Weekhuidmijten bij azalea: Beter begrijpen van de plaag Gil Luypaert 22e Studiedag Azalea 20/02/2014 Institute for Agricultural and Fisheries Research Plant Sciences Unit www.ilvo.vlaanderen.be Agriculture and Fisheries Policy Area
Overzicht Weekhuidmijt, what s in a name? Levenscyclus Ontwikkelingsnelheid Verspreiding Gevoeligheid van azalea cultivars
Weekhuidmijt, what s in a name? Verschillende soorten weekhuidmijten in azalea (7-tal) Verschillende schimmelvoedende mijten Beperkt aantal mijten schadelijk voor de plant Polyphagotarsonemus latus - begoniamijt Phytonemus pallidus - cyclamenmijt Xenotarsonemus Belangrijste plaag is Polyphagotarsonemus latus Begoniamijt Broad mite Yellow mite
Levenscyclus Ei Larve Wijfje Nimf Mannetje Mannetje met nimf op rug Figuur Smith, Beattie and Broadly 1997
Levenscyclus Ei Larve Wijfje Nimf Mannetje Mannetje met nimf op rug Figuur Smith, Beattie and Broadly 1997
Levenscyclus Ei Larve Wijfje Nimf Mannetje Mannetje met nimf op rug Figuur Smith, Beattie and Broadly 1997
Levenscyclus Ei Larve Wijfje Nimf Mannetje Mannetje met nimf op rug Figuur Smith, Beattie and Broadly 1997
Levenscyclus Ei Larve Wijfje Nimf Mannetje Mannetje met nimf op rug Figuur Smith, Beattie and Broadly 1997
Ontwikkelingssnelheid Ontwikkelingsnelheid van begoniamijt op azalea Constante omgeving: 80% relatieve vochtigheid 16h licht Vaste temperatuur: 15, 17, 20, 25, 30 en 33 C
Ontwikkelingssnelheid Temperatuur ( C) Ontwikkelingsduur (dagen) Ei-Larve Larve-Nimf Nimf-Adult Ei-adult 15 6,7 3,9 2,8 13,3 25 2,0 1,3 0,9 4,2
Ontwikkelingssnelheid Temperatuur ( C) Ontwikkelingsduur (dagen) Ei-Larve Larve-Nimf Nimf-Adult Ei-adult 15 6,7 3,9 2,8 13,3 17 5,3 3,0 2,2 10,5 20 3,3 1,9 1,4 6,6 25 2,0 1,3 0,9 4,2 30 1,7 1,2 0,6 3,5 33 1,8 1,6 0,7 4,0
Ontwikkelingssnelheid Ontwikkelingssnelheid (dag -1 ) 0.3 0.2 0.1 Ei-adult 30 C 10 15 20 25 30 35? 10 C Temperatuur ( C) 36 C
Ontwikkelingssnelheid Temperatuur ( C) 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 Gemiddelde buitentemperatuur per maand over periode van 20 jaar
Ontwikkelingssnelheid Aantal theoretische generaties 4 3 2 1 0 Aantal theoretische generaties weekhuidmijten in openlucht verdeeld over 1 jaar Percentage positieve stalen 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% PAK 2013 April Augustus
Ontwikkeling in forcerie Simulatie forcerie Stel 14 dagen forcerie bij 22 C. Schatting: wijfje leeft 10 dagen Schatting: wijfje legt 2 eitjes per dag Schatting: 7 dagen nodig om van ei tot ei te gaan (6 dagen + 1 dag extra) Temperatuur ( C) Ei-adult (dagen) 15 13,3 17 10,5 20 6,6 25 4,2 30 3,5 33 4,0 Theoretisch aantal mijten 24 mijten 1000 800 600 400 200 0 0 2 4 6 8 10 12 14 Aantal dagen forcerie 7000 > 1000 > 6500 1 eitje 10 eitjes 50 eitjes 127 mijten Theoretisch aantal mijten 6000 5000 4000 3000 2000 > 200 > 1300 1000 0 0 2 4 6 8 10 12 14 Aantal dagen forcerie 1 wijfje 10 wijfjes 50 wijfjes Foto - PCS Foto - PCS
