Informatie Architectuur onderdeel van ICP Masteropleiding SNB Jos Vrancken josv@tbm.tudelft.nl VR2 Advisering 27 april 2004 VR2 Advisering
Overzicht Activiteiten onderdeel IA Leerdoel Samenvatting van voorafgaande onderwerpen in ICP Inleiding Informatie Architectuur Methoden en Raamwerken People skills bij IA Handleiding voor de oefening
Activiteiten in het blok IA Inleiding in Informatie-architectuur Oefening: ontwerp je eigen bedrijf People skills voor IA Case: NICTIZ: informatie-architectuur in de gezondheidszorg Presentaties van 9 studenten resultaat oefening presentatie over een architectuurmethode presentatie over de case NICTIZ Eindtoets (ICT-Econ + IA)
Tijdschema 29 april: 11 mei: 13 mei: 18 mei: 25 mei: ochtend: Inleiding Informatie-architectuur middag: Oefening in IA ochtend: People skills for IA middag: Presentaties oefening door studenten ochtend: Inleiding Case NICTIZ Diverse architectuurmethoden middag: vervolg Presentaties door studenten ochtend: De Case NICTIZ, door Frans van den Dool middag: Presentaties door studenten over deze case. deeltoetsen ICT-Economics en IA
Literatuur NICTIZ Architectuur Basisinfrastructuur in de zorg, 3.0 www.nictiz.nl zoeken op architectuur V. van Reijswoud, Jan Dietz: DEMO Modeling Handbook www.demo.nl onder "publications" Gerrit Muller: Architectural Reasoning, thesis http://www.extra.research.philips.com/natlab/sysarch/thesis.html Zachman Framework www.zifa.com LAC: Landelijk Architectuur Congres www.lac2003.nl http://www.serc.nl/lac/index.htm
Leerdoel SNB-studenten zullen tijdens hun carrière re zeer waarschijnlijk te maken krijgen met informatie-architectuurprojecten architectuurprojecten of vergelijkbare trajecten. Deze cursus bereidt hen erop voor om in dergelijke trajecten te kunnen participeren vanuit hun rol van systeem- - of netwerkbeheerder.
Overzicht voorafgaande onderwerpen Management-view op ICT, invloed van ICT op mensen en organisatie Omgaan met legacy systemen ICT Economics ICT governance, IT-Portfolio Management, kostenmodellen voor ICT, ICT-outsourcing
Inleiding Informatie-Architectuur
Wat is architectuur? Pragmatische benadering Document met een set samenhangende modellen van een "systeem" (systeem in brede zin) zoals van: - een bedrijf: enterprise architectuur - de primaire business van een bedrijf: business architectuur - de informatievoorziening: informatie-architectuur architectuur - een verzameling samenhangende applicaties: applicatie-architectuur architectuur - de technische infra architectuur v.d. technische infra. - product productarchitectuur
Karakteristieken van architectuur Laag detailniveau, brede scope qua onderwerp en lange gebruiksduur (orde 10 jaar) toekomstgericht ontwerp: architectuur is streefbeeld/ideaalbeeld richtinggevend/kaderstellend voor meer gedetailleerde activiteiten (b.v. implementatie- projecten, systeemontwikkelprojecten,,...)
