ZANDVOORT 2009-2012 Georganiseerd door woningstichting De Key, Gemeente Zandvoort en Basisteam Zandvoort Politie Kennemerland in samenwerking met MeerWaarde buurtbemiddeling. Plan van aanpak Buurtbemiddeling Zandvoort
Wat is buurtbemiddeling Onze buren maken voortdurend ruzie met elkaar tot diep in de nacht waar onze kinderen niet van slapen. Het is heel akelig. De hond van de buren kan niet alleen zijn, hij jankt overdag als zij naar hun werk zijn, maar dat gaat door merg en been. Er zijn vele soorten ergernissen onder buren die vaak beginnen om een kleinigheidje. In sommige gevallen gingen de buren vroeger toen de kinderen klein waren heel goed met elkaar om. Maar op een gegeven moment ging het mis en ontstond een grote ruzie. Daardoor raakte de relatie tussen de buren verstoord. Men ging de politie erbij halen of handtekeningbrieven sturen naar de woningcorporatie die het maar moest zien op te lossen. Het levert in veel gevallen niets op, omdat mensen een bovenstaander naar de mond praten of iets doen wat de buren niet wensen. De relatie wordt er niet beter op. Hoe komen die mensen uit hun problemen? Een aantal goed getrainde vrijwilligers uit de gemeente bemiddelt in huis- tuin en keukenconflicten tussen buren. Zij spelen niet voor rechter en vellen geen oordeel. Ze proberen ruziënde partijen weer aan de praat te krijgen met elkaar en hen samen tot een oplossing te laten komen. Het heeft voordelen, omdat bewoners hun problemen niet bij de politie, justitie of verhuurder neer leggen maar er onder begeleiding proberen samen uit te komen. Dat kan voorkomen dat een conflict in ruzie ontaardt en jarenlang voortsleept. Bemiddeling kan leiden tot een oplossing die voor beiden partijen acceptabel is. De bemiddeling is gratis. Na een verzoek om bemiddeling stelt de coördinator een team van twee bemiddelaars samen. De coördinator (beroepskracht) kijkt dan goed naar het soort conflict en de achtergrond van de partijen en die van de vrijwilligers. Vervolgens leggen de bemiddelaars contact met beide partijen en proberen samen met de partijen tot een bemiddelingsgesprek te komen. Empowerment De methodiek empowerment is ontwikkeld en beproefd in de communityboards van San Francisco in de VS. Medewerkers van rechtbanken bezochten deze boards en maakten kennis met de gedachte en resultaten wat de kiem legde voor Buurtbemiddeling Nederland welke thans 11 jaar bestaat. Empowerment om de burgers instrumenten aan te reiken om vaardigheden te leren om eigen problemen beter op te kunnen lossen. Daarbij is het uitgangspunt dat een geschil toebehoort aan de personen in kwestie en dat zij verantwoordelijk zijn voor het oplossen ervan. De genoemde boards gaan er van uit dat bemiddelen de voorkeur verdient boven het geschil neerleggen bij de officiële instanties dan wel professionals of in het ergere geval bij de rechter. De pre fase ter voorkoming van escalatie of bezwaarmaking (zie tegenwoordige behoefte aan bezwaarmediation bij gemeenten). In de praktijk blijken juridische oplossingen in veel gevallen niet bij te dragen aan een goede relatie tussen burgerpartijen onderling. Bemiddelen is meer gewenst als het doel is het leggen van contact en bevorderen van communicatie. Buurtbemiddeling vormt een bijzondere meerwaarde in het voorkomen en oplossen van horizontale conflicten tussen burgers en als methode snel en goedkoop waardoor het een lage drempel vormt voor burgers om buurtbemiddeling te accepteren. Buurtbemiddeling Nederland, thans bestaande uit circa 107 lokale organisaties onder auspiciën van het Centrum Criminaliteitspreventie & Veiligheid (afk. CCV) met circa 1800 vrijwilligers, is in meeste
