / etalage steeds belangrijker. Naast internet is de etalage is de belangrijkste oriëntatiebron voor de consument. Ook blijken de huis-aan-huis folders van schoenenwinkels nog steeds een belangrijkere oriëntatiebron voor consumenten te zijn. Bestedingen 2012 (bron: GfK) Volgens GfK doet de schoenenmarkt doet het relatief het minst slecht met een daling van de bestedingen aan schoenen in 2012 met 2%. Over 2012 blijven de bestedingen aan damesschoenen nog enigszins stabiel met een kleine daling van 1%. Bij kinderschoenen was er een daling van 5%. Door een impuls van de opkomst van de pure online spelers, zoals Zalando, Intreza, Spartoo en Sarenza, stijgt het aandeel van online bestedingen met 23% ten opzichte van 2011. Dit aandeel is nu 11%. Het internet-only kanaal liet zelfs een stijging zien van 31% ten opzichte van 2011. Rabobank Cijfers & Trends, 30 april 2014 pagina 2 van 5
Aanbod Aantal ondernemingen en winkels De schoenenbranche bestaat uit circa 1.350 ondernemingen, met ongeveer 3.400 bijbehorende winkels. Binnen de schoenenbranche zijn bijna 200 ambulante handelaren actief. Het aantal ondernemingen in de schoenenbranche stijgt jaarlijks. Ongeveer een kwart heeft geen personeel in loondienst. Dit zijn bedrijven waarin uitsluitend eigenaren, meewerkende gezinsleden en uitzendkrachten werkzaam zijn. In 2/3 van de ondernemingen zijn 2 tot 10 personen werkzaam. Er zijn 20.000 banen (bron: HBD). Aantal winkels 2008 2009 2010 2011 2012 Aantal schoenenwinkels 3.410 3.460 3.460 3.450 3.400 Bron: HBD/Locatus Marktaandelen De schoenenzaken zijn het belangrijkste aankoopkanaal van schoenen. Van alle bestedingen aan schoenen komt driekwart daar terecht, terwijl de sportspeciaalzaken 12% van de consumentenmarkt voor hun rekening nemen. Omzet 2013 De schoenenbranche heeft het tweede kwartaal afgerond met een plus van 2,7% ten opzichte van het tweede kwartaal vorig jaar. Vooral kinderschoenen verkochten het tweede kwartaal goed; de omzet steeg met 14,5%. Dames- en herenschoenen bleven met respectievelijk 3,9% en 2% eveneens boven het omzetniveau van vorig jaar. Omdat het eerste kwartaal nogal teleurstelde (-16%), staat de branche na zes maanden op een achterstand van 5,3%. Dit blijkt uit de Inretail Schoenmonitor (i.s.m. Panteia). 2012 Na een mooie omzetplus in 2010 (5,9%), heeft de schoendetailhandel met (-2,5%) in 2011 en opnieuw een daling in 2012 (4,3%) deze omzetgroei weer moeten inleveren. In het segment herenschoenen bleef het omzetverlies beperkt tot -2%. De ondernemers in kinderschoenen leden het meeste omzetverlies met -10,6% vergeleken met 2011. Dit blijkt uit de Schoenmonitor van Inretail. Ook volgens het CBS behaalde de branche van schoenenzaken in 2012 ongeveer 4% minder omzet dan in 2011, inclusief starters en stoppers in de branche (in tegenstelling tot CBW-MITEX). Dit gaat om de totale branche en dus niet om een gemiddelde. Er gingen in totaal 3% minder producten over de toonbank dan een jaar eerder. De prijzen waren 1% hoger (bron: HBD). Seizoenpatronen De branche kent een grillige invloed van het seizoen, waarbij de vraag (mede onder invloed van het weer) sterk kan reageren. Vlak voor en na de zomer is een grote piek in de schoenenverkoop. De omzet van de totale branche is in april en september twee keer zo groot als in januari. De maanden waarin de omzet het kleinst is, zijn januari en februari. Ook in de zomer- en wintermaanden is de omzet kleiner dan in het voor- en naseizoen. Omzetontwikkeling (in % t.o.v. voorafgaand jaar/periode) 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Q1 Damesschoenen -3,5-4,7 6,4-1,0-4,5-20,3 Rabobank Cijfers & Trends, 30 april 2014 pagina 3 van 5
Herenschoenen -3,2-4,7 6,7-2,6-2,0-7,4 Kinderschoenen -3,7-2,4 4,1-2,3-10,6-26,5 Totaal schoenenbranche -3,7-4,4 5,9-2,5-4,3-16,0 Bron: Inretail Rabobank Cijfers & Trends, 30 april 2014 pagina 4 van 5
Achtergrondinformatie Vakbladen Schoenvisie Tred Organisaties Naam Telefoonnummer URL Inretail (030) 697 31 07 www.inretail.nl Vereniging voor Filiaal- en Grootwinkelbedrijven in Schoenen (VGS) (070) 444 25 87 www.rndweb.nl Vereniging Gezond Lopen (VGL) (0343) 47 32 70 www.gzl.nl Rabobank Cijfers & Trends Al meer dan vijfendertig jaar biedt de Rabobank met Cijfers & Trends betrouwbare branche-informatie. Via www.rabobank.nl/cijfersentrends is deze informatie gratis te raadplegen. U vindt er onze thema-updates, branche-informatie en sectorprognoses. Ook kunt u de prestaties van uw bedrijf vergelijken met die van andere bedrijven in uw branche. Rabobank Cijfers & Trends, 30 april 2014 pagina 5 van 5