$ % $ # &'' ( ) &!'&! * +) &!'&!,, & # & -. / 0 1 1 * 2. -.! "!#



Vergelijkbare documenten
25 juni 2015 Dorpsraad Waarland Bouwend Waarland Waarland Bouwt Zelf

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland

Woningmarktrapport - 4e kwartaal Gemeente Dordrecht

Woningmarktrapport 4e kwartaal Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 3e kwartaal Gemeente Alphen aan den Rijn

Woningmarktrapport - 3e kwartaal Gemeente Haarlemmermeer

Naar een woonvisie voor Waterland

Kernenfoto s West Betuwe. West Betuwe beraad Janneke Rutgers & Sjors de Vries 24 september 2018

Nr: Schipluiden: 18 november Aan de Raad

Inleiding. Vervolgens worden uitgangspunten geformuleerd die van belang zijn voor de regionale woonvisie.

Onderzoek kleine kernen

Woningbehoefte onderzoek

De grijze golf. Demografische ontwikkeling Drechtsteden tot Figuur 1 Bevolking Drechtsteden , totaal

Woningmarktrapport - 1e kwartaal Gemeente Beverwijk

Primos-model. Basisuitkomsten Primos 2013 Kleidum

Woningmarktrapport 3e kwartaal Gemeente Rotterdam

Woonwensenonderzoek 2015

PFM PFM Wonen 2016

Woondialoog Otterlo Donderdag 25 oktober 2018 Onderzoek kwalitatieve programmering dorpen

Wonen. Basisinspanning. Ambities. Kansen. Voorkomen

Informatie Woonvisie Sliedrecht

Bijlage 1: Woningbouwprogramma Dommelkwartier en relatie Lage Heide Segment Nieuwbouw Sloop Verkoop Totaal

Woonbeleid Woonstrategie Limburg

De Nederlandse woningmarkt Léon Groenemeijer, Kenneth Gopal (ABF Research)

Informatie Woonvisie Sliedrecht

Woonwensen en Woningbehoefte. Kenneth Gopal Kathrin Becker

Voorwoord. Bleskensgraaf Februari Jan de Wit Klankbordgroep

De gemeente heeft GroenWest gevraagd om een volkshuisvestelijke onderbouwing van het programma.

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum

Onderwerp : Vaststellen nieuwbouwprogramma woningbouw in de gemeente Sint Anthonis

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist

Susteren-Heide - gemeente Echt-Susteren

Van Bouwen. naar. Wonen

In verband met de vakantieperiode en in overleg met de vragensteller is de termijn van beantwoording verlengt tot 31 augustus 2015.

Mogelijkheden woningbouw Oudega Afdeling Ontwikkeling woonbeleid, d.d. 14 november 2018

Startnotitie woonvisie Wassenaar

Wordt wonen in Oisterwijk een luxe? Pro-Plein Wonen

Samen naar de gewenste woningvoorraad in Odiliapeel

WoON in Vogelvlucht Uitkomsten van het WoON 2015: Woningvoorraad en bewoners

Ospel - gemeente Nederweert

Woningmarktanalyse Gooise Meren

Monitor Leerdamse woningmarkt 2006

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte

fluchskrift

De woningmarkt in Goirle Woonbehoefte gemeente Goirle

vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht

Woningvoorraad en woningbehoefte in Nederland

RESULTATEN WOONONDERZOEK PURMEREND UPDATE MAART 2015

Gewoon goed wonen voor ouderen in Etten- Leur

WONEN IN NUNSPEET WOONVISIE SAMENVATTING

Inleiding: in. Onderwerp: 1e concept "Volkshuisvesting 2030"

Kwalitatieve woningmarktverkenning Noord-Holland. Regionale Actieprogramma s Wonen

JONGERENPEILING WONEN IN EDE

Woonwensenonderzoek Valkenswaard %

Woonbehoefte in Eersel

Woningmarktverkenning. Amersfoort

FACTSHEET OUDEREN EN WONEN PURMEREND APRIL 2015

Factsheet wonen Harderwijk

Woonvisie. Steenwijkerland een samenvatting. Goed wonen komt met elkaar voor elkaar

WONINGBEHOEFTEONDERZOEK WIERINGEN

De woningmarkt in Lopik Woningbehoefte gemeente Lopik Rapport Gemeente Lopik

Woningmarktonderzoek kleine kernen Gemeente Oirschot

De Stimuleringsregeling goedkope koopwoningen stand van zaken per 1 november Inleiding. 2. Doel van de goedkope koop-regeling

Woningmarktonderzoek gemeente Brielle. Resultaten in vogelvlucht 08 november 2013

Visie op Wonen en Leven In West Brabant en Tholen Deel II: onderzoeksrapport

Bijlagen bij: Woonagenda Aalsmeer

Woningmarktonderzoek Wijk bij Duurstede 2012

Conclusies woningbehoefteonderzoek Reduzum

Woonbehoefte in Gemert-Bakel

Deze actie kadert binnen het project SOLABIO-'Soorten en landschappen als dragers voor biodiversiteit', mede gefinancierd door het Europees programma

Provincie Noord-Holland

Factsheets Friese Woningmarkt

Kwalitatieve Woningbehoefte Nieuwegein

Verhuis- en woonwensen van starters

Rapportage WoON Analyse van Utrechtse woningmarkt o.b.v. Woononderzoek Nederland Utrecht.nl/onderzoek

Transcriptie:

$%$ #&''( )&!'&!*+)&!'&!,,& #& -./ 011 *2.-. "!#!

