PSYCHOSOCIALE ARBEIDSBELASTING (PSA) Wettelijke grondslag De maatregelen beschrijven op welke wijze werkgevers en werknemers invulling kunnen geven aan de wettelijke bepalingen uit de Arbowet. Bron: Arbowet Hoofdstuk 1 artikel 1 lid 3 Hoofdstuk 2 artikel 3 lid 2 Arbobesluit Artikel 2.15 Maatregelen De vragenlijst omvat alle onderdelen van PSA. De werkgever gebruikt deze om periodiek na te gaan of voldoende maatregelen genomen zijn en afspraken gemaakt om stress ten gevolge van PSA te voorkomen en/of te verminderen. Is een vraag met nee beantwoord, dan is dit onderdeel van PSA onvoldoende geregeld en dienen maatregelen genomen te worden of afspraken gemaakt. Persoonlijke Onveiligheid Doelgroep: chauffeurs, bijrijders, afvalinzamelaars, verhuizers Ongevallen op de weg 1 Is afgesproken hoe te handelen door werkgever en chauffeur bij een ongeval op en langs de weg? 2 Zijn deze afspraken bij de chauffeurs bekend? 3 Is er een registratie van ongevallen op en langs de weg? 4 Wordt er nagegaan wat de belangrijkste oorzaken zijn van de ongevallen op en langs de weg? 5 Worden er indien nodig maatregelen 6 Ontvangen de chauffeurs instructies over het gewenste rijgedrag betreffende : - defensief rijden - voorkomen van slaaprijden - goed afstellen van de spiegels - wijzigingen van verkeersregels? 7 Beschikken de chauffeurs over zichtbaarheidkleding? Maak hierover duidelijke afspraken werkoverleg, in een toolboxmeeting, of neem het op in het personeelshandboek. Registreer ongevallen Ga na wat de oorzaken zijn Neem maatregelen en leg deze vast Geef de chauffeurs instructies over defensief of laat ze de cursus defensief rijden volgen. Informatie over het slaaprijden is te vinden op www. wordgeenslaaprijder.nl. Verstrek deze kleding Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) Pagina 1 van 6
8 Is de nazorg voor de chauffeur bij ongevallen geregeld? Regel nazorg Criminaliteit op en langs de weg 1 Is afgesproken hoe te handelen door werkgever en chauffeur in geval van criminaliteit of geweld? 2 Zijn deze afspraken bij de chauffeurs bekend? 3 Is er een registratie van overvallen of geweldsdelicten? 4 Wordt er nagegaan wat de belangrijkste oorzaken zijn van de criminaliteit of geweldsdelict? 5 Worden er indien nodig maatregelen Maak afspraken hoe te handelen. toolboxmeeting, of neem het op in het personeelshandboek Registreer overvallen en geweldsdelicten Breng de oorzaken in kaart. Neem maatregelen. 6 Wordt er aangifte bij de politie gedaan? Er dient altijd aangifte te worden gedaan. 7 Zijn de chauffeurs geïnstrueerd over het voorkomen van criminaliteit? toolboxmeeting, of neem het op in 8 Is de nazorg voor de chauffeur bij criminaliteit en geweld geregeld? het personeelshandboek. Regel nazorg. 9 Ontvangen de chauffeurs informatie over de veiligheid van parkeerplaatsen, los- en laadplaatsen en overnachtingsplaatsen? 10 Zijn er technische maatregelen genomen om inbraak in de vrachtwagen te voorkomen? 11 Wordt de hoeveelheid contant geld wat een chauffeur bij zich heeft beperkt?? 12 Wordt er indien nodig aan convooirijden gedaan? Bespreek dit met de chauffeurs en maak afspraken Een lijst met mogelijke technische maatregelen is te vinden op de Website van de Arbocatalogus Beperk de hoeveelheid contant geld door het maken van afspraken over het afstorten van contact geld en het gebruik van een pinapparaat Bespreek de noodzaak en de mogelijkheden met de chauffeurs. Agressief gedrag van weggebruikers, omwonenden, klanten en anderen Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) Pagina 2 van 6
1 Is er inzicht in het aantal keren dat chauffeurs geconfronteerd worden met agressief gedrag? 2 Worden er indien nodig maatregelen 3 Zijn de chauffeurs voorgelicht in het herkennen van agressief gedrag en hoe hiermee om te gaan? 4 Is de nazorg voor de chauffeur in geval van agressie geregeld? toolboxmeeting. Neem maatregelen toolboxmeeting, of neem het op in het personeelshandboek Regel nazorg Materieel 1 Worden klachten en opmerkingen van de chauffeurs over onderhoud en veiligheid van het materieel serieus genomen en opgelost? Geef aandacht aan de klachten en opmerkingen en los deze samen op Lading 1 Worden klachten en opmerkingen van de chauffeurs over gewicht, inhoud en borging van de lading serieus genomen en opgelost? 2 Zijn er afspraken gemaakt in welke situaties de chauffeur kan weigeren om te vertrekken, te rijden of te lossen? Geef aandacht aan de klachten en opmerkingen en los deze samen op Maak hierover duidelijke afspraken met elkaar Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) Pagina 3 van 6
