Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Den Haag 18-1-2013
Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren die daarop van invloed zijn. Daarbij wordt eerst kort ingegaan op ontwikkelingen wereldwijd. Vervolgens wordt nader stilgestaan bij de positie van Nederland. Naast een terugblik op 2012, wordt een groeiverwachting gegeven voor het lopende jaar (2013). Het accent in het rapport ligt op het inkomend toerisme, maar ook het binnenlands toerisme komt kort aan de orde. De volgende update van deze versie wordt in juli 2013 gepubliceerd op www.nbtc.nl>cijfers en trends>laatste cijfers toerisme. Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) Afdeling Onderzoek Januari 2013
number of arrivals worldwide (x million) Ontwikkeling wereldwijd toerisme 1100 1000 900 800 700 600 500 674 673 693 682 753 797 842 898 917 885 943 990 1.020-1.030 * arrivals (x million) jan-aug. +/- 2010 2011 2012/2011 Europe 477 509 3.4% Asia, Pacific 205 218 7.3% America 151 157 3.6% Africa 50 50 6.1% Middle East 60 56-1.4% Total 943 990 4.1% 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Bron: UNWTO * prognose Wereldwijd verwacht UNWTO een groei van 3% tot 4% in het wereldwijde toerisme in 2012. Het aantal internationale aankomsten komt daarmee boven de 1 miljard uit. Het aantal internationale aankomsten in Europa steeg in januari tot en met augustus 2012 met ruim 3% in vergelijking met dezelfde periode in 2011. Hierbij was met name groei voor Oost- Europa (+9%). In West- Europa, waartoe ook Nederland wordt gerekend door UNWTO, groeide het internationaal toerisme met 3%. Zuid-Europa noteerde een bescheiden groei van 1% en het aantal internationale aankomsten in Noord-Europa stabiliseerde. Voor 2013 verwacht UNWTO een groei van het internationaal toerisme van 2% tot 4%.
gasten (x 1.000) Ontwikkeling inkomend toerisme Nederland 12.000 11.500 11.000 10.500 10.000 9.500 9.000 8.500 8.000 10.003 9/11 Floriade 9.500 9.595 9.181 9.646 10.012 Rembrandt 400 11.008 Vliegtax Economi- 10.883 10.739 sche crisis 10.104 9.921 11.299 * 11.745 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012* Bron: CBS Het aantal buitenlandse gasten dat in 2012 voor een vakantie of zakelijk motief in Nederland verbleef, is naar verwachting met 4% gegroeid ten opzichte van het voorgaande jaar. Het aantal gasten is daarmee naar ruim 11,7 miljoen gestegen; een nieuw record. Belangrijke verklaringen voor de groei in 2012: 1. een relatief zwakke euro waardoor vakanties naar Nederland relatief goedkoper worden voor inwoners van niet-eurolanden 2. economische groei in de BRIClanden, wat een boost geeft aan het internationaal reizen in die landen 3. Nederland (i.c. Amsterdam) profiteert van het groeiende stedenreissegment in Europa 4. een licht groeiend aantal vliegverbindingen naar Nederland * Het aantal gasten in 2012 is gebaseerd op de Statistiek Logies Accommodatie van de het CBS voor de eerste drie kwartalen, aangevuld met de verwachting van het NBTC voor het laatste kwartaal in 2012
Ontwikkeling inkomend toerisme naar land van herkomst (1) Alle accommodaties gasten (x 1.000) 2000 2009 2010 2011 2012* +/- 12/ 11 Europa 7.957 8.146 8.787 9.016 9.330 4% - Duitsland 2.884 2.744 2.848 2.978 3.035 2% - België 677 1.172 1.257 1.345 1.470 9% - Groot-Brittannië 1.838 1.409 1.555 1.508 1.615 7% - Frankrijk 512 574 669 666 630-5% - Zwitserland 144 164 181 202 220 9% - Italië 374 368 443 438 435-1% - Spanje 250 351 440 425 415-3% - Denemarken 119 135 150 137 135-2% - Zweden nb 100 114 125 140 12% - Noorwegen 89 91 102 110 120 8% - Rusland nb 101 122 146 155 5% - Overig Europa 1.068 1.004 920 935 975 4% Intercontinentaal 2.046 1.775 2.096 2.284 2.415 6% In 2012 zijn er behoorlijke verschillen in procentuele groei naar land van herkomst zichtbaar. De verre herkomstmarkten (+6%) deden het wederom gemiddeld wat beter dan de Europese (+4%). De drie belangrijkste herkomstmarkten Duitsland, België en Groot-Brittannië lieten allen groei zien. Sterkste Europese groeiers waren het afgelopen jaar Zweden (+12%), België (+9%), Zwitserland (+9%) en Noorwegen (+8%). De Zuid-Europese herkomstmarkten Spanje en Italië lieten beide een daling zien, mede door de financieeleconomische problemen in deze landen. Totaal 10.003 9.921 10.883 11.299 11.745 4% Bron: CBS, bewerking NBTC * Het aantal gasten in 2012 is gebaseerd op de Statistiek Logies Accommodatie van de het CBS voor de eerste drie kwartalen, aangevuld met de verwachting van het NBTC voor het laatste kwartaal in 2012
