Trajectbegeleiding

Trajectbegeleiding ZuidWest December 2013

Trajectbegeleiding 21-12-13 Visie: Een goed Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) programma zorgt ervoor dat leerlingen hun talenten en ambities beter ontwikkelen. Dit maakt de kans op succes van een leerling in het vervolgonderwijs groter (VO-raad, 2009). Spil in de begeleiding hiervan is de mentor, met steun van de trajectbegeleider. De visie van het Hooghuis ZuidWest op Loopbaanbegeleiding is als volgt beschreven: De loopbaanoriëntatie komt in een uitgebreid programma, zowel in de onderbouw als in de bovenbouw aan bod. De leerlingen leren reflecteren op eigen interesses en eigen mogelijkheden en kunnen vanuit die gegevens een keuze maken die bij hen past. Wij begeleiden hen in dat proces en gaan er regelmatig over in gesprek met de leerling zelf en de ouder/verzorger. Ontwikkelingen in Nederland In Nederland is er steeds meer aandacht voor de ontwikkeling van beleid ten aanzien van LOB. Het vereenvoudigen van de keuze voor pakket, loopbaan of studie was van het kabinet Rutte I een belangrijk speerpunt. Goede loopbaanoriëntatie en begeleiding helpen jongeren om een helder beeld te krijgen van een opleiding of beroep en van hun eigen mogelijkheden en wensen. Daarbij is LOB ook belangrijk om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. LOB hoort dan ook volgens het huidige kabinet nadrukkelijk thuis in het programma van het voortgezet onderwijs. Om de beleidsambities te realiseren wordt er gestuurd op drie onderwerpen, namelijk: het ontwikkelen van doorlopende leerlijnen; investering in de studiebegeleiding ; aandacht voorsamenwerking tussen school en partners (zoals bedrijfsleven, ouders etc.). Trajectbegeleiding ZuidWest 1

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Loopbaanoriëntatie en -begeleiding is bedoeld voor het ontwikkelen van de arbeidsidentiteit van een leerling. We spreken van Loopbaanoriëntatie om uitdrukking te geven aan de intentie om aan te sluiten op de belevingswereld van de leerling, zijn loopbaanervaringen centraal te stellen en te zorgen voor werkvormen die voor een krachtige leeromgeving zorgen waarin hij zowel cognitief, gevoelsmatig als wilsmatig wordt aangesproken. Met het ontwikkelen van een arbeidsidentiteit wordt bedoeld: Wat betekent arbeid voor en in mijn leven? en: Wat wil ik via mijn arbeid betekenen voor anderen? Willen leerlingen een goede keuze kunnen maken, dan moeten ze voldoen aan een aantal loopbaancompetenties, levensechte ervaring opdoen. Ook zijn loopbaandialoog en vraagsturing belangrijk. Hiermee wordt letterlijk bedoeld: De vrager stuurt. Kanttekening hierbij is dat de leerling niet in staat is om dit zelf te doen. Hij heeft daarbij hulp nodig. Het ontwikkelen van deze loopbaancompetenties zal gedurende een levensloopbaan doorgaan. Om deze reden is het dan ook moeilijk realiseerbaar binnen een schoolloopbaan. Trajectbegeleiding ZuidWest 2

