Afvalscheiding Afvalprofiel peiljaar 2010 Gemeente Oktober 2011 Opgesteld door: CyclusManagement Definitief
Inleiding Dit is het afvalprofiel van gemeente. Het betreft een op maat gesneden rapportage waarin de afvalprestaties van worden vergeleken met het benchmarkgemiddelde van vergelijkbare gemeenten (gemeenten met stedelijkheidsklasse 3). Een volledige prestatievergelijking is opgenomen in de kringrapportage. Hoe scoort op de afvaldriehoek? De afvalprestaties worden bezien en beoordeeld vanuit vier invalshoeken, ook wel prestatiegebieden genoemd: milieu (afvalscheiding), kosten, dienstverlening en regie. Hieronder kunt u in één oogopslag nagaan hoe uw gemeente scoort op de vier prestatiegebieden, en hoe deze scores zich verhouden tot de benchmark. Prestatiegebied Milieu (% bronscheiding) 55% 56% Kosten ( per aansluiting) 218 212 Dienstverlening (score) 293 263 Regie (score) 16 14 beter dan de benchmark gelijk aan de benchmark (binnen 5% van het gemiddelde) slechter dan de benchmark Leeswijzer Op de bladzijden hierna worden de prestatiegebieden verder uitgediept. Per prestatiegebied worden de onderliggende subprestatie-indicatoren gepresenteerd, en aangegeven hoe de gemeente het doet ten opzichte van de benchmark. Op de laatste pagina worden de prestaties tegen elkaar afgewogen en wordt er een analyse op hoofdlijnen geformuleerd. Afvalscheiding Pagina 2
Milieuprestaties Hoofdprestaties 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 totaal HHA GHA 300 250 200 150 100 50 - Hoeveelheid restafval Restafval totaal Restafval HHA Restafval GHA spercentage totaal 55% 56% spercentage HHA 50% 47% spercentage GHA 76% 79% Hoeveelheid restafval tot (kg/inw) 264 248 - fijn restafval 237 214 - grof restafval en verb. restafval 27 34 CO2-reductie totaal (in kton) 3,9 Milieuprestaties per deelstroom Inzamelgegevens (in kg/inw) Scheidingspercentages Restafval 236,8 213,8 Gft 116,7 90,2 65% 62% Papier 66,4 66,1 61% 72% Glas 48,8 21,8 77% 71% Textiel 2,8 4,5 28% 33% Kunststof verpakkingsafval 3,8 5,4 10% 12% Blik 0,0 0,2 0% 3% Drankenkartons 0,0 0,3 0% 4% Luiers/incontinentiemateriaal 0,0 0,5 0% 4% Grof huishoudelijk restafval 27,0 32,4 Verbouwings restafval 0,0 1,4 Electr(on)ische apparatuur 4,7 5,7 Overige metalen 3,7 5,5 Grof tuinafval 39,6 42,1 Bruikbare goederen 2,6 2,4 Puin 17,5 28,5 Hout 14,6 26,7 Asbest 0,7 1,8 KCA 1,3 1,5 Grond 0,9 7,2 Vlakglas 0,4 1,0 Bladafval 0,0 0,6 Overig gescheiden grof afval 0,1 4,9 Het scheidingspercentage is de gescheiden ingezamelde hoeveelheid gedeeld door de som van de gescheiden hoeveelheid en de hoeveelheid van die specifieke component die nog in het restafval aanwezig is. Hiervoor is inzicht nodig in de samenstelling van het restafval. Dit inzicht kan worden verkregen door de uitvoering van een sorteeranalyse. Indien geen sorteeranalyses zijn verricht zijn de scheidingspercentages niet vast te stellen. Afvalscheiding Pagina 3
Milieuprestaties 2006 t/m 2010 Hoeveelheid restafval 1 350 0,8 0,6 300 250 200 0,4 150 0,2 0 2006 2007 2008 2009 2010 100 50-2006 2007 2008 2009 2010 Inzamelgegevens (in kg/inw) 2006 2007 2008 2009 2010 Trend Restafval 0 0 276 248 237 Gft 0 0 116 117 117 Papier 0 0 76 72 66,4 Glas 0,0 0,0 30,1 37,3 48,8 Textiel 0,0 0,0 2,1 1,6 2,8 Kunststof verpakkingsafval 0,0 0,0 0,0 0,7 3,8 Blik 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Drankenkartons 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Luiers/incontinentiemateriaal 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Grof huishoudelijk afval restafval 0 0 38 35 27 Grof huishoudelijk afval gescheiden 0 0 79 87 86 De richting van de trend - aangegeven door de pijl - wordt bepaald door het jaar 2010 te vergelijken met het gemiddelde van de jaren 2006 t/m 2009. Afvalscheiding Pagina 4
