Arjan de Putter Bekend van www.geleballon.nl



Vergelijkbare documenten
150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

Meer succes met je website

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Magie voor het verkopen van je huis Leer hoe je in korte tijd je huis kunt verkopen en ook nog voor een gunstige prijs. Desirée

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website:

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK!

meest geweldige beslissing de basis van je hele business speels avontuur

MODULE #7 CORE PURPOSE

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig

N A Ï S I S S U E N O. 1. NaïS Zine. Download tijdelijk gratis INSPIRATIE STORYTELLING B2P BUSINESS TO PERSONAL

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten

In 3 stappen naar meer regie in werk en leven. - Vera Winkel -

Jouw superrelatie start nu!

9 redenen waarom jouw website geen klanten oplevert.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

Ondernemerschapsblokkades

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren.

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN

Acquisitie & Zakelijk netwerken

Waar een wil is, is een Weg!

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Spreekbeurt, en werkstuk

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector

17 omzetverhogende marketing tips

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)


Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

PeerEducatie Handboek voor Peers

In 7 stappen naar een opgeruimd huis Hoe je op een makkelijke manier je opruimachterstanden inloopt

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

Werkboek Het is mijn leven

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Hoofdstuk 1. Introductie

OVER VITALITEIT; WAAROM PAMPEREN FIJN LIJKT MAAR MACHTELOOS MAAKT

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

Hoe vind ik mijn droombaan?

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.]

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Knabbel en Babbeltijd.

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel

Inspirerend Presenteren

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

INHOUD. 3 Inleiding 4 Kiezen voor het leven DRIE GOUDEN TIPS OM VOLUIT TE LEVEN

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor

10 gouden tips voor social media

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Dat had ik nooit gedacht en nog steeds kan ik het niet zo goed bevatten.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Y-choice. Luister naar De keuzes die je maakt van Van Dik Hout. Het nummer staat op de CD Het beste van De songtekst vind je in bijlage 1.

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van jaar

Deel het leven Johannes 4:1-30 & december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten

inleiding 9 INLEIDING

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

9 Communicatie-tools. voor meer liefde, meer verbondenheid, meer intimiteit & betere communicatie

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES

Ebook Nooit Meer Afgeleid. Auteur: Mark Tigchelaar. Nooit Meer Afgeleid Mark Tigchelaar 1

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma

Stap 6: Wat is de kernovertuiging?

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips

Voorwoord! Wie wil ik helpen?!

Reflectiegesprekken met kinderen

ONDERNEMEN IS VOOR HELDEN

Is jouw eurocent al gevallen

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Theorie Ondernemend werken Hoofdstuk 3 Samenwerken en Netwerken

Vragenlijst Depressie

GOUDEN TIPS voor Professioneel Relatiebeheer

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) of

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.

DRIE GOUDEN TIPS om "Nee" te leren zeggen tegen alles wat je niet meer wilt. Kies voor het leven dat jij wilt hebben.

RITUEEL. schrijven. Word de persoon die je altijd al had willen zijn.

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Onderhandelen met lef en liefde

APQ-vragenlijst 30 januari Daan Demo

Slimmer werken: vanaf nu!

GRAAG STELLEN WIJ ONS AAN U VOOR

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

3.5. Vertellenderwijze, niet moraliseren! Verkenning van het verhaal " #

STICKY STORY DE NIEUWE MANIER OM EEN ELEVATOR PITCH TE MAKEN DIE BLIJFT HANGEN

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014

TYPISCHE KENMERKEN VAN EEN CLOUDDIENST

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen.

Transcriptie:

Arjan de Putter Bekend van www.geleballon.nl

VOORWOORD Aan het begin van de vierde klas vraag ik aan mijn leerlingen: bestaat directe ruil nog? Natuurlijk niet, we hebben geld is het meest genoemde antwoord. Maar als ze nadenken of ze wel eens spullen geruild hebben komen ze allemaal wel met voorbeelden Bij wijze van experiment stuur ik mijn leerlingen daarna de straat op met een appel of een ei en laat ze aanbellen in de buurt. Ze komen nog geen uur later met de meest bijzondere spullen terug. De fauteuil die gebracht werd door bouwvakkers met een vorkheftruck staat met stip bovenaan in het lijstje. Mijn arme collega s die na dit hilarische uur de klas weer tot rust moeten brengen, maar de leerlingen vergeten het nooit meer. Dit experiment bewijst dat economie helemaal niet saai hoeft te zijn en met een beetje creativiteit kunnen alle onderwerpen omgezet worden in activerende opdrachten. Mijn motto als docent is dan ook laat leerlingen produceren in plaats van consumeren. Samen met een groep docentes genaamd de vro(uwe)lijke economen wordt gewerkt aan nog meer bijzondere opdrachten het liefst ondersteund met praktijkvoorbeelden. Op Twitter kwam ik @geleballon tegen, al vanaf het begin volg ik de reis van Arjan en zijn ballon. Een geweldig voorbeeld om in de les te gebruiken. Ik was dan ook bijzonder vereerd toen hij bij ons op school gastcollege kwam geven. Creatief ondernemerschap is voor mijn leerlingen een abstract begrip. Terwijl als je een goed idee hebt je dit, zoals in het geval van Arjan, kunt uitbouwen tot een eigen bedrijf én een grote ontdekkingstocht. Dit boek geeft een inkijkje in deze tocht vol verrassingen. Het leest als een trein en geeft stof tot nadenken. Je kunt immers op elk moment in je leven een verrassende stap zetten. Evelien Hoekman Docent Economie Etty Hillesum Lyceum Deventer / www.citroengeel.nl 5

inhoudsopgave 11. 17. 19. 25. 28. 33. 33. 33. 34. 37. 38. 39. 41. 44. 49. 50. 51. 56. 58. 60. Inleiding Visie Mijn visie op de maatschappij Het ruilproces De marketingmix de 4 P s van Kotler Vaardigheden Doen! Beslissen Eff iciënt organiseren Hoe heb ik me georganiseerd? Ruimte voor ideeën De kracht van kwetsbaarheid De snelheid van vertrouwen Netwerken Blog Social Media Verkopen Onderhandelen Doelen stellen + monitoren Monitoren 83. 83. 84. 85. 86. 87. 89. 93. 97. 102. Lessons Learned Ruilmiddel Rekeneenheid Oppotmogelijkheden Mijn doelgroep En verder? Tot besluit Het ja-woord Samen wordt minder meer Literatuurlijst 63. Strategieën 74. 76. 77. 78. 79. Persoonlijke groei Ken je zelf Personal branding Vertrouwen Loslaten

Inleiding Op 14 februari 2012 bezocht ik een bijeenkomst die mijn leven voorgoed veranderde. Gelukkig was ik me daar op dat moment niet bewust van. Ik was op de JA! Ik wil -dag, gebaseerd op Durftevragen (vooral bekend van de hashtag #dtv op Twitter) en belandde in een workshop van Nils Roemen. En ik werd geraakt. Geraakt door de energie die de workshop me gaf. Geraakt door de hoeveelheid en de snelheid waarmee Nils nieuwe ideeën en oplossingen afvuurde. Ik werd keihard geraakt en ik wilde meer! Diezelfde avond begon ik te lezen in het boek Durftevragen en de kracht van sociale overwaarde van Nils Roemen en Fanny Koerts. Er stonden dingen in die ik eigenlijk al lang wist. Ik las geen nieuwe dingen, maar toch was het confronterend. Veel van wat erin stond, had ik als klein jongetje al geleerd maar veel van die vaardigheden was ik onderweg van jochie naar volwassen man volledig kwijtgeraakt. Geen wonder dat ik diep ongelukkig was en totaal was vastgelopen in mijn baan. En toen was het boek uit en ik dacht Wat nu?! Ik besloot het geleerde meteen toe te passen en niet meer zelf mijn eigen vragen te beantwoorden. Eerst in kleine kring, aan mijn vrouw en oudste zoon. Dat ging ongeveer als volgt: Ik: In dit boek las ik een verhaal over een Canadees die in 2006 een rode paperclip ruilde tot een huis. Zou zoiets anno 2012 ook in Nederland kunnen? V: Waarom niet? Ik: Oké, als ik zoiets zou doen, waar zou ik dan mee moeten beginnen? Z: Een ballon.. Ik stelde mezelf de vraag Wat heb ik nodig om te starten?. Omdat ik nog niet zo geoefend was in het Durftevragen gaf ik daar zelf antwoord op: een website en een twitter-account. 11

