Integrated Pest Management 8 Basisprincipes

Transcriptie

1 Integrated Pest Management 8 Basisprincipes Van Haecke Dominique Agriflanders (Sanac) 10/01/2013

2 Wat is IPM? IPM = Integrated Pest Management = Geïntegreerde bestrijding Geïntegreerde plaagcontrole Het gebruiken van een combinatie van verschillende technieken voor plaagcontrole, met de nadruk op methodes die het minste nadeel berokkenen aan het milieu en de grootst mogelijke specificiteit hebben voor de te bestrijden plaag. Bv: resistente variëteiten, monitoring, teelttechnieken, natuurlijke vijanden, pesticiden

3 IPM: 8 basisprincipes

4 Principe 1: Preventie en onderdrukking Preventie en/of onderdrukking van schadelijke organismen onder meer door: Gewasrotatie; Teelttechniek; Resistente/tolerante cultivars; Evenwichtige bemesting, irrigatie en drainage; Voorkomen van de verspreiding van schadelijke organismen door middel van hygiënemaatregelen; Bescherming en bevordering van belangrijke nuttige organismen.

5 1: Preventie & Onderdrukking Bloemenstroken bevorderen de aanwezigheid van nuttigen

6 1: Preventie & Onderdrukking Bescherming aanbieden: Hagen, insectenkastjes, oorwormvalletje, vogelkastje

7 1: Preventie & Onderdrukking Inzaai Tagetes voor aaltjescontrole: Pratylenchus penetrans

8 1: Preventie & onderdukking Onderhoudsarme beplanting Cornus sericea 'Kelseyi' einde tweede groeijaar begin oktober 2007

9 Principe 2: Monitoring Monitoring van schadelijke organismen met passende methoden en instrumenten. Voorbeeld: Praktijkervaring opdoen rond gericht waarnemen o.a. door visueel waarnemen van ziekten, plagen en nuttigen, waarnemingen met feromonen, lokstoffen, vallen

10 2: Waarnemings- en waarschuwingssysteem Doel en methode Waarnemen & waarschuwen Monitoring telers & tuinaanlegger zelf waarnemen IPM Opzet Fiches, berichten Staalanalyse Advisering Cursussen Wandelvoordrachten Resultaat (2012, tot week 42) 32 waarschuwingsberichten, 8 actuaberichten, berichten over 51 parasieten, 235 oproepen 735 leden

11 2: Waarnemingen en waarschuwingen Feromoonvallen: waarnemen vergemakkelijkt hulp bij determinatie tijdig vaststellen beschadiger = gerichtere bestrijding effect bestrijding is te controleren

12 Principe 3: Schadedrempels Schadedrempels: beslissen of een behandeling nodig is op basis van monitoring Bestrijding afstemmen op noodzaak Moeilijkheden Grootste hiaat is kennis Betrekkelijk weinig literatuur Complexiteit sierteelt MAAR PCS en ADLO doen onderzoek

13 aantal insecten 3: Schadedrempels voor beslissing Economische schade actieniveau Eerste schade detectieniveau 3 0 T 1 T 2 T 3 T 4 T 5 T 6 T 7 Delta 1 & Delta 2 zijn teeltafhankelijk: bv. groenblijvend > bladverliezend Delta 3 is plaag- of ziekte afhankelijk Diversiteit aan teelt- en plaagcombinaties maken dit zeer arbeidsintensief proces

14 3: Schadedrempel IPM-perceel

15 3: Schadedrempel Economisch vs visueel: Bosboomkwekerij vs laanboomkwekerij Waardplantafhankelijk: Tilia vs Platanus

16 Principe 4: Niet chemische bestrijding Voorkeur voor het gebruik van niet-chemische methoden Als biologische, mechanische en/of fysische methoden een aanvaardbare controle van het schadelijk organisme garanderen, moeten deze verkozen worden boven chemische methoden. Voorbeelden Afdekmaterialen als alternatief voor chemische onkruidbestrijding Mechanische onkruidbestrijding Aaltjes tegen taxuskever Lieveheersbeestjes tegen bladluizen Wegvangen van insecten mbv vallen en feromonen of geurstoffen

