Verduurzaming gemeentelijk vastgoed



Vergelijkbare documenten
Duurzaam Gebouwbeheer

Verduurzamen van maatschappelijk vastgoed

Plan van aanpak. Maart 2017

Energiemanagement in de praktijk

Stappenplan verduurzaming bestaand vastgoed

Integrale energiestrategie UU. Fréderique Houben, Universiteit Utrecht

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Sportief verduurzamen

Energy Service Company: een kans voor u?

*D * D

Bestaand Vastgoed. Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei DHV 2011 All rights reserved Openbaar

Stappenplan voor energiemanagement in bestaand vastgoed BAM Techniek - Energy Systems

Energie Management Actieplan Opgesteld: maart 2013

Sportief verduurzamen

Brabantse gemeenten verduurzamen vastgoed

Presentatie Gert-Jan de Looze. Verduurzamen van vastgoed door gebruik van Esco s. Presentatie Stadsregio

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

Helmonds Energieconvenant

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

Ervaringen van het verduurzamen van Rotterdams gemeentelijk vastgoed m.b.v. ESCo s

Planon Building Management

Gemeente Nijmegen. Inhoud. Vastgoed gemeente Nijmegen Verduurzaming tot 2012 Verduurzaming vanaf 2012

HAN DUURZAAM. Focus bedrijfsvoering Accent EnergieEfficientyPlan EEP. Presentatie 31januari 2013 voor Surf door Wim van Pelt

Inhoud. Pagina 2 van 7

ESCO. Energienamiddag Limburg 28 maart 2014

Vanavond. Workshop VvE Energieloket Gelderland Fletcher Hotel Doorwerth

Steller :S. Wind Telefoonnummer ; Afdeling : Middelen en Beheer - VG s.wind@hoorn.nl Document retour: Nee

Onderwerp : Plan van aanpak verduurzaming gemeentelijk Vastgoed

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu

Uitvoeringsplan Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 2016

Energie beoordelingsverslag januari 2016 (definitief)

Gebouwkwaliteit, verschil MOP/DMOP. Leidraad DMOP gemeentelijke gebouwen. Praktijkvoorbeeld verduurzamen MOP

Beleidskader meerjarige onderhoudsplannen

Kennissessie: CO 2 neutraal het echte verhaal

u kunt er niet omheen

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen

Raadscommissievoorstel

Bijlage: Plan van aanpak verduurzamen gemeentelijk Vastgoed

Opstellen (D)MOP gemeentelijke panden ten behoeve van de gemeente Gouda. Projectbeschrijving

Energiemanagement. Laaghangend fruit. !!! E. Huigen - Enervedo Energie Advies. ! e.huigen@enervedo.nl

Even voorstellen. Philip Blaauw. INNAX GEBOUW & OMGEVING Directie pblaauw@innax.com

Energie Management Programma 3.B.2

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2013

ESCo s voor gratis energiebesparing in gebouwen. NEVI-PIANOo congres 6 juni. Irma Thijssen, Agentschap NL

ENERGIE. besparen. vandorp.eu

ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN 2015

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan

Energiemanagementplan Certificering op CO 2 -prestatieladder

Wijk bij Duurstede, 16 september Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

WHITEPAPER WET- EN REGELGEVING ENERGIEBESPARING. vandorp.eu

EPC/ECSo gemeente Zutphen en Van Dorp Installaties: beheer en onderhoudsuitdagingen. Hedwig Tummers, mei 2013 senior adviseur aanbesteden & bouw

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv Versie 3.0 (Summary)

Pitch. Daar krijg je energie van! 19 november 2015

Naar een duurzame school - een stappenplan - Kennis en regie schoolbesturen sleutelfactoren

CO 2-reductiedoelen en CO 2-reductiemaatregelen

Steller : S. Wind Aan : P. Westenberg Telefoon : Afdeling - Bureau : Middelen en Beheer - Vastgoed Status : Versie 4

Energie Management Actieplan [3.B.2] HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Wegenbouw B.V. Versie d.d , Geactualiseerd d.d.

Kansen voor energiebesparing in maatschappelijk vastgoed. Irma Thijssen 13 november 2014 Duurzaam Gebouwd Congres MECC Maastricht

Verduurzamen van commercieel vastgoed juridische aspecten

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014

Energie Management Actieplan

Transcriptie:

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Toelichting op de aanpak van de gemeente Breda Marcel van Embden (projectleider afdeling Vastgoedbeheer)

Inhoud Klimaatnota gemeente Breda Wat is de insteek bij het opstellen van het plan? Hoe is de afbakening (alleen energie of breed duurzaam)? Waar ligt de scoop (scholen, sport enz.)? Welke aanpak (MJOP of meer)? Welke maatregelen (normering, techniek, gedrag)? Hoe organiseer je het (zelf, samen of uitbesteden)? Hoe zit het met de investering en de financiering?