Op 21 februari 2012 was rond 23:45 uur mijn website live. Mijn reis met mijn Gele Ballon was begonnen. Ik kon die nacht niet slapen. Ik voelde letterlijk een enorme stroom energie vanuit mijn hoofd langs mijn ruggengraat gaan. Het heeft mijn leven voorgoed veranderd. Ik ruilde mijn gele ballon voor een boek, dat voor een ander boek, dat voor een ipad en die weer voor een partij exclusieve wijnen. Inmiddels (juni 2014) ben ik in onderhandeling over een serie trainingen die ik ontvang in ruil voor een evenement bij een Deventer boekhandel. Èn ik ben in gesprek over mijn einddoel: een Saab 9-5. Mijn gele ballon bracht mij weer zelfvertrouwen en gaf het mij plezier om succesvol met heel veel anderen aan projecten te werken en doelen te behalen. Zo ontstond een positieve spiraal. Ik geniet met volle teugen en ontdek dat ik de lat steeds hoger durf te leggen. Ik groei! Inmiddels heb ik mijn eigen bedrijf en organiseer ik Gele Ballon Challenges. Wil je een Apple MacBook Pro? Een aanhangwagen? Een veranda? De deelnemers aan de Gele Ballon Challenge proberen het. De eerste ruilacties gaan gemakkelijk. Maar elke stap verder vraagt meer van je creativiteit, onderhandelingsvaardigheden en overtuigingskracht. Voor je ligt een boek waarin ik mijn kennis en mijn visie met je deel. En de volgende stap in mijn gele ballon challenge is dit boek, waarin ik mijn kennis en mijn visie deel. Ik heb het primair geschreven voor mensen die willen starten met een Gele Ballon Challenge. Maar ik denk dat het ook interessant is voor anderen: ik zie een wereld om me heen die in hoog tempo verandert: we zullen anders moeten nadenken over hoe we onze economie inrichten. 12

De huidige technologieën bieden mogelijkheden om anders samen te werken. Om de veranderingen om ons heen bij te houden zullen mensen en organisaties zichzelf anders moeten organiseren. Wellicht kan dit boek je daarbij op ideeën brengen. Ik geniet nog dagelijks van wat de Gele Ballon mij gebracht heeft. Dat gun ik ook anderen. Dit boek heeft kunnen ontstaan dankzij de hulp en inspiratie van talloze ondernemers uit het hele land die ik op mijn tocht met mijn gele ballon heb mogen ontmoeten. Ik ben ze erkentelijk voor hun verhalen, hun inspiratie en hun adviezen. Een aantal wil ik apart vermelden. Zo gaf Linda Commandeur mij al snel een aansporing om daadwerkelijk dit boek te gaan schrijven. Toen ik een jaar later zo ver was, vroeg ik haar om me regelmatig naar de voortgang te vragen. Zo fungeerde ze als mijn stok achter de deur. Een van mijn valkuilen is blindheid voor hetgeen ik zelf geschreven heb. In Trea ten Kate vond ik een scherpzinnig en diplomatieke redacteur die tal van correcties heeft voorgesteld. Ze bracht me ook in contact met Nadja Stegeman. Dat bleek voor mij een inspirerende ontmoeting: ze heeft niet alleen een stijl die me erg aanspreekt, maar bleek ook actief bezig met de thema s die ik hier beschrijf. Nadja tekende voor de vormgeving. Al snel ontstond in deze samenwerking de energie en synergie om dit boek afwijkend van gangbaar te laten zijn. Daarom leverden Trea en Nadja een extra eigen bijdrage aan dit boek. Heel veel dank ben ik verschuldigd aan mijn gezin. Ze hebben me de afgelopen jaren vooral veel bezig gezien met telefoon en laptop en te weinig met activiteiten die horen bij een normaal gezinsleven. 13

Ze hebben me echter de ruimte gegeven en het geduld gehad om mij bezig te laten zijn met wat mij echt drijft. Als je een ballon opblaast en loslaat, weet je nooit waar hij terecht komt. Zo is het mij ook gegaan nadat ik begon met het ruilen van een gele ballon. Ik wens je veel leesplezier! Arjan de Putter Deventer, zomer 2014. 14

Copy Left Gele Ballon bestaat bij de gratie van mensen die een ander iets gunnen. Ik moedig je daarom aan om zoveel mogelijk van dit boek te hergebruiken, er uit te knippen, te delen, te printen, wat dan ook. Je hebt volledig de vrije hand, want het helpt om de ideeën achter Gele Ballon verder te verspreiden. Ik vind het leuk als je Gele Ballon daarbij als bron noemt. 15

16 Mijn notities

Visie Vlak voor ik startte met mijn Gele Ballon project was ik volledig vastgelopen in mijn loopbaan. Ik had het gevoel dat ik niets kon en dat niets me nog interesseerde. Door die gekke gele ballon ging ik weer dingen doen die ik leuk vond en die deed ik op mijn manier. Dit project gaf me weer energie en bracht me het geloof in mijn eigen kwaliteiten weer terug. En langzamerhand ontdekte ik ook het waarom daarvan. Toen ik jaren terug mijn toenmalige leidinggevende naar zijn visie op de nabije toekomst van onze afdeling vroeg, kreeg ik een dooddoener als antwoord: Visie, wat is visie?! Visie is voor mij een stip op de muur! Een totaal andere reactie kreeg ik onverwachts van Coen van Veenendaal. Coen is één van de oprichters van de Alpe d Huzes, de loodzware f ietstocht waarmee deelnemers geld bijeen brengen voor de strijd tegen kanker. Zijn boek Grensverleggend leven inspireerde mij om een forse doelstelling aan mijn goede-doelenproject Geel en Snel te koppelen. Ik ging bij hem langs in het kader van zoek je helden op. Hij reageerde heel erg expliciet op een opmerking van mij over de f inanciële doelstelling van Geel en Snel: Geld is helemaal niet belangrijk, geld is er genoeg! Visie, dat is wat we nodig hebben! Daarvan hebben we veel en veel te weinig! Visie? Visie? Ik vroeg me af wat ik zelf eigenlijk bedoel met de term visie. De term visie verwijst naar het gewenste langetermijnperspectief van een organisatie. Er is slechts één visie per organisatie. De visie wordt afgeleid van, en is in overeenstemming met de missionstatement. Missie en principes vormen samen de visie. 17

