DIVERSITEIT IN de gemeente Ondersteuning op maat van lokale besturen
Diversiteit in Vlaanderen Een diversiteitsvriendelijk Vlaanderen Vlaanderen is divers, ook etnisch-cultureel. De aanwezigheid van mensen met een migratieachtergrond stelt lokale besturen, instellingen en organisaties voor uitdagingen. Die nieuwe realiteit leeft ook in buurten en speelt mee in contacten tussen mensen. Dit vraagt om openheid en wederzijds respect. 2 Als professioneel expertise- en ondersteuningscentrum inzake etnisch-culturele diversiteit wil Prisma vzw daartoe een bijdrage leveren in de provincie Antwerpen. Als onthaalbureau organiseren we het inburgeringstraject. We begeleiden de inburgeraars vanop het moment dat ze zich aandienen tot het ogenblik waarop ze hun inburgeringsattest behalen. We ondersteunen en begeleiden ook lokale overheden en diensten in het omgaan met etnisch-culturele diversiteit. We moedigen initiatieven en projecten aan die het samenleven in diversiteit bevorderen. Dat is de opdracht van het diversiteits- en integratiecentrum van Prisma vzw. Met een focus op de brede samenleving gaat Prisma vzw voor een diversiteitsbeleid dat rekening houdt met verschillen, maar ook gelijkenissen ziet en stimuleert.
Wie zijn we? Wat doen we? Het diversiteits- en integratiecentrum van Prisma vzw Lokale besturen hebben een regiefunctie in het lokale integratiebeleid. Als diversiteits- en integratiecentrum ondersteunen we hen hierin. Dat kan beleidsmatig zijn of via het opzetten van projecten of trajecten op vraag van, en in samenwerking met het lokale bestuur. We moedigen daartoe ook bovenlokaal overleg en samenwerking aan. We begeleiden diensten en organisaties die willen werken aan de toegankelijkheid van hun aanbod voor mensen met een migratieachtergrond. Een aangepast beleidskader, het aanscherpen van competenties, maar vooral het samen zoeken naar concrete antwoorden: het diversiteits- en integratiecentrum helpt je op weg. 3 We stimuleren burgers, organisaties en overheden om vorm te geven aan een samenleving met meer sociale samenhang, over sociale, levensbeschouwelijke en etnischculturele grenzen heen. Dat doen we door initiatieven die gericht zijn op ontmoeting en dialoog te ondersteunen. In sommige gevallen gebeurt dit ook door te bemiddelen.
Lokale besturen uitgedaagd Etnisch-culturele minderheden vormen een kwetsbare groep in de samenleving. De diensten van de gemeente en het OCMW zitten vaak complex in mekaar waardoor mensen niet altijd de weg vinden. Bovendien is het aanbod niet altijd afgestemd op de toenemende diversiteit in onze samenleving. Een lokaal bestuur krijgt te maken met vragen en problemen waarvoor niet altijd pasklare antwoorden zijn. We helpen bij het zoeken naar realistische en creatieve antwoorden. De focus ligt daarbij op etnisch-culturele minderheden, maar het doel is een toegankelijke dienstverlening voor iedereen. 5 We ondersteunen lokale besturen bij hun lokaal inclusief diversiteitsbeleid. Specifieke maatregelen kaderen hier steeds in. Ook ondersteunende diensten, intergemeentelijke/regionale netwerken en overlegplatformen kunnen bij het diversiteits- en integratiecentrum van Prisma vzw terecht.
Wij maken werk van Diensten die sterk staan in een diverse samenleving Wij ondersteunen het management bij het uitbouwen van een beleid dat aansluit bij de etnisch-culturele diversiteit van inwoners en gemeentepersoneel. 6 medewerkers die professioneel omgaan met diversiteit Wij werken aan het versterken van de interculturele competenties en draagkracht van personeelsleden. Een dienstverleningsaanbod dat afgestemd is op de diverse samenleving We nemen het aanbod onder de loep en kijken hoe de toegankelijkheid ervan beter kan.
