Bedrijfsadministratie Boekingsregels BAARHVILLE STUDIEHULP July 26, 2016 Auteur: Deborah Martina-Baarh
Bedrijfsadministratie Thema Les GROOTBOEK & DE BOEKINGSREGELS VOOR B EZIT EN SCHULD I SKIT-MODEL Startfase Duur fase: 15 minuten Didactische werkvorm: onderwijsleergesprek Het programma bestaat uit: Inleiding Leerdoelen Terugblikken op de vorige les Nieuwe les en afspraken Voorbeeld en uitleg begrippen Oefenopdrachten Lesevaluatie door controle vragen Les samenvatten Huiswerk Online portofolio maken. Bedrijfsadministratie 7/26/2016 1
Inleiding: Er zijn in de boekhouding verschillende soorten grootboekrekeningen. Denk bijvoorbeeld aan de balansrekeningen: rekening van bezit, rekeningen van schuld en rekening van het eigenvermogen. Daarnaast zijn er ook de hulprekeningen van het eigen vermogen. Hieronder vallen de kostenrekeningen, de opbrengsten rekeningen en de rekening Privé. Hoe houden wij al deze verschillende rekeningen bij? De reden waarom wij boekingsregels gebruiken is om orde te kunnen creëren en te behouden. Dat is lekker handig, want je hoeft ze een paar keer gezien te hebben en de volgende keer weet je hoe het moet. De boekingsregels voor bezit, de boekingsregels voor schuld en de boekingsregels voor het eigen vermogen zijn onder meer punten die wij in deze thema gaan behandelen. Leerdoelen: Na deze les weet je: Waarom wij boekingsregels gebruiken? Wat een grootboek is; Na deze les kun je: Met de boekingsregels werken, door middel van oefenopdrachten; Na deze les ken je: De begrippen die bij de regels horen; Kun je de les evalueren. Bedrijfsadministratie 7/26/2016 2
Kennisverwervingsfase Duur fase: 10 minuten Didactische werkvorm: theorie aan de praktijk koppelen. Voorkennis activeren door vragen te stellen: In de vorige les hebben we geleerd dat financiële feiten veranderingen zijn die op de balans plaatsvinden. 1. Wie kan een voorbeeld geven van een verandering op de balans? 2. Wat gebeurt er als zo n verandering plaatsvindt? 3. Kun je dezelfde balans gebruiken of moet je een nieuwe maken? 4. Waarom? Nieuwe lesaanbod: Omdat er elke dag veel financiële veranderingen plaatsvinden in een organisatie en om niet steeds nieuwe balansen te moeten maken, is er een oplossing bedacht, het grootboek. Het grootboek is dat er van elke post (rekening) die op de balans staat een grootboekrekening gemaakt wordt. Het grootboek moet net als de balans ook in evenwicht zijn. Zoals wij in het thema balans hebben geleerd staan de bezittingen aan de linkerkant van de balans. Enkele voorbeelden hiervan zijn: - Gebouwen - Auto s - Machines - Debiteuren - Inventaris - Voorraad goederen; - Bank - Kas De rekeningen van schuld daarentegen staan rechts op de balans. Enkele voorbeelden hiervan zijn: Bedrijfsadministratie 7/26/2016 - Hypothecaire lening; - Lening - Crediteuren - Bankkrediet Hulprekeningen (resultatenrekeningen) van het eigen vermogen zijn grootboekrekeningen die eigenlijk op de rekening Eigen Vermogen moeten worden geboekt, maar als wij dit gelijk doen dan worden de boekingen op de rekening Eigen Vermogen te groot. Daarom wordt er gebruik gemaakt van hulprekeningen van het eigen vermogen. 3
Enkelen voorbeelden hiervan zijn: - Privé - Huisvestingskosten; - Personeelskosten; - Interestkosten; - Algemene kosten; - Inkoopwaarde van de verkopen; - Brutowinst; - Verkoopopbrengsten; - Intrestopbrengsten. De boekingsregels zijn: # Regel voor bezit: meer bezit debet boeken minder bezit credit boeken # Regel voor schuld: meer schuld credit boeken minder schuld debet boeken # Kostenregel: kosten debet boeken # Opbrengstenregel: opbrengsten credit boeken Terugblikken op de vorige les In de vorige les hebben we het gehad over boekingsdocumenten. Noem een paar boekingsdocumenten (=boekingsstukken) op. Wat hebben jullie onthouden? Enkele voorbeelden hiervan zijn: Een inkoopfactuur Een inkoopcreditfactuur Noem er nog vier boekingsdocumenten. Bedrijfsadministratie 7/26/2016 4