Klimaatnota 2008 De gemeente heeft een voorbeeldfunctie en zet daarom stevig in op projecten om de eigen CO²-uitstoot te reduceren. De gemeentelijke organisatie wil uiterlijk in 2020 CO²-neutraal zijn. Door inkoop van groene energie kan de gemeente in de praktijk al eerder CO²-neutraal werken, inkoop van groene energie wordt echter niet meegerekend in de reductiedoelstellingen

Klimaatnota 2008 Er kan een forse CO²-reductie worden behaald met energiebesparing in de bestaande gemeentelijke gebouwen, waaronder ook scholen en sportgebouwen. De verplichte energielabeling van gebouwen, reeds uitgevoerde besparingsonderzoeken en het gebruik van slimme meters (meters die op elk moment inzicht geven in het energieverbruik en het verloop daarvan) leveren informatie om energiebesparende maatregelen uit te gaan voeren

Klimaatnota 2008 Alle maatregelen die een terugverdientijd van 10 jaar hebben, worden standaard uitgevoerd. Op termijn worden alle maatregelen uitgevoerd die binnen de functionele levensduur worden terugverdiend. De Wet Milieubeheer stelt dat alle maatregelen die zich binnen vijf jaar terugverdienen uitgevoerd moeten worden. In de praktijk wordt daar nog niet altijd aan voldaan

Klimaatnota 2008 Bij de beslissing om een maatregel wel of niet te nemen wordt uitgegaan van de totale lasten. Er wordt niet alleen gekeken naar de investeringskosten van energiebesparende maatregelen, maar ook naar gebruikskosten waaronder energiekosten

Opdracht afdeling Vastgoedbeheer Opdracht vanuit de politiek (september 2014) Bij de verdere concretisering van het Uitvoeringsprogramma Klimaatnota 2008, in deze fase de concrete stappen uit het Energieakkoord 2013 als uitgangspunt te nemen voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Hiermee wordt zichtbaar gemaakt wat de effecten zijn voor de invulling van de ambities uit de Klimaatnota 2008.

Stappen uit de leidraad 1. Efficiënter huisvesten via multifunctioneel gebruik en afstoten van teveel aan vierkante meters 2. Energiedata bij een centraal punt verzamelen 3. Opzetten van energiemanagement en (her)inregelen van installaties 4. Grote gebouwen waar veel energiewinst valt te behalen ingrijpend verduurzamen en zo een grote energielabel sprong realiseren 5. Verduurzaming structureel opnemen in het duurzaam meerjaren onderhoudsplan (DMOP) 6. (Clusters van) gebouwen verduurzamen via een Energy Service Company (ESCo) 7. Als deze stappen succesvol zijn afgerond, kan aansluitend de resterende energievraag zoveel mogelijk worden ingevuld door duurzame energie, zoals zonnepanelen, windmolens, etc.

Wat is de insteek bij het opstellen van het plan? De basis leggen voor een structurele verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed aan de hand van de stappen die worden beschreven in de RVO Leidraad Verduurzaming meerjaren onderhoud van gemeentelijke gebouwen Opstarten van centraal energiebeheer (o.a. beheer Opstarten van centraal energiebeheer (o.a. beheer aansluitingenbestand, monitoring verbruik met behulp van slimme meters) bij de afdeling Vastgoedbeheer. Waarbij het systeem de mogelijkheid moet bieden om in een later stadium andere energiegebruikers (o.a. openbare verlichting, riolering) aan te laten sluiten

Hoe is de afbakening (alleen energie of breed duurzaam)? Primair gaat het om het beperken van het gebouw gebonden energieverbruik Nevendoelstellingen: De kwaliteit van het vastgoed wordt verbeterd, c.q. voldoet aan de eisen van het Energieakkoord 2013, waardoor de waarde in stand blijft Het comfort in het gebouw neemt toe CO²-reductie (een doel uit de Klimaatnota 2008) wordt bereikt Er wordt voldaan aan recente wet- en regelgeving Kostenbesparing op energiegebruik Minder afhankelijk zijn van door derden te leveren energie

Waar ligt de scoop (scholen, sport enz.)? In eerste instantie richten we ons op de grootste energieverbruikers omdat we verwachten dat daar de grootste besparingen c.q. labelstappen zijn te verwachten In dat eerste cluster zitten o.a. onze stadskantoren, bibliotheken, wijkcentra en bibliotheken

Welke aanpak (MJOP of meer)? Per gebouw wordt een energielabel en een EPA opgesteld. (de zogenaamde 0-meting) Uitgangspunt voor de EPA is o.a. dat de maatregelen aan de schil van het gebouw en de installaties zoveel mogelijk aansluiten op het bestaande MOP Maatregelen uit de EPA s worden verwerkt tot een DMOP

Welke maatregelen (normering, techniek, gedrag)? Maatregelen aan de schil Maatregelen aan de installaties NB: betreft beperken van het gebouw gebonden energieverbruik

Hoe organiseer je het (zelf, samen of uitbesteden)? O-meting besteden we uit Uitwerking tot DMOP besteden we mogelijk (deels) uit Centraliseren energiebeheer doen we zelf maar maken gebruik van expertise marktpartijen

Hoe zit het met de investering en de financiering? In principe is er nu alleen budget beschikbaar voor onderhoud (onderhoudsvoorziening) September 2014 toestemming gekregen van de politiek om toekomstige energiewinsten in te zetten voor verduurzaming van het eigen vastgoed Gemeente Breda kent een klimaatfonds waar we - mogelijk - een beroep op kunnen doen

Hoe zit het met de investering en de financiering? Politiek heeft recent (beperkt) budget beschikbaar gesteld om in 2016 onrendabele investeringen uit te gaan voeren Politiek wordt eind 2015 geadviseerd over de te nemen maatregelen voor het eerste gebouw cluster. Daarna volgt besluitvorming en toekenning financiële middelen