Brochure Vernieuwend Leiderschap PO Binnen één schooljaar (verder) groeien als schoolleider in een innovatieve, lerende omgeving van professionals, en een concrete vernieuwing in de school met het team in gang zetten. Dat is het doel van het programma Vernieuwend Leiderschap in het PO. Innovatie stimuleren Schoolleiders staan aan de basis van de slagkracht van leraren, de innovatie en ontwikkeling van de organisatie en uiteindelijk de kwaliteit van het onderwijs voor leerlingen. Om deze belangrijke rol met verve te vervullen, moet je sterk en vernieuwend zijn. Maar hoe ontwikkel je je tot zo n type schoolleider? En hoe werk je aan vernieuwing van binnenuit en stimuleer je de schoolorganisatie om te innoveren? Daarvoor is een uniek programma ontwikkeld. Basis van dit programma Vernieuwend Leiderschap zijn professionele ruimte, de professionele dialoog, professionalisering en opbrengstgericht werken. Leervragen Een onderzoekende houding naar de eigen professionaliteit als schoolleider staat centraal in het programma. Deze vier leersporen komen in alle activiteiten en leervragen terug: 1. Ik als (vernieuwende) schoolleider; 2. Wij als (vernieuwende) school; 3. Wij als (vernieuwende) schoolleiders; 4. Mijn concrete initiatief tot vernieuwing. De deelnemende schoolleiders brengen concrete ervaringen mee vanuit hun eigen praktijk en reflecteren op hun eigen aannames en handelen. Startpunt voor hun professionele ontdekkingstocht is een idee voor een vernieuwing binnen hun school, waarop zij hun nieuwe inzichten toepassen. De geleerde lessen stimuleren schoolleiders vervolgstappen te nemen en dragen bij aan de verdere invulling van de labs.
Via een besloten Facebookpagina kunnen de deelnemers onderling ervaringen, inspiratie en filmpjes uitwisselen en contact met elkaar onderhouden. De deelnemers zijn verdeeld in vier expeditiegroepjes die gedurende het schooljaar onder begeleiding van een coach samen optrekken. Elke schoolleider krijgt daarnaast persoonlijke coaching. In de slotbijeenkomst delen de schoolleiders hun ervaringen met een breder publiek. Opbrengsten Het programma leidt tot: inzicht in verschillende strategieën, instrumenten en principes voor leren en innoveren; visie op vernieuwend vermogen van de eigen school; ontwikkeling van het eigen vermogen om leiding te geven aan vernieuwing; een concreet initiatief dat in de school gestart is; een netwerk van vernieuwende schoolleiders; (meta-)kennis over leiding geven aan vernieuwend vermogen van po-scholen. herregistratie voor thema Leidinggeven aan Verandering van het Schoolleidersregister PO; leerervaringen op het gebied van dialoog en interactieve beleidsontwikkeling in de eigen organisatie; Organisatie Vernieuwend Leiderschap in PO wordt aangeboden door CNV Connectief Academie, in samenwerking met Kennisland en CAOP. Programmabeschrijving Vernieuwend Leiderschap Vernieuwend Leiderschap in PO wordt uitgevoerd door CNV Connectief Academie. Het programma heeft een basisstructuur en werkprincipes die vooraf zijn benoemd. Gedurende het jaar speelt de programmaleiding in op de behoeften van de deelnemers, als groep en individueel. De keuze voor de sprekers, de invulling van de Labs, de huiswerkopdrachten en de briefing van de coaches zijn afhankelijk van de feedback van de groep, de behoeften en de inzichten van de programmaleiding en de coaches. Verschillende vormen van leren worden gecombineerd: kennis verwerven, reflecteren, samenwerken (participeren), ontwerpen, uittesten en toepassen. De deelnemers sluiten hun persoonlijke expeditie naar Vernieuwend Leiderschap af met een slotpresentatie tijdens de feestelijke afsluiting. Daarin staan de persoonlijke ontdekkingstocht en de ontdekkingstocht rondom het zelfbenoemde vernieuwingsinitiatief centraal. Wat zijn de deelnemers onderweg tegengekomen? Hoe hebben ze hun team betrokken bij de vernieuwing? Welke ontdekkingen hebben ze over zichzelf gedaan? Hoe zouden ze een nieuw vernieuwingsvraagstuk aanpakken? Op deze vragen horen we de antwoorden tijdens de feestelijke afsluiting in TEDex-stijl.
