Project Preventie van Depressie Studiedag Weerbaarheid bij ouderen Anja Michiels en Inès De Meyer-Ghekiere WZC Zoniënrust, Tervuren Kirsten van Son CGG VBO
Inhoud 2 Depressie in WZC Cijfers Risico en beschermende factoren Project: preventie van depressie Ervaringen in WZC Zoniënrust Bewonersgroep
DEPRESSIE IN WZC 3
Film: Tonia
Cijfers Omvang van de problematiek bij ouderen: Woonsituatie Depressie Depressieve klachten Thuiswonend 4-5% 15% mannen: 10% Vrouwen: 20% Bewoners verzorgingshuis 11% 21%
RISICOFACTOREN EN BESCHERMENDE FACTOREN IN WZC
Algemene risicofactoren Samenspel van factoren Stressoren (verlies, ongemakken, rolbeperkingen) Persoonlijkheidsfactoren (zelfbeeld, doemdenken, sociale vaardigheden) Sociale steun en vertrouwensrelatie (eenzaamheid) Ontwikkelingsfactoren en erfelijkheid (levensgebeurtenissen) Achtergrondkenmerken (milieu) Verhouding tussen risicofactoren en beschermende factoren
Risicofactoren in WZC Verlieservaringen bij opname Woonst Sociale contacten Rolbeperking Vrijheid Privacy Zelfbeschikkingsrecht
Risicofactoren in WZC Ontbreken van contacten buiten het WZC Leven speelt zich vrijwel uitsluitend af in het WZC Moeilijk nieuwe contacten leggen binnen WZC Gebrek aan hechte vriendschappen Verkeerde verwachtingen opname, verblijf Rolverlies door grote mate van zorgbehoefte en zorgafhankelijkheid
Risicofactoren in WZC Gebrek aan stimulerende sociale activiteiten Taakgericht werken, niet op maat Gemedicaliseerde omgeving waarin weinig alternatieve aanpakken bestaan Attitude, houding en kennis van personeel
Preventie van Depressie Trimbos-instituut Werkwijze Deskundigheidsbevordering leidinggevenden Mogelijkheden voor beleid Deskundigheidsbevordering verzorgenden Depressie en omgang Deskundigheidsbevordering overig personeel en vrijwilligers Themabijeenkomst Familieleden van depressieve ouderen Voorlichtingsbijeenkomst Nieuwe bewoners Gespreksgroep
PROJECT: PREVENTIE VAN DEPRESSIE WZC Zoniën: 2012
Doelen Hoofddoel: Herkennen van depressieve klachten Voorwaardelijke doelen: Kennis Factoren Maatregelen en beleid
Project Leidinggevenden Personeel Familie Vrijwilligers en overig personeel
Leidinggevenden Inventarisatie factoren Bewoner Evaluatie vorming personeel Evaluatie project Acties en prioriteiten
Leidinggevenden Inventarisatie risicofactoren en beschermende factoren Risicofactoren: Weinig beslissingstijd Tijdsdruk Privacy Informatie
Leidinggevenden Beschermende factoren Wachtlijst Logistiek en administratief personeel Motivatie Kritisch
Leidinggevenden Standpunt bewoner: Positief Activiteiten Zorg Betrokkenheid, warmte Geen bezoekuren
Leidinggevenden Standpunt bewoner: Negatief: Kleine kamer Structuur Tijdsdruk Privacy
Personeel Kennis Factoren Herkennen signalen Meten is weten
Personeel Risicofactoren: Te vaste structuur Moment van opname Overname zorg
Personeel Beschermende factoren: Animatie Huisdieren Buiten naar binnen
Personeel Bedenkingen: Taal Communicatie binnen de groep Afdeling personen met dementie Besef
Vrijwilligers en overig personeel Beperkte opkomst Enthousiasme Actief meewerken Veilige omgeving Te theoretisch
Familie Lage opkomst Interesse «depressie»
Actiepunten leidinggevenden Niet zorgtaken Werkgroep Bewonersbespreking: multidisciplinair en ruimte Teamcoaching Werkorganisatie Functionerings-en evaluatiegesprekken Praatgroep voor bewoners
Werkgroep A & A AANDACHT EN ATTITUDE: Mix van personeel Aandacht en attitude Enthousiasme Teveel doen Doodbloeien