Vijf loopbaancompetenties: Leerling loopbaancompetenties Onderwijs Kenmerken loopbaanleren Capaciteitenreflectie: Wat kan ik? (ontdekken van kwaliteiten en talenten) Motievenreflectie: Wat wil ik en waarom wil ik dat? Werkexploratie; Waar vind ik werk dat bij mij past? Loopbaansturing: Hoe bereik ik dat? (plannen en beïnvloeden van je eigen loopbaan proces) Netwerken: Wie kan mij helpen? (contacten aangaan die je kunnen helpen) Reflectie Dialoog Praktijkgericht Vraagsturing: Wat wil je hieruit halen? Hoe kunnen we jou daar bij zo goed mogelijk helpen? Figuur 1 overzicht loopbaanleren op individueel en schoolniveau (Kuijpers, M en Meijers, F, 2005. p214) Uit het onderzoek van tet LAKS (maart 2013) m.b.t. LOB komen de volgende aanbevelingen naar voren: I. Geef scholieren meer LOB rechten en plichten. Meer rechten door ze de mogelijkheid te bieden om binnen schooltijd ervaringen op te doen en die te bespreken. Ook op school. Meer plichten door LOB te verankeren in het leerproces. II. Zorg voor een integrale aanpak van LOB, zowel binnen als buiten de school. Binnen de school gaat het om expliciete rollen voor decaan, mentor en vakdocent. Elk met een bijdrage aan specifieke loopbaancompetenties. Door de vakdocenten te betrekken gebeurt dit niet alleen meer op afgebakende momenten. Buiten de school gaat het om de mogelijkheden die ouders worden geboden om een bijdrage te leveren aan het LOB proces van hun kind. III. Zet oude en nieuwe middelen in om te voldoen aan een breed LOB aanbod. Trajectbegeleiding ZuidWest 3

Oude middelen zoals de veelgebruikte en hoog gewaardeerde folders moeten worden behouden. Nieuwe middelen zoals social media zijn nog onbekender en weinig gebruikt voor LOB en moeten worden ontwikkeld. Scholieren eisen meer tijd en begeleiding voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding. Het gaat om hun toekomst. Hun stem is dan ook van groot belang. Het gaat hier om een grote verandering. Daarom moeten we niet alleen de stem van scholieren horen, maar moeten alle betrokken partijen samen oplopen om deze verandering te realiseren. De samenwerking met verschillende actoren ( docent, ouders, leerling, stage bedrijf en vervolgopleidingen). Verschillende actoren bepalen de loopbaanbegeleiding op onze school. Deze actoren bestaan uit docenten, ouders en leerlingen. Zij hebben invloed op het keuzeproces van een leerling. Ouders Familie is het belangrijkst in de keuze voor studie, zeker ouders/verzorgers. Zij dragen ook veel bij aan de ontwikkeling van loopbaancompetenties, specifiek motievenreflectie. De instrumenten (folders en websites) en ervaringen (open dagen en ervaringen buiten school) die scholieren vaak zinvol vinden worden juist met ouders besproken. Ouders fungeren als referentiekader voor het interpreteren van de realiteit. De mening van ouders telt zwaarder dan de mening van mentoren als het gaat over het talent. Docent/mentor De mentor is de eerste lijn voor de loopbaanoriëntatie en begeleiding van de jongeren in zijn /haar klas. De taken zijn onder andere: voorbereiden, begeleiden en evalueren van een (externe) LOB-activiteit van de leerling; Trajectbegeleiding ZuidWest 4

Individueel, leerling tot reflectie brengen en tot het formuleren van loopbaandoelen en bijbehorende acties met behulp van een loopbaan portfolio. Het voordeel hiervan is dat er een vertrouwensband is opgebouwd, hierdoor wordt de leerling uitgedaagd zijn talenten te ontwikkelen; Klassikaal en individueel ouders/verzorgers voorlichten over de mogelijkheden in na school i.o.v. trajectbegeleider. De bovenbouw praktijkdocent De rol van de vakdocent is het inrichten van een krachtige leeromgeving in afstemming met externe partijen (bedrijven, ROC en andere opleidingen) met een systematische reflectie op loopbaanaspecten van de leerling. De aandacht zal uit gaan naar de betekenis van de werk en opleiding ervaring van de leerling en formeert de mentor hierover. Kanttekening daarbij is dat hiervoor wel faciliteiten moeten worden aangeboden en de docenten zich moeten professionaliseren met betrekking tot LOB. De organisatie moet voldoen aan een leeromgeving die praktijkgericht en vraag gestuurd is en waarbij aandacht is voor de dialoog. Hierdoor kunnen de docenten/mentoren en ouders beter reflecteren op LOB, TAT en stage. Maar ook door het beheersen van goede reflecterende gesprekstechnieken zou hier meer uit gehaald kunnen worden. Stage bedrijven Het is belangrijk dat er een duidelijk aanspreekpunt is vanuit de school naar bedrijven. Dit is het stage bureau. Omgekeerd geldt dit ook van bedrijven naar school. Bij plaatsing van een leerling moet gekeken worden naar de mogelijkheden en ambities van de leerling. In deze tijd is het belangrijk dat het arbeidsperspectief wordt meegenomen. Een goede manier om dat te ontdekken is kennis te nemen van de regionale ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Trajectbegeleiding ZuidWest 5