Voorbeeld 1: Als je met een bedrijf gaat beginnen, heb je wat spullen nodig om jou bedrijf mee te kunnen inrichten. Stel je wilt een bakkerij beginnen. Noem een paar dingen die je nodig zou hebben voor de inrichting van jouw bakkerij: - Een toonbank; - Broodrekken; - Een kassa; - Machines voor het maken van brood. Wij hebben eerder gezegd dat alles wat je nodig hebt om het bedrijf mee in te richten, noemen wij Wie weet de naam nog? [dat is inventaris] Als wij op rekening hebben ingekocht bij de leverancier, dan moeten we weten wat voor type factuur wij van de leverancier zullen krijgen? Een inkoopfactuur of een verkoopfactuur? Krijgen wij een kasstuk, een bankstuk of een creditnota? Controleer welke financiële feiten zich hebben plaatsgevonden. Als het gaat om een inkoopfactuur (=IF). Alle facturen moeten een nummer krijgen, zodat het daarna makkelijk opgezocht kan worden. Bij ontvangst van het eerste factuur begin je met het nummeren van de factuur. Dat doe je door de letters IF te gebruiken en vervolgens met nummer 1. Als dit jou tweede factuur is, dan noteer je IF met het nummer 2. Enz.. je moet het nummeren van de factuur die je hebt gekregen niet verwarren met het nummer dat al op het factuur staat. Bedrijfsadministratie 7/26/2016 5
Integratiefase: Duur fase: 5 minuten Didactische werkvorm: discussiëren en opdrachten maken De werkwijze: ( wat moet je doen?) Stap 1. 7-Vragen stellen en beantwoorden Stap 2. Noteer welke veranderingen plaatsvinden. Stap 3. Vul de boekingstempel in. Stel jezelf de volgende zeven vragen af: Voorbeeld 2: Is dit mijn eerste inkoopfactuur? Om welke soort boekingstuk gaat het? Heb ik het boekingstuk genummerd? Zo ja welke nummer heb ik erop gezet? Wat is er precies ingekocht? Onder welke post valt het ingekochte artikel? En voor welk bedrag? Welke veranderingen hebben zich hier plaatsgevonden? Hoe moet de grootboekkaart nu eruit komen te zien? Stel je dat je op 2 januari een factuur hebt ontvangen, omdat je bij de leverancier een oven op rekening hebt gekocht voor een bedrag van 2.000,-- Stel jezelf de volgende zeven vragen af: Is dit mijn eerste inkoopfactuur? Ja Om welke soort boekingstuk gaat het? Een inkoopfactuur? Heb ik het boekingstuk genummerd? Zo ja welke nummer heb ik erop gezet? (IF1) Wat is er precies ingekocht? Een oven Onder welke post valt het ingekochte artikel? Inventaris en voor welk bedrag? Welke veranderingen hebben zich hier plaatsgevonden? De aankoop van de oven heeft voor het grootboek twee veranderingen tot gevolg: 1. Meer bezit aan inventaris en 2. Meer schuld bij de leverancier. Hoe moet de grootboekrekening nu eruit komen te zien? Bedrijfsadministratie 7/26/2016 6
Grootboekrekeningen openen: Het openen van de grootboekrekening betekent dat we de bedragen van de balans overnemen in de grootboekrekening. Als we goed naar de balans kijken, zien we dat de post inventaris aan de debet kant staat voor een bedrag van 40.000,00. Dit bedrag van 40.000,-- nemen we over op de grootboekrekening. Het staat debet op de balans dus dan zetten wij het ook debet op de grootboekrekening. Dezelfde handeling doen we ook voor de post crediteuren. Op de balans staat hij voor 30.000 aan de creditkant. Dus op de grootboekrekening openen wij de post crediteuren aan de creditkant. Naam: Inventaris Volgnr. 1 Datum: Omschrijving Debet Credit Jan 1 Balans 40.000,-- Jan 2 IF 1 2.000,-- Naam: Crediteuren Volgnr. 1 Datum: Omschrijving Debet Credit Jan 1 Balans 30.000,-- Jan 2 IF 1 2.000,-- Wat moet je weten? Elke verandering die in de administratie plaatsvindt, moet bijgewerkt worden, want aan het eind van de rit moet de gehele administratie kloppen! Het is een hele klus en daarom moeten wij weten hoe wij dit moeten doen? Bedrijfsadministratie 7/26/2016 In de praktijk gebruiken wij de boekingsdocumenten (=boekingsstukken) om de boekhouding bij te werken. Voor het boeken van deze documenten (= stukken) maken we gebruik van vaste boekingsregels. Ken je ze nog? het? Vergelijk deze regels met de grootboekrekening die we net hebben aangemaakt. Klopt 7
