ERD PER 1-1-2017 Het risico waard Versie Actie Geleding Datum 1.0 Opstellen Bestuursbureau 01-10-2016 2.0 Adviseren Directeurenberaad 11-10-2016 3.0 Goedkeuren RvT 31-10-2016 Instemmen PGMR 01-11-2016 4.0 Vaststellen CvB 02-11-2016 Aanvragen CvB 04-11-2016 Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 1 van 11
1 MOTIVATIE 1.1 Eigen risicodragerschap (ERD) In 1992 richtten de sociale partners in het onderwijs de Stichting Vervangingsfonds en Bedrijfsgezondheidszorg voor het Onderwijs op met als doel het bieden van waarborgen aan aangeslotenen voor de kosten voor vervanging bij afwezigheid van personeel en het invoeren en in stand houden van bedrijfsgezondheidszorg in het primair onderwijs, alsmede het bevorderen en bewaken van die zorg. Hoe hard we samen ook werken aan welzijn, mensen vallen uit. Onverwachte afwezigheid van leerkrachten, onderwijsondersteunend personeel of directieleden brengt de continuïteit en kwaliteit van het onderwijs in gevaar. Vervanging door een invaller lost dan het meest acute probleem op. De vervangingskosten komen - onder voorwaarden- voor rekening van het Vervangingsfonds. Onderwijsinstellingen in het primair onderwijs betalen hier premie voor. 1.2 Premies Vanuit de vereveningsgedachte dragen de scholen in het primair onderwijs premie af. Met deze premies wordt de vervanging betaald. Meer informatie over de premies vindt u onder 'Bekostiging'. 1.3 Reglement Natuurlijk moet de vervanging voldoen aan de voorwaarden en regels van het Reglement Vervangingsfonds. Ieder schooljaar stelt het Vervangingsfonds een reglement vast, waarin de voorwaarden voor de bekostiging van vervanging zijn vastgelegd. Naar de reglementen. Jaarlijks wordt dit reglement aangepast. En aanpassing betekent doorgaans: versobering. Voorbeeld: het zogeheten rechtspositionele verzuim (bijwonen van een uitvaart, calamiteitenverlof etc.), schorsing (voorheen met een maximum van 9 maanden = nu 6 weken) e.d. Dus directeuren moeten meer sturen op verzuim (nut en noodzaak) en ze moeten zoeken naar creatieve oplossingen. 1.4 Administratieve last Het gemeenschappelijk fonds voor vervanging zal waarschijnlijk per 1 januari 2018 ten einde zijn; dan wordt het Vervangingsfonds in zijn huidige gedaante opgeheven. Er zal een afgeslankt solidariteitspotje overblijven. Besturen worden zelf verantwoordelijk voor hun eigen vervangingsbeleid. Dat schept zowel ruimte als verplichtingen. De laatste jaren is er een enorme administratieve last ontstaan in relatie tot het vervangingsfonds. Allerlei controlemechanismen zijn bedacht om fraude te voorkomen en een transparantere verantwoording te organiseren. Helaas lopen daardoor geautomatiseerde systemen helemaal vast en is het welhaast onmogelijk om überhaupt betrouwbare gegevens vanuit het fonds te verkrijgen. 1.5 Eigenrisicodragerschap (ERD-schap) Het bestuur dat kiest voor volledig ERD-schap doet dat voor een termijn van 3 jaar. De keuze voor volledig ERDschap betekent dat alle lopende vervangingsdeclaraties per ingangsdatum van het eigen risicodragerschap moeten worden beëindigd. Verder is geen declaratie meer mogelijk die betrekking heeft op de periode na ingangsdatum van het ERD-schap. Het bestuur dat eigen risicodrager wordt, kan gebruik blijven maken van het flankerend beleid dat het Vervangingsfonds uitvoert op het gebied van arbo-, ziekteverzuim- en personeelsbeleid. De instrumenten en diensten die het fonds aanbiedt, denk daarbij onder andere aan onze adviseurs, blijven dus beschikbaar voor eigenrisicodragers. Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 2 van 11
