Monument: Heerlen, Woonhuis Van Slobbe REGISTER Monumentnummer Identificatienummer 91700000039562 Basisregistratie Provincie Limburg Gemeente Heerlen Plaats Heerlen Straat/huisnummer Zandweg 122 Postcode 6418 PB Kadastrale aanduiding Heerlen K 1389 Datum inschrijving in register beschermde monumenten Datum, deel en nummer van inschrijving in openbare registers Aanduiding of korte Villa met tuin omschrijving Complexonderdeel van complex [naam of complexnummer]
KENNIS: WAARDERING I Cultuurhistorische waarde: belang van het object/complex 1. als bijzondere uitdrukking van (een) culturele, sociaaleconomische en/of bestuurlijke/beleidsma tige en/of geestelijke ontwikkeling(en); 2. als bijzondere uitdrukking van (een) geografische, landschappelijke en/of historisch-ruimtelijke ontwikkeling; 3. als bijzondere uitdrukking van (een) technische en/of typologische ontwikkeling(en); 4. wegens innovatieve waarde of pionierskarakter; 5. wegens bijzondere herinneringswaarde. II Architectuur- en kunsthistorische waarde: (bijzonder) belang van het object/complex 1. voor de geschiedenis van de architectuur en/of bouwtechniek; 2. voor het oeuvre van een bouwmeester, architect, ingenieur of kunstenaar; 3. wegens de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp; 4. wegens het bijzondere materiaalgebruik, de ornamentiek en/of Als woning voor de directeur van de Staatsmijnen is deze villa een van de nog resterende verwijzingen naar het mijnbouwverleden van Zuid Limburg. De villa is een toonaangevend voorbeeld van een modernistische villa bestaande uit een betonskelet met veel glas. Het woonhuis is gebouwd in opdracht van de directeur van de staatsmijnen en verwijst daarmee naar een belangrijke industrietak en tijdperk in Zuid Limburg Als ontwerp van Rietveld voor een modernistische villa met vergaderruimte. Als ontwerp voor de tuin van Mien Ruys, met name door de wijze waarop is aangesloten op de bestaande beplanting op de helling. De villa is het laatste werk van Rietveld geweest. Daarmee neemt deze een belangrijke plaats in in zijn oeuvre. De tuin is van belang voor het oeuvre van Mien Ruys. Wat deze combinatie van villa en tuin extra bijzonder maakt is de samenwerking tussen Rietveld en Ruys. De toegepaste materialen (stuc, glas, eternit, natuursteen, staal), detaillering (hang- en sluitwerk, verlichting) en constructie (betonskelet) zijn kenmerkend
monumentale kunst; 5. wegens de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur(onderdelen). III Situationele en ensemblewaarde 1. object als essentieel (cultuurhistorisch, functioneel en/of architectuurhistorisch en visueel) onderdeel van een complex; 2. a. bijzondere, beeldbepalende object voor het aanzien van zijn omgeving; b. bijzondere complex voor het aanzien van zijn omgeving, wijk, stad of streek; 3. a. bijzondere complex wegens de hoogwaardige kwaliteit van de bebouwing in relatie tot de onderlinge historisch-ruimtelijke context en in relatie tot de daarbij behorende groenvoorzieningen, wegen, wateren, bodemgesteldheid en/of archeologie; b. bijzondere object wegens de wijze van verkaveling/ inrichting/ voorzieningen. IV Gaafheid en herkenbaarheid: belang van het object/complex 1. wegens de architectonische gaafheid en/of voor de functionalistische stijl. Er is nog altijd een duidelijke samenhang tussen het exterieur met het inmiddels deels gewijzigde interieur De villa en de omringende tuin zijn gelegen in en tegen een helling en zijn daarmee harmonisch ingepast in het omringende Limburgse heuvellandschap. Het exterieur is nog volledig gaaf en ook het interieur is grotendeels gaaf gebleven.