Een visie is een algemene voorstelling van de toekomst van een organisatie. Het geeft aan waarvoor de mensen uit de organisatie gaan, wat hun toekomstdroom is. Omdat een visie over zaken gaat die in een verre toekomst eventueel kunnen plaatsvinden wordt een visie soms bijgesteld. Een visie is inspirerend. Een visie geeft een visionaire en ambitieus beeld van wat een organisatie wil zijn. In de definitie van de visie kijk je naar de wereld van nu en de kansen in de toekomst en beschrijf je de gewenste droomsituatie. Eens kijken wat we hebben: langetermijnperspectief, een algemene voorstelling van de toekomst, een toekomstdroom, kansen in de toekomst en een aantal beperkingen en regeltjes (één visie per organisatie). Dit lijken mij allemaal def inities vanuit organisatiekundig perspectief. Eén visie per organisatie? Ik mag hopen dat er binnen elke organisatie verschillende mensen met een verschillende kijk op de toekomst rondlopen. Het woord toekomstdroom suggereert dat je visie niet realistisch is. De regeltjes kunnen me gestolen worden en van beperkingen hou ik ook niet zo. Ik kom tot een volgende def initie: Visie is het doordachte beeld van een individu op het langetermijnsperspectief van een organisatie of maatschappij. Woorden als inspirerend en toekomstdroom heb ik bewust achterwege gelaten. Voor mij zijn dat woorden die te veel een functie aan die visie geven. Ze impliceren voor mij dat die visie verkocht moet worden aan stakeholders van de betreffende organisatie. Wat mij betreft mag een visie best somber zijn ( we gaan omzet verliezen ), zolang die visie maar ergens op gebaseerd is. Ook een onderbuikgevoel voldoet prima als onderbouwing. 18

MIJN VISIE OP DE MAATSCHAPPIJ De mensheid is begonnen als jager. Later werd hij boer. Toen kwam de mechanisatie op gang, gevolgd door industrialisatie. Hierop volgde het tijdperk van de automatisering. In mijn beleving bevinden we ons op dit moment in een transitie van een afgelopen tijdperk naar een nieuwe periode. Omdat we ons nog midden in die transitie bevinden, is er ook nog geen algemeen geaccepteerde naam voor de afgelopen èn de nieuwe periode. DE AFGELOPEN PERIODE In de afgelopen decennia zijn grote organisaties ontstaan als gevolg van fusies. Er was een algemeen geloof in een altijddurende vooruitgang. Omzet- en winstcijfers lieten een stijgende rechte lijn zien. Productiecijfers werden opgevoerd en er kwamen doelstellingen tot in detail, die nauwelijks of geen ruimte meer lieten voor compensatie van onvoorziene feiten. Mensen werden getraind in een specif iek onderdeel van een vak: het werden superspecialisten. De omvang van deze organisaties vereiste een navenante groei van bureaucratie en overlegstructuren. Mensen raakten langzaam maar zeker het zicht kwijt op de impact van hun dagelijkse werkzaamheden. De doelstellingen en processen boden een houvast. Hierdoor ontstond een vicieuze cirkel waarin een groot aantal mensen vastliep of opbranden. In Japan kent men hiervoor het begrip Karoshi dood door overwerk. Steekwoorden die deze periode beschrijven: Optimalisatie Overlegstructuren Groepsgebonden Procesgestuurd Specialisme Doelstellingen Groei 19

Ik pretendeer overigens niet iets nieuws te ontdekken, het is al meer dan een decennium beschreven door onder andere Stephen Covey. DE NIEUWE PERIODE En toen werd het 2008. De mensheid had een economisch systeem gebouwd dat op wankele pijlers was gebaseerd. Met het faillissement van Lehman Brothers brokkelde dit economische systeem langzaam maar zeker af. Anno 2013 werd een duidelijke trend zichtbaar: grote Nederlandse bedrijven kondigden massaal reorganisaties aan en namen op grote schaal afscheid van medewerkers. Het aantal ZZP-ers (zelfstandigen zonder personeel) was al gestaag gegroeid, voor 2014 wordt een enorme stijging verwacht. Wat betekent dit? Zij die mogen blijven (de bofkonten die hun baan behouden) moeten met signif icant minder mensen een productie realiseren die vrijwel even hoog is als voorheen. Zij die mogen vertrekken moeten op zoek naar een andere bron van inkomsten, wellicht verwisselen ze het werknemerschap voor het ondernemerschap èn mogelijk leren ze ook nog een ander vak. Dat vergt veel voor beide groepen: om te beginnen verloopt besluitvorming anders. Waar mensen zich vroeger konden verstoppen in de groep, zullen ze nu zelf beslissingen moeten nemen. De achterblijvers zullen veel meer een regierol gaan voeren, de pechvogels zijn zzp-ers en hebben domweg geen groep meer om zich in te verstoppen. 20

Steekwoorden voor het nieuwe tijdperk: Zelfontplooiing Snel en zelf beslissen Verantwoordelijkheid Ondernemersschap Kostenbewustzijn Generalist Snelheid VERANDEREN Van 1997 tot 2006 was ik werkzaam bij een landelijk adviesbureau. Ik heb in die periode (bijna) alle denkbare posities doorlopen: ik kwam als uitzendkracht binnen op het secretariaat, werd bedrijfsadviseur en vertrok uiteindelijk als hoofdverantwoordelijke voor de automatisering. Vooral die laatste functie was geweldig: ik heb er veel veranderingen door kunnen voeren in een redelijk hoog tempo. De beslislijnen waren kort: ik nam de tijd om over dingen na te denken en als ik overtuigd was van de noodzaak voor een volgende stap, besprak ik die met de directeur. Soms moest er dan nog wat aan geschaafd worden, of in het geval van een besluit met grotere impact moest er formeel een besluit vallen in een MT. Ik vond het heel overzichtelijk. In 2006 maakte ik de overstap naar een verzekeraar. De overstap van een bedrijf van 140 man naar een enterprise met 22.000 medewerkers vond ik enerzijds verschrikkelijk interessant, anderzijds ook schokkend. Ik merkte al snel dat de afstand tot de core business en het vakinhoudelijke werk vele malen groter was dan in die kleine organisatie waar ik voorheen werkte. Ik vroeg me af hoe ik binnen dit enorme bedrijf iets kon veranderen. Tot mijn grote frustratie slaagde ik daar niet in. Telkens liep ik vast. Ik heb enkele malen met een geweldig plan onder de arm het hele bedrijf doorkruist en ontmoette weliswaar 21

mensen die enthousiast meedachten, maar ik vond niemand die zei we gaan dit gewoon doen!. Door mijn ervaringen met die Gele Ballon ontdekte ik uiteindelijk hoe ik ook binnen een grote organisatie zaken kan veranderen. Een beetje laat, want Stephen Covey beschreef dit al vele jaren eerder. Veranderen begint bij jezelf. En vervolgens gaat het in heel veel kleine stapjes. Ik hoor en ik vergeet, Ik zie en ik onthoud, Ik doe en ik begrijp. (Chinees spreekwoord) In de volgende hoofdstukken leg ik uit hoe je iets kleins tegen iets groters ruilt. Je mag de rest van dit boek ook overslaan. Pak een ballon, bij voorkeur een gele, en vraag je omgeving wat wil je ruilen?. 22

