L e e s p Feest! a a d e Leespromotie Kinderboekenweek Groep 8 voor alle lessen: leesboeken, waaronder boeken rond het thema van de Kinderboekenweek; kerntitels behorend bij het thema van de Kinderboekenweek (indien mogelijk); boeken van Griffelwinnaars; boeken die de prijs van de kinderjury hebben gewonnen; Kinderboekenweekgeschenken of -prentenboeken; boeken rond het thema die de kinderen van thuis meegebracht hebben. U kunt de digitale lessen vinden op: digitaal.delubas.nl Klik in de pop-up op OK om de lessen te bekijken. Klik bij Leesparade digitaal op Proeflessen. Kies eerst een groep. Kies daarna een blok (blok 2). U kunt de les openen met Kies een les. Het gaat om de lessen KBW les 1, 2, 3 en 4. 1
Les 1 van het Kinderboekenweekthema Leesboeken, met focus op boeken rond het thema van de Kinderboekenweek Thema KBW 60 jaar Kinderboekenweek: dat vieren we in het hele land. Welke andere feesten vieren we in het hele land? Voor het ene feest (bijv. Kerstmis, Koningsdag) krijgen we wel allemaal een dag vrij, en voor het andere niet (bijv. Suikerfeest, Sinterklaas). Wat vinden de kinderen daarvan? Is het ene feest belangrijker dan het andere? Laat de kinderen vertellen over feesten die voor hen belangrijk zijn. Kunnen ze ook een nieuw feest bedenken waarvoor ze het hele land een dag vrij zouden geven? Laat ze nadenken: het moet bij voorkeur een feest zijn waar alle (of toch zo veel mogelijk) inwoners van Nederland zich in kunnen herkennen. Boekencollectie Laat de kinderen naar de boekcovers op het digibord kijken. Alle boeken hebben feest in de titel. Maar wordt er echt gefeest? Vertel de kinderen over letterlijk en figuurlijk. Vraag hoe ze deze titels interpreteren. Laat de boeken uit de collectie zien die aansluiten bij het thema Feest. Kennen de kinderen zelf nog boeken die bij het thema passen? 1 Praten over boeken Vraag aan de kinderen of ze lezen een feest vinden. Beïnvloedt de Kinderboekenweek hun leesgedrag? ze bijvoorbeeld méér tijdens die week? Hoe lezen ze als de KBW weer is afgelopen? Tip: Tijdens de Kinderboekenweek, maar soms ook op andere momenten van het jaar, worden er in de bibliotheek en in boekwinkels speciale activiteiten rond kinderboeken georganiseerd. Informeer ernaar bij de bibliotheek of bij de boekwinkel in de buurt, of kijk op hun website. 2
Les 2 Bekroonde boeken Leesboeken, met focus op Griff el-, Penseel- en Kinderjurywinnaars Prijswinnaars Laat de kinderen vertellen welke kinderboeken prijzen er zijn. Weten ze door wie die prijzen uitgereikt worden? Wat zijn de verschillen tussen de prijzen? Kunnen ze de verschillen ook uitleggen aan de hand van het verschil tussen literair en populair? (In juni zijn enkele boeken bekroond met een Zilveren Griffel of een Zilveren Penseel. Uit die boeken wordt aan het begin van de Kinderboekenweek de winnaar van de Gouden Griffel (voor het beste verhaal) of het Gouden Penseel (voor de beste illustraties) gekozen. Dit gebeurt door een volwassen jury. In juni zijn ook de Prijzen van de Kinderjury uitgereikt. Deze worden gekozen door de kinderen zelf. Boekencollectie Laat de kinderen een boek zien dat een Griffel heeft gewonnen, en een boek dat de prijs van de Kinderjury heeft gewonnen. Lees uit beide boeken een stukje voor en laat de kinderen reageren op het taalgebruik en/of onderwerp. Vinden ze het ene boek inderdaad literairder dan het ander? Waar ligt dat dan aan? Kun je dat ook zien aan de cover, of aan de titel, of zelfs aan de website van de schrijver? Kinderjurywinnars 2014 Zilveren Penseel 2014 1 Praten over boeken Laat enkele kinderen vertellen over het boek dat ze aan het lezen zijn. Is het een populair of een literair boek? Waaruit leiden ze dat af? Vraag welke prijs ze zelf graag zouden winnen als ze schrijver waren: een Griffel of de Prijs van de Kinderjury? Waarom? Tip: Laat de kinderen eens de website van enkele schrijvers bezoeken. Vertel dat zulke websites handig zijn om informatie op te zoeken voor bijvoorbeeld boekpresentaties. Via de website kunnen de kinderen eventueel vragen stellen aan de schrijver. De persoon achter de boeken gaat zo meer leven en dat maakt dat de kinderen de boeken met nog meer enthousiasme zullen lezen. Het werkt ook erg stimulerend om eens een schrijver in de klas uit te nodigen. 3
