Luchtkwaliteit, geluid en verkeer Door Ton Hesselmans Hoofd Leefomgeving & Milieu CROW Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 1
Samen werken aan een succesvolle en duurzame openbare ruimte Schone lucht is cruciaal Stiller stadverkeer Kwaliteit openbare ruimte Gezondheid, veiligheid én Economische ontwikkeling Gemeenten verantwoordelijk voor ontwerp, inrichting en beheer van de openbare ruimte Gemeenten werken aan een succesvolle openbare ruimte! Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 2
Nederland staat niet stil Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 3
Luchtkwaliteit, geluid en verkeer Bron: RIVM 2005 Trends in the environmental burden of disease in the Netherlands 1980 2020 Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 4
Gevoel voor de decibel 0 db gehoordrempel 20 db stille slaapkamer 40 db normale woonkamer 60 db gespreksniveau 80 db drukke verkeersweg op 10 m 100 db disco 120 db pijngrens - Verschil van 3 db is hoorbaar - Twee keer zo luid = + 10 db Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 5
Geluid in de stad Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 6
Geluid, hinder en gezondheid Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 7
Programma Stiller Stadsverkeer Het programma is een initiatief van het ministerie van VROM, IPO en VNG en wordt uitgevoerd door Agentschap NL en CROW. Doelstellling PSS: Een openbare ruimte waar bewoners vrij zijn van hoge geluidsbelasting door verkeer 3db geluidsreductie in 2025 Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 8
Top vijf van maatregelen stille wegdekken specifieke hinderbestrijding stimuleren stille voertuigen verkeersgerichte infrastructuurmaatregelen RO en bouwgeoriënteerde maatregelen Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 9
Voorbeeld maatregel: kruispunten Maatregel Effect 1. Minder verkeer Halvering: 3 db 2. Snelheidsverlaging 10 km/uur: 1 db 3. Kleiner aandeel vrachtwagens Halvering: 2-3 db maar > 80 km/u: 1 db 4. Geluidarm wegdek 2-3 db 5. Geluidschermen hoogte 1,5 m max. 5 db 3 m 5-10 db 6 m max. 15 db Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 10
Luchtkwaliteit en verkeer Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 11
Speelruimte verkeer en lucht Bijdragen NO2 Bijdragen PM10 Achtergrond Verkeersbijdrage Bandbreeddte maatregel Achtergrond Verkeersbijdrage Bandbreeddte maatregel Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 12
Nationaal samenwerkingsprogramma luchtkwaliteit (NSL) Programma van rijksoverheid en decentrale overheden Decentrale overheden: alleen gebieden waar de normen voor luchtkwaliteit worden overschreden Vanaf 15 november 2007 van kracht Bevat alle maatregelen die luchtkwaliteit verbeteren Doel: Europese normen behalen Juni 2011: deadline voor fijn stof Januari 2015: deadline voor stikstofdioxide Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 13
Spelers in t NSL-veld NSL Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 14
Kruispunten: VRI rotonde Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 15
Kruispunten: VRI rotonde Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 16
DVM; Informeren Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 17
DVM; Informeren 35% 35% 30% 30% 25% 20% NO PM 2 15% 10 10% 5% 25% 20% 15% 10% 5% 0% informeren; centrumverkeer informeren; vertrekkend verkeer afname t.o.v. verkeersbijdrage concentratie 0% informeren; centrumverkeer informeren; vertrekkend verkeer afname t.o.v. verkeersbijdrage concentratie -5% -5% Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 18
(Schoon)Vrachtverkeer op busbanen Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 19
(Schoon) vrachtverkeer op busbanen 1 2 3a 3b 4 35 30 25 20 15 10 5 0 Stedelijkheidstype 1 Stedelijkheidstype 3 Stedelijkheidstype 5 Stedelijkheidstype 1 Stedelijkheidstype 3 Stedelijkheidstype 5 Stedelijkheidstype 1 Stedelijkheidstype 3 Stedelijkheidstype 5 Procentuele afname NO2 t.o.v. verkeersbijdrage W2-80 km/h, 2x1 W2-80 km/h, 2x1 W2-80 km/h, 2x1 W4-70 km/h, 2x2 W4-70 km/h, 2x2 W4-70 km/h, 2x2 W6-50 km/h, 2x1 W6-50 km/h, 2x1 W6-50 km/h, 2x1 Verkeerskundig wegtype Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 20
Mix voor Verkeersmaatregelen Kennis over maatregelen: - effecten -kosten - doorlooptijd Solve Maatregelenmix - welke maatregel draagt bij aan oplossing - variabelen bij maatregel - effecten - neveneffecten MLV: partners naar uitvoering Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 21
Veelheid aan maatregelen planmatige afstemming wegen t.o.v. bebouwing aanpassing infrastructuur en/of ruimtelijke structuur uitbreiden OV diensten aanleggen nieuwe OV-infrastructuur gratis OV op te ontlasten routes stimuleren alternatieve vervoerswijzen stimuleren van gedeeld autogebruik verruiming venstertijden stimuleren efficiency in stedelijke distributie stimuleren modal shift Stimuleren logistieke concepten voor transportbesparing gewone rijstrook met gedeeltelijke geslotenverklaring medegebruik van bestaande busbanen herinrichten laad- en loslocatie (langs openbare weg) beperken van de overdracht verwijderen of verplaatsen van 'gevoelige' functies of woningen verbeteren fietsinfrastructuur verbeteren fietsparkeervoorzieningen aanleg parkeervoorziening P+R aanleg transferium aanleg parkeerverwijssysteem invoeren betaald parkeren/ verhogen van parkeertarieven aanleg parkeergarage differentiatie tarieven naar vervuilingsklasse instellen van een kordon heffing instellen van een gedifferentieerde passageheffing behoud vlakheid en textuur stil wegdek, DGD-A en SMA stil wegdek DGD-B stil wegdek 2-laags ZOAB fijne toplaag 2-l ZOAB rubber wegdek stille element verharding langzaam rijden gaat sneller akoestische flitskasten toerental begrenzing snelheid verminderen 1 snelheid verminderen 2 snelheid verminderen 3 modal shift --> fiets modal shift --> OV communicatie verlagen aandeel illegale uitlaten auto s verlagen aandeel illegale uitlaten vrachtauto s verlagen aandeel illegale uitlaten illegale uitlaten brommers verlagen aandeel illegale uitlaten illegale uitlaten motoren verlagen aandeel oudere (vracht)auto s (>15 jaar) stille banden stimuleren tot aandeel van >75% meer hybride auto s meer hybride vrachtauto s brommers 2takt --> 4 takt meer electrisch brommers Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 22
CROW: praktische kennis over maatregelen Inhoud: beschrijving maatregel Effecten op luchtkwaliteit en verkeersgeluid: direct en indirect Doel Werking Uitwerkingsvarianten Verkeerseffecten Investeringskosten Doorlooptijd CO 2 Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 23
CROW: ondersteuning/versnelling bij uitvoeren maatregelen Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 24
Lucht team Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 25
CROW: draagvlak voor maatregelen 14% 42% 25% Gemeenten Provincie 7% 7% 5% Rijksoverheid Overig overheid Bedrijfsleven Anders Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 26
Integrale aanpak Voor decentrale overheden met: Verkeer Luchtkwaliteit Geluid Klimaat Ruimtelijk ordening Mobiliteitsmanagement Utiliteitsbouw Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 27