! (31-.1 41 51 /.( 1131 ( 31 $3 6 36 1 31 0* 34*17 3 1,*/8,/$9. 6 1 3 3 * : 1 1 3 /,/$& ;3*/33 131(1 1 ( 7 6 3 / 1 1 3 (31$/ (/)1-.-7 16 3 6 6 3 11 </-.6(011*=61 1 3 1 *-..-.6 >1*6/1

#$%& ' ($ ) * 4 % 0! & # :1?3/ ' + @. /. &,*/8,/$9 # 0,/$& % 5! /3 & " (/ # " +&!++&!(!%& * & 0A % & ( ' && 6, -$&%+ " # 0A & # ( & #& 6 # *.%!& + * % 0A % % (! %& 6 " /&&! 0A! ( &!& 6 & 0 1($%$(&( "" " 0A && " ( &# "& 6 &% "

/ (!&(%& " 0A &! ( &" & &" 2 3 & " ' ( & ' 6 & -%&, && +4, &5!&(!%& 606,* &"&%%+&,0 &, & *,

' ($ ) +! &% 1$ + ++% ( +! &!&/& $& + (! -. 011 1 11/611.*16 1 B16 - B3 */ 1*.51346 C6 56 6 D C/ 1 3 3 3/**1 3 1 -.*7 00116( -.1363 3* 7&&! &&!.6 41 ;31 E51 / 1* -. 1?/ 1 1 /13/ 113

:/617 1-.) o 6. o 4113 o.* o.3 o ;61 - ( /1&&(+& 1 + / D 1 F 1/6 6* / 1 8 %9 *1167 3 /+!(6 & (!& 8 7 9/ 1 ( 6 / &&( @* 3317 3G!& 1 6 3 13 7 117 / 3 1 /!&(! / 3 3 1 *3 -%%7/11*%%7"% "%7C1*!

/ 3 * 3*3 / 3 +/$ 1D(31 1 / $! & +++ + G 63117 6 1 3 16 *1 1&$1$!% +:! 1-.(.6 11**7 11:13.$6H*7?(51*51 (51*!3 1E33 1117 (+1 /8+!9 &( 11/3 13 (1 D-.111 33 0

<$%%+), -. 3 H1/? D 1/ 1/ 1 D11 1 * (16117 (*13* 1111 / 1 (( &%!& 1 11638 *19 " ;+! ( ( -. 1 1 3 ( 3 3;*1* IJ 1 ( 3 (/$/11 :37 3- *331-.3 :31*37 1? 6 6 36 *7 13

$/3). (/ $/ - ( C73, 5$ )%/ @(/$/ 1? 1 ( 3 1 3 6 3 31 (1?1*&'1) *&) E *#) 01 *%) @ *!) -3 *") 5*11 *)(3 *'); $ 1 * 3 *( 1 A 3 4* 11* 1* 1 * 311 *3*1 2

+.+% 1 H@. %?.-131 1(3 3)1H?1 H? * * 011 * -. 3 ) 5. 5 1 % 8 3**9 ( G 4 ;1 1 6 1 7 1 6 1 7 1 1 * 1 * 1 ( ; 3 G * 3 3 G K 1. * L18/.79?L3 1*( 1,*/ 8,/$9,/$ * 89 1,/$ %7 %* % 1 &6*. 011)

1 3 * L 7 1 07)1* * 3 1 1 3 1 879((1 *1 8 329 3 6 3 1 3 1 3 1 1 607 ) 11 A D6 1 11 " ;:!%& =:> ( * 3 1,*/ 8,/$6 %9 * 6 3 011) +!677 8M19 118'M17 9 1 1 8+&%M 1 7 9 1 1 *7 6 1 8 011)'M 899? & ( 89 H/.? * 6 1 *31*"7 H/."?1(3*.!1 3 "

E011) (0111*%!1.N1 E ) 1 8 19(011. %!1! 3 N *) 011 @1 % 011 ( 3 3 3 * 3 N6 * 1!A++8 +$$9"7 ) 3 '. 8 9 #%M 17 * 7 +38 7 19 &%M 1 : *311 81*9 116 (3311,/$, -:"!&!+,/$ 6 1 1,/$&(31' * 1+( -@.+ E0G@ E0 G@ 1 1 6 1* * 1N 1 E0G@7 1 1 * 31 3-1 E0G@7 1 #1

