Workshop Pensioen Oddity Jurgen Holtermans Goirle, 1 maart 2016 Programma Jurgen Holtermans De plannen van Wiebes Uitfaseren PEB Omzetten naar OSEB Voordeel behalen met de plannen van Wiebes Krista Hannema & Bianca Carpay Oprichten B.V. Certificeren Schenken Borrel 1
De plannen van Wiebes Achtergronden waarom pensioen in eigen beheer volgens Wiebes minder aantrekkelijk is geworden Fiscale redenen Lage rentestand Economische positie van de (pensioen) B.V. Administratieve redenen De plannen van Wiebes Historisch overzicht Brief Wiebes d.d. 1 juli 2015 24 september 2015 algemeen overleg Vaste Cie. Financiën Brief Wiebes d.d. 17 december 2015 Uitfaseren pensioen in eigen beheer (PEB) Omzetten naar oudedagssparen in eigen beheer (OSEB) 21 januari 2016 schriftelijk overleg (vragen) Vaste Cie. Financiën 17 maart as. tweede algemeen overleg Vaste Cie. Financiën Vervolg Internetconsultatieronde concept wetsvoorstel Indiening wetsvoorstel Beoogde inwerkingtreding: 1 januari 2017 2
Uitfaseren PEB Belastingvrij afstempelen pensioenaanspraken tot niveau fiscale voorziening Instemming DGA én partner Geen VPB Geen LB/IB Geen revisierente Vervolgens afkopen tegen 80% van de fiscale voorziening Normale heffing LB/IB (oplopend tot 52%) Geen 20% revisierente Uitfaseren PEB: overgangsrecht Nog niet ingegaan pensioen Pensioenaanspraken laten staan Pensioenaanspraken afstempelen en afkopen Toekomstige jaren: externe pensioenopbouw bij verzekeraar Ingegaan pensioen Onduidelijk hoe dit wordt behandeld Waarschijnlijk zelfde mogelijkheden als nog niet ingegaan pensioen Onderdekking Onduidelijk hoe dit wordt behandeld Wellicht vergelijkbare oplossing conform afstempelbesluit 3
Uitfaseren PEB: voorbeeld 1 Situatieschets Eric heeft primo 2017 40.000 OP bij zijn B.V. opgebouwd De fiscale voorziening bedraagt 350.000 De commerciële voorziening bedraagt 1.100.000 (actieve belasting bedraagt 150.000) Gevolgen uitfaseren PEB Belastingvrij afstempelen van 1.100.000 tot 350.000 Fiscaal gebeurt er niets Afkoop pensioenaanspraken: 80% x 350.000 = 280.000, belast in box 1, zonder revisierente LH/IB = 52% x 280.000 = 145.600 Netto afkoopsom: 350.000 -/- 145.600 = 204.400 Uitkeerbare winstreserves B.V. nemen toe: 1.100.000 -/- 350.000 -/- 150.000 = 600.000 Uitfaseren: voorbeeld 1 Balans B.V. vóór afstempelen ACTIVA Fiscaal Commercieel Materiële vaste en financiële activa 1.550.000 1.550.000 Belastinglatentie 0 150.000 RC aandeelhouder 350.000 350.000 Bank 200.000 200.000 2.100.000 2.250.000 PASSIVA Fiscaal Commercieel Eigen vermogen 750.000 150.000 Pensioenverplichtingen 350.000 1.100.000 Overige passiva 1.000.000 1.000.000 2.100.000 2.250.000 4
Uitfaseren: voorbeeld 1 Balans B.V. ná afstempelen ACTIVA Fiscaal Commercieel Materiële vaste en financiële activa 1.550.000 1.550.000 Belastinglatentie 0 0 RC aandeelhouder 350.000 350.000 Bank 200.000 200.000 2.100.000 2.100.000 PASSIVA Fiscaal Commercieel Eigen vermogen 750.000 750.000 Pensioenverplichtingen 350.000 350.000 Overige passiva 1.000.000 1.000.000 2.100.000 2.100.000 Uitfaseren PEB: voorbeeld 2 Situatieschets Zie voorbeeld 1, maar nu is er sprake van onderdekking De B.V. heeft slechts 200.000 activa Gevolgen uitfaseren PEB Belastingvrij afstempelen van 1.100.000 tot 350.000 Prijsgeven niet voor verwezenlijking vatbare pensioenaanspraken van 350.000 tot 200.000 Belastingvrij??? Afkoop pensioenaanspraken: 80% x 200.000= 160.000, belast in box 1, zonder revisierente LH/IB = 52% x 160.000= 83.200 Netto afkoopsom: 200.000 -/- 83.200= 116.800 5
