Een sociaal beleidsinstrument

Transcriptie

1 Een sociaal beleidsinstrument

2 Meer participatie gevraagd: Gemeente: participatie in WMO, WWI, jeugd, sport, vervoer Organisaties wonen, zorg en welzijn: participatie in zorgtaken, leefbare omgeving, ontmoeting Winkeliers: MVO, stimuleren lokale economie, loyalty van klanten Gedragsverandering nodig: maar hoe?

3 Determinanten van gedrag: Antecedenten (instructies, omstandigheden) Behaviour/Gedrag Consequenties (straffen / negeren / belonen) Consequentie 80% bepalend voor gedragsverandering, (antecedenten maar 20%) (M. Rietdijk, 2009)

4 Veranderen van gedrag door beïnvloeden consequenties: Positief gedrag bevorderen: belonen/waarderen Negatief gedrag verminderen: dwang/straffen/negeren (C. Veen, 2004) Belonen is het effectiefste middel (80%) om gedrag te veranderen (M. Rietdijk, 2009)

5 Een sociaal beleidsexperiment: De introductie van een lokale community currency als waarderingstool om maatschappelijk beleid van diverse organisaties op elkaar af te stemmen en te versterken. Positief gedrag en hulp waarderen. Makkelijker om hulp vragen. Dat zichzelf betaalt en in stand houdt. Nieuwe middelen genereren.

6 Community Currency: Lokale munt of ruilmiddel als alternatief voor de Euro. Onafhankelijk van geldeconomie. Faciliteren in plaats van winst maken: geld als middel in plaats van doel. Voor een specifiek doel (sociaal, groen, lokale economie, diensten, etc.). Voor een specifieke groep gebruikers (lokaal, ouderen, mantelzorgers, etc.).

7 Community Currency: Grote variatie maar twee hoofdstijlen: Alternatief voor geldeconomie / banken, betaalmiddel gericht op investeren en ondernemen. Faciliteren sociale doelen, diensten, etc. voor specifieke groep gebruikers (lokaal, ouderen, mantelzorgers, etc.).

8 Ontwikkeld door: Ervarings Partners (NL): Gemeente Tholen (lead partner) Qoin, expertise in community currencies Woningcorporatie Stadlander De Schutse, SVRZ en TWB zorgaanbieders Adviesorganisaties HabiPro en Becx & van Loon Onderzoekspartners: Talma Instituut (VU Amsterdam), NL Thomas More Universiteit, Kempen, B Expert partners: Time2Care, B Spice Innovations Ltd., UK

9

10 En zo werkt het..

11 Positoos? Positoos is het ruilmiddel in de nieuwe sociale economie op Tholen en in Bergen op Zoom. Een positoo is 1 eurocent waard. Met positoos betaal je elektronisch en contactloos, net als met je nieuwste PIN-pas.

12

13 Positoos krijgen: Eric koopt een luxe taart van 12 euro bij de bakker. De bakker waardeert Eric met 60 positoos. Eric spaart ook voor zijn voetbalclub. Zij krijgen automatisch een deel van Eric s gespaarde positoos.

14 Positoos krijgen: Eric betaalt zijn huur automatisch. Hij houdt zijn buurt netjes. De woningstichting waardeert Eric maandelijks met 150 positoos. Eric helpt zijn buurvrouw met haar medicijnen. De thuiszorg waardeert Eric elke keer met 40 positoos.

15 Beheer / bank Sportclub Fanfare Hospice 65+ café Vangnet Waardering Sponsordoel Uitruil Verzilveren Euro s Punten Waarderen Winkel Gemeente Zorg WoCorp Etcetera

16 Positoos ruilen: Buurvrouw Jenny helpt Eric met zijn belastingaangifte. Jenny krijgt hiervoor 450 positoos van Eric. De vrijwilligers van de voetbalclub krijgen 150 positoos per keer dat ze helpen met opruimen.

17 Beheer / bank Sportclub Fanfare Hospice 65+ café Vangnet Waardering Sponsordoel Uitruil Verzilveren Euro s Punten Ruilen Winkel Gemeente Zorg WoCorp Etcetera

18 Positoos verzilveren: De bakker ruilt positoos weer in voor korting op zijn brood. De woningcorporatie ruilt positoos weer in als mensen een brandmelder komen halen. De supermarkt ruilt positoos van de voetbalclub in voor korting op hun boodschappen.

