Business Model Innovation Guide Over waarom business model innovatie cruciaal is en hoe je dat aanpakt Uitgave: April 2016 Auteur: Eefje Jonker-van Dun Strategy Designer & Managing Director Business Models Inc. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door:
Waar staat jouw bedrijf over 2 jaar? Boom! De wereld verandert voortdurend. Feit. Nieuwe start-ups dagen de gevestigde orde uit. Online is een nieuwe business dimensie. Klanten zijn veeleisender. In een wereld die continu in beweging is, liggen veel kansen. Doen wat je altijd al deed, is niet genoeg. Het is cruciaal voor elk bedrijf om met business model innovatie aan de slag te gaan om aansluitend op veranderende klant behoeften waarde te blijven creëren. Het ontwerpen van kansrijke nieuwe business vergt een slagvaardige toekomstgerichte aanpak. Wat betekent deze ontwikkeling voor jouw onderneming? Een bedreiging of juist een kans? Welke stappen kun je zelf zetten om aan zet te blijven? Een veranderende wereld is niet alleen lastig, het biedt ook talloze mogelijkheden voor bedrijven om op nieuwe manieren waarde toe te voegen en succesvolle bedrijven te bouwen. Alleen moet je dan op een andere, toekomstgerichte manier kijken naar je bedrijf. Business model innovatie helpt daarbij: want het is snel en pragmatisch. Jouw bedrijf klaar stomen voor morgen vraagt om nieuw gereedschap, nieuwe vaardigheden en vooral een nieuwe mindset! In deze Business model innovation guide krijg je inzicht in het Business Model Canvas en de stappen die jij kunt zetten om de veranderingen die er plaatsvinden om te zetten in kansen voor jouw bedrijf. Gooi weg dat business plan! Er zijn talloze variabelen die we niet kunnen beïnvloeden en die wel bepalend zijn voor het succes van ons bedrijf. En dat worden er steeds meer. Daarom heeft het geen zin om een business plan te schrijven vol met aannames over die wereld buiten. Tegen de tijd dat je het business plan geschreven hebt, is het al achterhaald. En van degenen die belast zijn met de uitvoering van zo n plan zijn er maar weinig, die dit plan lezen. Denken als een ontwerper We denken veel na over de koers van ons bedrijf. Zeker nu de traditionele manier van zaken doen veranderd is. Maar hoe zorg je nu dat je de veranderingen begrijpt? Hoe zorg je ervoor dat je de veranderingen kunt vertalen naar jouw bedrijf? Je moet denken als een ontwerper van je business. Dan ga je op een andere manier werken en denken. Je start met denken vanuit de klant. Je werkt en denkt visueel en houdt op met het schrijven van plannen. Je maakt een product of website om experimenten uit te voeren in plaats van het bouwen van finale oplossingen. Je werkt aan meerdere opties en vertrouwt niet zonder meer op een oplossing. Maar hoe kun je nu een eerste stap zetten met dit denken over jouw business? 1
Het juiste gereedschap: het business model canvas Het business model canvas is HET nieuwe strategische gereedschap. In de afgelopen 5 jaar heeft het model een enorme belangstelling gekregen van miljoenen bedrijven over de hele wereld. Het helpt je om te begrijpen hoe je vandaag de dag je business runt, of in andere woorden waarde toevoegt voor je klanten. Het business model canvas kun je ook gebruiken om je bedrijf te vernieuwen of te innoveren. Je kunt uitdenken hoe je huidige business model gaat transformeren van oud naar nieuw. Het business model canvas is een visueel gereedschap waarin in negen blokken uiteen wordt gezet hoe een bedrijf waarde creëert, levert en behoudt. Om je huidige of toekomstige bedrijf goed op te tekenen en daarmee in beeld te krijgen, moet je co-creëren. Samen met medewerkers, partners en klanten je business model ontwerpen. Deze visuele tool biedt je daar volop de gelegenheid voor. Verzamel een groep gemotiveerde mensen met verschillende achtergronden. Iemand die dagelijks klantcontact heeft bijvoorbeeld en iemand die druk is in de operatie of juist veel financiële of technische kennis heeft. 12
De negen vragen van het business model canvas: 1. Klant segmenten: Breng in kaart welke specifieke klanten je bedient; 2. Waarde propositie: Wat is jouw toegevoegde waarde? Waarmee verschil jij van de concurrentie? 3. Kanalen: Wat is je communicatie en distributie strategie? Hoe bereik jij je klanten en hoe bereiken zij jou? 4. Relatie: Op welke manier sta jij in contact met je klanten? Hoe goed ken je hen? 5. Resources: Wat zijn voor jou de meest essentiele bedrijfsmiddelen? Waar kun je niet zonder? 6. Verdienmodel: Hoe verdien je je geld? Waar komen je inkomsten vandaan? Heb je je prijzen goed bepaald? 7. Kern activiteiten: Welke activiteiten zijn nodig om je model goed te laten draaien? Hoe blijf je beter dan de concurrent? 