Uitfaseren: voorbeeld 2 Balans B.V. vóór afstempelen ACTIVA Fiscaal Commercieel Belastinglatentie 0 150.000 RC aandeelhouder 150.000 150.000 Bank 50.000 50.000 200.000 350.000 PASSIVA Fiscaal Commercieel Eigen vermogen 150.000 -/- 750.000 -/- Pensioenverplichtingen 350.000 1.100.000 200.000 350.000 Uitfaseren: voorbeeld 2 Balans B.V. ná afstempelen ACTIVA Fiscaal Commercieel Belastinglatentie 0 0 RC aandeelhouder 150.000 150.000 Bank 50.000 50.000 200.000 200.000 PASSIVA Fiscaal Commercieel Eigen vermogen 150.000 -/- 150.000 -/- Pensioenverplichtingen 350.000 350.000 200.000 200.000 6
Omzetten naar OSEB Belastingvrij afstempelen pensioenaanspraken tot niveau fiscale voorziening Instemming DGA én partner Geen VPB Geen LB/IB Geen revisierente Vervolgens fiscale voorziening omzetten naar OSEB OSEB is juridische verplichting B.V. jegens DGA en partner Wellicht wordt WVPS aangepast Indien DGA of (ex-)partner niet instemt PEB blijft ongewijzigd in stand OSEB: voorbeeld Balans B.V. vóór omzetting ACTIVA Fiscaal Commercieel Belastinglatentie 0 150.000 RC aandeelhouder 150.000 150.000 Bank 50.000 50.000 200.000 350.000 PASSIVA Fiscaal Commercieel Eigen vermogen 150.000 -/- 750.000 -/- Pensioenverplichtingen 350.000 1.100.000 200.000 350.000 7
OSEB: voorbeeld Balans B.V. ná omzetting ACTIVA Fiscaal Commercieel Belastinglatentie 0 0 RC aandeelhouder 150.000 150.000 Bank 50.000 50.000 200.000 200.000 PASSIVA Fiscaal Commercieel Eigen vermogen 150.000 -/- 150.000 -/- OSEB 350.000 350.000 200.000 200.000 OSEB: overgangsrecht Nog niet ingegaan pensioen Pensioenaanspraken laten staan Pensioenaanspraken afstempelen en omzetten naar OSEB Toekomstige jaren: al dan niet doteren aan OSEB, of externe pensioenopbouw bij verzekeraar Ingegaan pensioen Onduidelijk hoe dit wordt behandeld Onderdekking Onduidelijk hoe dit wordt behandeld Wellicht vergelijkbare oplossing conform afstempelbesluit 8
OSEB: hoe verder? Dotatie OSEB van jaar tot jaar te beslissen Geen inhaalmogelijkheid Jaarlijkse dotatie Speciale staffel of vast percentage (n.t.b.) Dotatiegrondslag vergelijkbaar met pensioengrondslag PEB Loon gemaximeerd op 101.519 (2016) Franchise 11.996 (2016) Imputatie i.v.m. pensioenopbouw elders OSEB primo jaar oprenten met U-rendement Onttrekking premie aan OSEB t.b.v. voorzieningen i.v.m. vooroverlijden, zoals overlijdensrisicoverzekering of nabestaandenlijfrente voor de partner en kinderen OSEB: uitkeren OSEB aanwenden voor uitkering uiterlijk binnen 2 maanden na bereiken AOW-leeftijd DGA Lijfrente (inclusief lijfrentespaarrekening of -beleggingsrekening) Door de B.V. zelf (andere B.V./lichaam niet toegestaan!!!) Uitkeringsduur Lijfrente: levenslang B.V.: gedurende 20 jaar in gelijke termijnen uitkeren Uitstellen Tot uiterlijk 5 jaar na AOW-leeftijd DGA, mits doorwerken ( 1 dag) Vervroegen 20 jaar wordt verlengd met aantal jaren vóór AOW-leeftijd DGA 9
OSEB: overlijden DGA Overlijden DGA bij ingegane uitkering Uitkering gaat voor resterende periode over naar partner (en kinderen), of erfgenamen Overlijden DGA vóór ingang uitkering Uitkering gaat over naar partner (en kinderen), of erfgenamen Binnen 12 maanden na overlijden DGA Periode 20 jaar + aantal jaren vóór AOW-leeftijd DGA OSEB-pot wordt dus altijd volledig uitgekeerd B.V. (verplicht) aanhouden Overdragen naar verzekeraar OSEB: voorbeeld uitkeren Stel er is 200.000 OSEB gespaard en DGA wordt 67 Uitkering DGA in jaar 1 = 200.000/20= 10.000 U-rendement jaar 1 = 2% Oprenting over jaar 1 = 4.000 Uitkering DGA in jaar 2 = 194.000/19 = 10.210 Oprenting over jaar 2 = 5.000 Uitkering DGA in jaar 3 = 188.790/18 = 10.488 Etc. I.g.v. overlijden DGA: uitkering gaat over naar partner etc. 10