Verspreiding Wind Teelthandelingen Uitwisseling van stekmateriaal Mechanisch insnijden van planten Recirculatie via watergift?? Overleving op substraat/teeltmatten?? Transport via andere plagen Thrips Witte vlieg Bladluizen Thrips larve Foto - UGent Witte vlieg
Verspreiding Wind Teelthandelingen Uitwisseling van stekmateriaal Mechanisch insnijden van planten Recirculatie via watergift?? Overleving op substraat/teeltmatten?? Transport via andere plagen Thrips Witte vlieg Bladluizen Contact tussen planten
Gevoeligheid van azalea cultivars Verschil in gevoeligheid voor weekhuidmijten bij verschillende azalea cultivars Cultivars omringen met geïnfecteerde klimop Weekelijkse beoordeling op basis van zichtbare schade Score 0 (geen schade) tot 4 (volledig aangetast) Tellen van het aantal weekhuidmijten in een scheuttop om de twee weken
Gevoeligheid van azalea cultivars Gemiddelde score van ziekte 3.5 3.0 2.5 2.0 1.5 1.0 0.5 10 20 30 40 50 60 50 40 30 20 10 Gemiddeld aantal weekhuidmijten per tip Aantal dagen na start infectie Nordlicht
Gevoeligheid van azalea cultivars Gemiddelde score van ziekte 3.5 3.0 2.5 2.0 1.5 1.0 0.5 10 20 30 40 50 60 50 40 30 20 10 Gemiddeld aantal weekhuidmijten per tip Aantal dagen na start infectie Gemiddelde score van ziekte 3.5 3.0 2.5 2.0 1.5 1.0 0.5 10 20 30 40 50 60 50 40 30 20 10 Gemiddeld aantal weekhuidmijten per tip Michelle Marie Aantal dagen na start infectie
Gevoeligheid van azalea cultivars Gemiddelde score van ziekte 3.5 3.0 2.5 2.0 1.5 1.0 0.5 10 20 30 40 50 Aantal dagen na start infectie 60 50 40 30 20 10 Gemiddeld aantal weekhuidmijten per tip Gemiddelde score van ziekte 3.5 3.0 2.5 2.0 1.5 1.0 0.5 10 20 30 40 50 Aantal dagen na start infectie 60 50 40 30 20 10 Gemiddeld aantal weekhuidmijten per tip Elien Gemiddelde score van ziekte 3.5 3.0 2.5 2.0 1.5 1.0 0.5 10 20 30 40 50 60 50 40 30 20 10 Gemiddeld aantal weekhuidmijten per tip Aantal dagen na start infectie
Conclusies Snelheid ontwikkeling begoniamijt hangt sterk af van temperatuur vb. 13,3 dagen bij 15 C en 4,2 dagen bij 25 C Gedurende zomermaanden, zijn in openlucht op korte termijn 3-4 generaties mogelijk Gedurende forcerie zijn snelle uitbraken mogelijk, ongeacht het seizoen Verspreiding door contact en teelthandelingen vormen groot risico Zichtbare schade kan reeds optreden bij vrij lage populaties Mogelijke resistentiebronnen bestaan
Dank aan Magali Losschaert Johan Witters Ellen De Keyser Jan De Riek Tine Maes Johan Van Huylenbroeck Els Mechant Els Pauwels Philip Cools Dirk De Cock Peter Dhaens Bruno Gobin Plantresistentie tegen Polyphagotarsonemus latus (Acari: Tarsonemidae) in de sierteelt LO: 100859 25
Bedankt voor uw aandacht! Gil.Luypaert@ILVO.Vlaanderen.be 22e Studiedag Azalea 20/02/2014 Institute for Agricultural and Fisheries Research Plant Sciences Unit www.ilvo.vlaanderen.be Agriculture and Fisheries Policy Area