herkenbaarheid van ex- en/of interieur; 2. wegens de materiële, technische en/of constructieve gaafheid; 3. als nog goed herkenbare uitdrukking van de oorspronkelijke of een belangrijke historische functie; 4. wegens de waardevolle accumulatie van belangwekkende historische bouwen/of gebruiksfasen; 5. (van specifiek het complex) wegens de gaafheid en herkenbaarheid van het gehele ensemble van samenstellende onderdelen (hoofd- en bijgebouwen, hekwerken, tuinaanleg e.d.); 6. in relatie tot de structurele en/of visuele gaafheid van de stedelijke, dorpse of landschappelijke omgeving. V Zeldzaamheid 1. belang van het object/complex wegens absolute zeldzaamheid in architectuurhistorisch, bouwtechnisch, typologisch of functioneel opzicht; 2. uitzonderlijk belang van het object/complex wegens relatieve zeldzaamheid in relatie tot één of meer van de onder I t/m III genoemde kwaliteiten. Het betonskelet, de stalen puien en gestukadoorde wanden zijn nog volledig gaaf. Vanwege de herkenbaarheid als woonhuis (ontwerp) en directeurswoning (omvang). Beide zijn in de plattegrond nog goed terug te vinden. Er is een duidelijke functionele ruimtelijke relatie tussen de villa van Rietveld en de tuin van Mien Ruys Vanwege de relatieve zeldzaamheid van overgebleven ontwerpen uit het oeuvre van rietveld. Onderdelen zonder monumentale waarde: - Exterieur
- Interieur Receptiegeschiedenis, prijzen e.d. Overige KENNIS: FEITENVERZAMELING Oorspronkelijke functie Typologie Huidige functie (met jaartal) Naam object Stijl/stroming Bouwtijd (ook de planfase) Woningen en woningbouwcomplexen, Werk-woonhuis, Kantoorwoning Kantoorwoning Woonhuis (2012) Van Slobbe Functionalisme 1962 (opdracht) Architect(en)/ontwerper(s) Rietveld, Van Dillen, Van Tricht Uitvoerder (aannemer e.d.) Opdrachtgever Van Slobbe Exterieur gebouw, constructietechniek De villa bestaat uit een betonskelet met een samengestelde plattegrond, drie bouwlagen afgesloten door een plat dak. De ingang bevindt zich aan de straatzijde op souterrain niveau. Het betonskelet is ingevuld met stalen puien en wanden van geglazuurde baksteen. Interieur (indeling) Doordat lijnen, vlakken en ruimtes in het huis door elkaar lopen is het huis gecompliceerder dan het van buiten lijkt. In het souterrain bevinden zich de functionele ruimten, zoals de bergruime en de garage. Op de verdieping de woon-, representatieve-, verblijfsruimten en de keuken. Op de tweede verdieping de slaapkamers. In het souterrain staan enkele (vaste) kasten die afkomstig zijn van de verdieping. De kasten zijn overgeschilderd.
interieur, techniek en materialen Kunstwerken/orgels/ gedenktekens/meubels die onderdeel zijn van het monument Groen erfgoed: beplanting De binnenwanden zijn gestukadoord en geschilderd, de plafonds bespoten met een akoestisch stuc. Eternit vensterbanken n.v.t. Bij de indeling en de beplanting van de tuin is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de structuur en begroeiing van het omringende landschap. Stedenbouwkundige ligging, situering Archeologische relevantie ondergrond De villa met tuin is gelegen ten zuidoosten van Heerlen. De woning is Vrijstaand gelegen tegen een begroeide helling met uitzicht naar het westen. Villa en tuin liggen voor zover bekend niet op een terrein van archeologische waarde. Geschiedenis Het eerste contact tussen architect en opdrachtgever ontstond in juni 1961, toen de directeur van de Staatsmijnen, de heer Van Slobbe aan Rietveld vroeg een huis te ontwerpen. Van Slobbe had een groot gezin en had als mijndirecteur behoefte aan zowel representatieve ruimtes als vergaderruimtes. Het moest daarom vooral een groot huis worden. Nadat het terrein dat aanvankelijk was uitgezocht te veel planologische problemen opleverde voor het een eerste ontwerp, koos Van Slobbe voor een groot stuk grond in een heuvelachtig gebied aan de rand van de stad. Rietveld vroeg Mien Ruys advies over de indeling van het nieuwe terrein. Omdat de villa ook een vergaderfunctie voor de Staatsmijnen vervulde, is zij een onderdeel van het nog resterende materiele erfgoed van een belangrijke industrietak en een belangrijk tijdperk in Zuid Limburg Roerende objecten van belang voor het gebouw Relevante wijzigingen Interieurafwerking: vaste kasten verplaatst van de verdieping naar het souterrain, keuken vernieuwd en verplaatst in de ruimte; kleurstelling is gewijzigd Plattegrond: de muur tussen de voor- en achterkamer en de keuken is doorgebroken. De trap naar het souterrain is gedraaid en de bijkeuken is met behulp van een wand afgescheiden van de trap.
Rijwielberging souterrain opgedeeld en gewijzigd. Tuin: Grindtegels terras, toevoeging zwembad, diverse beplanting. Bezocht Drs. W.M.M. van Bers (24 augustus 2012) Overige KENNIS: BRONNEN Primaire bronnen, kaarten, literatuur, documentatie, websites Nr. 1 Woonhuis te Heerlen, in: Bouwkundig Weekblad 84(1966)2, 17-19 Nr. 2 Woonhuis te Heerlen, in: Bouw 21(1966)24, 910-914 Nr. 3 Kueper, Marijke en Zijl, van Ida, Gerrit Th. Rietveld 1888-1964: het volledige werk, Utrecht 1992. Nr. 4 Rodijk, G.H., de huizen van Rietveld, Zwolle 1991. Interviews bewoners, Mevrouw Franssen (bewoner) gebruikers