Les 3 De kerntitels van de Kinderboekenweek Leesboeken, met focus op de kerntitels van de Kinderboekenweek Kerntitels Vertel dat de boeken die nu op het digibord staan de kerntitels zijn. Ze krijgen deze week extra aandacht omdat ze passen binnen het thema Feest!. Leg uit dat de kerntitels zélf niet noodzakelijk het thema feest hoeven te hebben. In alle boeken is wel sprake van feest, maar het feest is niet noodzakelijk het hoofdthema. Weten de kinderen wat een hoofdthema is? Hoe kun je dat bepalen? (Bijv. door je af te vragen waar het boek vooral over gaat.) Boekencollectie Laat de kerntitels aan de kinderen zien en vertel waarover ze gaan. Lees de achterflappen van de kerntitels voor of laat de korte inhoud lezen via de website van de Kinderboekenweek. Laat de kinderen bepalen of het hoofdthema van elk boek feest zou kunnen zijn. Als dat niet zo is, wat zou dan wel het hoofdthema zijn? Wat is dan de link met feest? Is dat overal duidelijk of moet je de boeken echt lezen voor je daarachter komt? 1 Praten over boeken Hebben de kinderen in het boek dat ze aan het lezen zijn, een link ontdekt naar het thema Feest? Alles mag, hoe klein ook. Laat ze eventueel dat stukje voorlezen. Maakt die link het boek geschikt als kerntitel? Misschien zijn er kinderen die een van de kerntitels aan het lezen zijn of gelezen hebben; die kunnen daarover vertellen. Tip: Lees eens een stukje voor uit een van de kerntitels of uit een ander boek, bijvoorbeeld een fragment dat aansluit bij het thema Feest. Laat de kinderen daarna een tekening maken bij dat fragment. Is hun voorstelling van plaats en ruimte een beetje hetzelfde of echt helemaal niet? Hoe kwam dat? 4
Les 4 Geschiedenis van de Kinderboekenweek Leesboeken, met focus op Kinderboekenweekgeschenken KBW-geschenk 60 jaar Kinderboekenweek, dat is een hele tijd. Laat de filmpjes van vroeger en nu zien. Wat is er allemaal veranderd? Vraag bijvoorbeeld naar de manier waarop de mensen in het oude filmpje praten, naar de boeken en illustraties die te zien zijn, de manier waarop er gefeest werd, etc. Betekenen boeken voor kinderen van nu hetzelfde als voor kinderen van toen? Vraag ook wat er níét veranderd is. Bijvoorbeeld: de Kinderboekenweek is nog steeds een feest, er worden nog steeds Griffels uitgereikt. Vergelijk ook eens wat de geïnterviewde kinderen in beide filmpjes over boeken en lezen zeggen. KBW-geschenk van 1978 KBW-geschenk van 2014 Boekencollectie Vanaf 1962 kreeg de Kinderboekenweek een echt thema. In dat jaar was het Kinder boekenweekgeschenk voor het eerst een echt boek: Keesje Kruimel, geschreven door een jongen van tien jaar. Laat de kinderen naar de boekcovers op het digibord kijken. Het zijn allemaal KBW-geschenken. Kunnen ze zien welke oud zijn en welke nog vrij recent? Welk boek lijkt ze nu nog leuk? Wat vinden ze van de cover van het KBW-geschenk van dit jaar? 1 Uitgaven Bikkels van Carry Slee, over de jaren heen. eigen boek Praten over boeken Vraag of de kinderen kunnen zien uit welk jaar het boek komt dat ze aan het lezen zijn. Laat ze in het colofon kijken. Is het een eerste druk of een herdruk? Wat betekent het als er veel herdrukken zijn? (Vaak worden herdrukken in een moderner jasje gestoken. Kijk maar naar het KBW-geschenk van 1999 op het digibord. Soms wordt ook de tekst moderner gemaakt.) Denken de kinderen dat er over 60 jaar nog steeds een Kinderboekenweek is? Waarom wel of niet? Wat zullen ze dan aan hun kleinkinderen vertellen over de Kinderboekenweken uit hun jeugd? 1999 2004 2007 Tip: Een lijst met alle Kinderboekenweekgeschenken vindt u op Wikipedia. Het Klassieke Kinderboek is een artikel dat werd geschreven ter gelegenheid van 0 jaar Kinderboekenweek. Het vertelt ook de geschiedenis van het Kinder boekenweekgeschenk.