Vroegtijdige zorgplanning Waarom uw zorg vroegtijdig plannen? Wat houdt het in? curatief handelen palliatief handelen actieve levensbeëindiging
Waarom vroegtijdig uw zorg plannen? Welke zorg zou u wensen indien u ernstig ziek zou worden? Wilt u een levensverlengende behandeling of dat enkel de symptomen aangepakt worden? Wat houdt actieve levensbeëindiging in? Kom met uw vragen naar ons. Vroegtijdige zorgplanning geeft kwaliteit aan de laatste etappe van een levenslange reis. De wet op de rechten van de patiënt en de euthanasiewet geven u het fundamenteel beslissingsrecht over de wijze waarop u de laatste periode van uw leven wenst te beleven. Door uw keuzes te kennen, kunnen we er ook naar handelen. Als u na het lezen van deze brochure nog vragen heeft, spreek er dan over met uw familie, Uw keuzemogelijkheden: u maakt geen keuze curatief of levensverlengend handelen palliatief handelen symptoomcontrole actieve levensbeëindiging huisarts, vertrouwenspersoon, onze psycholoog of één van onze persoonlijk assistentes. Betekenis: Curatief: op genezing gerichte handelingen Levensverlangend: op langer leven gericht 2 WZC De Foyer vzw Vroegtijdige Zorgplanning
Samen plannen, een meerwaarde Samen met u wensen wij drie grote luiken door te nemen. Als woon- en zorgcentrum hebben wij als doel u daarbij te informeren en bepaalde begrippen te verduidelijken. Zo kan u een heel bewuste keuze maken. U beslist zelf wat u met ons wilt delen en wat niet. Dat is uw volste recht. Wij volgen uw keuze in de mate dat u deze aan ons kenbaar hebt gemaakt. Dat staat los van het feit dat wij al dan niet voorstander zouden zijn van enige keuze of uw keuze goed- of afkeuren. Woon- en zorgcentra van De Foyer gaan voor de keuzevrijheid van de bewoner. Deze materie behoort prioritair tot het strikte beroepsgeheim, zowel van uw huisarts als van de medewerkers van WZC De Foyer. 1. U maakt geen keuze In de mate dat na de behandeling een menswaardig bestaan kan verwacht worden, wordt er gewerkt rond de verlenging en de kwaliteit van het leven. Artsen zullen dit beoordelen. Indien u zelf geen beslissing meer kunt meedelen, dan zullen wij een eventueel aangeduid vertegenwoordiger raadplegen om te vernemen wat hij/zij in uw plaats verkiest. WZC De Foyer vzw Vroegtijdige zorgplanning 3
2. Curatief of levensverlengend handelen Een behandeling tijdens het levenseinde is nooit een zwartwitkeuze. De zin (of onzin) van curatief of levensverlengend handelen, hangt immers af van uw eigen waarden, religieuze en filosofische keuzes en van de kans op de doeltreffendheid van de behandeling. De uitkomst ervan zal nooit 100% op voorhand duidelijk zijn. Wanneer een dokter een behandeling start of voortzet wanneer deze niet langer zinvol lijkt, dan ontstaat therapeutische hardnekkigheid. Als woon- en zorgcentrum dienen wij de instructies van artsen op te volgen. Heeft u in deze situatie andere keuzes, dan kunnen wij deze volgen indien ze ons schriftelijk kenbaar zijn gemaakt. Beslissingen waarbij gevraagd wordt om niet te behandelen, hebben vaak meer met de zinvolheid van de behandeling dan met levensverkortend handelen te maken. 4 WZC De Foyer vzw Vroegtijdige Zorgplanning
3. Palliatief handelen, symptoomcontrole In de zorg rond het levenseinde willen wij aandacht hebben voor u, de persoon achter de zorgvrager, met al uw fysieke, psychische, sociale en spirituele noden. De teams van De Foyer beschikken over voldoende geschoolde en inlevende medewerkers die u op die weg in eerbied voor ieders (filosofische- en geloofs-) overtuiging kunnen (laten) begeleiden. Wij streven naar een omgang waarbij duidelijkheid met de bewoner waarbij de waarheid omtrent diens levenseinde voorop staat. Een tijdige dialoog stellen wij daarom enorm op prijs. Het begrip palliatie of palliatief komt van het Latijnse werkwoord palliare, en betekent een WZC De Foyer vzw Vroegtijdige zorgplanning 5