( -. 1 E0G@7 7 G 1 E0G@7 @G ' & 1 @5,8@5,9-1 -.1@5, %+ 4 3 *.-.6 $/ (/8"9 $(&B* (7 3 * 3*3 7 ** & 3 # 31 % 1 & +/+ E 1 -.6(/ $/ 3 0E> 1( 7 4A1* 13 A& +/+ -. 1* * 8A 7 9*;161* *31 E 1 $ " -. (1 16 1 3 1 0* 7 $$76*76 @A(37117 0E>1 16 "

E1 & 8961 *3 ( 1 A E 3 313 E) + 1 1 6 * 6 3 ;11 3 0!% +& - /8/9(3/ 6 31 ( 1L6*L7 ( 3 3 8117 9 & (1311*C1*#+*,

" +&!++&!(!6 %& " -4 &(+&!++&* / 1* 11 -. 1 8!# "7 #O 9( )"7 #&!1 11 #! 11 1 3/3" 6! 6 %16% : %(+ - * 011 3 * *1(311 1/ *- #1*011A *1-1* 3 1 <,=1!"#$! %!&#'!(!!!! ))!!" #&#!*' +!" % $ "&#, *

06*3 8965155 3*51 #1-1 13; * 1 >&.-.-*6$" (3-.011331 (1*3#%7!#77 1;*1 *%% L"#7 83 & 9-1 1 11 3 *8P!'9(3311 3*879 :&.-.E711"7 #$" 1+ +& ;$4% ;$ 7 # 7" 0 P %7# P#! ;3 7& %7&# P @3 P% &%7## 7% @ 7 #%7%# P 5 C, %%7!# P##!%7"# P% "%7# P# % P% 5 C"

( -. 1 011 * 36, 11 8 11 3 9 3 *. 51 :!!&($70!&* : " 3. # 51 3!% (3)7. 516 1.-.6 7! % 1 118#!119$61 1, 1 1 0116 3 -.3*011 % 1!# (3 + 3 1 # / 8" #9!# ") #!11*-. 1-. 011 11 " (1-.!#8" "9 4" 7 1) 1*#! 3*61111 1 -. 011 1. 51 1111 " 3 1 17 1#839 # -1*8963 33 0

:&.-., "7 #.651 G"7 # ;1* 4 5.!% % 0 51 & "", '% % 5, 0 0 :!!&($7&&% ( 1. -. 1 1*3 117 ;1 C 17 ( 1 * 7 *6 89 D&&%$+!(!%& 1 3 83-.6 #6"9 83 1* %!9 *1,/$831*9) o 8Q "67769 % o 8R#6779 ( * K@./7 "7 #! 6 1 % $6,/$!677! (-.1*311."!6"#6!!.317 "677 E &"677

:&&.-.@1"7 # &4% 1$ :+% 3&/ 0,E " 0E 2E *" 0*E 71* #M &M M &M 71* % 'M & 'M % #M " M 7 " "M % M 'M %% M 7 "7# # %M #% #M M % %M 7 # % &'M &!M %% %M &'M? &/ 0 E "E 2E *E 71* #M &M M &M 71* % M &M M % M 7 " #M &M % %M % #M 7 "7# #M % %M M % #M 7 # &% &M %% "M % %M '% &M 55--1 0 E "" E E 0 E 4 +%!& + / 3 A1 E 1 1&&31 1 3-1 E3 1117 7 3 /&% -.SS6. ; * 3 1* (-.1*111 4 3 1 7 613 " & / 03 3 2

-3) ;(!%& 7 / " # " ( * & (3 3 *" (*1 81*9;17 "7 # && ; M 1 M ( 7 1 1 * 8 "7#9 'M 3*11 (3* 1* &%7 3 "6776 831*%9 ( 3 "" 37 831*!9)3.516 D1* ( 1* 1 3 * 1 1 7 G 3. 51 3 * 831*!9 / 3 1 3 ( 314-81 9 3 1 :!!(! /1 ;31 #677 831*!9 /31E0G@7 7 @5,7831*9

&M * (33GM 1 / 31 1,/$ E SS 1 *7 SS8*911 *( 311367 1 3 83 ( E D9* :&'A%$&$%! &7 (*141 (1*118$-9 3831*! 9 47 7 1* K<7= <= 41*11 * H> 3 3*? H0 E* 1 7? #831*"9 K13*8*911 11 * 1 1 1 18H1?9 ""? &' -1 3) / 3 " 6& E1 && 3 3

(1839) o M1"M( *&& o &M && %M( 3-7 ** 8 19 o 7 8 "6779 o "" H3 7?3 * 1 ) (8963167 318$-97+ 8*9 *1 1 +

