Werken in de gehandicaptenzorg Naam:... Klas:...
Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: Monique Duyvestijn Redactie: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: Ingrid Koops, Marjel Lecluse-Dielen en Nicolette Di Giulio Stramienontwerp: Herman ten Kate en Anniek Olsder Vormgeving: Tekst in Beeld, Hubi de Gast Illustraties: Menno Kooistra, Hubi de Gast, Uitgeverij Edu Actief b.v. Drukwerk: Zalsman Zwolle bv Met dank aan cliënten en medewerkers van: Stichting De Lichtenvoorde, Zozijn Wonen en Werken Lochem PiT Edu4all Werken in de gehandicaptenzorg Bij verstandelijk beperkte zorgvragers ISBN: 978 90 370 0 NUR: 8 Trefwoord: leermiddelen; vmbo Zorg & Welzijn, WPS Copyright 0 Uitgeverij Edu Actief b.v. Postbus 056 7940 KB Meppel Tel.: 05-3535 Fax: 05-35 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Eerste druk/eerste oplage Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotokopie of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this book may be reproduced in any form, by print, photo print, microfilm or any other means, without written permission from the publisher. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikelen 6h t/m 6m Auteurswet 9 jo. Besluit van 7 november 00, Stb. 575, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoeding te voldoen aan de Stichting Reprorecht te Hoofddorp (Postbus 3060, 30 KB) of contact op te nemen met de uitgever voor het treffen van een rechtstreekse regeling in de zin van art. 6l, vijfde lid, Auteurswet 9. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden. e4a_pb6_500.indd 6--0 :8
Inhoud Pictogrammen Start Start Start 3 Vragen over de clip Eigen omgeving Vind ik belangrijk, kan ik, moet ik aan werken Casus A Woonbegeleiding Actie A Woonbegeleiding Actie A Eigen ervaringen Actie A3 Zorgdossiers Actie A4 Depressie Actie A5 Een beroerte Actie A6 Diabetes Actie A7 De was doen Actie A8 Het syndroom van Down Actie A9 Het fragiele X-syndroom Actie A0 Koken op zondag Actie A Even terugkijken Casus B De logeeropvang Actie B De logeeropvang Actie B Eigen ervaringen Actie B3 Zelfzorg voor Matthijs Actie B4 Autisme Actie B5 Ruzie om een mp3-speler Actie B6 Lawaaidoofheid Actie B7 Antilliaans eten Actie B8 Terugblik op de maaltijd Actie B9 MEE Actie B0 Medewerker maatschappelijke zorg of verzorgende-ig Actie B De bonte avond Actie B Differentiatieopdracht: Informatieavond over woonvormen Actie B3 Differentiatieopdracht: Kennismaken met de neef van Ricardo Actie B4 Even terugkijken Casus C Dagbesteding Actie C Dagbesteding Actie C Eigen ervaringen Actie C3 Milieubewust leven en werken Actie C4 Rolstoelgebruik Actie C5 Snoezelen Actie C6 Eerste hulp bij ongelukken Actie C7 Griep Actie C8 Praatje over vetzucht Actie C9 Dagbesteding voor ouderen Actie C0 Differentiatieopdracht: De telefoondienst Actie C Differentiatieopdracht: Het functioneringsgesprek Actie C Even terugkijken e4a_pb6_500.indd 3 5--0 4:3
Reactie Beroepen en opleidingen Reactie Competenties Reactie 3 Afsluiting van het projectboek Begrippenlijst Gebruikersnaam en wachtwoord Bij dit projectboek hoort lesmateriaal dat je op de methodesite www.edu4all.nl kunt vinden. Om toegang tot deze site te krijgen, heb je een gebruikersnaam en een wachtwoord nodig. Vraag aan je docent welke dat zijn. e4a_pb6_500.indd 4 5--0 4:3
Pictogrammen In dit projectboek komen de volgende pictogrammen voor: Doe deze opdracht alleen. Doe het rollenspel. Overleg met je docent. Laat het door je docent controleren. Haal de opdrachten of de teksten op. Kijk naar de clip. Lees de tip. Gebruik het stappenplan. Gebruik de minicursus. Gebruik het stappenplan van een ander vak. Gebruik de minicursus van een ander vak. Zoek de betekenis op van de woorden die je niet kent. Ga daarvoor naar de Theek-iT. e4a_pb6_500.indd 5 5--0 4:3
Start >> Werken in de gehandicaptenzorg > Start Vragen over de clip De Lichtenvoorde is een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Bekijk 4 filmpjes over De Lichtenvoorde: www.edu4all.nl/pwp www.edu4all.nl/groenlo www.edu4all.nl/logeerhuis www.edu4all.nl/marishof. a Wat is de doelgroep van het logeerhuis? b Wat is de doelgroep van Marishof? 3 Welke soorten zorgvragers heb je in de filmpjes gezien? Schrijf 4 typen zorgvragers op. 3 4 S van 6 e4a_pb6_500.indd 6 5--0 4:3