1.6 Financiële varianten vanaf 1 januari 2016 Het Vervangingsfonds biedt binnen het eigen risicodragerschap vier financiële varianten aan, waarbij sprake is van een gedeeltelijk eigen risico voor de vervanging. Hierbij kunt u kiezen voor een eigen risico uitgedrukt in (wacht)dagen of in euro s. Naast deze vier financiële varianten kan er ook voor worden gekozen om vervanging volledig voor eigen rekening te nemen en waarbij dus sprake is ven een volledig eigen risico. De vier varianten waaruit een schoolbestuur kan kiezen, zijn: - Wachtdagenmodel met eigen risico van 14 kalenderdagen (ERD WD14) - Wachtdagenmodel met eigen risico van 42 kalenderdagen (ERD WD42) - Stop loss model met een eigen risico in vaste bedragen (ERD SL80) - Stop loss model met een eigen risico in vaste bedragen (ERD SL100) ERD-besturen betalen een lagere premie aan het Vervangingsfonds. Deze premie wordt betaald over het totale bruto loon + 8% vakantiegeld. De premie is opgebouwd uit een basispremie, een opslag voor BGZ-activiteiten en een solidariteitsheffing. PREMIEPERCENTAGES VANAF 1 JANUARI 2016 Doelgroep Basispremie Opslag BGZ Solidariteitsheffing TOTAAL ERD Volledig ERD 0 % 0,18% 0,1% 0,28% ERD WD14 4,06% 0,18% 0,1% 4,34% ERD WD42 3,29% 0,18% 0,1% 3,57% ERD SL80 1,57% 0,18% 0,1% 1,85% ERD SL100 0,89% 0,18% 0,1% 1,17% PREMIEPERCENTAGES VANAF 1 AUGUSTUS 2016 Doelgroep Basispremie Opslag BGZ Solidariteitsheffing TOTAAL ERD Volledig ERD 0% 0,18% 0,09% 0,27% NB De premiepercentages voor de financiële varianten van het eigen risicodragerschap blijven voor heel 2016 ongewijzigd. Deze percentages worden voor een heel kalenderjaar vastgesteld en kunnen derhalve tussentijds niet wijzigen. 1.7 Voorwaarden om ERD te worden De volgende bevoegde gezagsorganen kunnen per 1 januari 2016 ERD worden: 1 een bevoegd gezag met een lumpsum-budget van ten minste 20 miljoen euro, wanneer er sprake is van instemming door de P(G)MR met de aanvraag.(niet van toepassing voor SPO De Liemers) 2 samenwerkende bevoegde gezagsorganen met een gezamenlijk lumpsum-budget van ten minste 20 miljoen euro, wanneer er sprake is van instemming door de P(G)MR met de aanvraag. 3 een bevoegd gezag met een lumpsum-budget lager dan 20 miljoen euro (van toepassing voor SPO De Liemers), wanneer er sprake is van: a) Instemming door de P(G)MR met de aanvraag; b) Instemming door de P(G)MR met vastgesteld verzuim- en vervangingsbeleid; c) Instemming door de P(G)MR met een rapportage over succesvol uitgevoerd verzuim- en vervangingsbeleid gedurende minimaal een jaar voorafgaand aan het jaar waarin het verzoek is ingediend; d) Een ziekteverzuimpercentage van 10% of lager in het jaar voorafgaand aan het jaar waarin de aanvraag is ingediend, dan wel een verlaging van het ziekteverzuimpercentage in voornoemd jaar met ten minste 10% ten opzichte van het jaar daarvoor. Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 3 van 11
1.8 Toetsing verzuimgegevens Het Vervangingsfonds toetst de inhoud van het beleid (onder 3b) en de rapportage (onder 3c) niet inhoudelijk. Het fonds toetst alleen of de P(G)MR heeft ingestemd. Het bevoegd gezag levert tweemaal per jaar verzuimcijfers aan bij het Vervangingsfonds. Op basis van deze cijfers toetst het Vervangingsfonds het verzuimpercentage 1.9 ERD-schap per 1 januari 2017 Het ERD-schap kan jaarlijks ingaan op 1 januari. Voor ingangsdatum 1 januari 2017 geldt het volgende. Schoolbesturen dienen uiterlijk 5 november 2016 een aanvraag in te dienen voor eigen risicodragerschap. Deze aanvraag moet vergezeld zijn van alle benodigde documenten - waaronder de verklaring van de P(G)MR - om de aanvraag te kunnen beoordelen. Besturen die per 1 januari 2017 ERD willen worden, kunnen ook kiezen voor één van de financiële varianten. Gebruik het Aanvraagformulier ERD per 1 januari 2017 om aan te geven dat u eigen risicodrager wil worden. Gebruik het Aanmeldformulier ERD-variant per 1 januari 2017 om aan te geven welke financiële variant u kiest Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 4 van 11
