NVMT- Symposium 2013 State of art lage rugpijn Tekst: Huub Vossen, redacteur NVMT Impressie van het NVMT Symposium 13 april 2013, Back to the future Het NVMT symposium Back to the future werd dit jaar op een bijzondere lokatie gehouden namelijk de Van Nelle Ontwerpfabriek in Rotterdam. Deze bijzondere ambiance, in combinatie met een bijzondere selectie aan topsprekers, maakte dit congres tot een groot succes. De congresbezoekers kregen een eigentijds symposium aangeboden van internationale allure met sprekers uit Canada en Australië. De congresbezoekers, maar ook degene die dit evenement gemist hebben, kunnen met vertrouwen naar de future kijken met deze nieuwe impuls van het NVMT-bestuur. De voorzitter van de NVMT, Dr. Annelies Pool, opent het congres, na een spektakulaire openingsact. 1
Dagvoorzitter Dr. Maarten Schmitt Maarten Schmitt, dagvoorzitter gaf deskundig leiding aan het gehele dagprogramma inclusief de forum discussie met binnen komende Twitterberichten. Inhoudelijk was het programma ijzersterk daar het zelden voor komt dat vier sprekers van wereldformaat op een dag spreken in een programma. Zo was de wetenschappelijk top vertegenwoordigd door Paul Hodges, Jacek Cholewicki, Jaap van Dieën en Lieven Daneels. Op een zeer inspirerende wijze werd de state of art op gebied van spinal control en revalidatieaspecten uit de doeken gedaan voor de ruim 570 congresgangers. Tot slot kon het publiek mee discussiëren in een forumdiscussie. Deze discussie kon ook worden gevoerd via Twitter. Sprekers Lage rugpijn en postural controle Prof. dr. Jaap H. van Dieën, MOVE Research Institute Amsterdam, Faculty of Human Movement Sciences, VU University Amsterdam, The Netherlands Prof. van Dieën gaf een uiteenzetting, van een theoretisch model, over hoe houding en beweging van de wervelkolom beinvloed kunen worden. De complexiteit van informatieverwerking van het brein kwam aan bod. Daarbij spelen een aantal aspecten een belangrijke rol zoals visuele, vestibulaire en proprioceptieve prikkels (sensorische informatie), die van invloed zijn op de houding van de wervelkolom. Tevens werd toegelicht hoe ook nog eens omgevingsfactoren van invloed kunnen zijn hierop. Wat heeft dit nu voor consequenties voor de testen die we los laten op patiënten of de taakeisen die we aan ze stellen? Deze benadering heeft namelijk consequenties voor het interpreteren van de interactie die er is tussen deze ongevingsfactoren enerzijds en het verwerken van sensorische informatie als feedback-controle van romphouding, anderzijds. Jaap van Dieën legt verder uit dat de nociceptische informatie in staat is om de propriocepsis te verstoren. Hierdoor kan de controle over romphouding verminderen, anderzijds kunnen angst voor pijn en verhoogde arousal door pijn de co-contractie doen toenemen en daarmee de controle beïnvloeden. Deze interacties moeten in diagnostiek van stoornissen van de posturale controle bij LRP worden verdisconteerd, aldus van Dieën. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar hoe deze factoren ook invloed kunnen hebben op de symptoom rapportage van diagnostische testen van bijvoorbeeld stoornissen van de posturale controle bij lage rugppijn. Er ligt dus nog heel wat in het verschiet voor het fundamenteel onderzoek naar al deze werkings mechanismen. Op de VU te Amsterdam wordt er onderzoek gedaan naar al deze facetten op het bewegingslab (MOVE Reseach Institute) en is de NVMT nauw betrokken bij de benoeming van de MSG-musculoskeltale hoogleraar op de VU. 2
De lumbale multifidus: de barometer voor de gezondheid van onze wervelzuil? Prof.dr.Lieven Danneels Department of Physical therapy and motor rehabilitation, IPVK-Institute for Postgraduate Activities in Physiotherapy, Gent University, Belgium Prof. Danneels ging in zijn betoog in op de functionele stabiliteit tijdens de statische en dynamische belasting. Hierbij werden de morfologische aspecten besproken die een rol spelen bij disfuncties van het musculaire systeem zoals verandering van vetinfiltratie, atrofie en vezeltypering. Hoe zit dat met deze morfologische verandering na behandeling en als de patiënt na en poos weer klachten vrij is? Lieven Danneel gaf aan dat vervetting ook in de klachtenvrij episose na een training nog steeds kan worden aangetoond. Mogelijk liggen hier volgens Danneels verklaringen op gebied van verhoogde kans op rugklachten. Verder ging Danneels in op