instantie lokaal ondergebracht bij een welzijnsorganisatie bekend met de lokale woon en leefwereld van burgers in de steden, dorpen, kernen en wijken. De bemiddelaars zijn vrijwillige burgers die gemotiveerd zijn en het vermogen hebben om zich te ontwikkelen tot bekwame belangeloze buurtbemiddelaars en daarvoor opleiding en praktijkbegeleiding ontvangen. Buurtbemiddeling is een methodiek die met behulp van het Ministerie van Justitie is ontwikkeld en als aangegeven in veel gemeenten wordt toegepast. De methodiek heeft zich in de eerste drie jaar bewezen. Mede op basis van wetenschappelijk onderzoek is de overtuiging dat buurtbemiddeling een goede en werkbare manier is om de leefbaarheid in de buurten te vergroten en het gevoel van veiligheid te versterken. Buurtbemiddeling wordt gerekend tot een succesvolle manier van preventie. Het voorkomt dat conflicten op huis tuin en keukenniveau escaleren met eventuele nadelige gevolgen als spanningen in de buurt, gewelddelicten en andere strafbare gevolgen. MeerWaarde biedt met plezier haar organisatie en personele middelen aan om van buurtbemiddeling in Zandvoort een succes te maken. Lili Brouwer Projectmanagement Buurtbemiddeling Kennemerland MeerWaarde Postbus 429 2130 AK Hoofddorp
Maart 2009 Twee jaar geleden ontving MeerWaarde buurtbemiddeling het signaal via lokale instellingen in Zandvoort dat er behoefte is aan onpartijdige conflictbemiddeling voor burgers. Het voordeel van die bemiddeling is dat burgers geleerd wordt om hun eigen problemen met andere burgers op te lossen. Het voordeel daarvan is bovendien dat de claim op instellingen vermindert. Door middel van buurtbemiddeling kan er antwoord gegeven worden op het toenemend aantal en soort conflictsituaties 1. Er wordt tijd uitgetrokken en aandacht geschonken aan de betrokken bewoners (klager/beklaagde). Het gaat hier om horizontale conflicten op huis tuin en keukenniveau die geschikt zijn voor buurtbemiddeling. De gemeente Zandvoort, Basisteam Zandvoort en woningstichting De Key, in het vervolg samenwerkende partijen genoemd, hebben de volgende uitgangspunten van buurtbemiddeling geformuleerd: Uitgangspunten: - Conflicten moeten niet worden weggemoffeld of vermeden, maar worden uitgesproken. Dat levert meer op dan oppotten, leven in stille angst of uitoefenen van geweld. - Buurtbemiddeling richt zich op het vroegtijdig inspringen bij conflicten, om te voorkomen dat een irritatie of probleem onnodig uit de hand loopt. - De buur of buurtbewoner is zelf verantwoordelijk voor (de oplossing van) het conflict. - Buurtbemiddeling geeft niet aan wie schuldig is of wie het recht aan zijn kant heeft; het streeft ernaar communicatie tussen mensen op gang te brengen en gezamenlijke belangen naar boven te halen. - Buurtbemiddeling onthoudt zich van het opleggen van normen, waarden en leefregels aan de ruziënde partijen. Ze benadert mensen uit andere culturen met respect en tolerantie. - Aanmelding bij buurtbemiddeling is vrijwillig. Organisaties, rechters of politie kunnen nooit bemiddeling aan conflicterende partijen opleggen. 1 In 2008 waren er 198 geregistreerde geluidsconflicten. Landelijke ervaringscijfers van buurtbemiddeling wijzen uit dat van die 198 conflicten ongeveer 65% geschikt is voor buurtbemiddeling.