19 Beheer / bank Sportclub Fanfare Hospice 65+ café Vangnet Waardering Sponsordoel Uitruil Verzilveren Euro s Punten Verzilveren Winkel Gemeente Zorg WoCorp Etcetera Winkel Gemeente Zorg WoCorp Etcetera

20 Beheer / bank Sportclub Cultuur Sociaal School Vangnet Waardering Sponsordoel Uitruil Verzilveren Euro s Punten Sociale economie Winkel Gemeente Zorg WoCorp Etcetera Winkel Gemeente Zorg WoCorp Etcetera

21 Positoos: investeren in circulaire sociale economie Multiplier 3 return on investement

22 Kansen voor de wonen, welzijn en zorg: Sociaal domein: sociale economie Waardering van gedrag, lokale consumptie en goede doelen leidt tot cirkel van elkaar versterkende waarderingsstromen (synergie) Instrument maakt participatie in WMO, participatie- en jeugdwet en mobiliteit operationeel Circulaire economie: multiplier effect Waardering helpt mensen over vraagverlegenheid Marktplaats als instrument voor peer-to-peer dienstverlening

23 SROI én besparing: besparing door toename participatie Welke taken kunnen burgers zelf doen? Verbinden van versnipperde initiatieven Organisatie vraag en aanbod via de marktplaats Kosten/baten: business case per activiteit Meer zelforganiserende burgerparticipatie: minder professionele inzet nodig besparing inzichtelijk door ICT (registratie) Maatschappelijke prestaties meetbaar Mantelzorg en vrijwilligerswerk meetbaar en waardeerbaar

24 Kansen voor ondernemers: Ondernemers: lokale economie Loyaliteitssysteem bindt klanten Marketing kanaal via social media en direct media Waardering vloeit terug naar winkelier, óók de waardering van instellingen en organisaties. Versterkt niet alleen 1 winkel maar de lokale ondernemers als groep MVO levert sociaal én economisch rendement op

25 Actuele cijfers na 1 e jaar: 2105 spaarders in Tholen (waarvan 930 Stadlander) 2338 spaarders in Bergen op Zoom (wv 1945 Stadlander) 30 deelnemende winkeliers in Tholen 61 deelnemende winkeliers in Bergen op Zoom Transacties Tholen: Transacties Bergen op Zoom: Totaal omzet 7 mln Positoos( ,-) Saldo spaarders: 4.5 mln Positoos ( ,-) Saldo goede doelen: 2.5 mln Positoos ( ,-)

26 Eerste uitkering aan maatschappelijke spaardoelen: 1. Hospice De Markies Bergen op Zoom ,- 2. Samen Doen in Tholen 4.070,- 3. Stichting Kindervakantiewerk Bergen op Zoom 2.030,- 4. Beweegtuin Ten Anker (Tholen) 1.400,- 5. Jeugdspeelland meerdaagse (St. Maartensdijk) 1.000,- 6. Zorgcoöperatie Anna Zorgt 870,- 7. Stichting Fort Smakelijk Bergen op Zoom 725,- 8. Watersnoodhuis Stavenisse 700,- 9. Stichting Stad in Tholen 680,- 10. Meer Sport in wijk Oost (Bergen op Zoom) 405,-

27 Workshop eerste stappen (exploration): Currency design is geen lineair maar spiraal proces: Verkenning, concept, haalbaarheid, planning, bouwen, testen, evalueren, verbeteren Waarom Aanleiding, probleem, doel: Participatie, economie, inclusie/nivellering, milieu Met wie, schaalgrootte en risico s Stakeholders in kaart brengen Partners, funders, gebruikers Niveau deelname: leiden, integreren, co-partner, sponsor, deelnemer, supporter

28 Workshop eerste stappen (exploration): Wat ga je maken Drie functies geld: Meeteenheid: euro s, uren, handelingen Ruilmedium: zegels, stempels, waardepapier, munten, digitaal (kaart, web, app, etc.) Sparen: wenselijk? -> stimuleren/ontmoedigen Hoe ga je dat bereiken Organisatiestructuur en governance Financiën: opstartkosten en duurzame exploitatie Juridisch en belastingtechnisch ICT toepassingen: registratie, transacties, marktplaats, management info

29