Arjan de Putter heeft elke woensdag een gele ballondag : een dag waarop hij vanuit huis aan zijn project werkt. foto Ab Hakeboom Door René Vorderman DEVENTER - Een gele ballon in tussenstappen omruilen voor een Saab 9-5. Met dat idee ging Deventenaar Arjan de Putter (44) in februari aan de slag. Inmiddels is hij in het bezit van een cheque van 4.250 euro. Het project is aan het ontploffen, zegt De Putter. Tsja, wie een ballon te hard opblaast, maakt dat deze ontploft. De Putter bedoelt zijn opmerking uiteraard figuurlijk. Zijn ruilactie heeft niet alleen een voucher van ruim vierduizend euro opgeleverd, De Putter runt inmiddels vier succesvolle zijprojecten en heeft een drukbezochte website. Basisschool De Wizard gaat 19 oktober proefondervindelijk uitzoeken hoe veel gele ballonnen er in een Saab passen. Het project is uitgedraaid op méér dan een ruilactie, zoveel is duidelijk. Het gaat wat ver om het een levensttijl te noemen, maar het komt in de buurt. Ik sta ermee op en ga ermee naar bed, zegt De Putter. Sms jes ondertekent hij dikwijls met Arjan/gele ballon. Maak je dromen waar. Er zijn boeken over volgeschreven en menig goeroe bezigt het zinnetje, als een soort mantra, maar al te graag. Tik de kreet in op Google en je bent wel even onder de pannen met het bezoeken van websites die beweren te helpen bij het waarmaken van doelen, wensen en verlangens. Als je iets wilt, kun je dat realiseren, gelooft De Putter. In februari bezocht hij een zogenoemde Ja, ik wil-dag bij de verzekeraar waar hij in dienst is. Met als doel, simpel gezegd: als je iets wilt, stel dan de juiste vragen aan de juiste personen en je zult versteld staan hoe ver je komt. Grote indruk op De Putter maakte het verhaal van een Canadees die een rode paperclip in meerde stappen omruilde tot een villa. Verzonnen verhaal, dacht de Deventenaar, maar na een rondje googelen kwam hij erachter dat het echt was. Het zette De Putter aan tot een soortgelijke actie. Met een bewuste keuze voor de kleur geel, de De Putter associeert met vrolijkheid en creativiteit. Hij maakte een website en opende een Twitter-account. Waar ben ik aan begonnen?, dacht hij toen hij ging slapen, die bewuste februari-avond. Wat voor verhaal heb ik online gezet? 23

24 Mijn notities

het ruilproces De ruilspelletjes kennen we allemaal. Vooral kinderen houden zich er mee bezig. Volwassen doen er schamper of lacherig over. Zonde! Ruilen is de moederschoot van de handel! We zijn uit het oog verloren dat geld een ruilmiddel is. DIRECTE RUIL Ruilen is het direct uitwisselen van goederen, diensten of producten, zonder dat er gebruikgemaakt wordt van een vergelijkende standaard als geld, goud, olie, aandelen, graan of een ander betaalmiddel. INDIRECTE RUIL Een ruil waarbij je geld als intermediair gebruikt. HET PROCES Direct ruilen is lastig. Geld maakt dat een stuk makkelijker. Als je dat weet, waarom zou je dan nog gaan ruilen? Goede vraag, want dat betekent dat we moeten onderzoeken wat ruilen precies oplevert. Laten we eerst een kijken naar het proces dat je doorloopt als je indirect ruilt (in gewoon Nederlands: als je iets koopt): 1. Je keurt het product of dienst. 2. Je maakt een afweging of het de vraagprijs waard is en of na aankoop in jouw behoefte is voorzien. 3. Je besluit tot aankoop of ziet er vanaf. Een overzichtelijk proces hè? Wat gebeurt er als je iets (direct) ruilt: 25

1. Je keurt het product of dienst dat je wilt hebben. 2. Je onderzoekt waar de tegenpartij behoefte aan heeft. 3. De tegenpartij onderzoekt het product of de dienst die jij aanbiedt. 4. De tegenpartij onderzoekt wat jouw behoefte is. 5. Gezamenlijk bepaal je of de ruil in jullie beider behoefte voorziet en of het verlies van het een de winst van het ander voldoende compenseert. Een stuk ingewikkelder hè? En nu kunnen we meteen het antwoord destilleren op de vraag wat levert dat ruilen je nu precies op?. Stellingen: Kopen is éénrichtingsverkeer. Ruilen is tweerichtingsverkeer. Dat ruilen mag dan lastig zijn, als je het serieus aanpakt, is het razend interessant! Je moet er namelijk heel wat voor kunnen en wat voor doen. Je moet je verdiepen in de behoefte van de andere partij. Die behoefte moet je eerst ontdekken. Vervolgens moet je onderzoeken of je kunt voorzien in die behoefte. De andere partij moet inzien dat jouw oplossing of voorstel een goede is. Kortom: je moet helder kunnen presenteren, argumenteren om draagvlak te creëren. Bij complexe ruilen, komt er vaak ook nog stevig rekenwerk aan te pas of moet je goed nadenken over de voorwaarden die je aan een ruil wilt verbinden. Strategisch denken dus, je verdiepen in een ander en in wat er allemaal kan gebeuren. Een bekend gezegde is van ruilen komt huilen. Als je het ruilen slordig aanpakt en onvoldoende goed bij de consequenties 26

(voor jezelf èn de ander) stilstaat, gaat dat gezegde zeker op. Als je het ruilen echter goed voorbereidt draagt een geslaagde ruil juist bij aan het versterken van de relatie. Met dit boek wil ik je helpen om de band met jouw relaties en jouw omgeving te verstevigen. Dat ga ik doen aan de hand van een theoretisch model. Om het makkelijk en begrijpelijk te houden vergelijk ik regelmatig met een handelsbedrijf heb dat producten verkoopt. Bijvoorbeeld: een kledingwinkel die spijkerbroeken verkoopt. De winkel koopt spijkerbroeken in voor 50 per stuk. De winkel verkoopt spijkerbroeken voor 100 per stuk. Ben je verbaasd dat deze winkelier zomaar het dubbele kan vragen (en nog krijgt ook) van wat hij ervoor betaalt? Als iemand bereid is om 100 te betalen voor een spijkerbroek die deze winkelier voor 50 heeft ingekocht, dan heeft die winkelier in economische termen 50 aan waarde aan die spijkerbroek toegevoegd. Pardon, de winkelier heeft waarde toegevoegd? Ja zeker! De winkelier zorgt voor een prettige sfeer in de winkel, voor goed advies, voor een aantrekkelijke verpakking en presentatie. En hij zorgt dat je zelf geen moeite of risico s hoeft te nemen Jij kunt ook spijkerbroeken inkopen voor 50 per stuk, mits je er minstens 100 tegelijk afneemt. Omzetbelasting heet niet voor niets Belasting op Toegevoegde Waarde. De keerzijde van de medaille is dat die winkelier kosten heeft gemaakt. Hij moet een grote partij spijkerbroeken f inancieren (rentekosten) en loopt risico op onverkocht of zelfs gestolen spijkerbroeken (afschrijvingskosten). Hij moet zijn personeel betalen, de huur van een pand, verlichting, verwarming en hij moet zijn producten verkopen (verkoopkosten). 27

De uitdaging van deze ondernemer is om zijn toegevoegde waarde zo hoog mogelijk te maken en zijn kosten zo laag mogelijk. In elk geval: belangrijk lager dan zijn toegevoegde waarde. Dat verschil heet: winst. EN NU RUILEN Nu begint jouw ruilproces. Je begint met een gele ballon en je eindigt met een zelfgekozen doel. Het kan niet gek genoeg zijn. Stel jij wilt van de gele ballon een luxe droomvakantie maken. Als je daarin wilt slagen, moeten je net als die winkelier met spijkerbroeken winst maken. De ballon is maar een paar cent waard. Daar moet dus flink wat waarde aan toegevoegd worden. Winst = meer waarde toevoegen dan je aan kosten maakt. Streven naar een zo hoog mogelijke opbrengst, Tegen zo laag mogelijke kosten marketingmix - de 4 p s van kotler 1. product Hiermee wordt het feitelijke product (of dienst) bedoeld. Omschrijf je product of dienst zo exact mogelijk. Het gaat niet alleen om het product zelf, maar ook om de verpakking, het imago, de garantie en de service. TIP Zorg dat je precies weet waar je over praat: zowel over het product dat je hebt en wilt ruilen als het product dat je wilt ontvangen door te ruilen. 28