8. Key partners: Welke partners zijn belangrijk om succesvol te zijn? 9. Kosten structuur: Welke vaste kosten heb jij? Waar kun je slimmer met je kosten omgaan? Door verschillende perspectieven bij elkaar te brengen, ontstaat een strategische dialoog. En juist daar zit de meerwaarde in van deze aanpak. Samen kom je tot totaal andere inzichten. En door de structuur van het business model te gebruiken, lukt dat zonder daar eindeloos over te vergaderen. Ga naar buiten! Het optekenen van je huidige of toekomstige business model is slechts de eerste stap. Want net als bij een business plan, staat ook zo n business model vol met aannames die we met elkaar hebben gedaan. Over wie onze klanten zijn bijvoorbeeld. Over wat hun belangrijkste vraagstuk is, of onze waarde propositie echt relevant is voor deze klanten, of onze producten of diensten hun vraagstuk oplossen en of ze bereid zijn daarvoor te betalen. En dan zijn er nog de talloze aannames over de mate waarin we als bedrijf in staat zijn die waarde propositie te leveren: op tijd en binnen budget. Valideer! Om deze aannames te valideren, moeten we ons bedrijf uit naar buiten. Onderzoeken of deze aannames kloppen in de realiteit. Door klanten te observeren, door ze echt te begrijpen en in hun schoenen te gaan staan. Door met ze te praten en vooral goed naar ze te luisteren. Door hun gedrag te toetsen. Dat hoeft niet ingewikkeld en duur te zijn. Dat kan klein, eenvoudig, snel en met weinig budget. En hierbij geldt: hoe meer we leren, hoe beter. Want dat maakt dat we ons gaan onderscheiden van al die bedrijven en ondernemers met hetzelfde idee! 3
Experimenteer! Die wereld vol mogelijkheden vraagt om een aanpak waarbij we meerdere opties in de praktijk gaan testen. Ga dus niet op zoek naar die ene juiste oplossing of dat ene toekomstige business model. Nee! Denk als een ontwerper. Die maakt ook eerst een aantal schetsen en bespreekt die met klanten. Vervolgens maakt een ontwerper op basis van die feedback aanpassingen, toetst de uitkomsten weer en nog eens en nog eens. Diezelfde mindset helpt bij het ontwerpen van toekomstige business modellen. Genereer meerdere opties en ga zo snel mogelijk naar buiten om te experimenteren en te leren. Betrek je (potentiële) klanten in dit proces. Dat is niet alleen heel waardevol, het is ook leerzaam en je maakt direct een begin met klantenbinding. Op deze manier innoveren voorkomt dat je gaat investeren in een business model dat uiteindelijke niet succesvol gaat zijn. Dat vraagt wel om flexibiliteit om af te wijken van je oorspronkelijke idee en je bedrijf aan te passen op de inzichten die je hebt opgedaan. Klaar voor morgen? Vandaag de dag zien we hele bedrijfstakken transformeren. Zo is iedere slaapkamer vandaag de dag in potentie een hotelkamer door Airbnb en is iedere auto in potentie een taxi door Uber. Technologische vooruitgang is daar vaak een belangrijke drijfveer in. Die technologie kan je inzetten voor het efficiënter en goedkoper aanbieden van wat je al deed. Leidend tot operational excellence en cost efficiency. Denk daarbij aan het verkleinen van fouten door automatisering, het standaardiseren wat niet persé maatwerk hoeft te zijn, betere bevoorrading, het efficiënter maken van administratieve processen en beter financieel inzicht. Technologie als drijfveer van groei Technologie kan ook worden ingezet in de kern van je bedrijfsvoering. In de waarde propositie naar je klanten. Kan je klanten beter bedienen doordat je beter weet wanneer een bepaalde behoefte zich voor doet? Zo geeft de koelkast van de toekomst je een seintje wanneer de melk op is. Of door data in te zetten om informatie persoonlijk en relevant te maken. Zo geven diverse navigatie systemen bij files direct een alternatieve en snellere route. 4
Ook kan technologie worden ingezet om producten en diensten te personaliseren of de vindbaarheid te verbeteren. Treffend voorbeeld hiervan zijn de huidige dating sites, waarin op basis van profiel matching de kans op een goede match wordt vergroot. Een stapje verder gaan de business modellen waarin een fysiek product virtueel wordt gemaakt. Bijvoorbeeld een 3D sierraden lijn. Waarbij je het ontwerp koopt en zelf uitprint. Maar ook alle e-boeken die je direct na aanschaf kan downloaden, zijn hiervan een goed voorbeeld. Door producten in de cloud te plaatsen, wordt je business model heel schaalbaar. Je kan namelijk direct 24/7 wereldwijd gaan leveren. De bedrijven en ondernemers die hun klant begrijpen en te allen tijde relevant voor hun klanten blijven, zullen hun business model blijven transformeren. De juiste klant informatie die je kunt verrijken om data eenvoudig toepasbaar te houden. En deze sleutel heeft jouw onderneming in handen. Software is een geleider van al deze ontwikkelingen. Het helpt klanten te begrijpen, relevant te blijven en dit op een schaalbare manier te organiseren. Hoe innoveer je je business model? Stap 1: Breng met je team je huidige business model in kaart Stap 2: Wat zijn de sterke en zwakke punten van je model? Stap 3: Stel vast welke ontwikkelingen in de markt jouw business model gaan raken Stap 4: Verken nieuwe business model opties Stap 5: Ga het gebouw uit en test en leer van je klanten welke optie je gaat implementeren Business Models Inc. helpt als strategy design bureau organisaties bij het innoveren van hun strategie en business model. Zoals je ziet zit deze veranderende wereld vol met mogelijkheden. Ben jij klaar deze kansen te pakken? Is jouw bedrijf klaar voor morgen? 5