Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken Wat is InKr8 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Vaardigheden Open vragen stellen Door open vragen te stellen stimuleer je de ander het eigen verhaal te gaan vertellen. Zo hoor je, misschien wel voor het eerst, wat de ander denkt of echt dwars zit. Open vragen kunnen niet met ja of nee beantwoord worden. Ze bevatten geen oordeel. Hierdoor krijgt de verteller de ruimte het eigen beeld van de gebeurtenissen te geven. Open vragen zijn in verschillende fases in te zetten. Open vragen naar het verhaal beginnen met: wie - wat - waar - hoe - wanneer. Open vragen naar gevoelens geven de ander ruimte te vertellen hoe hij/zij zich nu voelt, wat het voor hem/haar betekent. Let daarbij ook op de lichaamstaal. Deze laat veel zien over emoties en gevoelens. Bij open vragen naar wensen probeer je er achter te komen wat iemand belangrijk vindt en wat hij of zij wil bereiken. 2
Vaardigheden Luisteren Luisteren vraagt om een actieve houding. Luisteren betekent dat je je interesseert voor de ander en probeert te begrijpen wat de ander zegt, voelt en wil. Door actief te luisteren laat je de ander merken dat hij of zij gehoord wordt. De ander krijgt door het vertellen aan een ander die echt luistert zelf duidelijker wat hem of haar dwars zit. Denk bij actief luisteren aan je eigen lichaamshouding, gezichtsuitdrukking, oogcontact en gebaren. Ook door het stellen van vragen, samenvatten en herformuleren laat je merken dat je luistert. 3
Vaardigheden Samenvatten Samenvatten en vragen of de samenvatting klopt heeft verschillende functies. Je geeft de ander het gevoel dat hij of zij gehoord wordt. Door samen te vatten of woorden te herhalen breng je structuur aan in een gesprek. Hierdoor wordt de grote lijn voor de verteller en luisteraar duidelijk. Door de vraag te stellen of de samenvatting klopt wordt de verteller aangemoedigd meer te vertellen en kan deze ontdekken wat echt belangrijk voor hem / haar is. 4
Vaardigheden Doorvragen Doorvragen houdt in dat je het verhaal dat de ander vertelt centraal stelt en daarover doorvraagt. Samen ga je op ontdekkingsreis in het verhaal van de verteller. Je helpt de verteller om zijn verhaal op rij te krijgen. De verteller kan zo tot diepere en andere inzichten komen. Je laat bovendien merken dat je de ander hoort en dat voelt de verteller. 5
Vaardigheden Herformuleren Herformuleren houdt in dat je hetgeen de ander heeft verteld op een positieve manier in je eigen woorden probeert te zeggen. Hierdoor help je de verteller verder en kan je een positieve draai maken in een gesprek. Je laat je gesprekspartner weten dat je luistert en hem of haar gehoord hebt. Vraag telkens of jouw manier van formuleren voor de verteller klopt. 6
Vaardigheden Lichaamstaal laten zien We laten voortdurend lichaamstaal zien aan de ander. Volgens onderzoekers vindt 80 % van onze communicatie plaats door lichaamstaal en zijn deze non-verbale signalen vijf keer zo sterk als verbale signalen. Denk hierbij aan - stem: volume en articulatie - houding: open, op de ander gericht - oogcontact - gezichtsuitdrukking Het helpt om op de lichaamstaal van de ander(en) te letten. Door vragen te stellen over de lichaamstaal van de ander kan deze zelf zeggen hoe hij of zij zich voelt. Dan komt er ruimte om naar de onderliggende behoefte te zoeken. 7
Stappen Afkoelen Je kan niet goed met elkaar praten als je agressief, erg boos of erg verdrietig bent. Belangrijk is dat de ruziemakers eerst afkoelen op hun eigen manier. Mensen weten vaak zelf hoe ze het beste afkoelen. De een wil bijvoorbeeld even alleen zijn, de ander juist heel hard schreeuwen of even rennen of tot 40 tellen. Het helpt als er even tijd zit tussen de uitbarsting en het praten. 8