> Start > Casus A > Casus B > Casus C > Reactie > Begrippenlijst 4 Waar wonen de mensen met een verstandelijke beperking? Schrijf 3 verschillende voorbeelden op. 3 5 Hebben alle mensen met een verstandelijke beperking de hele dag begeleiding? Ja/nee Licht je antwoord toe. 6 Om zo zelfstandig mogelijk te kunnen wonen, hebben mensen met een beperking hulpmiddelen nodig. Welke hulpmiddelen heb je gezien in de filmpjes? Schrijf er 3 op. 3 7 Welke hobby s hebben mensen met een verstandelijke beperking? Schrijf 4 hobby s op. 3 4 S van 6 e4a_pb6_500.indd 7 5--0 4:3
Start >> Werken in de gehandicaptenzorg 8 Bij De Lichtenvoorde werken woonbegeleiders, activiteitenbegeleiders en werkbegeleiders. a Welke taken voert een woonbegeleider uit? b 9 Welke taken voeren activiteiten- of werkbegeleiders uit? Zoek de betekenis op van de woorden die je niet kent. Schrijf de woorden en de betekenis op de lijst achter in dit projectboek. > Start Eigen omgeving Ken jij iemand die met verstandelijk gehandicapten werkt? Ja/nee Zo ja, wat doet die persoon? Als je niemand kent, bekijk dan de filmpjes nog een keer. Welke taken voeren de begeleiders uit? S 3 van 6 e4a_pb6_500.indd 8 5--0 4:3
Start >> Werken in de gehandicaptenzorg In de filmpjes heb je organisatie leren kennen die mensen met een verstandelijke beperking ondersteunt. a Zoek uit welke organisatie bij jou in de buurt ondersteuning biedt aan mensen met een verstandelijke beperking. Naam organisatie: Adres hoofdkantoor: Website: b Welke ondersteuning biedt deze organisatie? c Welke doelgroepen kunnen bij deze organisatie terecht? > Start 3 Vind ik belangrijk, kan ik, moet ik aan werken Als je in de gehandicaptenzorg wilt werken, moet je allerlei dingen leren over het verzorgen en ondersteunen van mensen met een beperking. Het is belangrijk dat je mensen stimuleert om zo veel mogelijk zelf te doen. Daarvoor moet je veel geduld hebben. Je kunt je specialiseren in het organiseren van activiteiten voor de dagbesteding. Creativiteit is hiervoor belangrijk. Je kunt ook meer de verzorgende kant uitgaan. Dan moet je veel weten over gezondheid en ziekte. Je hebt dus kennis nodig, je moet dingen kunnen en je moet een goede beroepshouding hebben. In het schema staan punten die te maken hebben met de kennis, vaardigheden en beroepshouding die je nodig hebt om goed te kunnen werken in de gehandicaptensector. Competenties Veel mbo-scholen geven competentiegericht onderwijs. Dat betekent dat de leerlingen werken aan de kennis, vaardigheden en beroepshouding die ze nodig hebben om een beroep uit te kunnen oefenen. S 4 van 6 e4a_pb6_500.indd 9 5--0 4:3
Start >> Werken in de gehandicaptenzorg Competenties Vind ik belangrijk 3 Kan ik 4 Moet ik aan werken Professionele vaardigheden Ik help mee aan de goede sfeer in de groep. Ik bedenk wat ik moet doen voordat ik ga beginnen. Ik zorg dat het materiaal er is voordat ik aan een actie begin. Ik zorg altijd voor een opgeruimde en schone omgeving. Ik werk met een goede lichaamshouding. Ik scheid het afval. Als ik kan kiezen, kies ik voor milieuvriendelijke producten. Ik kan in correct Nederlands uitleggen wat ik heb gehoord of gelezen. Ik kan rekenen met gewichten. Sociale en communicatieve vaardigheden Ik respecteer verschillende achtergronden van mensen. Ik houd rekening met de psychische en lichamelijke toestand van de zorgvrager. Ik vertel niets door als iemand mij in vertrouwen iets vertelt. Grondhouding Ik pak dingen uit mezelf op. Als ik zie dat het fout gaat, grijp ik in. Ik vertel het als iets niet kan. Ik zeg het als ik het niet leuk vind. Als ik een afspraak maak, kom ik deze na. Ik controleer altijd mijn antwoorden met de antwoordbladen. ICT Ik bepaal of de informatie die ik krijg, belangrijk genoeg is. Ik bepaal of de informatie die ik gevonden heb, bruikbaar is. S 5 van 6 e4a_pb6_500.indd 0 5--0 4:3