OSEB: voorbeeld overlijden Stel er is 90.000 OSEB gespaard en DGA overlijdt op 57-jarige leeftijd Uitkering partner etc. in jaar 1 = 90.000/(20 + 10) = 3.000 U-rendement jaar 1 = 2% Oprenting over jaar 1 = 1.800 Uitkering partner etc. in jaar 2 = 88.800/29 = 3.062 Oprenting over jaar 2 = 2.500 Uitkering partner etc. in jaar 3 = 88.238/28 = 3.151 Etc. Voordeel behalen Benutten verschillen in pensioenwaardering Fiscale waardering = lage waardering Rekenrente = 4% Geen leeftijdsterugstelling Geen latent partnerpensioen vóór pensioendatum Geen kosten- en winstopslagen Exclusief indexatie Commerciële waardering = hoge waardering Rekenrente = marktrente = thans 0,5% tot 1% Wel leeftijdsterugstelling Wel latent partnerpensioen vóór pensioendatum Wel kosten- en winstopslagen Inclusief indexatie 11
Voordeelroute Plannen Wiebes behelsen onder meer een vermindering van de pensioenaanspraken door belastingvrije afstempeling van commerciële naar fiscale waarde Idee: afstempelingsvrijval laten plaatsvinden ten gunste van bijvoorbeeld de kinderen Hoe? Overdracht pensioenverplichtingen tegen commerciële waarde naar nieuwe B.V. Aandelen certificeren Certificaten schenken Voordeelroute optimaliseren Pensioenaanspraken verhogen Inkoop pensioen Waardeoverdracht 12
Voordeelroute 2 manieren om pensioenverplichtingen over te dragen Met fiscale afrekening Zonder fiscale afrekening Met fiscale afrekening Overdracht pensioenverplichtingen aan nieuw opgerichte B.V. buiten fiscale eenheid VPB Overdracht pensioenverplichtingen tegen WEV Gevolgen overdragende B.V. WEV -/- FBW aftrekbaar, m.u.v. indexatielasten Indexatielasten activeren Gevolgen overnemende B.V. WEV -/- FBW vrijval t.g.v. winst, m.u.v. indexatielasten Indexatielasten passiveren 13
Voorbeeld met afrekening DGA (63 jaar) heeft in eigen beheer pensioenaanspraken opgebouwd Ouderdomspensioen 50.000 Partnerpensioen 35.000 De pensioenverplichtingen worden overgedragen naar een nieuw op te richten (pensioen) B.V. Fiscale waarde (= balanswaarde) 605.000 Commerciële waarde 1.325.000, waarvan indexatieverplichtingen 315.000 Voorbeeld met afrekening Commerciële journaalpost overdragende B.V. Pensioenlasten 405.000 Indexatielasten 315.000 Pensioenverplichtingen 605.000 Aan bank 1.325.000 Commerciële journaalpost overnemende (pensioen) B.V. Bank 1.325.000 Aan pensioenverplichtingen 1.010.000 Aan indexatieverplichtingen 315.000 14
Voorbeeld met afrekening De commerciële balans van de overnemende (pensioen) B.V. luidt ná de waardeoverdracht als volgt ACTIVA Bank 1.325.000 1.325.000 PASSIVA Eigen vermogen 91.250 -/- Pensioenverplichtingen 1.010.000 Indexatieverplichtingen 315.000 Vennootschapsbelasting 91.250 1.325.000 Voorbeeld met afrekening Fiscale journaalpost overdragende B.V. Te activeren pensioenpremie (indexatie) 315.000 Pensioenlasten 405.000 Pensioenverplichtingen 605.000 Aan bank 1.325.000 Fiscale journaalpost overnemende (pensioen) B.V. Bank 1.325.000 Aan pensioenverplichtingen 605.000 Aan indexatieverplichtingen 315.000 Aan pensioenlasten (vrijval) 405.000 15