Vervolgopleidingen Om de leerling vertrouwd te maken met de mogelijke vervolgopleiding is het raadzaam om goede contacten te onderhouden met het vervolgonderwijs. Te denken valt aan uitwisseling van informatie en bezoeken van docenten, maar ook van leerlingen. De leerling kijkt op verschillende manieren in de keuken van het vervolgonderwijs; bezoeken van opendagen, meeloopdagen en evt. individuele trajecten op het ROC. Op deze manier ontwikkelt de leerling een beeld van zijn vervolgopleiding. Het digitale portfolio moet hem hierin ondersteuning bieden en meegenomen worden na afronding van het VMBO traject. Aanbevelingen: TAT en LOB onderbrengen in één stroom dit schept meer duidelijkheid. Doorlopende leerlijn van leerjaar 1 naar 4 (mogelijk ook naar het ROC); Ondersteuning door ICT; Portfolio-ontwikkeling. Communicatie ouders: Inzichtelijk maken voor ouders wat de samenhang is tussen TAT, LOB en stage. Maak ouders deelgenoot van LOB door dit te bespreken tijdens ouderavonden; Open Avond aparte aandacht trajectbegeleiding / LOB / TAT Loopbaancompetenties van leerlingen: Voeren van loopbaangesprekken m.b.t. LOB,(TAT en stage) Leerlingen verwerken alles m.b.t. LOB ( TAT, LOB en stage) in een portfolio (ELO). Hiervoor zullen richtlijnen ontwikkelend moeten worden m.b.t. beoordeling van reflectie verslagen. Trajectbegeleiding ZuidWest 6

Docenten / Mentoren: Docenten bijscholen in gespreksvoering en technieken (format reflectie gesprekken); Docenten informeren over vervolgopleidingen en verschillende beroepenvelden, deze mogelijkheden zijn er binnen o.a. ROC de Leijgraaf/KW1C/Helicon; Docenten informeren m.b.t. de verschillende beroepsafdelingen binnen eigen school; Docenten zijn aanwezig bij onderwijsinformatiemarkt en afdelingsvoorlichtingsavond leerjaar 2, dit laatste is verplicht m.i.v. 16-12-13; Docenten kunnen ten behoeve van hun eigen professionalisering deelnemen aan een docent stage in het bedrijfsleven. Opbrengsten hiervan zijn dat werkrelatie met het beroepenveld versterkt, input van actualisatie van het onderwijs, onderwijsopdrachten met een hoge echtheid en ontwikkeling van eigen docentcompetenties; Docenten zijn op de hoogte waar men de informatie vandaan kan halen omtrent opendagen, stage, opleidingen en werk (via ELO vaksite LOB); LOB als verplicht onderdeel van het vakkenpakket van de bovenbouw; Docenten faciliteren d.m.v. extra (les)uren en scholing (mentoruur). Teamleider: Teamleiders zien toe dat professionalisering van docenten m.b.t. LOB is een vast gespreksonderwerk in voortgang en functioneringsgesprekken. Trajectbegeleiding ZuidWest 7