, -$&%+, -4 1*<17 = " 84-7*9K13 1-." %1## :#.-.:11"7 # 0 * 0 M 0 M 0 M -$&% && 'M & & "M #M $&% " M #' "&M '# "!M 5 #& M! M ' M - * 1 1 *7 3 3 / 3 1*1 8717 11 1 *39 6**.311##117 *1* ($/11' '%M1, & ( 1 1 % +#* /1 31*7 1 6 11 3 " 4-7*)E89 0!%)!677 11!%) "'%677 0!%P) %%677 11!%P) #!%677 "

,"? &' * 1,

*.%!& + * -4 @ 31 (3 1 7 3113331 @33*6 3* 1 3 17 3* * 3* 18-.1* "1! &O 9 * 1 3 1 11616 3! 11 # 3 3 711 111 4311*13M7 3 3*8 M *13*19(11) /13) %&M 8&!119 /%13) #M 8'%119 /% 13) M 8 #119 K1311 'M 89 ( *151E!M;33 389 *

:%.-./!& $$6 $6 &&&. + 7 51,.7 : M 0 M 0 M 0 M 0 0 # &! &#!&! "" &" " @ ## % #! :!!!% " '# :!!! 4 M 4 &%M6M1#%M 6* * %M 1 36 M3&%M 33 %M3; O33-.17 1 B6116 8+ #9 8#7%9 ; 6 1 7 *. 51 8 #6779 & /1-.87 3931( 1 (3 3 G 1 1-37 /*) 1*3* *151 6 17 / 1 151.

(11 (3 ; 1 * 6* ;*D189 *"? &' 1 "7 # 8Q "6779 6 1 1C36 4 839 ;166 #677 3 *!% 6 / (3 51. E*1 / 3 83, *:/96 3 3 1 1189 4 1 11 (311? + 1*S7 8*98+**9 *! # &"% 8 6%T6%9! 89 0

/&& -4 /&& (133*1 ( 1 6 61131 3 * 1 6 313; * 3* 11 "% 1* 1* 7 3;3- *3-.3 3G >! )"%+* $&&$ ( 11 1 11 -. 1 1 1 %% 3 M 1 8 139411 #M

111*63* 8% M9118!&M9! >!)-. niet gelijkvloers gelijkvloers geen ouderenwoning meergezinswoning eengezinswoning Huidige en gewenste woonsituatie ouderen huurwoning koopwoning 0% 20% 40% 60% 80% 100% Huidige woning Gewenste woning E*1131 1(%%P11 E M 113*(7 1 37 3 E!M 1 3-1* 1 7 34G1 ( 1 11 13-.) 111361 33* 3 ( 3 1 &M-.1* 3 11 *7 ;8#&M91* 2

&$+!& K13 1* * 1 3! ( 3 1 %%7"%7 3 -. ' M6 "% 8##M9-3 7 6 1 1 1 + 36 3 1 -. % :!.-.-31 %. 51 5 D 4 C 43 "' "! &! &! # 00-1 %! &'! "* 55--1 "* * " 2,, (131&$+ $&3(31*) / /&!11 *33 &&$+ $& 11 ** 3*7 313 (33) + + 3 36 6 1 6 8 9 6 3 * 89 89 89 ; 3+8 3*3197 833616 91* 1 411331 "

# $& G 3* 1 3 1* 3* 1) 1 - -. %&313 %!1 ; 1 1 +3#M % & / 1 3(3 ) 113-3) / 1 3 86 37 39 1 51.6 3 3* 63 /"7 # 3.7 51(3 3 1 01*17 1* 1 (7 1 /*3 ' 517.(7 63> 483(E$/ D9/*1 117 33 117 83 1*& 8 9 * $-17 19 ' ;!&(89*31 37#73(33 36 1 1*. 51SS33 "

/&$&? F ;1336131*(E G61337 ;31 D* 31 "? &' /1 3 * 7 17 16 3 1 3 (1167 + 7 313 E * 8#M %961 ;3118 51.9( 11 31-1 ;311 16 A % ;*1H/?( L K L 1* ) <1 1 = 763767311 (1(/ 1* "

0 1($%$ (&( 0-4 5*1 / 1 3 *1 -. 3 *) 31)11 1) 1) 3)6113 1)1 1 %% ;1*13(33 * C6 D7 6C166451?7 1) *17 16 1 3) 6 6 16 6 6 3 3 1 6 1 3 1 1*1 + 7!&!&! && ( 1 -. 1 1-1 1 1 1 3( 1 1 3)&M1839 ;1113( G1613 ""

/& (1351. 6 33 3 3 36 1 1*3/L L 1 C* /3331 G&$(&( 46 16 1 -. 1 1 *(33313/ 31 1 ( H> 33*?8!9*7 -. H0 E* 1? # (* 3: * + 1 8*9 SS*SS1 1 * 0 & /3*3137 311L*L 13:11D3 / 16636117 1*3.51117 3 (3 3 3 166 36 11 8**9 ",