mantel omdoen, ommantelen, omringen of bekleden en daarvan afgeleid bedekken, beschermen, koesteren of verzachten. Palliatieve zorg probeert zo goed mogelijk de klachten en de problemen van een ongeneeslijke aandoening te neutraliseren of minstens te verminderen. Palliatieve zorg is zoveel meer dan terminale zorg. Palliatieve zorg omvat dus alle zorg die men kan aanbieden wanneer er geen genezing mogelijk is. Het supportief advies van een palliatief team kan perfect parallel lopen met de afbouw van zinloos geworden medische behandelingen. Het is niet het één of het ander of elkaar opvolgend. Psychosociale opvang of pijncontrole kan ook nodig zijn. Bij velen leidt dit dan tot aanvaardbare supportieve of comfortzorg voor het resterend leven. (sederende) producten geven tijdens de stervensfase. Men doet dit om de onbehandelbare, ondraaglijke klachten (bv. continu braken) niet meer bewust te moeten meemaken. Ook dit kan als gevolg hebben dat het stervensproces verkort, zonder dat dit de oorspronkelijke bedoeling was van de sederende middelen. In sommige gevallen wordt tijdens deze sedatie de kunstmatige voeding- en vochttoediening stopgezet. Aanpassing van de pijnstilling en palliatieve sedatie noemt men ook nog het verlichten van het stervensproces. Tijdens de stervensfase kan men de pijnstilling aanpassen zodat het overlijden pijnvrij kan gebeuren. Het is mogelijk dat dit het stervensproces verkort (en dat men vroeger overlijdt), maar zonder dat dit de oorspronkelijke bedoeling was van de pijnstilling. Analoog kan men een palliatieve sedatie of slaapverwekkende 6 WZC De Foyer vzw Vroegtijdige Zorgplanning
4. Actieve levensbeëindiging Niet voor iedereen resulteren de voorgaande keuzes in een acceptabele levenskwaliteit. Zij kiezen daarom voor een zelfgekozen levenseinde of euthanasie. Euthanasie is het bewust toedienen van een letale dosis medicatie op verzoek van de bewoner. Deze vorm van actieve levensbeëindiging is wettelijk strikt geregeld en zal steeds via een dokter verlopen. Een verzoek voor euthanasie kan enkel door wilsbekwame bewoners gemaakt worden. Euthanasie is nooit afdwingbaar en de dokter beslist vanuit professionele en morele autonomie of hij het verzoek opvolgt of zal doorgeven aan een collega. Wenst u meer informatie? Psycholoog: An Lootens Tel: 0479/89.23.52 E-mail: an.lootens@wzcdefoyer.be Persoonlijk assistentes: Astrid Verhagen Els Van de Wiele Katrien Delahaye Nicole Van Ommeslage Verdere documentatie kan u bekomen over: Wilsverklaring euthanasie Negatieve wilsverklaring Orgaandonatie Verklaring inzake de wijze van teraardebestelling Wenst u meer informatie? Bezoek dan de website www.leif.be tekeningen: Ilah, foto s: www.onthoumens.be Gebaseerd op de wetgeving van november 2011 WZC De Foyer vzw Vroegtijdige zorgplanning 7
WZC DE FOYER VZW KORTRIJKSESTEENWEG 775 9000 GENT WWW.WZCDEFOYER.BE Residentie Avondsterre Kortrijksesteenweg 775 9000 Gent Tel: 09 222 52 89 fax: 09 220 67 14 E-mail: info@avondsterre.be Huize Arion Begoniastraat 79 9052 Zwijnaarde tel: 09 245 18 31 fax: 09 222 20 03 e-mail: info@huizearion.be WZC Weverbos Jan Van Aelbroeklaan 64 9050 Gentbrugge tel: 09 330 10 01 E-mail: info@weverbos.be