Doorlopende leerlijn Leerjaar 1 Leerjaar 2 Leerjaar 3 Leerjaar 4 Wie ben ik? LOB lessen (tat-lob) LOB lessen (tat-lob) afdelingsbezoeken Stage lintstage blokstage Stage lintstage blokstage Wat wil ik LOB lessen (tat-lob) LOB lessen (tat-lob) Brede oriëntatie ROC de (brede oriëntatie op het MBO) worden? TAT TAT afdelingsbezoeken Leijgraaf Digitale interessetest Digitale interessetest Onderwijsinformatiemarkt Bezoek opendagen BBL/BOL middag Inloopspreekuur ROC/ Inloopspreekuur/ kennis maken met ROC docenten kennis maken met ROC docenten Diverse afdelingsspecifieke voorlichtingen Diverse afdelingsspecifieke voorlichtingen Digitale interessetest Bezoek opendagen Wat heb ik LOB lessen LOB lessen Praktijklessen Praktijklessen hiervoor Mentorlessen Mentorlessen Ervaringen Ervaringen nodig? Ervaringen Ervaringen Reflectie gesprekken (stage) Reflectie gesprekken (stage) Reflectiegesprekken Afdelingsvoorlichtingsavond Ouders/mentor/leerling Ouders/mentor/leerling Ouders/mentor/leerling Reflectie gesprekken Portfolio Portfolio Portfolio Ouders/mentor/leerling Portfolio Externe contacten Arbeidsmarkt perspectief Excursies Stage Voorlichtingen / gasten Kans op werk Onderwijs arbeid gerelateerd Intake gesprek ROC Warme overdracht ROC Kans op werk Onderwijs arbeid gerelateerd Trajectbegeleiding ZuidWest 8

Perspectief mentor leerjaar 1 Leerjaar 1 Taken docent professionalisering Wie ben ik? LOB lessen (tat-lob) Rol: eerste in lijn voor de loopbaan oriëntatie en begeleiding van de leerling uit zijn/haar klas. Wat wil ik worden? LOB lessen (tat-lob) TAT Wat heb ik hiervoor nodig? LOB lessen TAT Mentorlessen Ervaringen Reflectiegesprekken ouders/mentor/leerling Portfolio Voorbereiden, begeleiden en evalueren van (externe) LOBactiviteiten van de leerling (individueel of klassikaal) Op de hoogte zijn van informatie voorziening m.b.t. vervolgopleidingen/werk/stage Deze zijn te vinden op de ELO LOB ZuidWest De leerling tot reflectie brengen en tot het formuleren van loopbaandoelen en bijbehorende acties. 3 maandelijks. M.b.v. loopbaanportfolio. Ouders/verzorgers ondersteunen hoe zij van betekenis kunnen zijn in de loopbaanafwegingen van hun kind. Deelnemen aan (afdelings)voorlichtingen welke georganiseerd worden door de trajectbegeleiders. Bijwonen van opendagen ROC s en AOC s Docenten beroepenstage (stage bureau) Draagvlak creëren bij LOB lessen Leerbron reflecteren Docentenvoorlichting bijwonen bij ROC/AOC s Trajectbegeleider Externe contacten Excursies Doel: gezamenlijk de loopbaanontwikkeling van de leerling bevorderen Arbeidsmarkt perspectief ELO: LOB ZuidWest Trajectbegeleiding ZuidWest 9

Perspectief mentor leerjaar 2 Wie ben ik? Wat wil ik worden? LOB lessen (tat-lob) TAT afdelingsbezoeken Week van de Techniek Digitale interessetest Wat heb ik hiervoor nodig? Externe contacten Arbeidsmarkt perspectief Leerjaar 2 Taken docent Professionalisering docenten LOB lessen (tat-lob) Rol: eerste in lijn voor de loopbaan TAT afdelingsbezoeken oriëntatie en begeleiding van de leerling uit zijn/haar klas. LOB lessen TAT Mentorlessen Ervaringen Afdelingsvoorlichtingsavond Reflectie gesprekken Ouders/mentor/leerling Portfolio Week van de techniek Voorbereiden, begeleiden en evalueren van (externe) LOBactiviteiten van de leerling (individueel of klassikaal) Op de hoogte zijn van informatie voorziening m.b.t. vervolgopleidingen/werk/stage Deze zijn te vinden op de ELO LOB Zuid/West De leerling tot reflectie brengen en tot het formuleren van loopbaandoelen en bijbehorende acties. 3 maandelijks. M.b.v. loopbaanportfolio. Ouders/verzorgers ondersteunen hoe zij van betekenis kunnen zijn in de loopbaanafwegingen van hun kind. ELO: LOB ZuidWest Deelnemen aan (afdelings) voorlichtingen welke georganiseerd worden door de trajectbegeleiders. Bijwonen van opendagen ROC s en AOC s Docenten beroepenstage (stage bureau) Draagvlak creëren bij LOB lessen Leerbron reflecteren Docentenvoorlichting bijwonen bij ROC/AOC s Trajectbegeleider Trajectbegeleiding ZuidWest 10