/ 3 ** 3 *1 83 ( E $ / D9 / *1 0"? &' 1 1 3 3 337 ( 1 * * 1 31 C 1 * 1 3 43I * 1 8 9 1 ( D H?6 H3? H? *D (IJ 1 ; 1 "*

/ (!&(%& -4 (-.13E0G@7 0118@5,9 -@.66+& G) ;$5!6% % 11;$%7 M E61?) 4$5781791* %8.9 SS 7 1 3 "M31 E) ;$01 &M3;$0 3 (@5, 6 1 <E '7 & 011 = ( 1 @G1*31? ' &4-.3) 6 36 6 36 7 137 3 1 "

( 3 7 1 E 1;$7 11 31 E7 /31 & /E0G@7 /1<E'7 & 011=@5, E 1 @5, M1 / (!@ 11G.87.19*3 3 1 31 ( G 7 E13(/ 1 6 #& 6 ( 7 3331336 1 "? & /* /31131 / /131*1 31 3 1 * 1 / 1 011 3 /31@5,7117 M "0

2 3 & 2 & /-. / 1 7 / (@3@0 "51H/-G;G"?* $ 6@ 6 6 4-. E1 E46.- $/:%316-. KL&&3*L 1* 2? &' B 1 D 8 9(11* - 101137 6417 3 (11* ( 1* -. 7 1*3 1 3 *1* "

;/)/81 9D7 (3 3 3 I 3 (/ 1*-.17 31 1* 7 * : H@? -.6 1 1 * 1 1 -. G 3331 ; ' 3 1 1,/$& 1 3( I 1 "2

-%& 5$ & H -? &!(!%& " : U U % G&& ' 0* 7 ' U U ;6316 ' 31 7 + 0* 1 ' U U -$&%+ 0* ' U U 1 ".%!& + 7 ' U U #677 E*1 ' /3 U @11,/&& H37? ' U U 0* 7 17 ' U U 1 E117 7 U % :+ U -31 ' -3 1 7 ' $0)-*,

5$ & H -? *1($%$(&( 01 3 ' U -31* '7 U @3 ' 4 3 7 ' 1 $ B / (!&(%& 0* 7 ' U 31-331(/ ' 01 31 3 7 U 7* % 1 '7 E1@5,7317 03 & - B / ' U /1*3 # U ;/ $* ' U E1)<@= U K,/$& ',