5 e Afspraak: Volgorde van hoe wij iets opschrijven: In de boekhouding werken we volgens een bepaalde (schrijf) volgorde. Je kunt het vergelijken met de regels in het verkeer. WIE heeft voorrang dus WIE mag eerst doorrijden? In de boekhouding gaat het om WAT heeft voorrang en WAT moeten we eerst opschrijven? Tip: Alles wat debet geboekt moeten worden, schrijven we eerst op en daarna schrijven we alles wat credit geboekt moeten worden. 6 e Afspraak: gebruikmaken van stempels In de praktijk wordt niet alles voluit opgeschreven, maar voor het gemak wordt er met stempels gewerkt. Als wij een factuur hebben ontvangen dan zetten wij een stempel op de factuur. Door met de stempel te werken kunnen we in oogopslag zien wat wij hebben gedaan met de boekingstukken en de grootboekrekeningen. Wat komt dan op de stempel te staan aan de hand van de inkoop die heeft plaatsgevonden? Grootboekrekening: Debet Credit Inventaris 2.000,-- Boekingstuk: IF 1 Crediteuren 2.000,-- Bedrijfsadministratie 7/26/2016 8
Toepassingsfase Duur fase: 5 minuten Didactische werkvorm: onderwijsleergesprek Opdracht 1 Stel je gaat dezelfde dag een factuur binnen krijgt omdat je een toonbank hebt gekocht om het bedrijf verder in te richten. Deze kost 2.500,--. Hoe ga je te werk? Stap 1. 7-Vragen stellen en beantwoorden Stap 2. Noteer welke veranderingen plaatsvinden. Stap 3. Vul de boekingstempel in. Is dit mijn eerste inkoopfactuur? Ja Om welke soort boekingstuk gaat het? Een inkoopfactuur? Heb ik het boekingstuk genummerd? Zo ja welke nummer heb ik erop gezet? (IF2) Wat is er precies ingekocht? Een Toonbank Onder welke post valt het ingekochte artikel? Inventaris en voor welk bedrag? 2.500,-- Welke veranderingen hebben zich hier plaatsgevonden? De aankoop van de oven heeft voor het grootboek twee veranderingen tot gevolg: 3. Meer bezit aan inventaris en 4. Meer schuld bij de leverancier. Hoe moet de grootboekkaart nu eruit komen te zien? Bedrijfsadministratie 7/26/2016 Naam: Inventaris Volgnr. 1 Datum: Omschrijving Debet Credit Jan 1 Balans 40.000,-- Jan 2 IF 1 2.000,-- Jan 2 IF 2 2.500,-- Naam: Crediteuren Volgnr. 1 Datum: Omschrijving Debet Credit Jan 1 Balans 30.000,-- Jan 2 IF 1 2.000,-- 2.500,-- 9
Lesevaluatie: Controle vragen: Wanner krijg je een inkoopfactuur? Wanner moet je een rekening van bezit debiteren? Wanneer moet je een rekening van schuld crediteren? Is de inventaris een rekening van bezit of schuld? Is de rekening van crediteuren een rekening van bezit of schuld? Gewenste antwoorden: Als je op rekening hebt ingekocht Als je bezit meer wordt Als je schuld meer wordt Van bezit Van schuld Portofolio Voeg deze aantekeningen in je portofolio toe. De portofolio kan gebruikt worden als een hulpmiddel om jou voortgang en ontwikkeling samen met de docent te kunnen volgen en te kunnen evalueren. Het dient om jou eigen werk te laten beoordelen door jou docentcoach, om kennis te delen met anderen en om de kwaliteit van jou studie te meten. Bedrijfsadministratie 7/26/2016 10
Bijlagen: Bedrijfsadministratie 7/26/2016 11
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 12
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 13
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 14
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 15
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 16
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 17
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 18
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 19
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 20
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 21
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 22
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 23
Bedrijfsadministratie 7/26/2016 24
Contactpersoon: mevrouw D. Baarh Postadres: P.O. Box Bonaire, Kralendijk E-mail: baarhvillestudiehulp@gmail.com Telefoonnummer: 00599-7820370 BTW - nummer van Bonaire: Crib 380047044 KvK nummer van Bonaire: 9701 Bedrijfsadministratie 7/26/2016 25