2 FINANCIËLE PARAGRAAF KEUZE ERD VERVANGINGEN 2.1 Vergoeding in lumpsumbekostiging en premieafdracht aan het VF In de lumpsumbekostiging is een opslag opgenomen van 4,026%. Dit percentage in de opslag en het percentage premieafdracht (6,68% in 2016) aan het Vervangingsfonds zijn niet vergelijkbaar. De opslag gaat over de lumpsumbekostiging Personeel en de premieafdracht gaat over het bruto salaris per maand van de CAO PO exclusief toelages, toeslagen en werkgeverslasten, vermeerderd met 8% vakantie-uitkering. In cijfers: Opslag in 2016 over lumpsumbekostiging Personeel Opslag Lumpsumbekostiging 2015/2016 10.360.211,72 4,026% 7/12 deel 243.309,57 Lumpsumbekostiging 2016/2017 10.163.676,29 4,026% 5/12 deel 170.495,67 Totale opslag 413.805,24 Premieafdracht 2016 aan het Vervangingsfonds Premiegrondslag Premieafdracht januari t/m september (op basis salarisadministratie) 5.910.900,24 394.835,92 oktober t/m december (op basis van schatting) 1.951.601,70 120.608,99 Totale premiegrondslag 7.862.501,94 515.444,91 Per 1.000.000 lumpsum betekent dit ongeveer een tekort van 10.000 aan premieafdracht. Dit komt overeen met hetgeen in de literatuur geschreven wordt over de verhouding opslag vs premieafdracht. Tot 1 januari 2015 schommelde het percentage voor premieafdracht zo rond de 8%. De opslag in de lumpsumbekostiging bleef gelijk. Per 1 januari 2015 is de premieafdracht aan het vervangingsfonds verlaagd van 7,7% naar 6,5%. Deze verlaging van de premieafdracht ad. 98.200 (1,2% maal grondslag 8.183.000). Deze verlaging van de premie lijkt financieel positief. Echter: Per 1 januari 2015 is vergoeding door het Vervangingsfonds van rechtspositioneel verlof uit het reglement gehaald. Per 1 januari 2016 is het reglement verder versoberd door vervanging van schorsing nog maar 42 kalenderdagen te vergoeden. Ook is er sprake van het invoeren van een normvergoeding in plaats van het vergoeden van de werkelijke loonkosten van de vervanger. Een doorrekening leverde op dat in deze stelselwijziging een discrepantie zit van circa 10%. Ook dit komt helaas overeen met hetgeen hierover in de literatuur geschreven wordt. Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 5 van 11
2.2 doorrekening Kosten uit financiële administratie t/m augustus 2016 Geschatte vervangingskosten ten last van VF op Jaarbasis* Vergoeding o.b.v. normbedragen Loonkosten vervanging tlv VF 165.909,00 284.415,43 255.973,89 Inzet Pool94 vervanging tlv VF 99.781,25 171.053,57 171.053,57 Kosten extern personeel 4+ en ERD-besturen 809,60 1.387,89 1.249,10 456.856,89 428.276,55 * In augustus 2016 zijn er vrijwel geen loonkosten t.l.v. het VF. Derhalve voor doorrekening op jaarbasis kosten t.l.v. VF gedeeld door 7 maanden maal 12 maanden. ** Rekening gehouden -/- 10% vergoeding ivm invoering normvergoeding 2.3 Vergelijking Vervangingsfonds versus Eigenrisicodragerschap Vervangingsfonds Kosten Premie Vervangingsfonds 515.444,91 Verschil declaratie vs vergoeding(aanname 10%) 28.580,33 Totale kosten 544.025,24 Bonus-malus Verhouding vergoeding/premie 0,83 Verschil bandbreedte ondergrens-verhouding 0,17 Bonus (30% maal verschil maal premie) 6.118,96 537.906,28 A ERD Premie Vervangingsfonds 21.690,63 Vervangingskosten ziekte/schorsing 456.856,89 Totale kosten 478.547,51 B Verschil kosten A-B 59.358,77 2.4 Alleen een financiële afweging? Ook zonder