Integraal Gezondheidsmanagement Van werken wordt iedereen beter
NLG Werkvermogen Inleiding De sociale zekerheid in Nederland is na de oorlogsjaren opgebouwd volgens het Rijnlandse model: veel praten met iedereen (polderen) en bescherming van de zwakken voor de financiële nadelen van dood, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid. In de jaren negentig kwamen we er achter dat dit wel een heel duur systeem is omdat mensen geneigd zijn er in ruime mate gebruik van te maken en de prikkels tot activiteit vrijwel ontbreken ( Nederland is ziek ). Het Angelsaksische model, waarbij weerbaarheid en eigen verantwoordelijkheid voorop staan, zou een alternatief kunnen zijn. Het rigoureus sturen op cijfers en het ontbreken van een vangnet spreekt ons weer niet zo aan, vandaar dat de blik al een aantal jaren gericht is op Scandinavië en met name Finland. De WIA (2006) is de eerste wet die gemodelleerd is volgens deze nieuwe inzichten: niet meer kijken naar wat je niet kunt, maar naar wat je nog wel kunt. Vitaliteit Aangezien werknemers in de nabije toekomst langer moeten doorwerken, is de belangstelling voor vitaliteit en werkvermogen sterk toegenomen. Zo wordt o.a. het werk van de Finse professor Ilmarinen omtrent Workability (Werkvermogen) ook in ons land steeds bekender. Regiemodel Bij NLG Werkvermogen staat de eigen verantwoordelijkheid van de werkgever en de werknemer in het reintegratieproces voorop. Ze worden daarbij ondersteund door specialisten als bedrijfsartsen, casemanagers, arbeidsdeskundigen, verzekeringsadviseurs e.d. NLG Werkvermogen werkt volgens het zogenaamde Regiemodel, waarbij de casemanager de regie voert maar niet de verantwoordelijkheid voor het proces overneemt. Het regie voeren is dan ook een inspanningsverplichting en geen resultaatverplichting. De periode van regie voeren door NLG Werkvermogen beslaat de periode van preventie, de eerste twee ziektejaren tot en met de instroming in de WIA en kan bij elkaar wel 12 jaar duren. Bij NLG Werkvermogen vormt Verzuimmanagement de basis van de dienstverlening. Vervolgens kan de werkgever de volgende modules afnemen: Preventie Arbodienstverlening Casemanagement Verzekeringen Van werken wordt iedereen beter Snelle re-integratie in het eigen werk of in ander werk is de doelstelling van NLG Werkvermogen. Van thuiszitten, terwijl je eigenlijk zou willen werken, wordt niemand gelukkig. Daarom zijn al onze inspanningen gericht op terugkeer in het werk, met behoud van de menselijke maat. NLG Werkvermogen versie 01-07-2012 Pagina 2 van 9
NLG Werkvermogen Preventie Inleiding In veel bedrijven gaat de aandacht van het management en de arbodienstverleners uit naar de groot-verzuimers. De laatste jaren verschuift de aandacht naar de gezondheid en vitaliteit van de hele werkpopulatie in het bedrijf. Hier gaat een preventieve werking van uit, zodat het totale verzuim en de instroom in de WIA afneemt. Ook het kabinet zet sterk in op de zogenoemde duurzame inzetbaarheid van werknemers en gaat hier beleid op maken. Verzuimen heeft vaak met gedrag te maken: Ziek zijn overkomt je, verzuim is een keuze. Het meten van het werkvermogen, aandacht voor vitaliteit en het doen van periodieke medische onderzoeken stimuleert gedragsverandering. Verzuimpreventie begint vaak al bij de functionerings- en beoordelingsgesprekken. Voordat een werknemer uitvalt door ziekte is de arbeidsproductiviteit al sterk teruggelopen en bij hervatting loopt de productiviteit weer langzaam op. Preventie zorgt voor tijdige signalering van het uit balans raken van medewerkers, zodat de juiste instrumenten kunnen worden