& & +4 Bron: Woningmarktonderzoek Oost Gelre, ABF Research, mei 2008. Het huidige woonbeleid van de gemeente Oost Gelre is gebaseerd op twee beleidsdocumenten van de voormalige gemeenten Groenlo en Lichtenvoorde. Sinds de vorming van de gemeente Oost Gelre is steeds meer behoefte ontstaan aan een nieuwe, actuele woonvisie. De gemeente heeft samen met ProWonen en De Woonplaats het initiatief genomen om een nieuwe woonvisie te ontwikkelen. Om te komen tot een nieuwe woonvisie is eerst een woningmarktonderzoek uitgevoerd. Deze rapportage bevat de resultaten van dit onderzoek. Feiten over de woningvoorraad van Oost Gelre Er staan op 1 januari 2008 11.518 woningen in de gemeente Oost Gelre. De meeste woningen staan in de kernen Groenlo (4.078) en Lichtenvoorde (5.172). De woningvoorraad van Oost Gelre bestaat voor driekwart uit eengezinskoopwoningen. De huurwoningen in de gemeente zijn ook hoofdzakelijk eengezinswoningen. Dit patroon is kenmerkend voor het dorps/landelijke karakter van de gemeente. De beperkte hoeveelheid (3%) gestapelde bouw is te vinden in de twee grote kernen, Groenlo en Lichtenvoorde. In de regio Achterhoek zijn relatief iets meer meergezinswoningen aanwezig (7%) dan in Oost Gelre. Dit is hoofdzakelijk toe te schrijven aan Doetinchem. De afgelopen jaren zijn jaarlijks gemiddeld 80 nieuwe woningen aan de voorraad toegevoegd. Dit komt overeen met ongeveer 0,7% van de woningvoorraad. De meeste nieuwbouw vond plaats in Groenlo. In 2000/2001 is er een piek in de nieuwbouwproductie geweest. De nadruk lag op eengezinswoningen. Desondanks heeft de nieuwbouw er wel voor gezorgd dat verhouding tussen eengezins- en meergezinswoningen iets verschuift richting de meergezinswoningen. Deze verschuiving verloopt echter zeer langzaam. De nieuwbouw vormt namelijk een relatief klein deel van de woningvoorraad. Feiten over de bevolkingsopbouw en huishoudens Het aantal inwoners per 1-1-2008 in Oost Gelre is: 29.872. Het aantal inwoners in Groenlo is 10.045 en in Lichtenvoorde 12.781. De ontwikkeling van de bevolkings- en huishoudensomvang kende de afgelopen jaren een zekere schommeling. In de jaren waarin veel nieuwe woningen zijn gerealiseerd (2000 en 2001) steeg het aantal huishoudens vrijwel even snel als het aantal woningen. Na een daling in 2004-2005 stijgt het aantal huishoudens nu weer licht, terwijl de bevolkingsomvang nog wel licht krimpt. Dit komt door de individualisering van de samenleving en de vergrijzing. Hierdoor worden de huishoudens gemiddeld steeds kleiner. De vergrijzing in Oost Gelre en de regio Achterhoek zal zich iets sneller ontwikkelen dan landelijk. Dit heeft als oorzaak dat de groep 45 tot 64 jarigen iets boven het landelijk gemiddelde ligt. De werkgelegenheid is in Oost Gelre vanaf 2000 sneller gestegen dan die van de regio en de provincie. De ontwikkeling van het gemiddeld besteedbaar inkomen laat een zelfde beeld zien. (Zeer) tevreden over woning en woonomgeving De inwoners van Oost Gelre zijn vaak (zeer) tevreden over de eigen woning. In de kerkdorpen ligt de tevredenheid over de woning iets hoger dan in Groenlo en Lichtenvoorde. Ook de over de diverse aspecten van de woonomgeving zijn de inwoners tevreden. Natuurlijk zijn er enkele punten voor verbetering vatbaar. Vooral de verkeersveiligheid en het beschikbare openbaar vervoer stemt niet altijd tot tevredenheid. Verder laat de aanwezigheid van voorzieningen een duidelijk verschil zien: in Groenlo en Lichtenvoorde zijn veel voorzieningen, in de kerkdorpen weinig. Zieuwent vormt hierop een uitzondering, daar is het voorzieningenniveau ook hoog. Woonwensen in Oost Gelre Veel inwoners van Oost Gelre (ca. 70%) geven de voorkeur aan de eigen gemeente als ze moeten kiezen waar ze willen wonen en/of oud willen worden. Daartoe zullen dan wel voldoende kwalitatief goede woningen beschikbaar moeten zijn. Naast ontevredenheid over de eigen woning leidt een gebrek aan rust in de omgeving tot een grotere wens om binnen 2 jaar te verhuizen. De inwoners die binnen twee jaar willen verhuizen zoeken voor het grootste deel een eengezinskoopwoning (65%). Er is echter ook een aanzienlijk deel dat op zoek is naar een meergezinswoning (26%). Deze verhouding wijkt sterk af van de woningvoorraad die in Oost Gelre aanwezig is. Bij nieuwbouw is het dus raadzaam om relatief meer in te zetten op meergezinswoningen, zowel koop als huur. Bij de huurwoningen kan een verbetering van de samenstelling van de voorraad deels worden bereikt door verkoop van huurwoningen in combinatie met nieuwbouw. Ongeveer 20% van de huurders is geïnteresseerd in de koop van de huurwoning.,