Perspectief mentor leerjaar 3 Leerjaar Taken docent/praktijkdocent Professionalisering docenten Wie ben ik? Stage lintstage blokstage Rol: eerste in lijn voor de loopbaan oriëntatie en begeleiding van de leerling uit zijn/haar klas. Wat wil ik worden? Brede oriëntatie ROC de Leijgraaf Voorbereiden, begeleiden en evalueren van (externe) LOBactiviteiten Deelnemen aan diverse voorlichtingen welke Onderwijsinformatiemarkt (kader leerlingen) van de leerling (individueel of klassikaal) georganiseerd worden door de trajectbegeleiders. BBL/BOL middag Op de hoogte zijn van informatie Bijwonen van opendagen ROC s Inloopspreekuur/ kennis maken voorziening m.b.t. en AOC s met ROC docenten vervolgopleidingen/werk/stage Docentenvoorlichting bijwonen bij Diverse afdelingsspecifieke Deze zijn te vinden op de ROC/AOC s voorlichtingen ELO Docenten beroepenstage (stage Digitale interessetest LOB ZuidWest bureau) Bezoek opendagen Gebruik van elektronisch portfolio Portfolio ook voor hun persoonlijk ontwikkelingsplanontwikkeling Wat heb ik hiervoor nodig? Praktijklessen Ervaringen Reflectie gesprekken (stage) ouders/mentor/leerling Trajectbegeleiding ZuidWest 11 Praktijklessen aansluiten bij de veranderende werkomgeving De leerling tot reflectie brengen en tot het formuleren van loopbaandoelen en bijbehorende acties. 3 maandelijks. M.b.v. Leerbron reflecteren

Externe contacten Stage Voorlichtingen/gasten loopbaanportfolio. Praktijkdocent: reflecteren op vakgebonden ervaringen van de leerling. Praktijkdocent: inzichtelijk maken beroep en opleiding. Ouders/verzorgers ondersteunen hoe zij van betekenis kunnen zijn in de loopbaanafwegingen van hun kind. Structurele samenwerkingsrelaties met bedrijven, instellingen en vervolgonderwijs. Doel: gezamenlijk de loopbaanontwikkeling van de leerling bevorderen Samenwerking vervolgopleidingen Leerbron reflecteren Contacten werkveld en opleidingen Trajectbegeleider Contacten werkveld en opleidingen Arbeidsmarkt perspectief Kans op werk Onderwijs arbeid gerelateerd ELO: LOB ZuidWest Trajectbegeleiding ZuidWest 12

Perspectief mentor leerjaar 4 Wie ben ik? Leerjaar 4 Taken docent/praktijkdocent Professionalisering docenten Stage Rol: eerste in lijn voor de loopbaan lintstage oriëntatie en begeleiding van de blokstage leerling uit zijn/haar klas. Wat wil ik worden? (brede oriëntatie op het MBO) Digitale interessetest Bezoek opendagen Inloopspreekuur ROC/ kennis maken met ROC docenten Diverse afdelingsspecifieke voorlichtingen Portfolio Voorbereiden, begeleiden en evalueren van (externe) LOBactiviteiten van de leerling (individueel of klassikaal) Op de hoogte zijn van informatie voorziening m.b.t. vervolgopleidingen/werk/stage Deze zijn te vinden op de ELO LOB Zuid/West Wat heb ik hiervoor Praktijklessen De leerling tot reflectie brengen en nodig? Ervaringen tot het formuleren van Reflectie gesprekken (stage) loopbaandoelen en bijbehorende ouders/mentor/leerling acties. 3 maandelijks Externe contacten Intake gesprek ROC Structurele samenwerkingsrelaties met bedrijven, instellingen en vervolgonderwijs. Doel: gezamenlijk de loopbaanontwikkeling van de Trajectbegeleiding ZuidWest 13 Deelnemen aan diverse voorlichtingen welke georganiseerd worden door de trajectbegeleiders. Bijwonen van opendagen ROC s en AOC s Docentenvoorlichting bijwonen bij ROC/AOC s Docenten beroepenstage (stage bureau) Gebruik van elektronisch portfolio ook voor hun persoonlijk ontwikkelingsplanontwikkeling Contacten werkveld en opleidingen

