Coeliakie diagnostiek Nuttige en noodzakelijke diagnostiek Ruben Smeets Medisch Immunoloog/Klinisch Chemicus Afdeling Laboratoriumgeneeskunde Laboratorium Medische Immunologie Radboudumc Laboratorium voor Diagnostiek Ruben.Smeets@Radboudumc.nl
Coeliakie...een ziekte, vele gezichten 1% van de bevolking heeft Coeliakie Typische manifestatie; Chronische diaree, boeren, opstipatie Gewichtsverlies Groeiachterstand...echter 9 op de 10 Coeliakie patienten worden niet gediagnostiseerd vanwege de verscheidenheid Beschreven 100 nchr door griekse doctor Aretaues
Klassiek vs multisytemisch Extraintestinale manifestaties Huid; Acne, eczeem, dermatitis herpetiformis, broze nagels, tand erosie, ulcera in de mond Voortplanting; Infertiliteit, miskramen, vroege menopauze, uitgestelde puberteit Bewegingsapparaat; pijnlijke gewrichten, osteoporosis Neurologisch; ataxie, neuropsychiatrische symptomen, epilepsy. Overig; stomatitis, misselijkheid, ijzer gebreksanemie. Marsh criteria Golden standard biopsy?
The Celiac Surge Waarom is er een toename in het aantal Coeliakie patienten wereldwijd? -Klachten diversiteit -Leefstijl en Voedingsmodificatie -Leeftijd van klachten -Betere diagnostiek
Een auto-immuunziekte met bekende oorzaak Welke ingredienten zijn nodig voor het ontwikkelen van de ziekte? Genetica Omgeving Immuun systeem
Biologische verwerking van Gliadine Th1 B-cel Deaminated gliadin Tissue Transglutaminase HLA class II; DQA1*05-DQB1*02 (DQ2) DQA1*03-DQB1*0302 (DQ8) Cytotox IFNy
Darm pathofysiologie
Specifieke antistoffen Endomysium antistoffen Tissue Transglutaminase 2 (anti Tg2) Gedeamineerd gliadine (anti DGP) PPV ttg-iga (10xULN) + EMA pos + CD complaints = 99.75 Resumerend 1. atg2 positief (cave IgA deficientie) 2. 2de test EMA positief 3. Kliniek aantoonbaar Coeliakie aangetoond?
ESPGHAN richtlijn 2012 Symptomen voor coeliakie? Anti-TG2>10 ULN Bevestiging in de EMA HLA DQ2/8 Zo ja...geen biopsie noodzakelijk Maar realiseer dat; Lage gluten intake lage TG titer Medicatie geschiedenis IgA deficientie ESPGHAN 2012 update; rol van HLA diagnostiek en de toegevoegde waarde voor diagnose zekerheid van CD
ESPGHAN 2012 PPV ttg-iga (10xULN) + EMA pos + CD complaints = 99.75 ESPGHAN 2012 update; rol van HLA diagnostiek en de toegevoegde waarde voor diagnose zekerheid van CD
Maar Coeliakie gaat toch over de Darm?? Klachten Wat als de klachten niet darmspecifiek zijn
HLA DQ2/8 en ontwikkeling coeliakie HLA is nodig voor correcte presentatie van gedeamineerd gliadine 40% van de populatie draagt HLADQ2/8 1% hiervan ontwikkelt Coeliakie populatie Conclusie 1; Coeliakie is underdiagnosed Conclusie 2; 39% van deze populatie heeft geen probleem, is sub-klinisch, ontwikkelt op later stadium, of heeft een niet darm gerelateerde gluten gemedieerde ziekte CD Gluten Ataxie DH??? Hoge NPV HLA DQ2/8 kun je goed gebruiken voor het uitsluiten van CD Edwin Liu et al gastroentrology 2017
Gluten-gerelateerde ziekten......een holistische kijk Genetica Omgeving Genetica... Geen HLA DQ2/8 geen presentatie Immuunsysteem Antistoffen tegen ttg Th1 cellen Immuun systeem Omgeving Microbioom Voeding Microbieel TG wordt toegevoegd als voedsel additief Lerner et al. Nutrition review 2015
De Holistische benadering ttg2-iga ttg3-iga ttg6-igg ttg2; darm ttg3; Huid ttg6; Hersenen Pathofysiologie; - IgA klasse in huid en darm - Overige organen IgG Th1 B-cel Deaminated gliadin Tissue Transglutaminase HLA class II; DQA1*05-DQB1*02 (DQ2) DQA1*03-DQB1*0302 (DQ8) Cytotox IFNy
Gluten-geassocieerde ziekte diagnostiek model klachten Diagnostiek ttg2 IgA Deaminated gliadin ttg3 IgA ttg6 IgA HLA DQ2/8 ter exclusie bij dieet/therapie
Toekomst beeld...screenen??? Zou je de populatie niet moeten screenen op mogelijke ontwikkeling van gluten sensitiviteit. Veel van de klachten zijn reversibel, behalve gluten ataxie