Contact en communicatie met etnischculturele minderheden Je kan bij ons terecht voor expertise, achtergrond en tips rond interculturele communicatie. Ontmoeting en dialoog Wij bieden ondersteuning bij het opzetten en uitvoeren van initiatieven die ontmoeting en dialoog tussen verschillende groepen en gemeenschappen stimuleren. Samenleven in diversiteit Etnisch-culturele diversiteit geeft soms aanleiding tot spanningen en conflicten. Wanneer nodig herstellen we de dialoog tussen groepen in conflict. 7 Inburgeraar wordt burger Wij creëren kansen voor de integratie van nieuwkomers. Binnen een gemeente of stad liggen voor hen heel wat mogelijkheden om zich vrijwillig te engageren.
Prisma vzw is als een wasmachine. Elke keer ontdek je meer functies en mogelijkheden waarvan je vooraf dacht dat ze er niet waren.
Onze aanpak Sessie op maat: Vorming, workshop, spel, intervisie, panelgesprekken, studiebezoeken, dialoogtafels, vorming (train the trainer), Gerichte interventie: Probleemanalyse, diversiteitsscan, casusbespreking,... Procesbegeleiding: Samen stappen zetten om verandering te realiseren inzake diversiteit (analyse, visieontwikkeling, actieplan met vertaling naar concrete interventies, competentieontwikkeling, verhoogde toegankelijkheid van het aanbod, ). Coaching: Individuele begeleiding van medewerkers die verantwoordelijk zijn voor het thema diversiteit (methodisch advies, materiaaluitwisseling, doorverwijzing, ). 9 Project: Samen werken we een project uit rond etnisch-culturele diversiteit (sensibilisering, campagne, tentoonstelling, ). Faciliteren: Samenbrengen en in contact brengen van partners, samenwerking opstarten, partners motiveren,...
Voorbeelden De sportdienst wil haar dienstverlening toegankelijker maken voor etnisch-culturele minderheden Mogelijke acties uit ons aanbod: Een gebruikersbevraging bij etnischculturele minderheden. Hoe denken zij over de dienstverlening en het aanbod? Wat zijn hun specifieke noden en behoeften? Een vorming met tips en tools rond interculturele communicatie voor het personeel. Hoe kunnen zij het aanbod en de spelregels duidelijker overbrengen? 10 Een dienstbezoek met inburgeraars in het kader van de lessen maatschappelijke oriëntatie. Contacten met brugfiguren van etnischculturele minderheden voor de bekendmaking van en de toeleiding naar het aanbod. Een lokaal bestuur wil een diversiteitsbeleid uitbouwen Mogelijke acties uit ons aanbod: Aanreiken van cijfermateriaal inzake de aanwezigheid van etnisch-culturele minderheden in de eigen gemeente en de provincie Antwerpen. We maken samen met de relevante diensten, organisaties en voorzieningen een analyse,
stellen prioriteiten en doelstellingen op en werken een actieplan uit. We bieden procesbegeleiding aan een dienst om bijvoorbeeld het omgaan met diverse klanten te optimaliseren. We begeleiden een focusgroep van etnischculturele minderheden om feedback te verzamelen over bijvoorbeeld het gemeentelijk infoblad. Wat lezen mensen wel of niet en waarom? De gemeente wil de dialoog tussen mensen uit verschillende culturen bevorderen Mogelijke acties uit ons aanbod: Uitwerken van een buddyproject tussen een Nederlandstalige en een anderstalige inwoner om samen de taal te oefenen en de gemeente te ontdekken. 11 Het opzetten van een conversatietafel waar nieuwkomers met vrijwilligers in het Nederlands over allerhande thema s spreken. Wij organiseren een Belgen in de Klasmoment. Zo komen inwoners in contact met nieuwkomers. We bieden ondersteuning bij het opzetten van projecten (bv. Week van de Smaak). Zo denken we mee na over hoe inwoners van etnisch-culturele origine beter hun weg kunnen vinden naar dit soort initiatieven.
De ondersteuning tijdens het proces was een meerwaarde. Het evenwicht tussen de theoretische kaders en de toepassing in de praktijk zat goed. Diversiteits- en integratiecentrum Prisma vzw Brusselsepoortstraat 8 2800 Mechelen T 015 28 18 30 E lokalebesturen@prismavzw.be W www.prismavzw.be Het diversiteits- en integratiecentrum is een afdeling van Prisma vzw, het expertise- en ondersteuningscentrum inzake etnisch-culturele diversiteit in de provincie Antwerpen. www.prismavzw.be VU: Kris Cleiren, Brusselsepoortstraat 8, 2800 Mechelen - februari 2013