Arbeidsmarkt perspectief Kans op werk Onderwijs arbeid gerelateerd leerling bevorderen Samenwerking vervolgopleidingen Warme overdracht ROC ELO: LOB ZuidWest Trajectbegeleiding ZuidWest 14

Rol van trajectbegeleider Taken trajectbegeleiding Taken Professionalisering Leiding geven aan LOB activiteiten in de school; Modules LOB, veranderkunde Structuren uitwerken van de LOB-visie, doelen en beleid in een LOB- jaarplanning, en LOB-werkplan met daarin een loopbaanleerlijn en bijbehorende activiteiten. Onderhouden van contacten met vervolgopleidingen, bedrijfsleven en instellingen. Onderhouden van contacten binnen de decanenkring. Stick together Afdelingsvoorlichtingsavond leerjaar 2 Brede oriëntatie ROC de Leijgraaf Samenstellen van een Decalender Onderwijsinformatiemarkt BBL/BOL middag Hooghuis ZuidWest Inloopspreekuur/ kennis maken met ROC docenten Diverse afdelingsspecifieke voorlichtingen Digitale interessetest Informatie docenten via teamvergadering ELO: LOB ZuidWest: informatie voorziening Onderhouden van de LOB informatie binnen m.b.t. vervolgopleidingen/werk/stage school Opendagen schoolactiviteiten rondom LOB. Trajectbegeleiding ZuidWest 15

Instrueren, consulteren en coachen van mentoren en docenten bij de uitvoering van de LOB taak. Open dagen en promotiemateriaal van de diverse vervolgopleidingen verspreiden of aanplakken. Kans op werk Onderwijs arbeid gerelateerd ELO: LOB ZuidWest Schoolleiding Professionalisering in personeelsbeleid Beleid Continue individuele loopbaan-en competentieontwikkeling in team en in lijn met de schoolorganisatie. Voortgangsgesprekken Professionalisering m.b.t. LOB is een vast gespreksonderwerk in voortgang en functioneringsgesprekken. Financiën Financiële middelen voor professionalisering is een vast onderdeel van het budget. Trajectbegeleiding ZuidWest 16

DECALENDER TAT en LOB leerjaar 1 Nadruk ligt op Wie ben ik? Gedurende het eerste en tweede jaar volgt de leerling twee uur per week lessen in een Talentklas. Deze TAT lessen bestaan uit 4 periodes van 9 weken (periode 1 t/m 4). Tijdens deze lessen ervaart de leerling op praktische wijze de mogelijkheden van een beroepssector. Iedere talentklas sluit aan op een vervolgopleiding in de bovenbouw van het vmbo. Tijdens de LOB en mentorlessen lessen worden de TAT lessen geëvalueerd. De reflectie hierop dient als informatiebron voor het gesprek tussen ouders, leerling en mentor. Leerling portfolio: Reflectie TAT Reflectie LOB lessen Incidenteel LC- Data Interessetest Gespreksverslagen TAT leerjaar 2 Nadruk ligt op Wat wil ik worden? Gedurende periode 5 en 6 lopen de leerlingen TAT op een gekozen afdeling in de bovenbouw. Deze TAT lessen zijn gericht op de oriëntatie op de afdeling. Periode 7 is gericht op de voorlopige afdelingskeuze. Periode 8 is gericht op de definitieve afdelingskeuze. LC- Data is voor dit schooljaar 2013-2014 nog vraag gestuurd. Schooljaar 2014-2015 is deze test opgenomen in het jaarprogramma. Leerling portfolio: Reflectie TAT LC-Data Interessetest Gespreksverslagen Trajectbegeleiding ZuidWest 17