Evaluatie project Positieve effecten: Tijd Mogelijkheden Observatie (versus interpretatie) Alertheid voor psychosociale aspecten Conflicten tussen bewoners Medicatiebeleid Communicatie
Evaluatie project Kan nog verbeteren: Bij opname: één persoon Werkorganisatie Tijd Familie Feedback Afspraken Communicatie Psychosociale aspecten
Tips Boodschap naar personeel Project levendig houden Valkuil: omstandigheden Afspraken/opvolging Familie en vrijwilligers Herhalen Afdeling voor personen met dementie
PREVENTIE VAN DEPRESSIE: BEWONERSGROEP
Doelgroep en Werkwijze Bewoners die niet langer dan 1 jaar geleden opgenomen zijn (wzc, assistentiewoningen) 6 bijeenkomsten (1,5u) en 1 terugkomsessie Opzet project: begeleider van CGG en medewerker WZC Nieuwe gespreksgroep: geleid door één medewerker WZC (CGG bereikbaar voor advies)
Doelen Welzijn van nieuwe bewoners stimuleren Voorkomen van depressieve klachten Aanwezige depressieve klachten kunnen signaleren/opklaren Nadere kennismaking stimuleren Zelfredzaamheid bevorderen
Thema s 1. Kennismaking en overgang naar zorginstelling 2. Jeugd (belangrijk thema: oorlog) 3. Wie was je vroeger? (gezin van herkomst, regio waar je opgroeide, ) 4. Echtelijke relatie/huwelijk 5. Werk en Pensioen 6. Ouder worden EN kwaliteiten
TERUGKOMSESSIE: na pauze van 3 weken Volgens draaiboek Trimbos: 9 mogelijke thema s
Verloop in WZC Zoniën Zes constante deelnemers tussen 72j en 95j Hadden nogal wat gemeenschappelijke kennissen, aantal afkomstig uit zelfde dorp Veel gelachen maar ook serieuze onderwerpen konden aan bod komen Veilige sfeer in de groep Gesprekken bleven hangen
Beroepsgeheim binnen gespreksgroep Uitzondering: nieuwe belangrijke informatie
Bedenkingen Bewoners met dementie: soms niet makkelijk Aandacht voor bewoners die slechthorend zijn Praatgroep moet gedragen worden door hele organisatie Nood aan individuele begeleiding: contact met CGG.
Intussen Zelfde project ook in assistentiewoningen Na terugkomsessie werd door bewoners gekozen om te blijven samenkomen : nu themasessies
Onze ervaringen Bewoners die elkaar (nog) niet kennen, komen in contact Bewoners ontdekken gemeenschappelijke interesses Thema «oorlog» (sessie: jeugd): maakt veel los Bepaald gedrag beter kaderen/beter begrijpen
Onze ervaringen Signalen van negatieve/positieve ingesteldheid opvangen Signalen van eenzaamheid opvangen Zicht krijgen op «verlieservaringen» en hoe bewoners deze verwerkt hebben of nog verwerken
Knelpunt WZC Niet evident om praatgroep samen te stellen: zware zorgprofielen vaak cognitieve problemen (begrijpen elkaars beperking niet altijd)
Praatgroep WZC versus Praatgroep AW AW meer interactie tussen de bewoners zelf WZC meer rekening houden met beperkingen van bewoners Bewoners AW kunnen nog iets voorbereiden Bewoners AW: verhuis vaak nog eigen keuze
Sessie: Levenslijn en keerpunten Wie was je vroeger: je jeugd Voorbereiding: eigen verhaal Welkom en opening: samenvatting vorige bijeenkomst + vragenrondje Inleiding thema jeugd Aantal vragen Afsluiting en vooruitblik
45 BEDANKT VOOR JULLIE AANDACHT
Contactgegevens Woonzorgcentrum Zoniën Tervuren Inès De Meyer-Ghekiere - hoofdverpleegkundige Tel 02/767.84.88 Email: ines.demeyer@sociaalhuistervuren.be Anja Michiels zorgconsulente (bewonersgroep) Tel 02/767.84.88 Email: anja.michiels@sociaalhuistervuren.be
Contactgegevens CGG Vlaams-brabant Oost Kirsten van Son psycholoog ouderenteam Tel: 016/85.79.79 Email: kirsten.vanson@cgg-vbo.be