2. price Dit gaat over alle aspecten van de prijs: de huidige prijs, de verwachte prijsstijgingen of dalingen, prijzen van concurrerende producten/diensten of aanbieders en de kostprijs van het product. TIP Zorg dat je zo goed mogelijk weet wat de kostprijs van je product of dienst is. Als de kostprijs laag is en de marktprijs hoog, dan is dat interessante handel voor een ruilondernemer. 3. promotion Promotie omvat alle activiteiten die je onderneemt om met de markt te communiceren, zoals mond tot mond-reclame, radio en TV, adverteren in dagbladen, communiceren via websites, social media, et cetera, et cetera. De mogelijkheden zijn eindeloos. 4. place Vraag een makelaar naar wat de belangrijkste factor is voor een bedrijfspand en hij zal roepen: locatie, locatie en locatie!. Nog anders gezegd: voor een kopje koff ie op het San Marcoplein in Venetië betaal je meer dan een identiek kopje koff ie aan de Vaart Zuidzijde in Appelscha. 29

In de Gele Ballon Challenge geef ik de Challengers standaard de opdracht om zelf een locatie voor een volgende bijeenkomst te organiseren. De gedachte daarachter is eenvoudig: de plaats waar je bent is van invloed op hoe je denkt en hoe je je gedraagt. Wil je je manier van denken en gedrag veranderen, verander dan eens van plaats. 5. purpose Aan de beroemde 4 P s van Kotler is een vijfde toegevoegd: wat wil je bereiken met het product of de dienst die je aanbiedt? Onderschat deze P niet. Het is misschien wel de krachtigste van allemaal. Het blijkt dat consumenten bereid zijn om meer te betalen (Prijs) voor chocola in een minder mooie verpakking (Promotie), die wellicht minder lekker smaakt (Product) en niet overal verkrijgbaar is (Plaats) maar op basis van Fairtrade wordt geleverd. 30

TIP Wees alert op technische ontwikkelingen en mode. Als jij een geweldige deal doet en je krijgt een product in handen dat een week later technisch achterhaald is, dan heb je reële kans dat je volgende ruil een negatieve toegevoegde waarde heeft. 31

32 Mijn notities

VAARDIGHEDEN DOEN! BESLISSEN Het leven van de hedendaagse mens is gevuld met keuzes. Terwijl ik deze alinea schrijf heb ik de neiging om mijn Facebook nog even te checken (gelukkig heb ik nu geen wif i) en achter me komen mensen uit een overleg, waar ik zo meteen een afspraak mee heb. Zal ik stoppen met schrijven of toch even doorgaan? Ik koos voor doorgaan. Het schiet me te binnen dat mensen geneigd zijn om meer tijd te besteden aan het keuzeproces dan aan het uitvoeren van hetgeen waarvoor ze kiezen. Soms kwellen ze daarmee zichzelf. Het keuzeproces ondervindt vaak heel veel vertraging doordat keuzes worden gerationaliseerd. Blijkbaar vinden we dat nodig. Het lastige alleen aan rationalisering is dat vrijwel niets 100% zeker is. Als we die absolute zekerheid zoeken, zijn we heel lang bezig. Gelukkig hebben mensen en dat maakt ze mensen - gevoel. Of noem het intuïtie, of onderbewustzijn. Dat stemmetje in je hoofd of die knoop of vlinder in je maag vertellen jou of een beslissing goed of slecht aanvoelt. In mijn leven heb ik vaak dat stemmetje genegeerd. Ik overrulede dat stemmetje met ratio, of door het stemmetje dood te zwijgen met kreten als niet zeuren jij, het gaat echt wel goed!. In meer dan 90% van alle gevallen had dat stemmetje het achteraf bij het rechte eind. 33

Weet je wat ik nou opmerkelijk vind? Dit stukje schreef ik vlak voor ik een afspraak inging. Wat denk je dat binnen er kwartier aan de orde kwam? Dat mensen tegenwoordig zo vreselijk veel keuzes moeten maken. Ik liet mijn gesprekspartners bovenstaande alinea s lezen en toen hebben we smakelijk gelachen. Als een mens tegenwoordig zoveel keuzes moet maken, dan moet hij dat maar een beetje eff iciënt doen hè? Over dit onderwerp zijn boeken vol geschreven. Ik ga er hier niet verder bij stilstaan. We gaan Doen! Efficiënt organiseren Heb je wel eens nagedacht waarom topmensen (dus de voorzitters van Raden van Bestuur, ministers, presidenten) op die plek terecht zijn gekomen? Lees hun biograf ieën er maar eens op na, of beter nog: zoek ze op en vraag het ze! Maar ik kan het je verklappen: omdat ze zo vreselijk veel Doen! Dat Doen! Levert ze heel veel op: ze ontmoeten heel veel mensen, ze doen heel veel ervaring op, ze krijgen heel veel invloed en ze leren heel veel. Dat levert ze dus uiteindelijk een topfunctie op, met een navenante beloning. En dan bedoel ik niet alleen het salaris, de bonus of de winst. Maar hoe Doen ze dan zoveel tegelijkertijd in hun eentje? Het zijn toch ook maar mensen zoals jij en ik? Ik lees bijna alles wat los en vast zit (ik ben een leesjunkie) en een deel daarvan blijft hangen. Zo heb ik herhaaldelijk gelezen (ik weet niet meer waar) dat het geheim is: strak organiseren. Alle plannen en ideetjes en noodzakelijke informatie zo opbergen dat je er snel bij kunt. 34

Ik weet dat er mensen zijn die een notitieblok naast hun bed hebben liggen; als ze vlak voor het slapen gaan een idee krijgen, schrijven ze dat meteen op. En daarna kunnen ze met een gerust hart de slaap vatten. Een goede vriend van me heeft altijd papier en pen bij zich: als hij onderweg een idee krijgt, of een naam hoort, schrijft hij het meteen op. Er zijn ook andere manieren om goed te organiseren. Als je even Googlet vind je ontelbare boeken en mensen die je kunnen helpen bij het goed organiseren. Als je strak organiseert betekent dit niet dat je vanzelfsprekend in aanmerking komt voor een topfunctie. Ik geloof wel dat goed organiseren één van de noodzakelijkheden is. MIJN UITGANGSPUNTEN Ik ben tot het inzicht gekomen dat mijn belangrijkste kwaliteit mijn ideeën zijn. En ik heb de sterke innerlijke drive om mijn ideeën tot realiteit te zien opgroeien. Dat wil ik meemaken. En ik wil daarvan genieten. Ook ben ik tot het inzicht gekomen dat heel veel andere mensen om me heen heel veel zaken beter kunnen dan ik. Ze kunnen bijvoorbeeld beter structureren. Of beter een website bouwen. Of beter mensen aansturen. Of... Een ander belangrijk inzicht in mijn kwaliteiten is de kracht van mijn enthousiasme. Dat zorgt er voor dat mensen aan de slag willen met mijn ideeën. 35