Start >> Werken in de gehandicaptenzorg Welke punten vind jij belangrijk voor een woonbegeleider of activiteitenbegeleider in de gehandicaptenzorg? Zet een kruisje in kolom. Hebben jullie in je groep dezelfde antwoorden? Bespreek in je groep welke punten belangrijk zijn voor een woonbegeleider en activiteitenbegeleider. 3 Welke punten kun jij zelf al? Zet een kruisje in kolom 3. 4 Aan welke punten zou jij nog moeten werken als jij dit werk wilt doen? Zet een kruisje in kolom 4. 5 Mijn persoonlijk doel is om tijdens dit projectboek de volgende 3 punten te verbeteren: 3 6 Bekijk de opdrachten van Start. Heb je alle opdrachten gemaakt? Haal dan de antwoordbladen op en kijk je antwoorden na. S 6 van 6 Casus A >> e4a_pb6_500.indd 5--0 4:3
Casus A >> Werken in de gehandicaptenzorg Mijn lesplanning bij Casus A Bekijk Actie A tot en met Actie A. Plan met je groep de acties in kolom 4. Actie Onderwerp 3 Richttijd in minuten A Woonbegeleiding 5 4 Datum en lesuur 5 Af 6 Paraaf docent A Eigen ervaringen 0 A3 Zorgdossiers 0 A4 Depressie 5 De kamer stofzuigen 5 A5 Een beroerte 5 Test je levensstijl 0 Afasie 0 Bewegingsspel 45 A6 Diabetes 5 Hulp en controle 55 Uv-straling 0 Advies om meer te bewegen 0 A7 De was doen 5 Fijne was 0 Drogen 0 Strijken 40 A8 Het syndroom van Down 0 Helpen bij de verzorging 40 Steekwoorden bij liedjes 40 A van 36 e4a_pb6_500.indd 5--0 4:3
> Start > Casus A > Casus B > Casus C > Reactie > Begrippenlijst Actie Onderwerp 3 Richttijd in minuten A9 Het fragiele X-syndroom 30 4 Datum en lesuur 5 Af 6 Paraaf docent A0 Koken op zondag 40 Opruimen, afwassen, schoonmaken Voedselinfectie 5 A Even terugkijken 50 5 Als je een actie af hebt, teken dan een vinkje in kolom 5. Of teken een streepje als je de actie niet kon doen. Je kunt een actie die je af hebt ook een kleur geven. A van 36 e4a_pb6_500.indd 3 5--0 4:3
Casus A >> Werken in de gehandicaptenzorg > Actie A Woonbegeleiding De Eickenborg is een stichting waar mensen met een verstandelijke beperking begeleiding krijgen bij wonen en werken. Je loopt stage bij een woonvoorziening met 4-uurswoonbegeleiding aan Neptunes 6-0. Deze huisvesting staat in een gewone woonwijk. Hier wonen 8 mensen met een matig verstandelijke beperking in 3 woningen. De bewoners hebben ieder hun eigen slaapkamer en elke woning heeft een eigen huiskamer en keuken. Matthew en Karima werken in de eerste woning, Neptunes 6, waar jij stage loopt. Matthew is EVV er en Karima is zorghulp. De bewoners zijn allemaal ouder dan 55 jaar. Sommigen van hen hebben extra zorg nodig. Je krijgt te maken met 5 bewoners: meneer White meneer Jansen mevrouw Hagenbeek mevrouw Sabas meneer Koens. Zoek de betekenis op van de woorden die je niet kent. Schrijf de woorden en de betekenis op de lijst achter in dit projectboek. Matthew en Karima werken bij Neptunes 6. Hoeveel cliënten wonen er in deze woning? 3 Kun je aan de buitenkant zien dat dit zorgwoningen zijn? Licht je antwoord toe. A 3 van 36 e4a_pb6_500.indd 4 5--0 4:3
Casus A >> Werken in de gehandicaptenzorg 4 Hoeveel uur per dag is de begeleiding aanwezig bij Neptunes 6? 5 Matthew is EVV er. a Waar staat de afkorting voor? b Schrijf taken van een EVV er op. > Actie A Eigen ervaringen Heb jij ervaring in de omgang met mensen met een verstandelijke handicap? Zo ja, welke activiteiten heb je gedaan met de mensen met een verstandelijke handicap? Wat vond je leuk? Wat vond je minder leuk? Vul het schema in. Ga verder met opdracht 3. Heb je nog geen ervaring in de omgang met mensen met een verstandelijke handicap? Denk dan aan een film of aan reclame waar mensen met een verstandelijke handicap in voorkomen. Welke activiteiten doen ze met hun begeleiders? Schrijf deze punten op in kolom. Schrijf in kolom en 3 op wat je leuk lijkt en wat je minder leuk lijkt. Activiteiten met mensen met een verstandelijke handicap Activiteiten Leuk 3 Minder leuk 3 Praat met je groepsleden over jullie antwoorden. Zijn er activiteiten waar je zelf niet aan hebt gedacht? Vul het schema hiermee aan en vul kolom en 3 in. A 4 van 36 e4a_pb6_500.indd 5 5--0 4:3