Trajectbegeleiding ZuidWest 18

Leerjaar 3 De meeste LOB activiteiten zijn gericht op leerlingen van leerjaar 3. De activiteiten die georganiseerd worden door de trajectbegeleiders zijn verspreid over het hele schooljaar. Hierdoor hebben de leerlingen en docenten de mogelijkheid om te reflecteren (samen met de leerling). De leerlingen kunnen aan de hand van de ervaringen de keuzes bij stellen. Het is om deze reden niet wenselijk om alle activiteiten te clusteren binnen een beperkte periode. Leerlingen uit leerjaar 4 die nog twijfelen over de vervolgopleiding kunnen ook deelnemen aan deze activiteiten. Brede oriëntatie ROC de Leijgraaf Doel oriëntatie ROC de Leijgraaf: Oriëntatie op het vervolgonderwijs m.n. ROC. Wij bieden dit als service zodat leerlingen binnen een veilige omgeving kennis kunnen maken met een ROC. Ook is het goed te weten dat niet alle leerlingen kunnen kijken binnen de door hen gewenste opleiding, maar ze kunnen hierdoor een bredere kijk krijgen op de toekomstmogelijkheden. Aanbevelingen: LOB les programma (voorbereiding en evaluatie) Verwerking in portfolio Onderwijsinformatiemarkt niveau 3-4 kadergerichte leerweg Oriëntatie op het vervolgonderwijs m.n. ROC. Wij bieden dit als service zodat leerlingen binnen een veilige omgeving kennis kunnen maken met een verschillende opleidingen. Dit alles op vrijwillige basis. BBL/BOL middag basis en kader Oriëntatie op het vervolgonderwijs m.n. ROC. Wij bieden dit als service zodat leerlingen binnen een veilige omgeving kennis kunnen maken met een verschillende opleidingen. Trajectbegeleiding ZuidWest 19

Aanbevelingen: Zo breed mogelijk opzetten qua opleidingen LOB les programma (voorbereiding en evaluatie) Verwerking in portfolio Informatie omtrent de open dagen. Leerling portfolio: Verwerking oriëntatie ROC de Leijgraaf Verwerking onderwijsinformatiemarkt (ROC de Leijgraaf) Verwerking BBL/BOL middag Bezoek minimaal 1 open dag Incidenteel interessetest Gespreksverslagen Beoordeling stage Om al deze taken te kunnen uitvoeren verdient moet de mentor gefaciliteerd wordt met een mentoruur en tijd in het taakbeleid. Leerjaar 4: Informatie omtrent de open dagen Leerlingen worden via Stick Together gevolgd voor wat betreft hun aanmelding. Leerlingen uit leerjaar 4 die nog twijfelen over de vervolgopleiding kunnen ook deelnemen aan activiteiten die aangeboden worden aan leerlingen van het derde leerjaar. LC- Data is voor dit schooljaar 2013-2014 nog vraag gestuurd. Schooljaar 2014-2015 is deze test opgenomen in het jaarprogramma (leerlingen maken de test voor de herfstvakantie). Onderwijsinformatiemarkt 3-4 leerjaar 3-4 kadergerichte leerweg; Trajectbegeleiding ZuidWest 20

Oriëntatie ROC de Leijgraaf; BBL/BOL middag; Interessetest. Gezien de arbeidsmarkt zijn BBL opleidingen een gevaarlijke keuze omdat er te weinig banen zijn. Leerling portfolio: Verwerking oriëntatie ROC de Leijgraaf (leerjaar 3) Verwerking onderwijsinformatiemarkt (ROC de Leijgraaf) Verwerking BBL/BOL middag (leerjaar 3) Bezoek minimaal 1 open dag Incidenteel interessetest Gespreksverslagen Beoordeling stage Om al deze taken te kunnen uitvoeren verdient moet de mentor gefaciliteerd wordt met een mentoruur en tijd in het taakbeleid. Trajectbegeleiding ZuidWest 21