Voorbeeld met afrekening De fiscale balans van de overnemende (pensioen) B.V. luidt ná de waardeoverdracht als volgt ACTIVA Bank 1.325.000 1.325.000 PASSIVA Fiscaal ondernemingsvermogen 313.750 Pensioenverplichtingen 605.000 Indexatieverplichtingen 315.000 Vennootschapsbelasting 91.250 1.325.000 Zonder fiscale afrekening Overdracht pensioenverplichtingen aan nieuw opgerichte B.V. binnen fiscale eenheid VPB Fiscaal gebeurt er niets In werkelijkheid overdracht pensioenverplichtingen tegen WEV Verbreking fiscale eenheid na einde 1 e boekjaar Overnemende B.V. Gaat met fiscale waardering pensioenverplichtingen verder Heeft in werkelijkheid wel hogere overdrachtswaarde ontvangen 16
Voorbeeld zonder afrekening Commerciële journaalpost overdragende B.V. Pensioenlasten 405.000 Indexatielasten 315.000 Pensioenverplichtingen 605.000 Aan belastinglatentie 144.000 Aan bank 1.181.000 Commerciële journaalpost overnemende (pensioen) B.V. Belastinglatentie 144.000 Bank 1.181.000 Aan pensioenverplichtingen 1.010.000 Aan indexatieverplichtingen 315.000 Voorbeeld zonder afrekening De commerciële balans van de overnemende (pensioen) B.V. luidt ná de waardeoverdracht als volgt ACTIVA Belastinglatentie 144.000 Bank 1.181.000 1.325.000 PASSIVA Eigen vermogen 0 Pensioenverplichtingen 1.010.000 Indexatieverplichtingen 315.000 1.325.000 17
Voorbeeld zonder afrekening De fiscale balans van de overnemende (pensioen) B.V. luidt ná de verbreking van de fiscale eenheid VPB als volgt ACTIVA Bank 1.181.000 1.181.000 PASSIVA Fiscaal ondernemingsvermogen 576.000 Pensioenverplichtingen 605.000 1.181.000 Vervolg voordeelroute Waarde nieuw opgerichte B.V. na overdracht pensioenverplichtingen = nihil Overdracht aandelen naar privé Certificeren Schenken certificaten Waarde = nihil = geen bevoordeling = geen schenkbelasting Vervolgens invoering plannen Wiebes Afstempelen pensioenaanspraken Vrijval pensioenverplichtingen Belangrijke vraag die resteert 18
Vervolg voordeelroute Belangrijke vraag die resteert is het afstempelen van de pensioenaanspraken een schenking? Wanneer is sprake van een schenking? Verarming Verrijking Bevoordelingsbedoeling Hoedanigheid Vervolg voordeelroute Afstempelen pensioenaanspraken Verplicht? Keuze? Mogelijkheden Afstempelen als crediteur Afstempelen als quasi-aandeelhouder 19
Vervolg voordeelroute Afstempelen als crediteur Zakelijke overwegingen Voordeel valt bij B.V. in de winst (maar is vrijgesteld) Fiscale gevolgen Geen schenkbelasting T.z.t. wel aanmerkelijkbelangheffing Vervolg voordeelroute Afstempelen als aandeelhouder Niet-zakelijke overwegingen Familiesfeer Voordeel valt bij B.V. niet in de winst (en is bovendien vrijgesteld) Fiscale gevolgen Wel schenkbelasting T.z.t. geen aanmerkelijkbelangheffing (informele kapitaalstorting) 20
Vervolg voordeelroute Alternatief in geval van onderdekking Schenken ná afstempeling Beperking cash out nu Fiscale gevolgen Wel (beperkt) schenkbelasting T.z.t. wel aanmerkelijkbelangheffing Voordeelroute: alternatief Commerciële balans overdragende B.V. vóór en ná herwaardering pensioenverplichtingen (en vóór waardeoverdracht en vóór schenking) ACTIVA Vóór Ná Materiële vaste en financiële activa 1.805.000 1.805.000 Belastinglatentie 0 144.000 RC aandeelhouder 350.000 350.000 Bank 200.000 200.000 2.355.000 2.499.000 PASSIVA Vóór Ná Eigen vermogen 150.000 426.000 -/- Pensioenverplichtingen 605.000 1.010.000 Indexatieverplichtingen 0 315.000 Overige passiva 1.600.000 1.600.000 2.355.000 2.499.000 21