- De bemiddelaars van buurtbemiddeling behandelen de informatie die tijdens de bemiddeling naar voren komt vertrouwelijk. Algemene ijkpunten van buurtbemiddeling zijn: o Aantal vrijwilligers uit de gemeente o Aantal meldingen van conflicten o Aantal bemiddelingen o Aantal resultaten Organisatie en uitvoering project buurtbemiddeling Zandvoort De samenwerkende partijen nemen samen met MeerWaarde het initiatief tot het uitvoeren van het project buurtbemiddeling Zandvoort met een looptijd van 3 jaar. Elke inwoner met een zelfstandige woning ongeacht eigendomsverhoudingen (koop of huur) kan in aanmerking komen voor buurtbemiddeling. Het project wordt door MeerWaarde georganiseerd. Zij neemt de verantwoordelijkheid voor de organisatie, uitvoering, en evaluatie op zich. De samenwerkende partijen stellen voldoende financiële middelen ter beschikking voor de organisatie en uitvoering van het project met een looptijd van drie jaar (peil/startdatum 2009 2012). De samenwerkende partijen komen onderling een verdeling van de kosten overeen en MeerWaarde stelt haar organisatie en begeleiding ter beschikking. Het eventueel continueren van het project voor bepaalde/onbepaalde duur is in afwachting van een positieve eindevaluatie 2,5 jaar na de start van het project. De samenwerkende partijen komen twee keer per jaar bijeen in overleg (zgn. stuurgroepmodel) op uitnodiging van de uitvoeringsorganisatie MeerWaarde en / of op vraag van de partijen voor monitoring en bewaking van de doelstelling. MeerWaarde biedt aan: - oriënterende gesprekken met potentiële opdrachtgevers voor onderzoek van het gemeenschappelijk belang in Buurtbemiddeling, ontwikkelen van draagvlak; - onderbouwing van de behoefte aan buurtbemiddeling en de meerwaarde voor het lokaal beleid met betrekking tot wijkgericht werken, verbetering van de leefbaarheid, burgerparticipatie, openbare orde en veiligheid en Wet maatschappelijke ondersteuning. - opstellen van een plan van aanpak met aanbiedingsbrief voor de besturen/directies van de potentiële opdrachtgevers: gemeente Zandvoort, politie Kennemerland en woningbouw De Key ; - aanhaken bij de regionale organisatie en communicatie voor buurtbemiddeling Kennemerland met als voordeel versterking en kwaliteitsverbetering van de methodiek en samenwerking tussen verschillende partijen en andere betrokken instellingen; - het opstellen van een lokale en evt. toekomstige samenwerkingsovereenkomst (zgn. convenant buurtbemiddeling) en er ook draagvlak voor krijgen. - Een efficiënte organisatie, die effectief werkt en kwaliteit biedt als het om buurtbemiddeling gaat De samenwerkende partijen stellen zo mogelijk faciliteiten beschikbaar voor uitvoeringstaken en ontwikkelingstaken, bijvoorbeeld:
- zaalruimte in bijv. MFA accommodatie, de brede school of andere zaal voor groepsbijeenkomsten en bemiddelingsgesprekken; - promotieactiviteiten als bijv. een ronde tafel of publicatie van het project en contactgegevens op de website, stadsgids en bladen. De samenwerkende partijen stellen financiële middelen ter beschikking voor de organisatie en uitvoering van het project. De financiële middelen voor het project met een looptijd van drie jaar zijn begroot op 50.000,00 (2009: 20.000,00, 2010+2011: 30.000,00). De verwachting is: In het algemeen valt op het aantal huishoudens van 10.000 circa 50 meldingen per jaar te verwachten waarvan ongeveer 60% van die meldingen geschikt is voor buurtbemiddeling en leidt tot oplossingen. Voor dit aantal meldingen is een bemiddelaarteam nodig van circa 6-10 vrijwilligers die onder begeleiding van de coördinator gekoppeld worden aan bewoners voor bemiddelingen. De coördinator wordt aangesteld voor 5 uur per week voor de volgende taken: ontwikkelen en onderhouden van een netwerk van verwijzers werven van geschikte vrijwilligers, organiseren van scholingsactiviteiten koppelen van vrijwilligers aan de burgers die bemiddeld gaan worden coachen van de vrijwilligers zorgen voor de praktische voorwaarden bewaking van de kwaliteit van buurtbemiddeling bijdragen aan evaluatie en ontwikkeling van het project
Begroting 50.000,00 Verdeeld over: 2009 20.000,00 incl. aanloopkosten 2010 15.000,00 2011 15.000,00 Nodig voor: Personele kosten Bureaukosten Huisvesting Zaalhuur bemiddelingen Werving bemiddelaars Intervisie bemiddelaars Opleidingen Vergoedingen bemiddelaars Netwerkbijeenkomsten en trainingen Promotie (folder, flyer, handboek, website) Bovenlokale activiteiten (vertegenwoordiging CCV) Onvoorziene posten
De samenwerkende partijen zijn: Gemeente Zandvoort Beleidsadviseur openbare orde en veiligheid Dhr. P. Spijkerman Postbus 2 2040 AA Zandvoort Tel. 023 5740100 MeerWaarde Mw. L. Brouwer Postbus 429 2130 AK Hoofddorp Tel. 023-5698899 Politie Kennemerland Basisteam Zandvoort Teamchef Dhr. J. Gouwen Hogeweg 37 Zandvoort Postbus 57 2000 AB Zandvoort Tel. 023-5745100 Woningstichting De Key Ir. G.W. Wolters - van Keulen Manager Klant & Markt Postbus 505 2040 EA Zandvoort Tel. 023-571 77 41