Werkdruk Doelgroep: - Chauffeurs, bijrijders, afvalinzamelaars, verhuizers - Logistiek medewerkers - Staf en administratief personeel Het werk 1 Worden klachten en signalen van werknemers over werkdruk opgepakt? Breng klachten en signalen over de werkdruk in kaart. Voorbeelden van instrumenten zijn de Werkscan en de vragenlijst Herkennen en erkennen van stress. 2 Is bekend of deze klachten of signalen leiden tot ziekteverzuim? 3 Wordt er met werknemers die hinder ondervinden van werkdruk of werkstress gesproken en krijgen ze hulp aangeboden? 4 Is de planning dusdanig georganiseerd dat de ritplanning niet leidt tot structurele werkdruk bij de chauffeurs? 5 Zijn de planners voldoende deskundig en ervaren? Overleg met de Arbodienstverlener Voer over de werkdruk een gesprek met de werknemer Handvatten voor een dergelijk gesprek zijn te vinden op de Website van de Arbocatalogus. Het aanbieden van hulp kan plaats vinden in overleg met een Arbodienstverlener. Verbeter de planning. Zorg voor de juiste papieren, het juiste adres enz. Zorg voor adequate opleiding. Laat de planners meekijken in de praktijk 6 Wordt er bij de planning rekening gehouden met files, wegwerkzaamheden en laad en lostijden? 7 Is er rechtstreeks overleg tussen chauffeur en planning als de dagplanning niet haalbaar blijkt te zijn? Houd rekening met wegwerkzaamheden en files. Zorg voor een directe communicatiemogelijkheid 8 Vindt er periodiek werkoverleg plaats? Zorg voor werkoverleg 9 Is er voldoende (sociale) ondersteuning van de chauffeurs door leidinggevende, de planner, de chauffeurscoördinator en collega s? Inventariseer dit in het werkoverleg of pas de Werkscan toe en neem de nodige maatregelen. Privé 1 Worden signalen van problemen in de privésituatie opgepakt? (Denk aan scheiding, ruzies, sterfgevallen, schulden enz.)? 2 Wordt er met deze werknemers gesproken en krijgen ze hulp aangeboden? Wees alert op klachten en signalen Zie de vragenlijst Herkennen en erkennen van stress Het aanbieden van hulp kan plaats vinden in overleg met een Arbodienstverlener. Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) Pagina 4 van 6
1 Worden gedreven en gemotiveerde werknemers, die slecht hun eigen grenzen kunnen bepalen, begeleid in het voorkómen van stress? 2 Wordt aandacht besteed aan het evenwicht tussen de capaciteit van de werknemer en de gevraagde werkzaamheden? Persoon ja nee maatregel Voer hierover een gesprek Spreek hierover met de werknemer met extra aandacht voor de oudere werknemer. Laat bijvoorbeeld de Werkscan invullen. 3 Wordt er met vaak verzuimende werknemers gesproken en nadere afspraken gemaakt? Voer hierover een gesprek Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) Pagina 5 van 6
Ongewenst gedrag Doelgroep: - Chauffeurs, bijrijders, afvalinzamelaars, verhuizers - Logistieke medewerkers - Staf en administratief personeel Ongewenst gedrag zoals discriminatie, pesten, agressie en seksuele intimidatie 1 Is er een duidelijk standpunt door de werkgever ingenomen en bekendgemaakt betreffende ongewenst gedrag? 2 Is dit standpunt van de werkgever bekend bij de medewerkers? 3 Is er inzicht in het aantal keren dat ongewenst gedrag van collega s of derden voorkomt? 4 Worden er indien nodig maatregelen Is er een sanctiebeleid? 5 Is er een stappenplan voor de werknemer hoe te handelen in geval van ongewenst gedrag? 6 Is de nazorg voor klager en beklaagde geregeld? ja nee maatregel Neem een standpunt in Zorg dat het standpunt bij elke werknemer bekend is. Geef informatie op het werkoverleg of neem het op in het Personeelshandboek. Wees alert op ongewenst gedrag en bespreek de noodzaak van melden in bijvoorbeeld in het werkoverleg of in een toolboxmeeting. Leg de maatregelen vast Zorg dat de werknemer weet hoe te handelen in geval van ongewenst gedrag Regel de nazorg Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) Pagina 6 van 6