recente inzichten in metabole veranderingen die zijn aangetoond met spierfunctionele MRI. Bijzonder interessant was de uitleg over de relatie tussen perifere spierdisfuncties en reorganisatie hiervan ter hoogte van de motorische cortex (brain mapping). Volgens Danneels is er evidentie voor een relatie tussen corticale veranderingen en behandeleffecten (pijnvrij en functioneel herstel van de rugspieren met name de multifidus). Vanwege de kardinale rol van de lumbale multifidus, t.a.v. sensorimotorische controle van de wervelkolom en de functie van de lumbo-pelvische musculatuur, zou je de multifidus kunnen beschouwen als de barometer voor de gezondheid van onze wervelkolom, aldus Danneels Internationale sprekers. Op het podium verschenen sprekers die we kennen van internationale congressen en we komen ze veelvuldig tegen in de literaruur als we die raadplegen over spinal control. Prof. Jacek Cholewicki uit Australië. 3
The future of motor control training for back pain Prof. Dr. Paul Hodges, NHMRC Centre of Clinical Research Excellence in Spinal Pain, Injury and Health, The University of Queensland, Australia Prof. Hodges beprak de samenhang tussen het motor control system van de lage rug in relatie tot bekkenpijn. Hoe diagnostiseren wij deze patiënten en welke klinische implicaties heeft dit dan voor de manueel therapeut? Ook liet Paul Hodges de consequenties voor behandeling niet onbelicht bij nieuwe inzichten over veranderingen van the nervos sysytem in relatie tot biomechanische effecten van oefeningen. Recent onderzoek t.a.v. veranderingen van de spinal chord, the motor and sensory regions of the brain, and higher cognitive functions, geeft richting aan het denken van de manueel therapeut en heeft consequenties voor de keuze van de therapie, volgens Hodges. 'Spinal Control Prof. Jacek Cholewicki, Associate Professor of Orthopaedics and of mechanical Engineering, University of Waterloo, Canada Cholewicki, die samen publiceerde met Hodges en van Dieën, ging in op de klinische implicaties van het spinal control-system ofwel het extreem complexe, dynamische, feedback-gecontrolleerde, neuro-musculoskeletale systeem zoals hij dat in een zin verwoord. Zoveel woorden achter elkaar geeft al aan vanuit hoeveel invalshoeken deze topspreker zijn de state of art uit de doeken deed t.a.v. diagnostische en behandelstrategiën bij lage rugklachten. 4
Take home messages. Hoe nu verder? Tijdens het IFOMPT-congres in Quebec-city, waar het NVMT-bestuur aanwezig was, werd duidelijk dat de vermeende houvast die we dachten te hebben aan classificatiemodellen, op losse schroeven werd gezet. De academische exercities van de topsprekers op dit NVMT-congres laten ook nog eens zien dat er vele factoren uitgezocht moeten worden die van invloed kunnen zijn op de diagnostiek, alswel de training van lage rugklachten zoals bijvoorbeeld de interactie tussen omgevingsfactoren en taakeisen. Deze nieuwe inzichten zorgen er voor dat het diagnostiseren en behandelen van rugklachten een bredere aanpak zal gaan vergen voor de manueel therapeut in de toekomst. Tijdens het congres werd ook duidelijk gemaakt dat het percentage recidief rugklachten nog erg hoog ligt (60-71 %) en 10 % wordt chronisch (Hoogen 1997). Hier ligt een heel grote uitdaging voor de manueel therapeut. Tevens blijft dit een actueel maatschappelijk thema gezien de hoge prevalentie van rugklachten. De vraag aan Prof. Danneels, of low back training ook het brein weer kan veranderen in positieve zin, werd zeker mogelijk geacht door Danneels. Dat is in ieder geval een zeer duidelijke take home message, dat na de vele factoren die van invloed zijn op de diagnostiek en op het beloop van de rugklachten, we in ieder geval moeten blijven oefenen en dat we ons brein er steeds meer moeten gaan betrekken bij het benaderen van rugklachten. Er gebeurt tijdens het vergroten van de spinal control meer met het lijf dan alleen op spier-skelet niveau. Bestuurslid Stefan Buikema (rechts) bedankte alle aanwezigen en een ieder die op enigerlei wijze heeft bijgedragen aan dit succes. 5
Onze collega en cartoonist, Bert Mutseart, kon zijn creatief brein weer geheel uitleven en de cabarettier aan het eind zette, via het brein, de lachspieren aan het werk. Onder het genot van een drankje en een hapje werd er gezellig nagepraat. Stefan Buikema overhandigt Maarten Schmitt de cartoon. Beeldmateriaal : Marloes Thoomes 6