Ontwikkeling inkomend toerisme naar land van herkomst (2) Alle accommodaties gasten (x 1.000) 2000 2009 2010 2011 2012* +/- 12/ 11 Europa 7.957 8.146 8.787 9.016 9.330 4% Amerika 1.216 1.018 1.223 1.320 1.350 3% - USA 999 767 900 952 960 1% - Canada 97 104 128 132 130-2% - Brazilië nb 60 85 102 110 9% De groei van het aantal intercontinentale gasten naar Nederland was het grootst vanuit China en Japan (beide +23%). Naast deze intercontinentale groeimarkten, lieten alle hiernaast gespecificeerde herkomstregio s groei zien, met uitzondering van Canada en Afrika. Azië 595 564 623 691 790 14% - Japan 194 100 120 112 140 23% - China (incl. Hong Kong) nb 147 126 157 195 23% - India nb 50 64 68 80 16% Australië en Oceanië 127 109 147 159 165 5% Afrika 108 84 103 115 110-3% Totaal 10.003 9.921 10.883 11.299 11.745 4% Bron: CBS, bewerking NBTC * Het aantal gasten in 2012 is gebaseerd op de Statistiek Logies Accommodatie van de het CBS voor de eerste drie kwartalen, aangevuld met de verwachting van het NBTC voor het laatste kwartaal in 2012
Beïnvloedingsfactoren inkomend toerisme 2013 Factoren met een positief/stimulerend effect op het inkomend toerisme Amsterdam 2013 (alle musea in Amsterdam open, 400-jarig bestaan grachten etc.) Zwakkere euro, waardoor het voor inwoners van niet-eurolanden goedkoper wordt om naar de Eurolanden te reizen Factoren met een negatief/remmend effect op het inkomend toerisme De Eurocrisis en daarmee samenhangende economische problemen, met name in Zuid-Europese herkomstmarkten Groeiend aantal aanbiedingen vanuit Nederlandse accommodaties en vervoersmaatschappijen om de bezettingsgraad op peil te houden Aanhoudende economische groei BRIClanden Stedenreizen groeisegment op de Europese markt
Verwachting inkomend toerisme Nederland 2013 Alle accommodaties gasten (x 1.000) 2012 2013 +/- 13/ 12 Europa 9.330 9.565 3% - Duitsland 3.035 3.080 2% - België 1.470 1.515 3% - Groot-Brittannië 1.615 1.695 5% - Frankrijk 630 630 0% - Zwitserland 220 235 7% - Italië 435 425-2% - Spanje 415 405-3% - Denemarken 135 135 1% - Zweden 140 145 2% - Noorwegen 120 125 4% - Rusland 155 170 10% - Overig Europa 975 1.005 3% Amerika 1.350 1.375 2% - USA 960 980 2% - Canada 130 130 1% - Brazilië 110 115 5% Azië 790 870 10% - Japan 140 155 10% - China (incl. Hong Kong) 195 235 20% - India 80 90 10% Australië en Oceanië 165 170 2% Afrika 110 110 0% Totaal 11.745 12.090 3% * Let op: de absolute aantallen m.b.t. de prognose 2013 zijn afgerond op vijfduizendtallen Bron: CBS; bewerking en prognose NBTC Voor 2013 verwacht het NBTC een groei van het inkomend toerisme van bijna 3% voor Nederland. Het aantal buitenlandse verblijfstoeristen zal daarmee uitkomen op bijna 12,1 miljoen. De verwachting is dat de groei vanuit België en Duitsland doorzet. De groei zal met name terug te zien zijn in een toename van het aantal korte vakanties/stedentrips. Het bezoek vanuit de Zuid-Europese herkomstmarkten zal, door de verslechterde economische omstandigheden, stabiliseren of dalen. Vanuit de Scandinavische herkomstlanden (die economisch minder geraakt worden door de eurocrisis) en Rusland wordt groei verwacht. In 2013 zullen de intercontinentale herkomstmarkten het net als vorig jaar gemiddeld beter doen dan de Europese. In de meeste verre herkomstmarkten gaat het nog altijd economisch goed. Daarnaast maakt de relatief zwakke euro het extra aantrekkelijk voor niet-euro landen om naar Europa/Nederland te komen.
vakanties (x 1.000) Ontwikkeling vakanties van Nederlanders 20 19 18,7 18,5 18,4 18,4 18,6 18,6 Het aantal binnenlandse vakanties steeg het afgelopen jaar naar 18,1 miljoen. Deze stijging is met name terug te zien in het aantal korte hotelvakanties. Het aantal kampeervakanties daalde, mede door het matige zomerweer. 18 17 16,8 18,1 18,0 17,8 17,6 17,6 17,5 17,3 17,1 17,1 16,8 18,0 17,7 17,7 18,1 NBTC verwacht dat iets minder Nederlanders in 2013 op vakantie gaan door de economische omstandigheden. De Nederlanders die op vakantie gaan, blijven dichterbij, gaan korter of minder vaak. 16 15 16,4 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 binnenland buitenland NBTC verwacht voor 2013 dat het aantal binnenlandse vakanties stabiliseert (+1% tot -1%) en dat het aantal buitenlandse vakanties daalt (-1% tot -3%). Zowel voor binnen- als buitenland wordt een daling van de bestedingen verwacht. * Een vakantiejaar loopt van 1 oktober tot en met 30 september in het daarop volgende jaar Bron: NBTC-NIPO Research