ingezet. Risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) De RI&E is verplicht voor vrijwel ieder bedrijf met werknemers in dienst. Het is eigenlijk een lijst van mogelijke risico s die de werknemers lopen om arbeidsongeschikt te raken en een plan om dit te voorkomen. Op de website www.rie.nl kan de lijst en het plan gemaakt worden. Voor sommige branches zijn er al kant en klare RI&E s te verkrijgen. Bedrijven met minder dan 25 werknemers, die gebruik maken van zo n branche-ri&e, hoeven deze niet meer te laten toetsen door een gecertificeerde arbodienst. De Vitaliteitpaspoorten van Lifework Werknemers die in balans zijn presteren optimaal. Bij werknemers die uit balans raken loopt de productiviteit al snel terug. Door het meten van het werkvermogen, de vitaliteit, de psychische werkbeleving en de lichamelijke conditie, kunnen we zo n situatie snel opsporen en maatregelen treffen. Lifework heeft de meetinstrumenten samen met Lifeguard ontwikkeld, zodat werknemers comfortabel vanaf hun eigen PC de vragenlijsten kunnen invullen. De basislijsten komen jaarlijks terug (zoals de Workability Index), aangevuld met thema s die actueel zijn in de medische wereld of op het bedrijf zelf. Voor het lichamelijk onderzoek geldt een deelname van minimaal 25 werknemers. Vitaliteitpaspoort: Basis : het meten van het werkvermogen (WAI), leefstijl en psychische belasting met een automatische terugkoppeling vanuit het programma. Toegang tot de leefstijlsite met daarop veel tips en tests over gezond leven, meer bewegen en eten. Uitgebreid : zie boven, met daarbij een terugkoppeling van de resultaten door een bedrijfsarts Compleet : zie boven, met daarbij een lichamelijk onderzoek (Pago/PMO) Inzet van een Lifecoach (wordt apart gefactureerd) Uitgebreide bedrijfsrapportage (wordt apart gefactureerd) www.lifework.nl NLG Werkvermogen versie 01-07-2012 Pagina 3 van 9
NLG Werkvermogen Arbodienstverlening Inleiding NLG Werkvermogen sluit met werkgevers zogenaamde maatwerkcontracten af. Die zijn vormvrij, mits de ondersteuning plaatsvindt door gecertificeerde bedrijfsartsen. NLG Werkvermogen maakt gebruik van de bedrijfsartsen van MaetisArdyn en Regiopoortwachters. In het Regiemodel is een grote rol weggelegd voor de casemanager. Wanneer een werknemer gezien wordt door een bedrijfsarts, heeft de casemanager al contact gehad en een duidelijke opdracht geformuleerd. Ook na het bezoek is het de casemanager die samen met werkgever en werknemer de te nemen acties plant. De visie van NLG Werkvermogen is dat casemanagement zo dicht mogelijk bij de werkgever en werknemer moet staan. De grotere bedrijven met een eigen HRM/P&O afdeling doen vaak het casemanagement in eigen huis. NLG Werkvermogen past de dienstverlening aan op het concept van het bedrijf: veel zelf doen of juist niet. De maatwerkcontracten Basis: een aansluitcontract om te voldoen aan de wettelijke eis en gebruik te maken van de providerboog van NLG Werkvermogen. Alle zieke werknemers worden in Verzuimsignaal gemeld. De overige diensten zijn op afroep beschikbaar en worden apart in rekening gebracht. Een doehet-zelf-pakket dus. Geschikt voor grotere bedrijven met een eigen HRM/P&O-afdeling en eigen casemanagers. Uitgebreid: alle zieke werknemers worden in Verzuimsignaal gemeld. De casemanagers van NLG Werkvermogen monitoren het verzuim gedurende twee weken en starten het Poortwachterdossier op na 4 weken. Bij een Oei!!!