Ingrediënten : labs, de expeditiegroepjes en je persoonlijke coach De labs De labs zijn sessies waarbij het ontdekken met elkaar voorop staat. Wat hebben we in onze eigen praktijk ondernomen? Wat kunnen we daarvan leren en wat betekent dat voor vervolgstappen? We vragen de deelnemers telkens iets voor te bereiden in de vorm van een uitdaging. Die uitdagingen zullen we telkens enkele weken van te voren doorgeven. Ook observaties uit het actie-onderzoekdagboek zijn belangrijk materiaal om uit te putten. Terugkerende ingrediënten van de labs zijn o.a. samenkomen met het expeditiegroepje, tijd om te sparren met elkaar, sprekers van buiten en feedback van het programmateam. Expeditiegroepjes De deelnemers verdelen zich in vier expeditiegroepjes, die ieder door een coach worden begeleid. Dit groepje is de uitvalsbasis voor de expeditie. Benut de diversiteit in de groep om elkaar scherp te houden, vragen te stellen en (eigen) grenzen op te zoeken. Leer van elkaars ervaringen, ideeën en concrete resultaten op de scholen. Discussieer over ieders opvattingen op onderwijskundige inzichten en vernieuwend leiderschap. Inspireer elkaar, deel kennis en ervaringen en breng zo iedereen verder in zijn/haar eigen expeditie. Coaches De coach is de gids die de deelnemers bevraagt, interessante uitzichten laat zien, deelnemers uitdaagt van gebaande paden af te wijken en hen met een breder netwerk in contact kan brengen. Er staan vier coaches tot de beschikking van de groep. Deze coaches hebben ervaring als schoolleider, zijn nog steeds schoolleider of brengen hun expertise op het vlak van veranderkunde en leidinggeven aan verandering in. Elke deelnemer heeft in totaal recht op 10 uur coaching (naar eigen keuze, individueel of per groepje).
Programma Kick-off 19 september 2016 van 15.30-18.00 uur (Utrecht) uitdaging: maak een rich picture van je vernieuwingsinitiatief. Lab 1: Verruim je perspectief en bepaal je (verander)strategie 5 oktober 2016 van 15.00-19.00 uur (locatie in overleg) uitdaging: leervoorkeurenscan; werk aan je veranderredenering (met name versterken van het waarom van je initiatief). Lab 2: Samen met je team leren van de praktijk 28 november 2016 van 15.00-19.00 uur (locatie in overleg) uitdaging op het gebied van vergroten van impact van vernieuwingsinitiatief Lab 3: Je impact vergroten 30 januari 2017 van 15.00-19.00 uur (locatie in overleg) werken aan uitdaging voor volgende Lab en aan eigen innovatie-initiatief Lab 4: Op naar duurzame vernieuwing 5 april 2017 van 15.00-19.00 uur (locatie in overleg) werken aan presentatie slotbijeenkomst en aan eigen innovatie-initiatief Slot: Deel je verhaal! 13 juni 2017 van 11.00-17.00 uur (locatie volgt) Feestelijke afsluiting met eindpresentaties van deelnemers in TEDex-stijl
Aanpak en principes van het programma Leersporen en werkprincipe De leersporen en werkprincipes zullen steeds een referentiekader vormen voor het vormgeven van de labs en de uitdagingen. Uiteraard zijn deze niet in beton gegoten en vult de programmaleiding ze eventueel aan gedurende het programma. Werkprincipes Aannames expliciteren en heroverwegen Stap voor stap uitproberen en daarvan leren Waarderend blijven kijken Netwerken gebruiken Uitgaan van co-creatie Werkpraktijk van leraren centraal stellen Feedback geven en ontvangen Actieonderzoekcyclus Actieonderzoek of actieleren vormt het methodische referentiekader. Die benadering bestaat uit de volgende cyclus.