een groot financieel voordeel is het voor SPO De Liemers voordelig om uit te treden. De uittreding zorgt voor een lagere regeldruk dan nu het geval is en er is meer vrijheid in de besteding van de vervangingsbudgetten. Als eigenrisicodrager bepaalt SPO De Liemers zelf de regels. Zodoende kan SPO De Liemers bijvoorbeeld in een krimpsituatie makkelijker overformatie benutten voor de vervanging en zijn wij niet meer gebonden aan een formele rddf-status of aan regels voor de bezetting van een vervangingspool. Daarbij geldt dat de praktijk laat zien dat het zelf beheren van het verzuim en het niet meer klakkeloos één op één kunnen declareren doorgaans leidt tot een groeiend eigenaarschap en een daling van het verzuim. Zeker als het uitreden bij het Vervangingsfonds samengaat met actualisering van het verzuimbeleid en/of het vervangingsbeleid. Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 6 van 11
Kengetallen ziekteverzuim 2014 2015 2016 (t/m augustus) Verzuimpercentage 5,95% 6,33% 5,30% Meldingsfrequentie 0,79 0,95 0,92 Verzuimduur 19,17 30,96 23,35 Kengetallen financiën Liquiditeit 31-12-2015 2,62 Een liquiditeit van 1,00 is voldoende Solvabiliteit 31-12-2015 0,78 Een solvabiliteitsratio tussen 0,3 en 0,7 is wenselijk Rentabiliteit 31-12-2015 Reservepositie Algemene reserve 3.028.238,00 Bestemmingsreserve 758.757,00 Totaal eigen vermogen 3.786.995,00 2,1 Een rentabiliteit van 0 is wenselijk Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 7 van 11
2.5 Advies externe deskundige woensdag 28 september 2016 17:34 Aan bestuur PO de Liemers U staat voor de keus om eigen risicodrager voor het vervangingsfonds te worden. - gezien de analyse van uw verzuimcijfers over de afgelopen jaren, - gezien uw beleid op begeleiding en coaching van zieke medewerkers - gezien de betrokkenheid van de directeuren op de dossiers - gezien de omvang van uw loonsom, en daarbij behorende premies voor een verzuimverzekering, is onze mening/advies dat SPO De Liemers beter geen verzuimverzekering kan afsluiten maar de eventuele premiebesparing beter kan inzetten voor goede professionele begeleiding vanuit de organisatie op knelgevallen, op inzetbaarheid en re-integratiebudget. Daarnaast is ons advies om vanuit de organisatie deelname aan een collectieve zorgverzekering, gericht op het onderwijs, te stimuleren. Budgetpolissen en gestuurde zorg zoveel mogelijk af te raden. In het vertrouwen u hiermee te hebben geïnformeerd. ing. Henri (C.H.) Damen RIA Senior Account Manager Aon Risk Solutions Aon Verzekeringen Bonnikeplein 18-26 2201 XA Noordwijk The Netherlands Postbus 59, 2200 AB Noordwijk t. +31(0)71 3643126 m. +31(0)6 13817417 f. +31(0)71 3610767 Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 8 van 11
3 Besluitvorming Het voorgenomen besluit van het college van bestuur is om met inachtneming van de huidige cijfers en het advies ter zake per 1 januari 2017 over te gaan op eigen Risicodragerschap Vervanging. Dit voorgenomen besluit is voorgelegd aan de raad van toezicht, die in zijn vergadering van 31 oktober 2016 zijn goedkeuring heeft gegeven. 1 november 2016 is dit voorgenomen besluit besproken in de GMR, ter advisering (oudergeleding) en instemming (personeelsgeleding). De personeelsgeleding heeft haar instemming aan dit besluit gegeven (zie bijlage). 2 november 2016 heeft de bestuurder het voorgenomen besluit omgezet in een definitief besluit en de aanvraag in gang gezet. Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 9 van 11
BIJLAGE 1 Aanvraagformulier Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 10 van 11
BIJLAGE 2 Instemming (P)GMR Eigenaar Stafmedewerker P&O CvB pagina 11 van 11