Karakteristieken van architectuur (vervolg) Veel betrokken partijen/stakeholders architectuur is vaak resultaat van onderhandelingen / bevat spanningsveld van de verschillende belangen Veel verschillende aspecten van een "systeem"
Veel voorkomende onderdelen van een architectuur Omgeving van het systeem Lagen in het systeem Onderdelen van het systeem Processchema's Fundamentele principes Betrokken partijen/stakeholders Views vanuit verschillende partijen De bestaande situatie Een migratieplan
Architecturen op verschillende niveaus B.V. ruimtelijke ordening: Nota Ruimte (voor voor Nederland) Regionale nota's ruimtelijke ordening Stadsplanning Wijkplanning Architectuur van één n gebouw
Voorbeelden van architectuurplaatjes
Raamwerk Koepelarchitectuur Natte Sector Or ga ni sa tie Maatschappij en Water Taken RWS-NAT Informatie Applicaties Techn. infra. O m g e v i n g
Deelsectoren Natte Sector RWS Inwinsystemen meetresultaten Planning afvalwateronderzoek Vergunningen beschikkingen B&O geoinformatie geoinformatie Meetresultaten/input GEO basis informatie Topografische kaarten Nautische kaarten Statistische verkeersinformaite Informatie over werzaamheden Input gegevens historische reeksen Modellen feedback meetresultaten geoinformatie Scheepvaart Model resultaten/ voorspellingen geoinformatie Natte Basis Informatie Waterstanden/waarschuwingen Opslag verzamelde informatie/observaties In informatie bronnen schema gevonden uitwisselingen Verwachte uitwisseling niet teruggevonden in schema
Applicaties Natte Sector Huidige situatie:
Raamwerk Verkeersmanagement bij Rijkswaterstaat
Gelaagde modellen voor datacom B I OSI simplified A application presentation application application TI session transport network data link physical transport internet network access physical transport network access
Technische architectuur NICTIZ
Verschillende views in een raamwerk voor productarchitecturen
Architectuurraamwerk ING
Het architectuur-implementatieproces bij ING
Raamwerk Technische Architectuur bij KLM
Raamwerk voor ICT- Regie bij KLM
Effecten van Architectuur Overzicht Gemeenschappelijk kader en gemeenschappelijke taal Het onderkennen van belangrijke keuzen (die duur zijn om later te veranderen) Doelen en middelen op elkaar afstemmen (b.v. Business - IT Alignment) Ontwikkelingen coördineren
Raamwerken, Methoden en Modelleertechnieken voor Architectuur
Het vak is sterk in ontwikkeling... IAF GERAM DEMO xaf Ordina TOGAF Zachman CIMOSA CAFCR CAF-DoDAF FEAF ADS, IGSM ING-AF KLM-AF IEEE P1471 CITA (ABN-AMRO)
Het Zachman Framework
Functioning Functioning Enterprise Enterprise Detailed Detailed Representation Representation s Technology Technology Model Model (physical) (physical) System Model System Model (logical) (logical) Business Business Model Model (conceptual) (conceptual) Scope Scope (contextual) (contextual) why why motivation motivation when when time time who who people people where where network network how how function function what what data data
IAF: Integrated Architecture Framework, Cap Gemini
Layered models A system s global structure Separation of concerns Customer Business Information Applications Technical Infra. Goal/means hierarchy Each layer shields off complexity Different notions at different layers Prevents change propagation Flexibility/Adaptivity More (at one layer) through less (at a lower layer)
Manipulations with layered Layered models allow: models Taking contiguous layers together Expanding a layer into sublayers Inserting new layers between existing layers Skip layers: higher layers may use other layers than the one directly below Virtualize layers: a group of contiguous layers may be taken together and serve as one layer in an encompassing layered model (e.g. the Internet can serve as the physical layer)
Systeemmodellering Een systeem heeft: een compositie (samenstellende delen) structuur (relaties tussen de delen) een afbakening (onderscheid kernsysteem een proces of activiteit onderscheid kernsysteem en omgeving) part1 part2 part3 process System Surrounding system
Verschillende views op één n object eigenaar postbode architect kadaster bewoner gemeente buur brandweer makelaar dief
kernbegrippen bij architectuur object systeem model identiteit view proces functie? conceptueel logisch fysiek
De oefening Stel: na deze opleiding begin je een eigen bedrijf in systeem- - en netwerkbeheer met een nader te kiezen specialisatie. Maak een informatie-architectuur architectuur voor dit bedrijf.
Volgende keer: People skills for Information Architecture