Het actieonderzoek dagboek Om het persoonlijke ontwikkelingsproces van deelnemers kwalitatief te verdiepen vragen we hen een actieonderzoek dagboek bij te houden. Dat helpt om permanent scherp te blijven door telkens een aantal terugkerende reflectieve vragen door te nemen. Het helpt niet alleen het eigen inzicht te verdiepen maar ook materiaal te verzamelen waarmee deelnemers hulpvragen kunnen stellen aan hun coach, het programmateam of aan collega schoolleiders tijdens de labsessies, of aan iemand buiten het programma. We geven niet letterlijk een dagboek omdat iedereen zijn eigen voorkeur heeft om dit concreet vorm te geven. Dat kan uiteraard digitaal of letterlijk in een boekje. We geven wel een kader mee in de vorm van de vragen. Dat is niet alleen een handig houvast maar helpt ook om een gedeelde taal te ontwikkelen binnen de groep. De vragen die we voorstellen om op regelmatige basis te beantwoorden aan de hand van concrete situaties (bijv. wekelijks) zijn: 1.) wat deed je? 2.) wat merkte je op (bij jezelf, de ander, de organisatie)? 3.) waar merkte je dat werd gemorreld aan (jouw) aannames? 4.) wat betekent dat? 5.) wat wordt je vervolgstap? 6.) hoe kun je je collega-schoolleiders uit het netwerk betrekken? Enkele praktische tips hierbij zijn: - Schrijf concreet, compleet, kort en dateer! - Wissel af tussen korte memo s waarin je situaties beschrijft en meer dieptereflecties waarbij je gaat interpreteren. Programmaleiding Hans van Dinteren, trainer/adviseur CNV Connectief Academie Annemieke Schoemaker, trainer/adviseur CNV Connectief Academie Martine Maes, CAOP Kimon Moerbeek, Kennisland Kosten De kosten voor deelname aan het programma vernieuwend Leiderschap bedragen 5000,- per deelnemer. Leden van CNV Schoolleiders kunnen deelnemen tegen een gereduceerd tarief van 4250,- Voorwaarden voor deelname en registratie Deelnemers zijn bij de start- en slotbijeenkomst en alle vier de Labs aanwezig; leveren een actieve bijdrage aan uitvoering van het programma en de tussentijdse opdrachten en geven collegiale feedback gedurende de looptijd van het project; zijn bereid ook na het programma zijn/haar kennis en ervaring vrij te delen binnen het onderwijsveld.
Deelnemers die 'Vernieuwend Leiderschap' afronden nadat zij al geregistreerd zijn als Registerdirecteur Onderwijs (RDO) of Registeradjunct-directeur Onderwijs (RADO) bij het Schoolleidersregister PO, krijgen met het certificaat de herregistratie voor het professionaliseringsthema Leidinggeven aan verandering. Zij kunnen het certificaat bij het thema 'Leidinggeven aan verandering' opvoeren als formeel aanbod in het register en hiermee het thema afronden. Deelnemers die nog niet zijn geregistreerd bij het Schoolleidersregister PO als RDO of RADO maar wel werkzaam zijn als eindverantwoordelijk leidinggevende in het primair onderwijs, kunnen meedoen aan de leergang 'Vernieuwend Leiderschap' maar kunnen de leergang niet als formeel aanbod opvoeren voor herregistratie voor het thema Leidinggeven aan verandering. Aanmelden Je kunt je aanmelden voor het programma via de website www.cnvo.nl/academie. Bij de aanmelding geef je aan wat je vraagstuk is voor vernieuwing in de school. Bij minimaal 18 deelnemers gaat het programma van start. Meer informatie Neem contact op met CNV Connectief Academie via 030-751 1785 of aanvraagacademie@cnv.nl. Organisatie Vernieuwend Leiderschap in PO wordt aangeboden door CNV Connectief Academie, in samenwerking met Kennisland en CAOP.