Kostenprestaties Hoofdprestaties Afvalbeheerkosten 250 200 150 100 50 - Totale kosten Inzamelkosten Verwerkingskosten Indirecte kosten Kosten per aansluiting Totale afvalbeheerkosten per aansl. 218 212 - waarvan inzamelkosten 108 98 - waarvan verwerkingskosten 75 88 - waarvan indirecte kosten 35 25 Inzamelkosten per deelstroom Kosten per aansluiting Kosten per ton Restafval en gft 60,3 51,0 68 71 Papier 6,8 6,9 41 45 Glas 3,3 1,9 27 33 Kunststof verpakkingsafval 0,0-1,2 0-72 Overige deelstromen HHA 2,3 2,1 Grof afval halen 9,0 5,4 223 164 Grof afval brengen (milieustraat) 16,2 23,0 67 76 Opbrengsten particulieren (milieustraat) - 3,9-2,9 Inzamelmiddelen 14,1 12,1 Verwerkingskosten per deelstroom Kosten per aansluiting Kosten per ton Restafval 55,9 63,4 94 125 Gft 18,5 13,8 63 60 Papier - 11,0-6,7-66 - 44 Glas - 0,5 0,0-4 1 Kunststof verpakkingsafval 0,0 0,0 0 0 Overige deelstromen HHA 0,0-0,1 Grof huishoudelijk afval 11,7 17,7 41 50 Afvalscheiding Pagina 5
Prestaties dienstverlening Hoofdprestaties Totaalscore dienstverlening 293 263 - haalgelegenheid 120 117 - brenggelegenheid 157 134 - motivatiebeïnvloeding 10 6,7 - capaciteitsbeïnvloeding 6 5,1 De dienstverleningsscore geeft een indicatie van de omvang van het servicepakket dat de gemeente aanbiedt aan haar burgers. Er wordt onderscheid gemaakt naar vier dienstverleningsaspecten: haalgelegenheid, brenggelegenheid, motivatie en capaciteit. De scores zijn bepaald op basis van vragen-score lijsten die door de gemeenten zelf zijn ingevuld. Haalgelegenheid per deelstroom Dekkingsgraad Ophaalfrequentie (aantal keer per jaar) Score Restafval zakken 0% 5% 0 35,2 0,0 Restafval minicontainers 86% 76% 52 28,1 44,7 Restafval duobakken 0% 0% 0 0,0 0,0 Gft zakken 0% 0% 0 0,0 0,0 Gft minicontainers 86% 79% 26 26,2 22,4 Gft duobakken 0% 0% 0 0,0 0,0 Papier los 29% 51% 12 19,1 3,5 Papier kratje 0% 0% 0 0,0 0,0 Papier (blauwe) minicontainers 71% 39% 12 16,6 8,5 Glas 0% 7% 0 6,0 0,0 Textiel 0% 48% 0 4,1 0,0 Kunststof verpakkingsafval 0% 45% 0 16,9 0,0 Blik 0% 7% 0 26,0 0,0 Drankenkartons 0% 7% 0 26,0 0,0 Luiers/incontinentiemateriaal 0% 5% 0 12,0 0,0 Grof huishoudelijk restafval 100% 86% A 10,4 12,0 Grof tuinafval 100% 82% 3 9,0 3,0 Elektr(on)ische apparatuur /metalen 71% 77% A 9,3 8,5 Verbouwingsafval 0% 20% 0 2,4 0,0 Bruikbare goederen 71% 61% A 7,5 8,5 KCA 0% 54% 0 5,9 0,0 Kerstbomen 71% 49% A 0,9 8,5 Totaalscore haalgelegenheid 119,6 De score geeft een indicatie van de intensiteit waarmee huishoudelijk afval wordt ingezameld. De score wordt berekend door de inzamelfrequentie (aantal haalrondes per jaar) te vermenigvuldigen met de dekkingsgraad. Indien op afroep wordt ingezameld wordt een vaste score van 12 punten toegekend. Afvalscheiding Pagina 6
Brenggelegenheid per deelstroom Dekkingsgraad Dichtheid (aantal hh per voorziening) Score Restafval 14% 20% 14 31 15,3 Gft 14% 2% 34 22 6,1 Papier 100% 51% 551 2766 18,2 Glas 100% 96% 489 595 20,4 Textiel 100% 95% 1468 1620 6,8 Kunststof verpakkingsafval 100% 65% 8808 2218 1,1 Blik 0% 18% 0 11400 0,0 Drankenkartons 0% 7% 0 20740 0,0 Luiers/incontinentiemateriaal 0% 23% 0 1181 0,0 Blad(korven) 9% 35% 12 422 12,0 Tuinafval wijkdepots 0% 9% 0 1211 0,0 Aantal huishoudens per milieustraat 8.808 20.507 50,0 Hoeveel afvalstromen worden geaccepteerd op de milieustraat? 20 20 20,0 Hoeveel uur is de milieustraat open op doordeweekse dagen? 20 29 4,0 Hoeveel uur is de milieustraat open op zaterdag? 