in het Belgische belastingrecht drs ing. H.T.P.M. van den Hurk Gouda Quint bv (S. Gouda Quint - D. Brouwer en Zoon) Arnhem 1992
Inhoudsopgave Lijst van gebruikte afkortingen 15 HOOFDSTUK 1 rerscmendeiasung l. 17 17 2. 2.1. 2.2. 2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. 2.2.4. 2.2.5. 2.2.6 2.2.7. 2.3. 2.3.1. 2.3.2. 2.3.3. 2.3.4. 2.3.5. 2.4. 2.5. 3. 3.1. 3.2. 3.2.1. 3.2.2. 3.2.3. Inkomsten van onroerende goederen Opbrengsten Het onroerend goed wordt niet voor beroepswerkzaamheden gebruikt Onroerend goed wordt voor beroepswerkzaamheden gebruikt Verhuurd onroerend goed dat door de huurder niet voor een beroepswerkzaamheid wordt gebruikt Verhuurd onroerend goed dat door de huurder wel voor een beroepswerkzaamheid wordt gebruikt Enige bijzondere bepalingen Inkomsten uit in het buitenland gelegen onroerende goederen Vrijgestelde inkomsten Aftrekbare kosten Interestaftrek De verruimd beperkte interestaftrek Woningaftrek Verkoopwinst op onroerend goed Onroerende voorheffing Samenvatting Inkomsten en opbrengsten van roerende goederen en kapitalen Opbrengsten Inkomsten van aandelen (of delen) Inkomsten van obligaties en overheidsfondsen 18 18 18 18 19 19 20 21 22 23 24 24 24 27 29 31 31 32 33 33 33 33 34 34
3.2.4. Inkomsten van belegde kapitalen 35 3.2.5. Inkomsten van hypothecaire en andere schuldvorderingen, van leningen en gelddeposito' s 36 3.2.6. Inkomsten uit buitenlandse roerende waarden, uit schuldvorderingen op het buitenland en uit in het buitenland gedeponeerde geldsommen 36 3.2.7. Opbrengsten van verhuring, verpachting e.d. van roerende goederen 37 3.2.8. Inkomsten begrepen in sommige lijfrenten, of tijdelijke renten, pensioenen uitgezonderd 37 3.2.9. Inkomsten toegerekend op de uitkomsten van Belgische inrichtingen van niet-verblijfhouders 37 3.2.10. Vrijgestelde inkomsten 38 3.3. Vaststelling van het nettobedrag van de belastbare inkomsten 38 3.3.1. 38 3.3.2. Inkomsten van roerende kapitalen 38 3.3.2.1. Algemeen 38 3.3.2.2. Werkelijke roerende voorheffing 38 3.3.2.3. Fictieve roerende voorheffing 39 3.3.2.4. Bevrijdende roerende voorheffing 39 3.3.2.5. Bijzondere heffing op roerende inkomsten 40 3.3.2.6. Enige bijzondere soorten dividend 40 3.3.3. Inkomsten van roerende goederen 42 3.4. Samenvatting 42 4. Bedrijfsinkomsten 43 4.1. 43 4.2. Onroerende en roerende inkomsten 43 4.3. Nijverheids-, handeis- en landbouwwinsten 44 4.3.1 44 4.3.2. Winsten voortvloeiende uit verrichtingen 44 4.3.3. Winsten voortvloeiende uit waardevermeerderingen van activa of waardeverminderingen van passiva 45 4.3.4. Winsten voortvloeiende uit de onderwaardering van activa en uit de overwaardering van passiva 45 4.3.5. Latente meerwaarden op deelnemingen en portefeuillewaarden 46 4.3.6. Winstbestanddelen 46 4.3.7. Voordelen toegestaan aan bepaalde buitenlandse ondernemingen 49 4.3.8. Forfaitairewinstberekeningssystemen 50 4.3.9. Vrijgestelde meerwaarden 50 4.3.9.1. 50 4.3.9.2. De nieuwe meerwaardenregeling 50 4.4. Niet (geheel) vrijgestelde meerwaarden 55 4.4.1. 55 4.4.2. Meerwaarden waarvan de taxatie over verschillende jaren wordt gespreid 55 8