-melding* start de begeleiding vanaf de eerste dag. Verrichtingen en interventies worden apart in rekening gebracht. Geschikt voor bedrijven die de regie over het re-integratieproces van langdurig zieken graag overlaten aan de casemanagers van NLG Werkvermogen. Verzuimsignaal is het programma waar het bedrijf, de casemanagers en de artsen in werken. Compleet: zie boven bij Uitgebreid. De kosten van de bedrijfsarts en het maken van de Probleemanalyse zijn in het contract inbegrepen. Interventies worden apart in rekening gebracht. Geschikt voor bedrijven die een all-in contract willen. * De werkgever doet een Oei!!!-melding wanneer hij het vermoeden heeft dat het verzuim lang gaat duren, wanneer er verzuimd wordt als gevolg van een arbeidsconflict of wanneer de werkgever het niet vertrouwt. NLG Werkvermogen versie 01-07-2012 Pagina 4 van 9
NLG Werkvermogen Casemanagement De taak van de casemanager Een casemanager van NLG Werkvermogen begeleidt het re-integratieproces van langdurig zieken. Officieel ziet de casemanager er op toe dat werkgever en werknemer zich aan de door hen gemaakte afspraken houden. Een procesmanager dus, die kennis heeft van de sociale zekerheid, Poortwachter wetgeving, protocollen, de rol van het UWV en de rol van de verzekeraars. De casemanager vervult een rol voor de werkgever en voor de werknemer. De casemanagers van NLG Werkvermogen werken volgens het zogenaamde regiemodel. Dat wil zeggen dat zij de regie voeren over het re-integratieproces van de zieke werknemer. Zij geven een duidelijke vraagstelling aan de bedrijfsarts mee, overleggen met de werkgever en werknemer wat de stappen zijn die ondernomen moeten worden en doen voorstellen met betrekking tot de cofinanciering door verzekeraars. De casemanager is geen HRM-functionaris of arbeidsjurist. Casemanagement kan wel tot het taakgebied van de HRM-functionaris behoren. Waar ziekte en arbeidsconflict door elkaar heen gaan lopen, moet de arbeidsjurist op tijd worden ingeschakeld. Volgens de letter van de wet wordt de casemanager in de achtste week van ziekte, tijdens het maken van het Plan van Aanpak, door werkgever en werknemer benoemd. In de praktijk is casemanagement vaak onderdeel van het arbocontract. De casemanagers van NLG Werkvermogen worden ook nog al eens gecontracteerd op losse basis of omdat de bestaande casemanager in een bedrijf de zaak te gevoelig vindt (collega of directeur ziek). Poortwachter en WIA De casemanagers van NLG Werkvermogen voeren de regie over de eerste twee ziektejaren die vallen onder het regime van de Wet Verbetering Poortwachter. Als een werknemer daarna in de WGA terecht komt, dan wordt deze periode nog eens met 10 jaar verlengd, want dat is de periode waarin de werkgever nog verantwoordelijk gehouden wordt voor zijn ex-werknemer. Belangrijk: casemanagement en verzekering Heeft de werkgever een verzuimverzekering afgesloten in de volmacht van Westenburg BV, dan worden de casemanagement-uren (tot een bepaald maximum) niet bij het bedrijf in rekening gebracht maar door de volmachtverzekeraars betaald. NLG Werkvermogen versie 01-07-2012 Pagina 5 van 9
NLG Werkvermogen Verzuimmanagement Verzuimmanagement volgens NLG Ieder bedrijf in Nederland is verplicht om een verzuimbeleid te voeren en zich daarbij te laten bijstaan door deskundigen. Wat doe je als een werknemer lang gaat verzuimen? Wat zijn de verplichtingen van de werkgever maar ook die van de werknemer? Stel dat het verzuim binnen een bedrijf plotseling de spuigaten uitloopt? Wat doen we met een frequent verzuimer? Is verzuim een zaak van P&O of HRM of heeft het lijnmanagement ook een taak? Zijn er sancties die we kunnen opleggen aan een onwillige werknemer? Verzuimmanagement is het actief uitvoering geven aan het verzuimbeleid en NLG Werkvermogen ondersteunt