Als ik dat allemaal vind en allemaal wil, dan moet ik dus: Heel veel ideeën genereren Heel veel ideeën helder communiceren In verbinding staan met heel veel mensen om: Ideeën te toetsen (wat vinden anderen ervan?) Ideeën te verbeteren Projecten voor te bereiden (onderzoek te doen), Projecten op te starten Projecten aan te sturen En dat allemaal tegelijkertijd! Hoe doe ik dat in vredesnaam?! Dat is de vraag die bij veel mensen leeft. Eén van mijn goede eigenschappen is dat ik lui ben. Ik ben zelfs heel erg lui. Niemand gelooft dat, want tegelijkertijd werk ik heel veel uren. Maar als je doet wat je leuk vind, maakt dat niet uit. Wat een ander als werk ziet (ijverig boeken schrijven), zie ik dat als ontspanning. Maar goed, ik ben dus lui en ik wil dus zo min mogelijk tijd en energie besteden aan repeterende werkzaamheden. Zoals: telefoonnummers of e-mailadressen onthouden. Als ik voor het eerst iemand moet bellen, denk ik automatisch: bestaat de kans dat ik die persoon in de toekomst nòg een keer wil bellen? Het antwoord is bijna altijd ja. Dus voer ik meteen de contactgegevens in in mijn adresboek. Als ik op een pc werk, sleur en pleur ik telefoonnummers naar mijn adresboek. Wist je dat om iemand toe te voegen als Contactpersoon in Gmail je enkel met je muis op de afzender hoeft te staan en dan op toevoegen als contactpersoon te klikken? Wat ik doe, staat ook bekend als life hacking. Maak het jezelf zo makkelijk mogelijk. Ook hiervoor geldt: anderen kunnen dat beter uitleggen dan ik. Google even op lifehacking, of wees lui en ga naar http://lifehacking.nl/. 36

HOE HEB IK ME GEORGANISEERD? Ter illustratie leg ik hieronder uit hoe ik mezelf heb georganiseerd. Doe er je voordeel mee, of sla dit hoofdstuk over als je zelf het life al hackt. MIJN TELEFOON Vroeger, toen ik een telefoon nog als een speeltje zag, had ik allemaal spelletjes-apps. Angry Birds, Wordfeud, dat spul. Wil je eff iciënt leven, sloop dan alles eraf wat je niet echt nodig hebt. Het zijn tijdverspillers. Wat hou ik over? Gmail Facebook Hootsuite (voor Twitter) Instagram (om foto s op te leuken en te delen) Telefoon Agenda Adresboek Gmaps (en navigatie) Daarnaast heb ik Onedrive (toegang tot mijn gedeelde bestanden) en Onenote (hier hou ik mijn to do lijsten in bij, die ik deel met mijn verschillende projectleden), Google Drive (gebruik ik tegenwoordig vrijwel alleen voor Google Forms), Chrome (ik browse zelden op mijn telefoon). MIJN IPAD Een tablet leent zich meer voor echt bestanden bekijken. Maar Word- en Excelbestanden bewerken op een tablet vind ik nog niet zo n succes. Daarvoor pak ik mijn laptop. Skydrive en Google Drive gebruik ik hier meer dan op mijn telefoon. En natuurlijk E-mail en Agenda. In mindere mate Contactpersonen (ik vind de Apple interface niet zo handig). De Twitter-app vind ik op de ipad een goeie. 37

Voor de ontspanning heb ik Autoscout24, ik blijf nu eenmaal een autogek. MIJN LAPTOP Kernapplicaties: Microsoft Off ice 2013 en Google Chrome. Omdat ik een internetman ben, zit er Filezilla op (bestanden naar webservers verplaatsen), 7zip (bestanden comprimeren en uitpakken) en Inkscape om plaatjes te maken. Voor de rest mag het geen naam hebben. MIJN NETWERK Op zolder heb ik nog een pc staan die ik gebruikte als ontwikkelmachine en als f ileserver. Ik heb daar zelf Ubuntu op geïnstalleerd. Voor de leek: dat is een Linux-variant. In weerwil van wat de Ubuntu-beliebers zullen stellen: begin er dan enkel aan als je het leuk vindt om de netwerkbeheerder uit te hangen. Toen ik dat eenmaal ontdekte heb ik snel een kant en klare oplossing van het rek gekocht (iets waar elke ICT-profeet zijn neus voor ophaalt) en mijn bestanden overgezet. De Ubuntuserver is kaltgestellt en ik heb een zee van tijd over. Ruimte voor ideeën Niet-ICT-ers zijn vermoedelijk afgehaakt in dit stuk. Wat kun je nou met bovenstaande wetenschap? Ik heb voor mezelf rust gecreëerd. Als mijn telefoon stuk gaat of gestolen wordt haal ik mijn schouders op. Ik heb de boel zo beveiligd dat ik vanaf een willekeurige ander device de eventueel gestolen telefoon de toegang tot mijn accounts kan ontzeggen. Ik kan op elk willekeurig device bij mijn bestanden. Lees: bij mijn ideeën. Ideeën die ik met anderen wil delen plaats ik in de cloud: Google Drive of Onedrive. Bestanden die ik voor mezelf wil houden plaats ik op mijn eigen server. 38

Omdat ik weet dat ik overal ter wereld toegang heb tot mijn ideeën, vanaf elk apparaat, kan ik elk idee goed opbergen. Daardoor hou ik mijn hoofd leeg. Dat levert behalve rust ook heel veel ruimte op voor andere, nieuwe ideeën. Omdat ik ideeën meteen kan delen, zijn andere mensen in staat om die ideeën te verbeteren En door mijn apparaten zo in te richten heb ik precies bereikt wat ik wil: Ik kan heel veel ideeën genereren Ik kan heel veel mensen bereiken (als ik wil) en Ik hou grip op mijn projecten (zie ook het kopje Social Media). DE KRACHT VAN KWETSBAARHEID Voor mij zit hier een enorme paradox: iemand die zich kwetsbaar opstelt toont voor mij juist zijn kracht. En dat levert dus meteen vragen op. De belangrijkste: wat is dat dan, je kwetsbaar opstellen? Ik heb in mijn werkzame leven ontzettend veel verschillende banen gehad. En bij elke switch moest ik steeds van voor af aan het vak leren. Eén van die beroepen was het vak van vertegenwoordiger (commerciële medewerker buitendienst). Dat is een vak waarin ik mezelf tegenkwam. Keer op keer een nee moeten incasseren. Soms was die nee een hele botte nee, soms zat er een mooie strik omheen. Maar hoe mooi de nee ook was verpakt, het was en bleef een nee. 39

En dat was lastig en beslist niet leuk. Ik leerde dus om die teleurstellingen te verwerken en ik analyseerde eenzaam in mijn auto van de zaak de gesprekken en overdacht hoe ik bij een ja kon komen. Elke nee rekende ik mezelf aan: ik was tenslotte degene die iets fout had gedaan. Want als ik het goed had gedaan, had ik een gevuld orderformulier gehad... Heel af en toe kwam ik ergens onderweg een collega tegen. In die tijd waren mobiele telefoons, laat staan social media, nog geen gemeengoed. Dat was voor beiden een feest. Dan konden we ons hart luchten: hoe doe jij dat? Heb jij dat ook? Hoe ga je daar mee om? Ik ontdekte dat een ander net zo hard worstelde met de zaken waar ik zelf mee worstelde. Ik ontdekte ook dat een ander soms betere oplossingen of ideeën had dan ikzelf. Ik kwam kortom tot de conclusie dat het heel erg handig was om de zaken waar ik zelf mee zat en die ik mezelf aanrekende - tijdens zo n ongepland collegiaal overleg te delen. En later ontdekte ik een patroon: ik merkte dat met enige regelmaat mensen uit mijn omgeving (mezelf incluis) ergens op vastliepen en dan koortsachtig zelf probeerden hun probleem op te lossen. Voor de reden dat ze dat zelf moesten doen hadden ze bijzondere argumenten: ze hadden het probleem zelf veroorzaakt, ze waren ervoor verantwoordelijk, ze konden een ander niet met hun sores opzadelen, of ze gaven een brevet van onvermogen af, wat zouden anderen wel niet zeggen als..., enzovoorts. Voor die situaties is er zo n mooie quote van Albert Einstein: If you always do what you always did, you will always get what you always got Als ik zelf vast loop in mijn manier van denken en ik blijf daar mee door gaan, dan ben ik vruchteloos en ineff iciënt bezig. Ik heb intussen ontdekt dat het eff iciënter is om te zeggen 40