Woonwensen van ouderen en thuiswonende jongeren Ouderen willen vaak anders wonen dan dat zij nu wonen. De meeste 55+ huishoudens wonen nu niet gelijkvloers en niet in een woning die speciaal voor ouderen is ontworpen. Bijna 80% van de oudere huishoudens zou nu of op langere termijn wel in een dergelijke woning willen wonen. Van de huishoudens die helemaal niet willen verhuizen wil ongeveer een kwart de huidige woning verbouwen om er zo lang mogelijk te kunnen blijven wonen. Naast een geschikte woning, willen ouderen ook graag in de buurt van voorzieningen wonen. Omdat in de kerkdorpen weinig voorzieningen aanwezig zijn, zijn ouderen in de kerkdorpen vaker genoodzaakt te verhuizen. Van de thuiswonende jongeren willen vooral de jongeren die gaan samenwonen graag in Oost Gelre wonen. Zij geven net als de overige inwoners van Oost Gelre meestal de voorkeur aan een eengezinskoopwoning. Ook van de jongeren die alleenstaand willen wonen, zoekt ruim 60% (eventueel) een woning in Oost Gelre. Binnen de gemeente hebben jongeren een sterke voorkeur voor Lichtenvoorde. Drie toekomstscenario s voor de woningmarkt Met het Primos prognose model zijn drie bouwprogramma s doorgerekend. Het doel daarvan is, om inzicht te krijgen in het effect van elk bouwprogramma op de ontwikkeling van bevolking en huishoudens. Naast het gemeentelijke bouwprogramma is gerekend met een bouwstop (geen enkele wijziging in de woningvoorraad) en met de standaard Primos prognose 2007, zoals deze voor het ministerie van VROM is opgesteld. De kerncijfers van deze scenario s zijn opgenomen in Tabel 1.1. De doorrekeningen laten zien dat met name het gemeentelijke programma fors is. Er wordt dus niet alleen voor de eigen bevolking gebouwd, maar ook voor een fors aantal vestigers. De doorrekening laat zien dat het aantal huishoudens in dit scenario relatief veel minder groeit dan het aantal woningen. Dit houdt niet direct in dat er leegstand ontstaat, maar het risico daartoe bestaat wel. In de praktijk zullen eerder de prijzen van woningen dalen en zal afgezien worden van nieuwbouw, dan dat er leegstand optreedt. De Primos prognose 2007 rekent met een minder fors bouwprogramma, waardoor de toename van het aantal huishoudens aanzienlijk meer in lijn ligt met de groei van de woningvoorraad. Bij de bouwstop verandert er niets aan de woningvoorraad en blijft het aantal huishoudens op peil. Wel krimpt de totale bevolking doordat niet in de eigen woningbehoefte door gezinsvergunning kan worden voorzien. Tabel 1.1 Overzicht Primos scenario s Oost Gelre 2007-2015 Gemeentelijk bouwprogramma Primos 2007 Bouwstop Ontwikkeling woningvoorraad + 1.600 +650 0 Ontwikkeling huishoudens +1.000 +480 0 Ontwikkeling bevolking + 1.500 +350-500 Effecten van drie scenario s Dat de vergrijzing doorzet is duidelijk te zien. In alle bouwprogramma s neemt het aandeel 65+-ers sterk toe. Het grotere woningaanbod in het gemeentelijke programma zorgt voor een kleinere afname van de groep van 25 tot 45 jaar, waarin gezinnen met kinderen sterk vertegenwoordigd zijn. Daarmee hangt samen dat de groep van 0 tot 14 jaar minder afneemt. Het gemeentelijke bouwprogramma sluit wat betreft woningtype (eengezins/meergezins) en eigendom (huur of koop) goed aan bij de behoefte op regio- en gemeenteniveau. Binnen de gemeente is het nog de vraag of kwalitatief gezien de juiste verdeling wordt gekozen. De meergezinswoningen worden voornamelijk in Lichtenvoorde gebouwd en vrijwel niet in Groenlo en de kerkdorpen. Het standaard Primos programma sluit kwalitatief minder goed aan bij de vraag, aangezien in dit programma relatief weinig meergezinswoningen worden gebouwd. Het plan om het grootste aantal woningen in Lichtenvoorde te bouwen komt grofweg overeen met de vraag. Kwantitatief gezien houdt het gemeentelijke bouwprogramma in dat Oost Gelre een meer dan evenredig aandeel van de regionale huishoudengroei opeist. Samenvattend is het bouwprogramma van de gemeente kwalitatief (type en eigendom) conform de ontwikkeling van de behoefte. Maar het aantal woningen in de gemeentelijke plannen is erg hoog. Het aantal (650) uit de Primos prognose past beter bij de te verwachten huishoudengroei1. Daarbij kan de nieuwbouw vooral gericht worden op de woonwensen van de ouderen. De aandachtsgroep is grotendeels al goed gehuisvest en deze groep zal naar de toekomst toe afnemen. Speciale aandacht voor de aandachtsgroep is dus niet noodzakelijk. De groep ouderen neemt de komende jaren toe en daarmee ook het belang om naar hun woonwensen te kijken.,"

Daarnaast heeft het bouwen voor ouderen als voordeel dat daardoor mogelijk meer doorstroming op de woningmarkt ontstaat, waardoor ook woningen voor andere groepen beschikbaar komen. Wel moet hierbij de kanttekening geplaatst worden dat ouderen iets minder verhuisgeneigd zijn. Dus de woningen moeten goed worden afgestemd op hun wensen. Dit houdt in dat er in de nieuwbouw vooral nul trede huurwoningen gerealiseerd moeten worden. Wonen met zorg Net als de rest van Nederland staat Oost Gelre voor de opgave om meer woningen voor zorgbehoevende ouderen te realiseren. In Oost Gelre neemt het aandeel 75+-ers van de bevolking sterker toe dan in de rest van Nederland. De extra inspanning die Oost Gelre moet verrichten ten opzichte van de rest van Nederland valt echter mee. Tot 2015 staat Oost Gelre voor de opgave om ca. 350 geschikte woningen te realiseren (gebaseerd op het Primos 2007 scenario). Als Oost Gelre mee gaat in het beleid van de overheid om 40% van de intramurale plaatsen af te bouwen ontstaat er nog eens een extra opgave van 100 geschikte woningen. De oplossing worden gezocht in het aanpassen of nieuw bouwen van geschikte woningen. Waar onvoldoende zorg beschikbaar is kan bijvoorbeeld worden gekozen voor de realisatie van nieuwe zorgsteunpunten. Conclusies Het bouwprogramma dat Oost Gelre heeft opgesteld komt kwalitatief (type woningen en eigendom) grofweg overeen met de behoefte. Het gemeentelijke bouwprogramma is aan de forse kant. Het is dus raadzaam om het bouwprogramma naar beneden bij te stellen. Bij het programma volgens Primos 2007 neem Oost Gelre een evenredig aandeel in de regionale groei. Dit programma kan als ondergrens worden gehateerd, waarbij dan voldoende woningen beschikbaar zijn om de groei van de eigen bevolking te kunnen huisvesten. Afstemming met andere gemeenten binnen de regio is aan te bevelen om te voorkomen dat er een te grote verruiming van de regionale woningmarkt ontstaat. De verdeling naar type en eigendom komt in grote lijnen tegemoet komt aan de kwalitatieve vraag. Binnen deze accenten kan nog nader in detail onderzocht worden voor welke groepen de woningen gebouwd zouden moeten worden. Bijvoorbeeld: extra bouwen voor de aandachtsgroep als geheel lijkt niet nodig, maar wel voor groepen daarbinnen met specifieke woonwensen, zoals ouderen en starters. Vooral inspanning nodig voor het huisvesten van ouderen in ouderenwoningen. Hierdoor zal dan tevens doorstroming op de woningmarkt kunnen ontstaan.,,

