Basisbegrippen Oncologie
Tumor afmeting Diagnose periode Behandel periode Preventie/interventie periode Invasie interventie Tijd Detectie drempel
Van normale naar kankercel
Normale cel
Van celkern naar basen paar
DNA synthese
Ontstaan kankercel Overgang van cel in kankercel? Genen (DNA) Omgevingsfactoren Inductie Signaal transductie Stochastische effecten (= toeval) Preventie (voeding, niet roken, zonbelasting, etc)
Telomeren
Verschillen kankercellen en normale cellen Meerdere mitosen vaatvorming verlies contactinhibitie groeifactor secretie oncogen expressie tumor suppressor genen
Hanahan/Weinberg Cell 2011
Signaal transductie binnen de cel/pathways
Epidermal Growth Factor Receptor
Cyclines en kinases die de celcyclus regelen TP53 apoptose Caspases Geprogrammeerde celdood
Verdubbeling en klinische detectie Detectiegrens 0.6 cm³ Voelbaar Zichtbaar op X foto s, CT scan, MRI scan, PET, Markers bloed (PSA)
Eliminatie kankercel Cel met ongeremde groei Eventueel doorgroei in andere structuren Of verplaatsing via bloed of lymfe banen Door eigen afweer Door behandeling
Poly Adp Ribose Polymerase inhibitors
Naast vaatstelsel ook lymfe stelsel
Proces van metastasering
Tumor afmeting Diagnose periode Behandel periode Preventie/interventie periode Invasie interventie Tijd Detectie drempel
Screening en klinische detectiegrens Klinische detectiegrens Bij bepaalde afmeting van tumor Of al via genen (brca, lynch) screeningsgrens Is screening (=opsporen tumor zonder dat er klachten of aanwijzingen voor zijn) mogelijk
Tumor afmeting Diagnose periode Behandel periode Preventie/interventie periode Invasie interventie Tijd Detectie drempel
Is kanker 1 ziekte?
Medisch onderzoek Hoe groot is de tumor? Welke soort tumor is het? Is er doorgroei in weefsels of organen? Zijn er tumorcellen in de lymfebanen of het bloed gekomen; kortom uitzaaiingen? Tumor groeit door Inventarisatie: Cellen, stukje of hele tumor verwijderen Onderzoek doen naar uitzaaiingen (metastasen)
P a t h o l o o g
Patholoog Macroscopie Biopt Cytologie Microscopie Immuno histochemie Moleculaire technieken Oestrogeen receptor positief Lymfklier negatief
X thorax (Borstholte)
CT thorax 1 coupe
CT en PET CT
MRI
T = umor N = odes = lymfeklieren M = etastase systeem M N T M
TNM systeem voor longtumoren
Conclusie welk stadium T1 N0 M0 T2 N0 M0 T3 N0 M0 T4 N0 M0 T2 N1 M0 T3 N1 M1 Tumor groeit door, kans op uitzaaiingen Bevindingen chirurg Bevindingen patholoog Uitslag rontgen, lab en nucleair onderzoek Stadiering: TNM (voor vergelijk met literatuur/protocollen en keuze behandeling
Tumor afmeting Diagnose periode Behandel periode Preventie/interventie periode Invasie interventie Tijd Detectie drempel
Hoofdbehandelaars bij kanker
Chirurgie Radicaal verwijderd Snijvlak positief Poortwachter klier Laparoscopisch/ minimaal invasief Robotchirurgie
Fracties Brachytherapie Planning Hyperthermie Combi chemo Radiotherapie
Medisch oncologie Adjuvant Neoadjuvant/ inductie Electief Chemo, hormonale, immuno, monoclonale antilichamen therapie ( gene targeted therapy) Tumor OR positief, metastase ook?
Psycho sociale ondersteuning
Oncologie is Ketenzorg
Multidisciplinaire bespreking en voorstel tot behandeling Hoe gaat het met de patient? Wat kan deze patient aan? Performance scale! Welke klachten kunnen behandeld worden (pijn?) T1 N0 M0: curatieve beh.: om te genezen T4 N2 M1: palliatieve beh.: om klachten te verlichten Snijden: Chirurgie Bestralen: Radiotherapie Medicijnen: chemo, hormonale, immuno, monoclonale therapie; Psychosociale begeleiding
Performance schalen ECOG/WHO schaal Karnofsky schaal
Curatie of palliatie?
Wetenschappelijk onderzoek Op basaal niveau Moleculair, celcyclus Verfijning detectie methoden Verbetering chirurgie Nieuwe bestralingsmethoden (apparatuur en deeltjes) Nieuwe medicijnen Nieuwe combinaties Psychosociaal In kliniek liefst in studieverband Ethiek/toestemming Fase 1 studie Fase 2 studie Fase 3 studie
Statistiek en Epidemiologie
Goede cursus gewenst