Jongens, ik kan het niet. Ik weet het niet meer. Wie helpt me?. Ik weet ook nog heel goed hoe ik me voelde toen ik op een dinsdagavond mijn website van de Gele Ballon live had gezet en wilde gaan slapen. Dat slapen wilde niet lukken. Ik lag de hele nacht wakker over de vraag wat heb ik gedaan?! Wat zullen mensen wel niet denken?!. Die uitroeptekens geven meteen al aan dat ik het antwoord op de vraag zelf invulde. In plaats van dat mensen me uitlachten vonden ze het geweldig. Dat ik dat durfde. Je kwetsbaar opstellen is vaak een teken van kracht. Soms is het domweg slim. De volgende anekdote hoorde ik van een vriend: Ik heb een collega die elke keer als hij een fout gemaakt heeft meteen naar zijn baas en andere collega s rent en dan roept o jongens, ik ben me toch een uilskuiken. Ik heb toch iets vreselijks stoms gedaan! Dat had ik nooit moeten doen!. Door zich zo op te stellen, neemt hij iedereen de wind uit de zeilen: niemand kan nog zeggen dat hij iets stoms gedaan heeft, dat heeft hij zelf al gezegd. Niemand kan kwaad op hem worden. Sterker nog, omdat hij zelf ook met een voorstel komt hoe de schade hersteld moet worden, vindt iedereen dat hij zijn werk fantastisch doet! Het lijkt eigenlijk wel een fraai staaltje omdenken! DE SNELHEID VAN VERTROUWEN Ik ga ervan uit dat de manier van werken in de thuiszorg alom bekend is: verpleegsters (m/v) die mensen thuis bezoeken, daar medische of huishoudelijke werkzaamheden verrichten en binnen een x aantal minuten weer weg moeten zijn. Want ze moeten productie 41

maken. De handelingen die ze uitvoeren moeten nauwkeurig worden vastgelegd, want ze moeten KPI s (Key Performance Indicators) halen. Zo kan aan de geldverstrekker (de zorgverzekeraar) worden aangetoond dat het werk verricht is. En dan kunnen er mensen al die data analyseren om te kijken of het nog beter, sneller en goedkoper kan. Goed bezig! Begin 2014 kwam in het nieuws dat zulke thuiszorgers twee uur per dag bezig waren met het invullen van allerlei formulieren. Hoeveel werk hadden ze in die tijd wel niet kunnen verrichten? De snelheid van vertrouwen is volgens de beroemde socioloog Stephen Covey niet iets vaags, maar een keihard managementinstrument van de nieuwe economie. Hij schreef er een boek over met de titel de snelheid van vertrouwen. Ik heb dit boek niet gelezen. Wèl zijn boek de achtste eigenschap. Na het lezen van dit boek denk ik in combinatie met mijn eigen ervaringen kort te kunnen samenvatten waar het omdraait. Stel: je bent directeur van een fabriek. Daar worden producten gemaakt. De controleurs die jij moet betalen, dragen niet bij aan een hogere productie. Sterker nog: soms remmen ze het productieproces zelfs. En je moet ze salaris betalen. Het komt er dus op neer: hoe minder controle, hoe hoger je bedrijfsresultaat. Nu wordt het tijd om te gaan ja-maren. 42

Ja maar, hoe weten we dan dat er onderweg in het productieproces niets mis gaat? Ja maar, doet iedereen dan wel zijn best als er niet wordt gecontroleerd? Ja maar, kan de afnemer dan wel aan van de vereiste kwaliteit van de producten? Enzovoorts. Precies! De vragen moeten eigenlijk worden geherformuleerd: Hoe bereiken we dat alles tijdens het productieproces goed gaat? Hoe bereiken we dat iedereen zijn best doet? Hoe bereiken we dat producten van de vereiste kwaliteit zijn? Het antwoord op die vragen is niet een-twee-drie te geven. Maar stel nou eens dat wellicht na lang vergaderen die antwoorden er zijn. En dat het fabricageproces op basis daarvan wordt ingericht. Wat heb je dan bereikt? Wat zou dat betekenen voor de werknemers van die fabriek? Hoe zouden ze zich voelen bij dat nieuwe proces? Ik heb bij mijn ruilproces met mijn Gele Ballon aan den lijve ondervonden hoe krachtig Vertrouwen (ja, met een hoofdletter V) werkt. Ik ontmoette onderweg een ondernemer die mij een design boekenkast wilde geven. Geven?, vroeg ik verbaasd. Wat wil je er voor terug?. Ik was immers bezig met een ruilproject! Na enig nadenken ontdekten we dat hij behoefte had aan iemand die een van zijn boeken voor hem wilde redigeren. Ik wist meteen wie ik daarvoor moest bellen. En deze onderneemster zei meteen ja, nog zonder dat ze precies wist wat het werk inhield. En wat ze ervoor terug wilde. De 4 P s 43

van Kotler waren dus hoogst onduidelijk. Bovendien kon ik niet garanderen dat ik kon leveren wat zij wilde. Ik had er echter een goed gevoel bij en stelde voor dat beide ondernemers met elkaar kennis maakten. Omdat ook die kennismaking goed verliep, beloofde ik haar binnen een jaar te geven wat ze vroeg (een Off ice suite of een smartphone). Ze antwoorde dat dit wel goed kwam, ze had er alle vertrouwen in. Ondanks dat ik niet wist hoe ik dit voor elkaar moest krijgen, hadden we een deal. Mijn ruilproject kon verder. En geloof het of niet, binnen een maand had ik èn een Off ice suite èn een Samsung Galaxy III geruild. NETWERKEN We weten het allemaal: ja, we moeten netwerken. Dat betekent: naar van die drukke borrels, interessant doen en visitekaartjes uitwisselen. En meteen vragen naar opdrachten, want we moeten scoren, scoren, scoren! Als dat jouw beeld van netwerken is, dan kan ik me voorstellen dat je er geen zin in hebt. Want zo werkt het namelijk letterlijk niet. Wat werkt dan wel? Ik val hier gewoon weer terug op mijn eigen ervaringen. In de twee jaar tijd dat ik met mijn gele ballon bezig ben is mijn LinkedIn-netwerk meer dan verdubbeld. Dat LinkedIn-netwerk is iets tastbaars (ik kan er cijfers van ophoesten), maar gevoelsmatig is mijn netwerk méér dan verdubbeld. Hoe heb ik dat aangepakt? Om te beginnen had ik behalve die Saab 9-5 geen andere doelstellingen. Wat op mijn pad kwam, dat kwam op mijn pad. Ik was geïnspireerd door het boek Durftevragen en de kracht van sociale overwaarde. Daar stond het advies in: zoek je helden op. Dat advies heb ik opgevolgd. Er volgden afspraken met voorzitters van Raden van Bestuur, captains of industry, auteurs, ondernemers, kunstenaars, maar ook bijstandmoeders. 44

