ARBO & HET NIEUWE WERKEN Maria Niessen & Wietske Eveleens Leden arbowerkgroep ErgoDirect in Almere, 13 november 2013 13/11/2013 1
ARBO-HANDREIKING DOELSTELLING Zorgen, dat werkgevers en werknemers samen bij de overgang naar HNW hun werk wel op een gezonde manier blijven doen? Ministerie SZW, Ministerie BZK, KPN, ING, Rabobank, AWVN, FNV, Telewerkforum, Vakbondskenniscentrum Werk & Vervoer, Het platform Slim Werken Slim Reizen. 13/11/2013 Maria Niessen & Wietske Eveleens 2
ARBO-HANDREIKING Arbo-handreiking 2010: Het Nieuwe Werken: hoe blijf je er gezond bij? Aandachtspunten bij een verantwoorde introductie Arbo-handreiking 2012 Het nieuwe Werken, Veilig en gezond Hoe doe je dat? 13/11/2013 Maria Niessen & Wietske Eveleens 3
INHOUD ARBOHANDREIKING 2012 Burgerlijk wetboek: gedragen als goede werkgever en goede werknemer Arbeidstijden wet: maximale per dag/week, pauze en rusttijden (registratie plicht) Arbowet: inrichting werk, werkplek, werkorganisatie etc., RI&E, voorlichting/instructie - Doelvoorschriften - Arbobeleid in samenspraak met werknemers vertegenwoordiging (WOR). - Specifieke regels voor thuiswerken (gemiddeld >2 uur per dag of > 8 uur per week) De zorgplicht ligt voor grootste deel bij de werkgever, maar ook de werknemer heeft verplichtingen 13/11/2013 Maria Niessen & Wietske Eveleens 4
GOEDE VOORBEREIDING Bij HNW verandert er veel - Nodig : grote betrokkenheid medewerkers en managers - Duur introductie van HNW varieert - Vraagt om maatwerk 13/11/2013 Maria Niessen & Wietske Eveleens 5
AANDACHT VOOR PREVENTIE Verplichtingen blijven bestaan - Inventariseren risico s passend voor HNW. Ook voor thuiswerkplek - Informatie en training - Aandacht voor competenties en persoonskenmerken - Voorzieningen 13/11/2013 Maria Niessen & Wietske Eveleens 6
TERUGKOPPELING EN ONTMOETINGEN Organiseer actief terugkoppeling en ontmoetingen - Arbo en gezondheid in overleg; bila s - Werknemerstevredenheidsonderzoek - Evalueer de gemaakte afdelingsafspraken 13/11/2013 Maria Niessen & Wietske Eveleens 7
KENNIS OVER HNW Van telewerken naar duurzaam werken 1991 The electronic homeworker... embodying for many their hopes and fears about the future of work. Telework: projections, U. Huws, 1991 1998 Meer rendement & meer risico s. Zicht op telewerken, Stand van zaken en impact op beleidsterreinen SZW, H. de Vries T. Weijers 2011 Arbowet en Arbeidstijdenwet belemmeren HNW nauwelijks. Het Nieuwe Werken en de arbeidsrechtelijke regelgeving, Hugo Sinzheimer Instituut UvA 13/11/2013 Wietske Eveleens Eveleens Workstyles, www.workstyles.nl 8
De OVERHEID Van kennisinstituut naar actieve betrokkenheid Beleid SZW: inbedding van Europese regelgeving, resultaat gerichte afspraken sectoren, arbocatalogi, thema s, instrumenten, dossier HNW. Rol Arbeidsinspectie: Van controleren en regelen naar meedenken, beïnvloeden (en zonodig beboeten), speciale acties Kleine aanpassing Arbobesluit in 2012. Plaatsonafhankelijk werken: regels voor thuiswerken gelden ook elders. Tijdsonafhankelijk werken blijft hetzelfde. 13/11/2013 Wietske Eveleens Eveleens Workstyles, www.workstyles.nl 9
WERK NEXT naar duurzame dynamiek en diversiteit. 13/11/2013 Wietske Eveleens Eveleens Workstyles, www.workstyles.nl 10