Voordeelroute: alternatief De commerciële balans van de overnemende (pensioen) B.V. vóór en ná afstempeling (en vóór waardeoverdracht en vóór schenking) ACTIVA Vóór Ná Vordering op overdragende B.V. 1.325.000 1.325.000 1.325.000 1.325.000 PASSIVA Vóór Ná Eigen vermogen 91.250 -/- 628.750 Pensioenverplichtingen 1.010.000 605.000 Indexatieverplichtingen 315.000 0 Vennootschapsbelasting 91.250 91.250 1.325.000 1.325.000 Voordeelroute: alternatief De waarde van de aandelen van de overnemende (pensioen) B.V. vóór en ná (her)waardering vordering op de overdragende B.V. ACTIVA Vóór Ná Vordering op overdragende B.V. 1.325.000 899.000 1.325.000 899.000 PASSIVA Vóór Ná Eigen vermogen 91.250 -/- 202.750 Pensioenverplichtingen 1.010.000 605.000 Indexatieverplichtingen 315.000 0 Vennootschapsbelasting 91.250 91.250 1.325.000 899.000 22
Vragen naar aanleiding van deze workshop? Bel of mail me! Jurgen Holtermans T: + 31 13 544 01 00 M: + 31 6 1448 1040 E: jurgen.holtermans@hendrikxenbakker.nl 23
Juridische structuur Krista Hannema-Langenberg Kandidaat-notaris Juridische structuur DGA Kinderen DGA STAK Pensioen- BV Holding DGA Pensioen BV DGA 24
PENSIOEN-BV De DGA of de Holding-DGA richt de pensioen-bv op Standaard statuten: doelstelling = pensioenvoorziening Oprichting tegen 1,00 in contanten DGA of Holding DGA verkrijgt 100% van de aandelen Het pensioen wordt overgedragen van Holding-DGA naar de pensioen-bv STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR De DGA richtde STAK op Doelstelling = beheer en administratie aandelen Pensioen-BV, tegen toekenning van certificaten aan DGA DGA wordt eerste bestuurder Behoud maximale zeggenschap over aandelen Pensioen-BV DGA schenkt certificaten van aandelen aan kinderen 25
Schenking civiele aspecten Bianca Carpay notaris UITSLUITINGSCLAUSULE Erfenissen en schenkingen vallen in beginsel in gemeenschap van goederen (wetsvoorstel) De schenker of erflater heeft de bevoegdheid bij de schenking of uiterste wilsbeschikking te bepalen dat de vermaakte of geschonken goederen buiten de gemeenschap vallen waarin de verkrijger is gehuwd. Varianten: harde en zachte uitsluitingsclausule 26
BEWIND De schenking kan onder bewind worden gesteld Redenen van bewind: - de verkrijger wordt ongeschikt dan wel onmachtig geacht om zelf in het beheer van het verkregene te voorzien; - zonder het bewind zou het verkregene hoofdzakelijk aan de schuldeisers van de verkrijger ten goede komen Bewind tot een bepaalde leeftijd (bijv. 25 jaar) of gedurende een bepaalde termijn Bewindvoerder oefent onder meer zeggenschapsrechten uit Maximale zeggenschap behouden over geschonken certificaten HERROEPELIJKHEID Schenking kan worden herroepen Voorbeelden: - Overlijden verkrijger - Faillissement verkrijger, schuldsanering, verlies vrije beheer vermogen - Verslaving verkrijger - Indien de verkrijger via de rechter het bewind aanvecht - Indien wetsvoorstel pensioen in eigen beheer niet doorgaat of ongunstig uitpakt voor DGA Maximale zeggenschap behouden over geschonken certificaten 27
TWEETRAPSMAKING Bij de schenking wordt bepaald dat het verkregene na het overlijden van de verkrijger toekomt aan bepaalde personen( verwachters ). Meestal zijn de verwachters: - Andere kinderen(broers/zussen van de verkrijger) - Afstammelingen van de verkrijger Hiermee wordt voorkomen dat hetgeen wordt geschonken toevalt aan de partner van de verkrijger Kan fiscaal een tariefvoordeel opleveren VRAGEN Heeftu nog vragen? U kuntonsbellenof mailen: Tel: 013-5494949 Bianca Carpay: b.carpay@dktnotarissen.nl Krista Hannema: k.hannema@dktnotarissen.nl 28
Hartelijk dank voor je aanwezigheid en inbreng Je hebt een borrel verdiend! 29