& 5!&(!%& 606 Verdeling woningtypen in huidige (bekende) woningbouwprogramma (excl. VAB en landgoederen) Koop Koop Huur Huur Eengezins Appartementen Eengezins Appartementen goed middel duur goed middel duur goed middel duur goed middel duur LLB Starters Zorg Sloop koop duur koop duur koop duur koop duur Lichtenvoorde 14 80 109 28 63 74 0 21 13 0 144 1 201 102 37 39 Groenlo 46 51 308 11 17 9 0 0 0 0 89 0 115 77 43 7 Harreveld 15 0 20 0 0 0 0 0 0 0 0 0 12 15 0 0 Lievelde 8 0 11 0 0 0 0 0 0 0 0 0 11 8 0 0 Mariënvelde 5 0 0 8 0 0 0 0 0 0 0 0 0 13 0 0 Vragender 6 0 6 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 6 0 0 Zieuwent 7 7 0 3 5 0 0 0 0 0 0 0 2 5 0 0 Zwolle 3 10 4 0 0 0 0 0 0 0 0 0 14 3 0 2 Totalen 104 148 458 50 85 83 0 21 13 0 233 1 355 229 80 48 Opmerkingen: Sociale huur valt in de categorie 'middelduur'. Goedkope huur gaat maar tot ca. 300,-- dit bezit is zeer gering. In de provinciale Stimuleringsregeling Goedkope Woningbouw wordt als max. huurprijs 621,-- (de subsidiabele huurgrens). In de tabel zijn bij 'geschikt voor starters'voor een deel de middeldure huurwoningen ook meegeteld (voor zover dit geen zorgwoningen betreffen).

Woningbouwprogramma per kern Vrijkomende Agrarische Bedrijfsbebouwing Landgoederen Lichtenvoorde 950 Lichtenvoorde 3 Lichtenvoorde 3 Groenlo 610 Groenlo 0 Groenlo Harreveld 75 Harreveld 0 Harreveld Lievelde 96 Lievelde 3 Lievelde Mariënvelde 24 Mariënvelde 2 Mariënvelde Vragender 22 Vragender 5 Vragender Zieuwent 22 Zieuwent 4 Zieuwent Zwolle 17 Zwolle 0 Zwolle Totaal 1816 Totaal 17 Totaal 3 Opmerkingen: Bij de Vrijkomende Agrarische Bedrijfsbebouwing zijn nog niet alle verzoeken concreet, er zitten een aantal principe verzoeken bij.,

&" &%%+& +!&8 7"7O9 ;!&7 E %&%6&&8*&*119 %&%6&&!& 6"&819 ( :%!&7. ( %+!& 6"& "677 "677#677 #677 0* 16 6 3*D11. E 3* 6 3* 1313*6 *3*1*1 1 :% 11,H1?6 1111 /&! ; 11 * 3 3 ; 11 1 + 3 36 33661 @!& ;+8*31 9 8 3 3 6 1 6 9 1* 1,0

-%((! E11(3 3* 6 3 * 4 1 6 1 **1 56% K1:/73*3*11* 6 17 3 6 31 1 1 1 1.& ( 1 1 +89 1A1,

-+& A * $-11 $ 1 * 11 161 3- ;$0 ; ;$0 6 3A ;D**D:11 1 6 1 1 8 96 6 16 6 6 6 1 (3;$77**D 16131 31 ;;61*** * ( ;$5 89* :,*//1. 6& 1/.1,2

&, &. * 1 6 -.6 " 0E*16-.6 # @-." @.%6?6$@.6% H/1E? $*-.6$/ (/6" /3-.60E>16 /.6( 0)/ 6 $@.6* & /.6(),*/%7 #?6.@.6% /."O1 $.6" (56% /565EC316" (46 ''' (%76@1(6% (C6C6 ( D"7 "6 DE6" (C%7 %6(C6% E1, 6 *1 0116 0116 *