4.4.3. 4.4.4. 4.5. 4.5.1. 4.5.2. 4.5.3. 4.6. 4.6.1. 4.6.2. 4.6.3. 4.7. 4.7.1. 4.7.2. 4.7.3. 4.7.4. 4.7.5. 4.7.6. 4.8. 4.9. 4.9.1. 4.9.2. 4.9.3. 4.9.4. 4.9.5. 4.10. 4.11. 4.11.1. 4.11.2. 4.11.3. 4.11.4. 4.12. 4.13. 4.13.1. 4.13.2. 4.13.3. 4.13.4. 4.14. 4.15. 4.15.1. 4.15.2. 4.15.2.1. 4.15.2.2. 4.15.2.3. Meerwaarden die afzonderlijk zijn belast tegen 16,5% Progressief belaste meerwaarden Objectieve Verminderingen De investeringsaftrek Diverse winstvrijstellingen Samenloop investeringsaftrek en andere vrijstellingen Voorzieningen Voorziening dubieuze debiteuren Voorzieningen voor risico's en lasten Bedrijfs- en beroepskosten Kosten in verband met onroerende goederen Interest van geleende kapitalen Verzekeringspremies Personeelskosten Diverse aftrekbare kosten Afschrijvingen Verworpen uitgaven Geldboeten, verbeurdverklaringen en straffen Säle and lease back-constructies Relaties met buitenlandse ondernemingen Beperkte aftrek van beroepsmatige kosten Forfaitaire beroepskosten Staking van een onderneming Staking van afrekening Geruisloze doorschuiving Geruisloze inbreng in een rechtspersoon Samenvatting Werknemers, bestuurders en werkende vennoten Definitie van werknemer, bestuurder en werkend vennoot Belastbare inkomsten Vrijgestelde inkomsten Beroepskosten Pensioenen, renten en andere bijzondere toelagen Pensioenen en renten die niet in het kader van pensioensparen zijn verleend Ouderdomspensioenen Renten of pensioenen die het herstel van een bestendige derving van inkomsten vertegenwoordigen Renten en pensioenen voortkomend van levensverzekeringscontracten 58 59 59 59 62 62 63 63 63 64 66 66 67 68 69 69 70 71 72 72 72 72 73 74 76 76 76 76 78 78 80 80 80 80 81 83 83 85 85 85 85 86 86
4.16. Kapitalen, afkoopwaarden en andere eenmalige toelagen die niet in het kader van pensioensparen zijn verleend 86 4.16.1. Belastbare inkomsten 86 4.16.2. Wijze van heffing 87 4.17. Enige bijzondere bepalingen 88 4.17.1. 88 4.17.2. Verliesverrekening 88 4.17.3. Huwelijksquotient 89 4.18. Van het totale beroepsinkomen aftrekbare uitgaven 92 4.18.1. 92 4.18.2. Individuelelevensverzekeringspremies 92 4.18.3. Kapitaalaflossingen 93 4.18.4. Begrenzing van de aftrek 93 4.19. Samenvatting beroepsinkomsten exclusief winst 94 5. Diverse inkomsten 94 5.1. 94 5.2. Inkomsten 94 5.2.1. Toevallige winsten of baten 94 5.2.2. Alimentatie-uitkeringen en vergelijkbare baten 95 5.2.3. Meerwaarden op ongebouwde onroerende goederen 96 5.2.4. Vervreemdingswinst op een deelneming 98 6. Van het totale netto-inkomen aftrekbare lasten 100 6.1. 