WAAR LIGT DE GRENS? mensen (werknemers) zijn flexibel, maar geen machines Veel effecten HNW zijn nog onbekend Onderkennen rendement èn risico s. Er zijn zorgen over risico s op termijn Stapeling van risico s voorkomen! 13/11/2013 Wietske Eveleens Eveleens Workstyles, www.workstyles.nl 11
ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN OVERAL ook buiten kantoor werk (nieuw) organiseren Organisaties gaan doelen anders realiseren; invulling processen, rollen & taken Autonomere werksystemen op niveau van individu, groep en organisatie Verantwoordelijkheid delen met afstemming in werkoverleg, vakmanschap Gezond en veilig werken is de zorg van iedereen 13/11/2013 Wietske Eveleens Eveleens Workstyles, www.workstyles.nl 12
GEDEELDE VERANTWOORDELIJKHEID arbeidsomstandigheden zaak van iedereen Als werkgever HNW middelen doelmatig inzetten (art 3 Arbowet) Als werknemer taakuitvoering en gedrag HNW zelf (leren) kiezen 13/11/2013 Wietske Eveleens Eveleens Workstyles, www.workstyles.nl 13
REFERENTIES Voor ontwikkelen gezonde productiviteit bij HNW Brochure en arbohandreiking Het nieuwe werken, veilig en gezond Hoe doe je dat? 2012, links op Forum Duurzaam Werken Arbocatalogi: www.arboportaal.nl, RI&E: www.rie.nl Het Nieuwe Werken en de arbeidsrechtelijke regelgeving, Hugo Sinzheimer Instituut UvA, 2011 Arboinformatieblad AI 57, Nieuwe werkstijlen, Eveleens, Sdu, 2011. Update 2014 Programma s en publicaties A+O fonds over Arbo en HNW NEN-EN-ISO 6385: 2004 Ergonomic principles in the design of worksystems. NEN-EN-ISO 26800: 2011 Ergonomic principles and concepts (MVO). Is Het Nieuwe Werken voor iedereen? Dijksterhuis en Niessen, Arbo 6I 2013 (pdf) 13/11/2013 Maria Niessen en Wietske Eveleens 14
VRAGEN? mogelijke onderwerpen om nader uit te werken werken in de kroeg kenniswerk voorlichting en instructie bereikbaarheid laptop/tablets werktijden registratie? informatie overload plannen werkdruk kennisdelen afspraken lichamelijke klachten flex-ratio vertrouwen zelfstandigheid nieuwe risico s beeldschermwerk organisatie verandering informatie verlies smart-phones stress stijl van leidinggeven balans werk-privé burn-out vrije tijd ziektemelding ergonomische beginselen vergoedingen 13/11/2013 Willem de Jager - Directeur FDW 15
ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN ALTIJD & OVERAL bedrijfsdoelen realiseren en continuïteit borgen Goede arbeidsomstandigen zijn vanzelfsprekend bij duurzaam werken Zijn meer info, tools en hulpmiddelen nodig om hierbij te helpen? Is een werkgroep arbohandreiking 3.0 nodig? 13/11/2013 Wietske Eveleens Eveleens Workstyles, www.workstyles.nl 16
VRAGEN? mogelijke onderwerpen om nader uit te werken werken in de kroeg kenniswerk voorlichting en instructie bereikbaarheid laptop/tablets werktijden registratie? informatie overload plannen werkdruk kennisdelen afspraken lichamelijke klachten flex-ratio vertrouwen zelfstandigheid nieuwe risico s beeldschermwerk organisatie verandering informatie verlies smart-phones stress stijl van leidinggeven balans werk-privé burn-out vrije tijd ziektemelding ergonomische beginselen vergoedingen 13/11/2013 Willem de Jager - Directeur FDW 17