3 6 3,0 Totaalscore brenggelegenheid 157,0 De score geeft een indicatie van de intensiteit van de brengvoorzieningen die de gemeente beschikbaar stelt voor het zelf wegbrengen van huishoudelijk afval. De score wordt berekend door de dichtheid van de brengpunten (in aantal brengpunten per 10.000 huishoudens). Voor grof huishoudelijk afval (de milieustraat) is een aangepaste scoreberekening, waarbij openingstijden, aantal deelstromen, etc. scorebepalend zijn. Motivatie Het scheiden van huishoudelijk afval wordt financieel gestimuleerd (door diftar of beloningacties) Gft-scheiding wordt financieel gestimuleerd (door diftar) Gescheiden brengen van grof huishoudelijk afval naar de milieustraat is goedkoper dan laten ophalen Er zijn afgelopen jaar motivatiecampagnes voor gft-scheiding gehouden Er zijn afgelopen jaar motivatiecampagnes voor kunststofafval gehouden Er zijn afgelopen jaar motivatiecampagnes voor papier en glasscheiding gehouden Er zijn afgelopen jaar motivatiecampagnes voor de milieustraat uitgevoerd Er wordt structureel gehandhaafd op correct gescheiden aanbiedgedrag Inzamelmiddelen voor gft worden vanuit gemeentewege regelmatig gereinigd (inwendig gewassen) Burgers worden regelmatig ingelicht omtrent het voorkomen van stankoverlast bij gft-scheiding Verzamelcontainers voor restafval worden periodiek gereinigd (inwendig gewassen) Resultaten gescheiden inzameling worden regelmatig teruggekoppeld naar burgers Capaciteit Ieder huishouden krijgt jaarlijks een afvalkalender in de bus Er vindt actuele informatievoorziening plaats via internet Er vindt actuele informatievoorziening plaats via krant of nieuwsbrief Burgers hebben de mogelijkheid om grofafval via internet aan te melden Er worden jaarlijks voorlichtingsacties en/of -afvalcampagnes gehouden Er is een telefonisch meldpunt voor afvalvragen en -klachten Bij motivatie en capaciteit wordt nagegaan in welke mate de gemeente burgers stimuleert om afval gescheiden aan te bieden (motivatie) en in welke mate de burgers worden voorgelicht en geïnformeerd over afvalscheiding (capaciteit). Afvalscheiding Pagina 7
Regieprestaties Hoofdprestaties Totaalscore regie 16 14 Te onderscheiden naar: - beleidsregie 6 5 - burgerregie 4 4 - informatiesturing 6 5 Opdrachtgeversregie 6 4 Score geeft een indicatie van de mate waarin regie wordt gevoerd of sturing wordt gegeven aan het afvalbeheer. Er worden 4 regie-aspecten onderscheiden: beleidsregie (beleidsvoering), burgerregie (burgergerichtheid), informatiesturing (bijsturing op basis van managementinformatie) en opdrachtgeversregie (aansturing van de uitvoering). De score voor opdrachtgeversregie telt niet mee in de totaalscore. Beleidsregie Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerige beleidsevaluatie plaatsgevonden Er is een actueel afvalbeleidsplan voor huishoudelijk afval vastgesteld Kaders en ambities t.a.v. huishoudelijk afval zijn door de Raad vastgesteld Er worden regelmatig (eens per 2 jaar) afvalsorteeranalyses voor fijn restafval uitgevoerd Er worden regelmatig afvalsorteeranayses voor grof restafval uitgevoerd Er wordt periodiek (eens per 5 jaar) een bewonersonderzoek (enquête., tevredenheidspeiling) uitgevoerd Er is acceptatie- en tarievenbeleid vastgelegd voor grof huishoudelijk afval Gemeente voert actief handhavingsbeleid t.a.v. het correct gescheiden aanbieden van huishoudelijk afval Burgerregie Gemeente onderhoudt actief contact met bewonersorganisaties Gemeente maakt gebruik van buurtpanels Op basis van bewonersconsultatie wordt de afvalinzameling geoptimaliseerd Er is een klachtenprotocol aanwezig Afvalklachten worden