17 4: Niet chemische bestrijding Afdekmaterialen in containerteelt Mechanische/thermische onkruidbestrijding: borstels of branders

18 4: Niet chemische bestrijding Insecten en mijten Encarsia formosa (sluipwesp tegen witte vlieg) Lieveheersbeestje (tegen bladluizen) Aaltjes Heterorhabditis megidis (tegen taxuskever) Heterorhabditis bacteriophora (tegen engerlingen, taxuskever) Steinernema feltiae, S. kraussei (tegen larven van varenrouwmug, trips)

19 4: Niet-chemische bestrijding Weekhuidmijt op Hedera: bestrijding met roofmijten A. swirskii untreated PCS Afdeling kamerplanten

20 4: Niet-chemische bestrijding Schadebeeld: vraat taxuskever Geparasiteerde larve taxuskever Metarhyzium

21 5. Specifieke & selectieve middelen Doelspecifiek Onschadelijk voor andere organismen dan deze die men wil bestrijden Gericht op gevoeligste stadia (bv larve) Minimale nevenwerking op nuttigen De belangrijkste nuttigen sparen om andere plagen te vermijden

22 Principe 5: Specifieke & selectieve middelen 60 Nevenwerking op roofmijten 50 onbehandeld breedwerkend middel 40 selectief middel juni 19juni 25juni 3juli 14juli 10aug 13sept

23 5. Specifieke & selectieve middelen Bestrijding zaagwesp (Fenusa pusilla) op Betula utilis Doren Boss vroegste stadium geeft beste efficiëntie

24 5. Specifieke & selectieve middelen Bestrijding taxuskever: kennis levenscyclus zeer belangrijk Kever: Larve: spuiten direct na ontluiking : mei juni (maaggift bv Steward) aangieten vanaf eind mrt half mei aangieten vanaf eind juli/aug half okt In rust Larve Pop Kever Ei jan - feb mrt - april mei - juni juli - aug sept - okt nov - dec In rust Oude larven Pop Kever Eitjes Jonge larven In rust

25 6. Minimaal noodzakelijke dosis Belgisch erkenningsbeleid streeft in principe naar minimale dosis Dosisreductie mag, maar gevaar voor resistentie-ontwikkeling Zo veel als nodig, maar zo weinig als mogelijk Voorbeeld: Lokale toepassing met erkende dosis, vb. Bladluizen: Pirimor (50 g/100 l)

26 Principe 7: Anti-resistentie Het toepassen van anti-resistentiemaatregelen om de effectiviteit van het bestrijdingsmiddel te kunnen garanderen Wissel af met middelen die op een andere manier werken. Voor insecticiden en acariciden kan men beroep doen op de IRAC-lijst, voor fungiciden is dit de FRAClijst, voor herbiciden HRAC. De lijsten zijn te vinden op internet. Erkende dosis Minder persistente middelen Sierteelt is zeer beperkt in middelen Actieve werkgroep kleine teelten

27 7: Anti-resistentie Klassiek IPM Product B / snoei / lage RV /

28 7: Anti-resistentie Regeneratievermogen = opvolgen van generaties Mobiliteit Vitaliteit Dosis en persistentie van het middel

29 7: Anti-resistentie

30 7. Anti-resistentie Resistentie groep (IRAC) Bestrijding roestmijt op Carpinus Beginwerking Uiteindelijke efficiëntie Nawerking Sanmite WP 90 g/100 l Sanmite WP + Cascade DC 90 g ml/100 l 12C 4. Torque 50 g/100 l 20B 5. Experimenteel ml/100 l Floramite 40 ml/100 l Envidor 40 ml/100 l Experimenteel 2 50 ml/100 l (+) ++ ++(+) (+) ++ + (+) Frans Goossens 2005

31 8. Registratie, documentatie, evaluatie Noteer wat je observeert en wat je doet Hou informatie rond plagen jaar na jaar bij (bv map Waarnemingen & Waarschuwingen) Noteer resultaten op korte en lange termijn Sluit aan bij bestaande systemen ADLO/PCS ontwikkelen een registratieformulier Of doe het op eigen manier, maar doe het!

32 Contactgegevens Dominique Van Haecke Proefcentrum voor Sierteelt Schaessestraat Destelbergen T: E: W: