Doelgroepen TREND A variant

Doelgroepen TREND A variant Kleidum

Socrates 2013 Doelgroepen 3 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 5 1.1 Doelgroepen en Socrates... 5 1.2 Werkgebieden... 6 2 Doelgroepen en bereikbare voorraad... 7 2.1 Ontwikkeling doelgroepen 2012-2030... 7 2.2 Ontwikkeling bereikbare voorraad 2012-2030... 8 2.3 Woonsituatie doelgroepen... 9 3 Tabellen doelgroepen en voorraad... 11

1 Inleiding 1.1 Doelgroepen en Socrates Bij de simulatie van verhuisbewegingen op de woningmarkt maakt het Socrates-model gebruik van inkomensgroepen op basis van besteedbare inkomens. Voor het woningmarkt- en doelgroepenbeleid worden indelingen gebruikt die gebaseerd zijn op een andere indeling, namelijk het verzamelinkomen. Ook de inkomensgrenzen zijn anders. Voor veel beleidsmakers en corporaties zijn juist deze inkomensgroepen van belang. In dit rapport is op basis van de inkomensgroepen uit de Socrates-basisraming een zo goed mogelijke inschatting gemaakt van de omvang van de doelgroepen van het huurbeleid. Het gaat hier om de doelgroep van de Huurtoeslag (HT) en de inkomensgroepen van het inkomensafhankelijke huurbeleid (IAH). In de onderstaande tabel zijn beide definities omschreven. Voor de omzetting van besteedbaar inkomen naar de doelgroepen is gebruik gemaakt van informatie over woonsituatie en inkomensinformatie van de huishoudens uit het WoON. Zoals uit Tabel 1.1 naar voren komt is er strikt genomen een definitieverschil tussen de doelgroep voor corporaties (volgend uit het Toewijzingsbeleid conform het EC-besluit) en de laagste inkomensgroep van het inkomensafhankelijke huurbeleid. Dit verschil zit hem in het al dan niet meenemen van het inkomen van inwonende kinderen. In de praktijk leidt dit echter nauwelijks tot grote verschillen tussen de omvang van beide groepen huurders. Om deze reden is in dit rapport bij de bepaling van de doelgroepen gekozen voor de IAHindeling, ook omdat hiermee de omvang van de hogere inkomensgroepen ( 34.085 tot 43.602 en 43.602 en hoger) duidelijk wordt. Tabel 1: Huishoudens naar inkomen, samenstelling en leeftijd in woningen Inkomensgrondslag Aanpassing Inkomen Inkomensgrens 2012 (in euro's) Doelgroep Huurtoeslag (HT) 1 Verzamelinkomen huishouden Inkomens van inwonende kinderen tot 23 jaar worden tot 4.627 buiten beschouwing gelaten Alleenstaand < 65 jaar 22.025 Meerpersoons < 65 jaar 29.900 Alleenstaand >= 65 jaar 20.675 Meerpersoons >= 65 jaar 28.225 Toewijzingsbeleid (EC) 2 Verzamelinkomen huishouden Inkomens van alle inwonende kinderen worden buiten beschouwing gelaten Inkomensafhankelijke Verzamelinkomen huishouden Het deel van de inkomens van inwonende leden huurverhoging (IAH) 2 van huishoudens tot 23 jaar onder het minimumloon wordt buiten beschouwing gelaten. < 34.085 34.085 (laag) en 43.602 (hoog) Het rapport bestaat uit twee delen. Het eerste deel toont in een aantal figuren op hoofdlijnen de ontwikkeling van de doelgroepen en de voor hen qua prijs bereikbaar geachte voorraad. De ontwikkelingen worden op 1 Per 1 januari 2013 wordt bij de vaststelling van (onder andere) de inkomensgrenzen niet meer de leeftijdsgrens van 65 jaar gehanteerd, maar de pensioengerechtigde leeftijd. Deze lag in 2013 op 65 jaar en 1 maand. 2 De genoemde inkomensgrenzen zijn gebaseerd op het inkomen van 2012, maar hebben betrekking op de regelingen die in 2014 van kracht worden. Voor de inkomensgrens van de huurtoeslag geldt dit niet en valt de inkomensgrens samen met het jaar van de regeling, namelijk 2012. Socrates 2013 Doelgroepen 5

6 Socrates 2013 Doelgroepen Gemeen te gemeente/regioniveau in beeld gebracht. Het tweede deel geeft in een aantal tabellen een gedetailleerd overzicht van de ontwikkeling van de verschillende huishoudtypen, zijnde combinaties van inkomen, leeftijd en samenstelling van huishoudens, en hun woonsituatie. Deze tabellen zijn voornamelijk bedoeld als naslagwerk achter en verfijning van de figuren. 1.2 Werkgebieden Veel corporaties werken in verscheidene gemeenten en andersom zijn er vaak meerdere corporaties binnen één gemeente actief. In dit rapport wordt uitgegaan van een combinatie van gemeenten en corporaties. In bijgevoegde tabel zijn de gemeenten en corporaties weergegeven: Tabel 2: Combinatie van gemeenten en woningcorporaties in het werkgebied L14201 Stichting Kleidum L14202 Woningbouwvereniging Kleidummerwoud L14203 Stichting Kleiderveen L14204 Woningstichting Klei en Baksteen L1646 - Stichting Woonzorg Nederland L0000 - Geen Corporatie Kleidum Kleidum Kleidum Kleidum Kleidum Kleidum

Socrates 2013 Doelgroepen 7 2 Doelgroepen en bereikbare voorraad 2.1 Ontwikkeling doelgroepen 2012-2030 Het aantal huishouden met een lager inkomen zal de komende jaren toenemen, zo is de verwachting. Dit beeld komt ook uit Socrates 2013, waarin huishoudens naar besteedbaar inkomen zijn ingedeeld, naar voren. Deze toename wordt veroorzaakt door de combinatie van de (negatieve of stabiele) koopkrachtontwikkeling per type huishouden, een toenemend aantal kleine huishoudens en de voortschrijdende vergrijzing. Wanneer de huishoudens worden ingedeeld volgens de categorieën die in het huurbeleid (huurtoeslag en inkomensafhankelijke huurverhoging) gebruikt worden, zien we min of meer hetzelfde patroon. Zo zal tot aan 2030 het aantal huishoudens met een inkomen tot 34.085 (de laagste inkomensgroep uit het IAH-beleid) toenemen. De doelgroep van de huurtoeslag neemt toe. Figuur 1: Huishoudens naar inkomensklasse IAH en doelgroep huurtoeslag Figuur 2: Huishoudens naar inkomensklasse IAH

8 Socrates 2013 Doelgroepen 2.2 Ontwikkeling bereikbare voorraad 2012-2030 Bij de definitie van de doelgroepen speelt de betaalbaarheid van de woonlasten een leidende rol. De woningen die financieel passen bij het inkomen van een huishouden uit een van de omschreven doelgroepen, vormen de bereikbare voorraad. Voor de toewijzingsnorm en het IAH-beleid geldt de liberalisatiegrens als bereikbaar huurplafond. Corporaties moeten minimaal 90% van hun nieuwe toewijzingen met een huur tot deze grens reserveren voor huishoudens met een inkomen lager dan 34.085. Daarnaast mogen verhuurders jaarlijks een extra huurverhoging opleggen aan huurders die meer verdienen dan dezelfde inkomensgrens en wonen in een gereguleerde corporatiewoning, dat wil zeggen een woning met een huur onder de liberalisatiegrens. Huurwoningen met een huur boven de liberalisatiegrens worden vrije sectorwoningen genoemd. Bij de doelgroep van de huurtoeslag worden woningen tot de aftoppingsgrens gezien als bereikbaar. Boven deze grens wordt de huur van huurders die gezien hun inkomen recht hebben op huurtoeslag nog maar deels door de toeslag vergoed. Ook de liberalisatiegrens is van belang. Overstijgt de huur deze waarde, dan verliest het huishouden het recht op huurtoeslag. In onderstaande figuur wordt de huurvoorraad naar prijsklasse weergegeven, in 2012 en in 2030. De prijsklassen sluiten aan op de grenzen volgens de definitie van de huurtoeslag en van het IAH. De uitkomsten volgen uit het consumentgerichte bouwprogramma en de daaruit afgeleide ontwikkeling van de voorraad (zoals in het rapport over de woningmarkt is gepresenteerd). Volgens deze verwachtingen zal de komende jaren de omvang van de bereikbare voorraad voor de doelgroep van de huurtoeslag in Kleidum afnemen. Het aantal woningen met een huur tot de liberalisatiegrens, bepalend bij het IAH en de EC-toewijzingsnorm, gaat van 6.850 in 2012 naar 6.790 woningen in 2030. Figuur 3: Ontwikkeling huurvoorraad naar prijsklasse

Socrates 2013 Doelgroepen 9 2.3 Woonsituatie doelgroepen Om de omvang van de bereikbare voorraad goed te kunnen bepalen is het van belang om te weten of huishoudens die gelet op hun inkomen tot de doelgroep behoren in een koop- of huurwoning wonen. Beleidsmatig gezien maken huishoudens die in een eigen woning wonen geen deel uit van de doelgroep. Met hen hoeft daarom ook geen rekening gehouden te worden bij het vaststellen van de benodigde bereikbare voorraad, bijvoorbeeld bij het maken van prestatieafspraken of het formuleren van een portefeuillestrategie. Uiteraard bestaat er altijd de mogelijkheid dat een eigenaar-bewoner met een laag inkomen in de toekomst mogelijk aanspraak maakt op een sociale huurwoning. Senioren in een koopwoning waarvan het inkomen na pensionering beneden een van de grenzen van de doelgroepen uitkomt, worden dus niet tot de doelgroep voor de bereikbare voorraad gerekend. Dat geldt ook voor de andere huishoudens met een lager inkomen die in een eigen woning wonen. In Figuur 2.4 is de woonsituatie voor de laagste inkomensgroep uit het IAH-beleid afgebeeld. Opvallend is de sterke toename van deze doelgroep in de koopsector. De stijging is vooral het gevolg van de inkomensterugval van oudere huishoudens met een eigen woning. Na het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd zal deze groep niet snel uit hun (grotendeels) afbetaalde koopwoning verhuizen. Een vrij stabiel aandeel van de huishoudens woont niet in een woning maar in een andere woonruimte, Bewoonde Andere Ruimte (BAR) genoemd. Figuur 2.5 geeft de woonsituatie weer voor de huishoudens die volgens hun inkomen aanspraak mogen maken op huurtoeslag. In Figuur 2.6 wordt de woonsituatie getoond voor huishoudens met een inkomen van minimaal 34.085. Hieruit wordt duidelijk dat het beleid om aan scheefwoners een extra hoge huurverhoging door te rekenen, samen met het gewijzigde toewijzingsregels voor corporaties, ertoe leidt dat deze huishoudens op termijn de gereguleerde huursector verlaten voor een koopwoning of huurwoning in de vrije sector. Figuur 4 Huishoudens met inkomen tot 34.085 naar woonsituatie

10 Socrates 2013 Doelgroepen Figuur 5 Huishoudens in doelgroep huurtoeslag naar woonsituatie Figuur 6 Huishoudens met een inkomen van minimaal 34.085 naar woonsituatie

Socrates 2013 Doelgroepen 11 3 Tabellen doelgroepen en voorraad In dit hoofdstuk wordt voor doelgroepen voor het huurbeleid weergegeven hoe zij zich door de tijd heen ontwikkelen. De ontwikkelingen zijn weergegeven voor de perioden 2012-2020 en 2020-2030. De volgende onderwerpen zijn uitgewerkt: Huishoudens naar samenstelling resp. leeftijd en eigendom Bewoonde woningen (woningbehoefte) naar prijsklasse en eigendom Doelgroep huurtoeslag en IAH-inkomensgroepen naar samenstelling, leeftijd en eigendom Doelgroep huurtoeslag en IAH-inkomensgroepen naar prijsklasse woning en eigendom N.B.: De mutaties bij huurwoningen zijn verder vertaald naar mutaties bij corporatiewoningen, op basis van een gelijk gehouden aandeel van de corporaties in de totale huurvoorraad binnen de gemeente. De inschatting van de woningvoorraad van de corporatie(s) is gebaseerd op het marktaandeel anno 2011, afkomstig uit informatie van het Ministerie van BZK-WB (voorheen VROM) / DG Wonen (DGW) en het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting (CFV).

12 Socrates 2013 Doelgroepen Tabel 3: Huishoudens naar samenstelling resp. leeftijd resp. doelgroep en eigendom Huur Corporatiebezit 2012 2020 2030 2012-2020 2020-2030 2012-2020 2020-2030 Marktaandeel 79% 79% Totaal huishoudens 8.120 8.580 8.690 470 110 370 90 Eenpersoons 6.270 6.910 7.230 640 320 510 260 Gezinnen 1.850 1.670 1.460-180 -210-140 -170 Jong (<30) 1.250 990 600-260 -390-200 -310 Midden (30-64) 4.100 3.870 3.360-240 -510-190 -400 Oud (65+) 2.770 3.730 4.740 960 1.010 760 800 Huurtoeslag 4.180 4.360 4.210 180-150 140-120 IAH -34.085 5.790 6.040 5.860 250-180 200-140 IAH 34.085-43.602 950 990 1.020 40 30 30 20 IAH >43.602 1.380 1.560 1.820 180 260 140 210 Koop Totaal (incl. BAR) 2012 2020 2030 2012-2020 2020-2030 2012-2020 2020-2030 Totaal huishoudens 13.410 14.320 14.750 910 440 1.370 540 Eenpersoons 8.450 9.340 10.070 890 740 1.460 1.060 Gezinnen 4.960 4.980 4.680 20-300 -90-520 Jong (<30) 980 780 560-190 -220-800 -700 Midden (30-64) 9.160 9.310 8.910 160-410 100-930 Oud (65+) 3.270 4.220 5.280 950 1.070 2.070 2.180 Huurtoeslag 2.090 2.680 3.030 590 350 700 180 IAH -34.085 3.540 4.550 5.150 1.010 600 1.170 400 IAH 34.085-43.602 1.850 2.040 2.110 190 70 240 100 IAH >43.602 8.020 7.730 7.500-290 -230-50 40 Tabel 4: Bewoonde woningen naar prijsklasse en eigendom Huur Corporatiebezit 2012 2020 2030 2012-2020 2020-2030 2012-2020 2020-2030 Totaal huishoudens 8.120 8.580 8.690 470 110 370 90 Tot 361 euro 990 650 570-340 -80-270 -60 361-460 euro 2.200 1.940 1.730-270 -200-210 -160 460-554 euro 2.230 2.560 2.900 330 340 260 270 554-652 euro 1.420 1.710 1.590 290-120 230-100 652-800 euro 1.140 1.100 1.090-30 -20-30 -10 800+ euro 130 620 820 490 190 390 150 Koop Totaal (incl. BAR) Totaal huishoudens 13.410 14.320 14.750 910 440 1.370 540 Tot 168 dzd euro 4.550 4.590 4.670 40 70 - - 168-200 dzd euro 2.260 2.670 2.860 410 190 - - 200-250 dzd euro 2.070 2.270 2.410 200 140 - - 250-320 dzd euro 1.870 1.970 2.030 100 60 - - 320-430 dzd euro 1.140 1.310 1.350 170 40 - - 430 dzd + euro 1.510 1.510 1.450-10 -60 - -

Tabel 5: Huishoudens naar doelgroep, samenstelling en leeftijd in huurwoningen Huur Corporatiebezit 2012 2020 2030 2012-2020 2020-2030 2012-2020 2020-2030 Marktaandeel 79% 79% Totaal huishoudens 8.120 8.580 8.690 470 110 370 90 Huurtoeslag 1-2 pers, <30 650 510 290-140 -230-110 -180 1-2 pers, 30-64 1.320 1.360 1.200 30-160 30-120 1-2 pers, 65+ 1.480 1.890 2.250 410 360 330 280 Gezinnen, <30 110 80 60-30 -20-20 -20 Gezinnen, 30-64 580 480 360-100 -120-80 -90 Gezinnen, 65+ 50 50 60 0 20 0 10 IAH -34.085 1-2 pers, <30 870 690 390-180 -300-140 -240 1-2 pers, 30-64 1.840 1.860 1.650 30-210 20-170 1-2 pers, 65+ 2.040 2.610 3.110 570 510 450 400 Gezinnen, <30 150 110 80-30 -30-30 -20 Gezinnen, 30-64 830 690 530-140 -170-110 -130 Gezinnen, 65+ 70 70 90 0 20 0 20 IAH 34.085-43.602 1-2 pers, <30 90 80 50-10 -30-10 -20 1-2 pers, 30-64 310 280 250-30 -20-30 -20 1-2 pers, 65+ 330 410 510 80 110 60 80 Gezinnen, <30 20 30 20 10 0 10 0 Gezinnen, 30-64 190 180 150-10 -30-10 -30 Gezinnen, 65+ 20 20 30 0 10 0 10 IAH >43.602 1-2 pers, <30 90 50 30-40 -20-30 -10 1-2 pers, 30-64 430 360 330-70 -30-60 -20 1-2 pers, 65+ 280 580 900 300 330 240 260 Gezinnen, <30 30 30 20 0 0 0 0 Gezinnen, 30-64 510 500 450-10 -50-10 -40 Gezinnen, 65+ 40 50 80 10 40 10 30 Socrates 2013 Doelgroepen 13

14 Socrates 2013 Doelgroepen Tabel 6: Huishoudens naar doelgroep, samenstelling en leeftijd in koopwoningen en totaal huishoudens Koop Totaal (incl. BAR) Totaal huishoudens 13.410 14.320 14.750 910 440 1.370 540 Huurtoeslag 1-2 pers, <30 200 150 100-50 -50-490 -340 1-2 pers, 30-64 850 1.030 1.030 180 0 300-170 1-2 pers, 65+ 700 1.070 1.460 360 390 890 820 Gezinnen, <30 20 50 40 30-10 10-30 Gezinnen, 30-64 280 350 360 70 10-20 -120 Gezinnen, 65+ 30 30 40 10 10 10 30 IAH -34.085 1-2 pers, <30 340 250 170-90 -80-620 -470 1-2 pers, 30-64 1.450 1.750 1.750 300 0 430-230 1-2 pers, 65+ 1.190 1.810 2.480 620 670 1.320 1.250 Gezinnen, <30 40 80 70 40-10 30-40 Gezinnen, 30-64 470 590 610 120 20 0-160 Gezinnen, 65+ 50 60 70 10 20 20 50 IAH 34.085-43.602 1-2 pers, <30 140 80 60-60 -30-70 -60 1-2 pers, 30-64 700 760 740 50-20 30-30 1-2 pers, 65+ 550 720 850 170 140 260 250 Gezinnen, <30 40 40 30 10-10 10-20 Gezinnen, 30-64 400 410 390 10-20 10-50 Gezinnen, 65+ 30 40 50 10 10 10 20 IAH >43.602 1-2 pers, <30 290 180 110-110 -70-160 -90 1-2 pers, 30-64 2.410 2.280 2.210-120 -80-180 -100 1-2 pers, 65+ 1.390 1.520 1.720 130 200 440 540 Gezinnen, <30 130 150 130 10-20 10-20 Gezinnen, 30-64 3.730 3.520 3.220-200 -310-200 -350 Gezinnen, 65+ 70 80 120 10 30 30 70

Tabel 7: Huishoudens naar doelgroep en prijsklasse in huurwoningen Huur Corporatiebezit 2012 2020 2030 2012-2020 2020-2030 2012-2020 2020-2030 Marktaandeel 79% 79% Totaal huishoudens 8.120 8.580 8.690 470 110 370 90 Huurtoeslag Tot 361 euro 620 360 280-260 -80-200 -60 361-460 euro 1.240 1.090 920-150 -170-120 -130 460-554 euro 1.170 1.420 1.570 240 160 190 120 554-652 euro 670 920 820 250-100 190-80 652-800 euro 440 380 380-50 -10-40 0 800+ euro 40 200 240 160 50 130 40 IAH -34.085 Tot 361 euro 830 490 390-340 -100-270 -80 361-460 euro 1.700 1.490 1.270-210 -220-160 -170 460-554 euro 1.620 1.950 2.170 330 220 260 180 554-652 euro 950 1.270 1.130 320-140 250-110 652-800 euro 630 570 560-70 -10-50 -10 800+ euro 50 280 350 230 70 180 50 IAH 34.085-43.602 Tot 361 euro 80 60 60-20 0-20 0 361-460 euro 230 200 200-30 -10-20 -10 460-554 euro 260 290 330 30 40 20 30 554-652 euro 190 200 180 10-10 10-10 652-800 euro 170 170 160 0 0 0 0 800+ euro 20 70 90 50 10 40 10 IAH >43.602 Tot 361 euro 80 110 130 30 30 20 20 361-460 euro 270 240 270-30 20-20 20 460-554 euro 350 320 390-30 70-20 60 554-652 euro 280 240 270-40 30-30 20 652-800 euro 340 370 370 30 0 30 0 800+ euro 60 270 380 210 110 170 90 Socrates 2013 Doelgroepen 15

Tabel 8: Huishoudens naar doelgroep en prijsklasse in koopwoningen Koop Totaal huishoudens 13.410 14.320 14.750 910 440 Huurtoeslag Tot 168 dzd euro 1.070 1.200 1.280 120 90 168-200 dzd euro 340 500 580 160 80 200-250 dzd euro 260 360 430 100 70 250-320 dzd euro 190 290 360 100 70 320-430 dzd euro 120 160 180 40 20 430 dzd + euro 100 170 200 70 30 IAH -34.085 Tot 168 dzd euro 1.820 2.030 2.180 210 150 168-200 dzd euro 580 850 990 270 140 200-250 dzd euro 440 610 720 160 120 250-320 dzd euro 330 500 610 170 110 320-430 dzd euro 210 280 310 70 30 430 dzd + euro 170 280 340 120 60 IAH 34.085-43.602 Tot 168 dzd euro 840 810 790-30 -20 168-200 dzd euro 350 420 450 70 20 200-250 dzd euro 260 290 310 40 20 250-320 dzd euro 200 250 280 50 40 320-430 dzd euro 120 150 160 30 10 430 dzd + euro 90 130 130 30 0 IAH >43.602 Tot 168 dzd euro 1.900 1.760 1.700-140 -50 168-200 dzd euro 1.330 1.390 1.420 70 30 200-250 dzd euro 1.380 1.370 1.370-10 0 250-320 dzd euro 1.340 1.220 1.140-120 -80 320-430 dzd euro 820 890 890 70 0 430 dzd + euro 1.250 1.100 980-160 -120 Totaal (incl. BAR) 16 Socrates 2013 Doelgroepen