geregistreerd en regelmatig op soort geanalyseerd Kwaliteitseisen afvalinzameling zijn bekend bij burgers Informatiesturing Inzamelgegevens worden per deelstroom en inzamelwijze geregistreerd Er vindt registratie van aanbiedgedrag plaats Er vindt registratie van bezoekers milieustraat plaats (aantal per dag) Prestatie-indicatoren maken deel uit van Planning & Control cyclus Er vindt uren- en kostenregistratie per inzamelactiviteit plaats Er bestaat goed inzicht in de doelmatigheid van de verschillende inzamelactiviteiten Gemeente voert actief contractmanagement met verwerkers en leveranciers Opdrachtgeversregie Tussen opdrachtgever en uitvoerende dient/afdeling is een contract (DVO, SLA) afgesloten Rollen en verantwoordelijkheden tussen opdrachtgever en uitvoerder zijn helder beschreven en afgebakend Er zijn controleerbare kwaliteitseisen afgesproken (bijv. mbt verzamelcontainers) Kwaliteitseisen worden regelmatig gecontroleerd dmv kwaliteitsrondes De inzamelende dienst stelt periodiek een rapportage op met de geleverde diensten en hoeveelheden afval Kosten worden verrekend op resultaatbasis Afvalscheiding Pagina 8
Analyse op hoofdlijnen Analyse Algemeen neemt op de prestatiegebieden milieu en kosten een gemiddelde positie in. Het dienstverleningsniveau is beter dan gemiddeld, en ook op regie scoort de gemeente prima. Milieuprestaties Het bronscheidingspercentage van laat een mooie progressie zien van 49% in 2008 naar 55% in 2010. Betere afvalscheiding betekent minder restafval. Ook daar laat de gemeente een mooie neerwaartse ontwikkeling zien: van 314 kilo per inwoner in 2008 naar 264 kilo in 2010: een afname van meer dan 15%. Afgezien van de vooruitgang die is geboekt, overtreft nog niet de benchmark (56% en 248 kilo per inwoner). De uitdaging moet vooral worden gezocht bij de scheiding van grof huishoudelijk afval. Met een scheidingsrendement van 76% blijft het nog enigszins achter op de benchmark (79%). Kostenprestaties De totale afvalbeheerkosten van bedragen 218,- per aansluiting, en zijn nagenoeg gelijk aan die van de benchmark ( 212,-). Ten opzichte van andere gemeenten heeft vrij hoge inzamelkosten voor restafval (wekelijkse inzameling terwijl de meeste andere gemeenten alternerend inzamelen). De verwerkingskosten zijn relatief laag, mede vanwege een gunstig verwerkingstarief. Ook wordt er een hoge vergoeding voor papier ontvangen. Prestaties dienstverlening De dienstverlening van is in vergelijking met andere gemeenten omvangrijk. Met name met de brengfaciliteiten worden hoge scores gehaald. De containerdichtheid voor papier, glas en textiel is hoog. Ook worden er regelmatig motivatiecampagnes gehouden om afvalscheiding te bevorderen. Prestaties regie Qua regievoering doet het uitstekend. Verbeterpunten Door het dienstverleningsniveau te vergroten, zou afvalscheiding verder bevorderd kunnen worden. Betere afvalscheiding betekent lagere verwerkingskosten, en een stabiele ontwikkeling van de afvalbeheerkosten. Duurzaamheid en dienstverlening staan hoog op de politieke agenda. Afval kan daar een substantiële bijdrage in leveren. Door aan agendavorming te doen wordt de aandacht gevraagd van burger, College en Raad om aan afvalscheiding te doen. Het beeld dat daarbij kan worden opgeroepen is: 'afvalscheiding moet, en wij kunnen u daarbij van dienst zijn'. Communiceren op alle platforms (h-a-h verspreiden van afvalkalender, persberichten, informatieve krantenartikelen, afvalcampagnes, prijsvragen, etc.) draagt er toe bij dat bewustzijn stapsgewijs wordt vergroot, en meer mensen overgaan tot afval scheiden. Afvalscheiding Pagina 9