Begrijpend Lezen
Inhoud Begrijpend lezen Doelen, voorwaarden, problemen en strategieën Modelen Voordoen, hardop denken, oefenen
Doelen van begrijpend lezen Het vinden van informatie, het thema en de hoofdgedachte uit een tekst Conclusies trekken naar aanleiding van een tekst Het ontwikkelen van de woordenschat
Voorwaarden Technisch lezen Woordenschat
Probleemanalyse
Is het een probleem met begrijpend lezen? Of is het een probleem met decoderen?
Is het een probleem met begrijpend lezen? Of is het een probleem met woordenschat?
Is het een probleem met begrijpend lezen? Of is het een probleem met werkhouding?
Is het een probleem met begrijpend lezen? Of is het een probleem met het denken over de tekst?
Is het een probleem met begrijpend lezen? Of is het een probleem met vlot en vloeiend lezen? Langzaam, spellend lezen heeft een desastreus effect op het begrijpend lezen.
Modelen, de plaats in de les De leerkracht legt de bedoeling van de les uit. De leerkracht modelt de strategie, denkt hardop bij het voordoen IK DOE HET VOOR Begeleide inoefening WIJ DOEN HET SAMEN Zelfstandig oefenen JULLIE DOEN HET ZELF Afronding van de les.
Direct Instructiemodel Start Lesdoel Zelfstandige verwerking Instructie en begeleide inoefening Zelfstandige verwerking Verlengde instructie Feedback Feedback Zelfstandige verwerking Afsluiting
w o o r d e n s c h a t Start van de les: wat gaan de leerlingen leren en wat ga ik onderwijzen? Zijn er aanpassingen in de tekst nodig? Wie werkt zelfstandig en met welke tekst aan welke opdrachten? In ieder geval de opdracht die voor de anderen aan de instructie gekoppeld is. Op proces en product. Welk deel van de tekst ga ik modelen? Met het oog waarop? Welke materialen zet ik in? Wie verwerkt zelfstandig de opdracht voortvloeiend uit de instructie? Op proces en product Wat hebben de leerlingen geleerd? Wie zit er in deze groep? Wat model ik? Kies ik dezelfde tekst? Verwerkt een deel van de opdracht.
Modelen, de rol van de leerkracht Vertel welke strategie behandeld wordt. Vertel dat je om de tekst beter te begrijpen. Schrijf het doel op het bord. Doe de strategie hardop denkend voor en laat de leerlingen de tekst meelezen.
Modelen, aandachtspunten Een hard-op-denk-stem, -plaats of attribuut Voorbereiding van taak en tekst Lijkt eenvoudig Verplaats je in het denkproces van leerlingen Doe heel veel denkstappen terug Verval niet in het stellen van vragen, tenzij je ze zelf beantwoordt Vertel niet te veel, je weet vaak/soms* meer dan je leerlingen Hou de leerlingen erbij Beperk je, ook in tijd Veel oefenen, zelf en ook door leerlingen (gefaseerd invoeren!)
Verantwoordelijkheid leerkracht Introductie/uitleg/modeling Ik doe het Begeleide inoefening Wij doen het Samenwerken Jullie doen het samen Samen of zelfstandig Leerkracht begeleidt zwakke lezers. Je doet het samen Verantwoordelijkheid leerling Een succesvol instructiemodel voor alle leerlingen Fisher, D., & Frey, N. (2008). Better learning through structured teaching: A framework for the gradual release of responsibility. Alexandria, VA: Association for Supervision and Curriculum Development.
Tijd voor lezen per week Groep 5 en 6: Begrijpend lezen: 90 tot 120 minuten Technisch lezen: 120 tot 150 minuten Stillezen: 75 minuten Groep 7 en 8: Begrijpend lezen: 90 tot 120 minuten Technisch lezen: 60 tot 90 minuten Stillezen: 75 minuten
Interventies op een rij Het belang van voldoende tijd voor lezen in groep 5 t/m 8 Werken met actuele informatieve teksten Beperkt aantal strategieën Het Gradual Release of Responsibility Model als instructiemodel De PALS-aanpak Expliciete aandacht voor effectieve feedback Effectieve aandacht voor woordenschat Versterken leesmotivatie Ouderbetrokkenheid Sturen van de leesverbetering vanuit datafeedback Versterken schrijfonderwijs Aandacht voor excellente lezers
PALS (Peer Assisted Learning Strategies) Betere lezers lezen met zwakke lezers Coöperatieve werkvorm Taakgericht lezen centraal Internationaal: een effectief gebleken aanpak (zie o.a. Hattie). Versterkt vooral het begrijpend lezen!
Interesse deze workshop op school te volgen, uitgebreid met concrete opdrachten en voorbeelden. Met aandacht voor het werken met actuele teksten. Neem gerust contact op.