(potentiële) belangenverstrengeling Geen Autisme spectrum conditie Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Triversum W. Veenboer Kinder- en jeugdpsychiater Dag van eerste lijn Januari 2015 Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder Andere relatie, namelijk 1 Inhoud 1. Inleiding en doel presentatie 2. Theorie ASS 3. Klinisch beeld 4. Na verwijzen Doel van presentatie Jullie: Mijn: Verhogen autism awareness bij primair hulpverleners 3 4 Epidemiologie Diagnose Hoe vaak komt autisme spectrumstoornis voor? 0.6% -1% ASS-diagnose rond 5de à 6de levensjaar 60% voor 4 de levensjaar Geen bewijs voor een epidemie Redenen:..? 5 6 1
Ontbreken bio markers + Onvoldoende kennis = Diagnose delay Vroeg signaleren en screenen Wenselijk? Risico s? Alle kinderen of alleen risico groepen? Op welke leeftijd? En wat daarna? JA JA Alle Vanaf begin Context 7 8 Terug naar de theorie 9 Genen veroorzaken geen stoornissen Genetisch overgeërfd Vele honderden genen neurofysiologische/che mische Gen-omgevings interactie Minder efficiënte informatieverwerking Heterogeen genotype Vaak verbindings genen 2
DSM-IV DSM 5 (neuro)psychologisc he TOM gedragstype, klinisch beeld Subtypes vallen weg Classificatie wordt meer dimensioneel CC EF Criteria van 3 naar 2 subgroepen 1. Sociale communicatie 2. Beperkt, repetitief gedrag 16 gedragstype, klinisch beeld DSM-IV DSM 5 Vertraagde taalontwikkeling eruit Leeftijd van aanvang geschrapt Meer co-morbiditeit te classificeren Naar volwassenheid Classificatie redelijk stabiel Beloop in levensloop Prognose factoren Minder alleen gericht op kinderen 17 18 3
Comorbiditeit 70% ADHD Angststoornissen (sociale fobie) Stemmingsproblematiek Gedragsstoornissen Slaapstoornissen Tics Verstandelijke beperking Epilepsie 19 Richtlijn ASS: signalering, begeleiding en toeleiding naar diagnostiek Terug naar de praktijk Stap 1 Van Wiechen Ontwikkelingsonderzoek Stap 2 Alarmsignalen Stap 3 Specifieke anamnese, andere oorzaken uitsluiten Stap 4 Screening met ASS instrumenten Stap 5 Doorverwijzen voor verdere ASS diagnostiek en behandeling 21 22 Stap 1 Van Wiechen Ontwikkelingsonderzoek Alarmsignalen Uitvragen van mijlpalen in de ontwikkeling Specifieke anamnese, andere oorzaken uitsluiten 4
DSM 5 classificatie 1 Sociale communicatie Wederkerigheid Non-verbale communicatie Vriendschappen en relaties 12 maanden: Geen interesse andere mensen Brabbelt niet Beperkte joint attentiongedrag Lacht niet naar anderen Reageert niet bij toegeroepen Geen gebaren Atypische emotieregulatie Richt niet spontaan sociale prikkels 25 18 maanden: Geen functioneel gebruik van woorden 24 maanden: Gebruikt nog geen 2- woordzinnen 1 Sociale communicatie Wederkerigheid Non-verbale communicatie Vriendschappen en relaties DSM 5 classificatie 2 Beperkt, repetitief gedrag Stereotiepe spraak, bewegingen, gebruik objecten Routines, rituelen, moeite met veranderingen Beperkte en gefixeerde interesses Sensorische onder/overgevoeligheid 30 5
Hele jonge kind 2 Beperkt, repetitief gedrag Stereotiepe lichaamsbewegingen Vertraagde motoriek, met name houdingscontrole Atypisch gebruik van objecten Gehechtheid aan ongewone objecten Stereotiepe spraak, bewegingen, gebruik objecten Routines, rituelen, moeite met veranderingen Beperkte en gefixeerde interesses Sensorische onder/overgevoeligheid Sigmund Meisjes Contact claimende, dwingende manier Gedrag heel letterlijk imiteren Komen jongere over door gebrekkig voorstellingsvermogen Minder isolatie door minder afwijkende fascinaties Voelen zich anders, maar meer sociale druk zich aan te passen Internaliserende problematiek wordt vaak wel gezien, maar link met ASS niet 34 Sociale subtypologie Stap 4 screening met ASS instrumenten Afzijdig Passieve groep ESAT M-CHAT-R SCQ SRS VISK AVZ-R Actief, maar bizarre groep ESSENSE, biedt kind en ouders ruimte voor vroege interventie zonder label 35 36 6
Stap 5 doorverwijzen voor verdere ASS diagnostiek en behandeling Diagnostiek GGZ Complex Multidisciplinair team Richtlijnen 38 Behandeling if you know one person with autims, then you know one person with autism When there is no cure, there are 1000 treatments Dr S. Shore, Ervaringsdeskundige en professor wijlen Donald Cohen 40 Behandeling Kind & Ouders Psych-educatie Psychosociale interventies Farmacologische interventies Alternatieve geneeskunde Ambulant vs Klinisch Behandelen comorbiditeit Bronvermelding www.kenniscentrum-kjp.nl DSM5 Autismespectrumstoornissen, alles op een rijtje. Herbert Roeyers Richtlijn diagnostiek en behandeling autismespectrumstoornissen bij kinderen en jeugdigen, NVVP. Presentatie op NVA 31-10-2014 door Ina van Berckelaer-Onnes Universiteit Leiden Fernell & Gillberg, 2010, Nygren et al 2011 Coleman & Gillberg 2012 Baghdali et al., 2003 Dietz, 2007 De Bruin, et al., 2012; Simonoff, et al., 2008 41 42 7