100 6.2. Aftrekbare lasten 100 6.2.1. Bijkomende aftrek van hypothecaire interesten 100 6.2.2. Onderhoudsuitkeringen en als zodanig geldende kapitalen 101 6.2.3. Giften 102 6.2.4. Pensioensparen 102 6.2.5. De verwerving van aandelen in de werkgever 103 6.3. Aanrekening van lasten op inkomsten van echtgenoten 103 6.3.1. 103 6.3.2. Techniek 103 7. Berekening van de personenbelasting 106 7.1. 106 7.2. De berekeningstechniek 106 7.2.1. Om te slane belasting 106 7.2.2. Belastingvrije sommen 107 7.2.3. Aanrekening belastingvrije sommen 107 7.2.4. Het omslaan van belastingen 109 7.2.5. De keuze tussen afzonderlijke belastingheffing of globalisatie 110 7.3. Bijzondere regelingen HO 7.3.1. Vermeerderingen, bonificaties en voorafbetalingen 110 7.3.2. Verminderingen voor alternatieve beroepsinkomsten 113 7.3.3. Gemeentelijkeopcentiemen 113 10
H00FDSTUK2 Vennootschapsbelasting 115 1. 115 2. 2.1. 2.2. 3. 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. Algemene bepalingen Toepassingsgebied Tariefstructuur Bestanddelen van de fiscale winst Vermogensvergelijking Bepaling van defiscalewinst door middel van specificatie Vrijstelling van buitenlandse winsten en niet belastbare bestanddelen Aftrek van "bij verdrag vrijgestelde winst" en van "niet belastbare bestanddelen" Aftrek Definitief Belaste Inkomsten Aftrek verliezen Investeringsaftrek 115 115 115 116 116 117 118 118 120 120 120 4. 4.1. 4.2. 4.2.1. 4.2.2. 4.2.3. 4.2.4. 4.2.5. 4.2.6. 4.2.7. 4.2.8. 4.2.9. 4.3. 4.3.1. 4.3.2. 4.3.2.1. 4.3.2.2. 4.3.2.3. 4.3.2.4. 4.3.3. 4.3.3.1. 4.3.3.2. 4.3.3.3. Bijzondere bepalingen Definitief Belaste Inkomsten Deelnemingskosten Bereik van de DBI-regeling Divergentie DBI-regeling en systeem van roerende voorheffing Onderworpenheid Meerwaarden Aftrekbare deelnemingsverliezen Verliezen en DBI De Belgische kasgeldconstructie Inkoop en liquidatie-regime Algemeen De achterliggende techniek Systeem van voor 1990 De wet van 22 december 1989 De wet van 23 Oktober 1991 Verkrijging van aandelen AI dan niet regelmatig verkregen aandelen De genieter is een natuurlijk persoon 122 122 123 124 125 126 129 129 129 130 130 130 130 11
4.3.3.4. 4.3.4. 4.3.4.1. 4.3.4.2. 4.3.4.3. 4.3.4.4. 4.3.4.5. 4.4. 4.4.1. 4.4.2. 4.4.3. 4.4.4. 4.4.5. 4.4.5.1. 4.4.5.2. 4.4.5.3. 4.4.5.4. A. B. 4.4.6. 4.4.6.1. 4.4.6.2. 4.4.7. 4.5. 4.6. 4.7. 4.7.1. 4.7.2. 4.7.3. 4.8. De genieter is een rechtspersoon Liquidatie van een vennootschap Vennootschappen in vereffening Inbreng in een rechtspersoon gevolgd door liquidatie Zetelverplaatsing van een vennootschap Gedeeltelijke verdeling van het vermögen Fusie van vennootschappen Algemeen Aandelenruil Bedrijfsfusie Inbreng van activa in internationale verhoudingen Fusie met opslorping Vrijgestelde fusie Belaste fusie De gedeeltelijk belaste fusie Fusie met onderlinge deelnemingen Fusie met opleg Vennootschap en verliezen Spreiding verliesneming Fusie en verliezen Splitsing Geheime commissielonen Coördinatiecentra BEVEK en BEVAK Distributievennootschappen Kapitalisatievennootschappen Rulingbeleid in Belgie 132 132 132 133 133 134 134 135 135 135 137 138 139 139 139 142 144 144 146 147 147 148 149 151 151 153 153 154 155 155 HOOFDSTUK3 Belastingheffmg der niet-verblijfhouders 157 1. 