bedrijven hierin. De volgende zaken kunnen aan de orde komen: Formuleren van het verzuimbeleid toegesneden op de organisatie Vastleggen van het verzuimbeleid in een verzuimreglement en de arbeidsvoorwaarden Implementatie van het verzuimbeleid in de organisatie Vastleggen van de verzuimcijfers in een applicatie Analyse van de verzuimcijfers Inzet van instrumenten om het verzuim terug te dringen of te borgen Soms wordt een directeur, eigenaar of manager geconfronteerd met een verzuimsituatie waar hij of zij absoluut geen raad mee weet. NLG Werkvermogen levert dan een sparringpartner op niveau om een stappenplan te maken. Ook dat is verzuimmanagement volgens NLG Werkvermogen. Van verzuimmanagement naar gezondheidsmanagement Wanneer een bedrijf problemen heeft door een hoog verzuimpercentage dan gaat de aandacht uit naar de grootverzuimers en de begeleiding daarvan. De laatste jaren is er ook meer aandacht voor het voorkomen van zo n situatie, aandacht dus voor alle werknemers in het bedrijf en niet alleen de (mogelijke) Oei!!!-gevallen. Gezondheidsmanagement vraagt aandacht voor de balans, de vitaliteit en het werkvermogen van alle werknemers. Bedrijven moeten ook daar beleid op maken (zie NLG Werkvermogen Preventie). Verzuimmanagement gaat verder dan twee jaar ziekte Wanneer de re-integratie-inspanningen voor een zieke werknemer niet hebben geleid tot volledig resultaat, dan kan de werknemer in de WGA terecht komen. De werkgever is vanaf dat moment nog 10 jaar verantwoordelijk voor de ingestroomde werknemer. Het kan zijn dat een werknemer toch nog kan re-integreren in het arbeidsproces of door een herbeoordeling in de zwaardere IVA terecht komt. In beide gevallen is de werkgever van zijn verplichting ontslagen. NLG Werkvermogen helpt bedrijven om ook op dit punt beleid te maken. NLG Werkvermogen versie 01-07-2012 Pagina 6 van 9
NLG Werkvermogen Verzekeringen Wel of niet verzekeren? Ondernemers en bedrijven met werknemers lopen risico s en hebben wettelijke verplichtingen. Eén van de risico s is het ziek worden van een werknemer en de verplichting die daarbij hoort is het doorbetalen van loon. Dit risico is af te dekken door een verzuimverzekering. Als de werknemer ziek blijft, dan neemt de maatschappij na het doorlopen van de wachttijd de loondoorbetaling voor haar rekening. Hoe groter het bedrijf en hoe beter het verzuim onder controle is, des te minder is de noodzaak aanwezig om dit risico te verzekeren. NLG Werkvermogen maakt samen met de werkgever de afweging. Andere verzekeringen Er zijn meer verzekeringen die een rol spelen bij de ziekte en gezondheid van werknemers: Zorgverzekering Verzuimverzekering (al genoemd) WIA-verzekering als aanvulling op de wettelijke uitkeringen WGA Eigen Risicodragerschap Ongevallenverzekering Pensioenverzekering (premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid) Meerdere verzekeraars hebben dus een belang bij de ziekte of gezondheid van werknemers in een bedrijf. Cofinanciering bij preventie en re-integratie Verzekeraars zijn bereid om onder bepaalde voorwaarden mee te betalen aan preventie en reintegratieinspanningen. NLG Werkvermogen onderzoekt bij iedere interventie of er een verzekering is die mee zou kunnen financieren. Dit geldt ook voor de preventieve kant van het gezondheidsmanagement. Wanneer een bedrijf besluit om sterk in te zetten op preventie, kunnen de zorg-, verzuim- en inkomensverzekeraars bereid zijn om daaraan mee te betalen. Uiteindelijk is hun doel een lagere schadelast. NLG Werkvermogen ondersteunt het bedrijf hierin. NLG Werkvermogen versie 01-07-2012 Pagina 7 van 9