Stappen Werkafspraken Het helpt om bij een conflictgesprek van te voren werkafspraken te maken. Denk hierbij aan de volgende punten 1. inzet - willen we het allebei oplossen? 2. respect - naar elkaar luisteren - elkaar laten uitpraten 3. vertrouwelijkheid - alles wat we hier bespreken is vertrouwelijk. Kijk of iemand nog andere afspraken nodig heeft om het gesprek aan te kunnen gaan. Controleer of iedereen met deze afspraken akkoord is. 9
Vertellen Stappen Mensen zijn uniek. Ieder mens kijkt vanuit de eigen achtergrond, gekleurd door eigen ervaringen, met eigen gevoelens naar hetgeen gebeurd is. Het is daarom belangrijk dat beiden, na elkaar de tijd krijgen hún eigen verhaal te vertellen én van elkaar te horen. 10
Voelen Stappen Bij alles wat we doen voelen we iets, bijvoorbeeld blijdschap, angst, enthousiasme. Bij ruzies en botsingen voelen we emoties, zoals boosheid, verdriet, teleurstelling enz. We zijn ergens door geraakt en uiten dat soms in taal en altijd via lichaamstaal. Aandachtspunten bij het uiten van emoties en gevoelens - vertel wat je dwarszit, zonder het woord jij - probeer je basisemotie op dit moment te benoemen, zoals boos, verdrietig, bang etc. - stel elkaar vragen naar het hier en nu 11
Willen Stappen Wij maken elkaar bij conflicten vaak verwijten. Verwijten verwijderen mensen van elkaar, zorgen voor escalatie. Je maakt verwijten omdat je boos of verdrietig bent en eigenlijk iets wil. Het voelen van boosheid, verdriet is een signaal dat aan een basiswens niet wordt voldaan. Door te zeggen hoe je je voelt komt er ruimte voor hetgeen je belangrijk vindt, je basiswens. Voorbeelden van basiswensen zijn vrijheid, er bij horen, zelf keuzes maken, erkenning, gehoord worden, spelen. Door met vragen te zoeken naar de (basis)wensen die onder de verwijten van beiden liggen, horen we deze van elkaar. We begrijpen deze van elkaar.. 12
Samen Stappen Als je allebei hebt verteld wat je belangrijk vindt ontstaat er ruimte om je in te leven in de wensen van de ander. Je kan je voorstellen wat de ander bedoelt. Basiswensen zoals de wens om veilig te zijn, zelfstandig te handelen, erbij te horen herkennen we, die basiswensen hebben we allemaal. Je merkt aan je lichaam dat je meer open gaat staan voor de ander: je kan de ander weer goed aankijken en krijgt vertrouwen dat je er samen uit gaat komen en samen oplossingen kan gaan bedenken. 13
Oplossen Stappen Als de wensen van jezelf en de ander duidelijk zijn kun je samen oplossingen bedenken. Denk daarbij aan het volgende: - bedenk eerst zoveel mogelijk verschillende oplossingen - zoek ook gekke of onverwachte / originele ideeën Een goede oplossing: - is duidelijk (wie doet wat, waar en wanneer) - komt tegemoet aan wensen van beiden (win-win oplossing) - geeft beiden iets te doen wat ze ook echt kúnnen doen - zorgt dat beiden tevreden zijn Bespreek na een tijdje of de oplossing werkt. 14
Afspraken Stappen De oplossingen die je samen hebt bedacht kunnen nu worden vertaald in concrete afspraken. De kans dat je allebei dezelfde visie hebt op de afspraken maak je groter door - ze samen te formuleren en op een eigen manier vast te leggen. - samen af te spreken dat je met elkaar over een tijdje nog eens bespreekt of de afspraken door beiden ook zijn nagekomen. 15
Wat is InKr8 Inkr8 leert kinderen, jongeren, ouders, bewoners (vrijwilligers) en beroepskrachten zelf bijeenkomsten en actietrainingen te organiseren en begeleiden. Zij zorgen er vervolgens voor dat andere Vrijwilligers en beroepskrachten elkaar ontmoeten, conflicten leren aangaan en oplossen en gaan samenwerken op basis van gemeenschappelijke wensen. 16