157 2. Belastingheffmg der niet-verblijfhouders-natuurlijke personen 157 2.1. Algemeen 157 2.2. Onroerende inkomsten 158 2.3. Roerende inkomsten 158 2.4. Bedrijfsinkomsten 160 2.4.1. 160 2.4.2. Winst uit onderneming 160 2.4.2.1. Algemeen 160 2.4.2.2. Enige bijzonderheden 161 12
A. B. C. D. 2.4.3. 2.5. Vaste inrichting Onroerende goederen Artiesten, sporters e.d. B estuurdersmandaten Bezoldigingen Diverse inkomsten 161 162 162 162 163 163 3. Vaststelling van het belastbaar inkomen 163 4. DiscrimineertBelgiesommigeniet-verblijfhouders? 164 A. Art. 25 Verdrag Belgie-Nederland 165 B. Artt. 7 en 48 van het Europees Verdrag 165 5. In de loop van 1992 te verwachten wetswijzigingen 166 H00FDSTUK4 Het Belgisch-Nederlands belastingverdrag 168 1. 168 2. Fiscale woonplaats 168 2.1. Algemeen 168 2.2. Natuurlijke personen 169 2.3. Rechtspersonen 169 3. Vaste inrichting (art. 5) 170 3.1. Uitzonderingen op het OECD-modelverdrag 170 A. Bouwwerken 170 B. Vertegenwoordiger verzekeringen 171 3.2. Art.5,lid4 171 4. Onroerende goederen (art. 6) 172 5. Ondernemingswinst (art. 7) 173 5.1. Algemeen 173 5.2. Invloed van de nationaliteit van het hoofdhuis 173 5.3. Willekeur door Belgische belastingadministratie 173 A. Belgisch hoofdhuis met Nederlandse vaste inrichting 174 B. Nederlands hoofdhuis met Belgische vaste inrichting 174 6. Inkomsten uit zelfstandige arbeid (art. 14) 175 7. Inkomsten uit onroerend goed 175 7.1. Algemeen (art. 6) 175 7.2 Hypothecaire interest (art. 11) 175 13
7.3. Vermogenswinsten (art. 13) 175 8. Gelieerde ondernemingen (art. 9) 176 9. Dividenden (art. 10) 176 9.1. Algemeen 176 9.2. Dividend en vaste inrichting 177 10. Interesten (art. 11) 178 11. Vermogenswinsten (art. 13) 178 11.1. 178 12. Vermijding van aanmerkelijk-belangheffing 179 12.1. BNB 1989/286 179 12.2. BNB 1991/248 179 12.3. Zetelverplaatsing naar Belgie 180 12.4. Veranderen van nationaliteit 181 12.5. Inkoop van aandelen 181 13. Niet zelfstandige arbeid (art. 15) 182 13.1. Hoofdregel 182 13.2. '183-dagen-regeling' 182 13.3. Grensarbeidersregeling 183 13.4. Een bijzonderheid opgeroepen door een recente wetswijziging in Belgie 183 14. Beheerders, bestuurders- en commissarissen 184 14.1. Algemeen 184 14.2. Bestuurder-vennootschap 184 14.3. Bestuurder-natuurlijkpersoon 185 15. Artiesten 186 16. Pensioenen (art. 18) 186 16.1. Algemeen 186 16.2. Afkoop van pensioenen 187 17. Restartikel (art. 22) 187 18. Vermijding van dubbele belasting (art. 24) 187 19. Non-discriminatie (art. 25) 189 Literatuurlijst 191 Trefwoordenregister 192 Overeenstemmingstabel 198 14