Waarom? Ik heb simpelweg mijn gevoel gevolgd. Achteraf kan ik vaststellen dat ik dat nog niet goed genoeg gedaan heb. Ik had nog veel beter kunnen luisteren. En veel beter kunnen doorvragen. Want dat is waar netwerken omdraait: oprechte interesse in de ander. Bij elk gesprek met wie ik ook voer heb ik nu een doelstelling: ik probeer één ding te ontdekken over die persoon dat ik vóór dat gesprek nog niet wist. En dat is best moeilijk hoor, het vergt volle aandacht. In die gesprekken zit een patroon: hoe meer oprechte aandacht jij in die andere persoon investeert, des te meer aandacht krijg je terug. Zo simpel is het. Op een gegeven moment gaat die ander vragen aan jou stellen. En dan is het jouw beurt. Beloon die ander daar dan ook voor: vertel hem of haar iets over jezelf wat hij of zij nog niet van je wist. En wat moet dat uiteindelijk opleveren? Zoals ik het iemand heel mooi heb horen zeggen: een gesprek in gaan met een verwachting, is een verachting voor de geest. Daarmee werd bedoeld: als je een gesprek in gaat met een verwachting ben je onbewust gefocust op dat specif ieke onderwerp. Daarmee heb je onbewust minder aandacht voor andere dingen die aan de orde komen. De volgende oefening maakt dat duidelijk: Je krijgt één minuut: kijk om je heen en onthoud alle gele dingen die je ziet. Is de minuut voorbij? Ogen dicht! Benoem nu alle groene dingen om je heen. 45

Verwacht dus niets. Luisteren is voldoende. Als een gesprek tot een vervolgactie leidt, is dat mooi meegenomen. Goed luisteren, echt goed luisteren is een hele kunst. Ik betrap mezelf erop dat ik het zelf nog steeds niet goed beheers. BLOG HUH? Dit kan wel eens de meest persoonlijke blog worden die ik ooit geschreven heb. Je bent gewaarschuwd! Sinds ik met mijn Gele Ballon-project gestart ben, heb ik steeds beter geleerd om te vertrouwen op mijn gevoel. Sommige dingen kun je niet goed uitdrukken, dus ook niet uitleggen, maar die dingen voel je. Lekker vaag he? Afgelopen week heb ik de vaagste afspraak uit mijn leven gemaakt. Ik had een afspraak met Laura Koppenberg van Ja-maar / Omdenken. De reden om dit gesprek te plannen? Gewoon, ik had het gevoel dat het goed voor me zou zijn. Een concrete aanleiding was er niet, en ik had het gevoel dat Laura het ook maar een beetje vreemd vond. Sterker nog: terwijl ik van Utrecht Centraal naar de Oudegracht liep 46

(waar Ja-maar is gevestigd), kreeg ik het lood-in-de-schoenen gevoel. Ik had geen enkel idee wat ik kwam vertellen of aanbieden. Ik had helemaal niets...! Op tweehonderd meter vóór mijn bestemming overwoog ik zelfs om op te bellen en met een smoesje de afspraak te annuleren. Dat heb ik dus niet gedaan, zoals je al begreep. En dat is maar goed ook! Ik had al verteld dat Ja-maar aan de Oude Gracht is gevestigd. Laura nodigde me uit voor een kop koff ie en zei Kom, loop maar mee naar achteren. Daar hebben ze dus een royaal terras, inderdaad: aan de Oude Gracht. Terwijl Laura binnen de koff ie regelde, genoot ik van de rust die van de Oude Gracht - hartje Utrecht! - uitstraalde. Die paar minuten rust gaven me een goed gevoel. Hoe dat gesprek gaat lopen, we zien wel! En zo kwam het dat ik dus plompverloren de volgende vraag stelde: Goh, waar ik nou zo vreselijk van baal, dat zijn mijn oren! Ik ben al sinds mijn geboorte slechthorend, ernstig slecht horend zelfs. En dat is niet leuk. Kun je dat voor me omdenken? Enf in, om een lang verhaal kort te maken, we hadden verder een prima gesprek! Zo prima zelfs dat ik nog een cadeautje meekreeg, een boek van Berthold Gunster, genaamd Huh?! Ik ben het meteen maar gaan lezen. s Avonds was ik zelfs gevorderd tot ongeveer de helft. En toen brak mijn klomp...! Ik was aanbeland op pagina 131. Ik citeer even: Edison was vanaf zijn twaalfde doof. Ondanks die beperking patenteerde hij 1.093 uitvindingen en leidde hij in West Orange s werelds eerste onderzoekslaboratorium, een voor die tijd nieuw fenomeen, dat aan de basis stond van het later succesvolle GE, General Electrics. (...) Was zijn doofheid een probleem? Edison zelf vond in elk geval van niet. Integendeel. Hij zei dat zijn doofheid hem behoedde voor het dagelijkse gebabbel en dat hij daardoor juist ongestoord kon nadenken. Ook in de liefde zag 47

hij vooral het voordeel. Ik was redelijk verlegen, het gaf me een excuus om aanzienlijk dichterbij te komen dan ik anders had gedurfd. Waarom brak mijn klomp nu? Sinds mijn tiende draag ik hoorapparaten en doe ik mijn uiterste best om erbij te horen door een zo normaal mogelijk leven te leiden. Voortdurend ben ik op zoek naar het nieuwste van het nieuwste op het gebied van hoorapparaten. En daarmee dacht ik positief bezig te zijn. Was ik dat? Eigenlijk niet. Ik ben voorbij gegaan aan de voordelen die mijn slechthorendheid (behalve de nadelen!) óók meebracht. Ook ik kan redelijk ongestoord blijven nadenken als er in de kantoortuin wordt gebabbeld. Toeval dat ik dit op één dag mee maak? Sinds ik met mijn Gele Ballon-project bezig ben geloof ik niet meer in toeval. Is mijn casus hiermee omgedacht? Nog niet volledig. Ik kan nu mijn hoor-probleem als een feit gaan accepteren. Dat is Stap Eén van de omdenk-strategie (Huh?!, pagina 19). Nu moet ik nog werken aan Stap Twee: maak van het feit een mogelijkheid. PS. Een dag later lees ik (toevallig?) een verhaal over een doof jongetje dat zijn eigen superheld krijgt... Deze blog schreef ik op 26 mei 2012 op www.geleballon.nl. 48

BLOG WAAROM BLOGGEN? Een blog geeft je de kans om jouw kijk op een bepaalde situatie te communiceren. Het is ook een manier om de mensen in jouw omgeving te informeren over waar jij mee bezig bent. In tegenstelling tot vluchtige social media (jouw tweet staat 2 minuten later een paar plekken lager in andermans tijdlijn en na een uur is hij uit beeld) heeft een blog een langere houdbaarheidsdatum. Maar het belangrijkste: als je wilt dat andere mensen jou helpen, met je meedenken, jouw producten kopen, dan zul je jouw fans aan je moeten binden. Eén van de manieren is om ze te vertellen waar je mee bezig bent en wat jouw redenen en jouw bedoelingen zijn. Als je dat zo helder uitlegt dat jouw omgeving het begrijpt, gaan ze vanzelf meedenken en meehelpen. En als jouw omgeving dat voor jou doet, is het minste wat je kunt terugdoen jouw omgeving daarvoor bedanken. En ook dat kan prima via een blog. HOE BLOGGEN? Als je googlet vind je tal van tips. Ontdek zelf wat jou het meest aanspreekt. In de kern komen ze neer op: Wees origineel Wees kort & bondig Wees persoonlijk Mijn adviezen Begin gewoon en ontdek wat helpt. Reserveer elke week ruimte in je agenda om een blog te schrijven. Geef het niet te snel op: het kost nu eenmaal tijd om een publiek op te bouwen. 49