Resultaten Aanbestedingsanalyse 2010

Transcriptie

1 Resultaten Aanbestedingsanalyse 2010 Ten geleide Jaarlijks publiceert de Stichting Aanbestedingsinstituut Bouw en Infra, kortweg Aanbestedingsinstituut, de resultaten van haar analyse van alle openbaar aangekondigde aanbestedingen in Nederland. Voor de analyse van de gegevens over 2010 is in aanvulling op de gegevens van Aanbestedingsinstituut aan EIB opdracht verstrekt om aanvullende gegevens te verstrekken. Deze aanvullende gegevens maken het mogelijk om op onderdelen de bevindingen van Aanbestedingsinstituut nader te kwantificeren naar volume in plaats van de aantallen aanbestedingen die Aanbestedingsinstituut zelf turft. Het EIB rapport heeft ook inzicht geboden in de aantallen inschrijvers en de omvang van de aanbestede projecten. De gegevens van Aanbestedingsinstituut en EIB worden hieronder gecombineerd weergegeven. Daarbij moet opgemerkt worden dat veel van de EIB-gegevens ofwel slechts relevant zijn voor 2010, ofwel gecombineerde gegevens zijn zijn 2009 en 2010 tezamen. Daar waar de cijfers van EIB zijn gebruikt, zijn dus geen trends aan te geven. Het rapport van EIB is beschikbaar via de website van EIB. Er is in deze brief gekozen voor een korte weergave van de belangrijkste bevindingen. De bevindingen worden, tezamen met de grafieken, nog verwerkt in een boekje, dat ruim verspreid zal worden onder aanbestedende diensten. Voorts zullen de gegevens een belangrijke rol spelen bij het symposium dat Aanbestedingsinstituut tezamen met SMI organiseert op 8 september a.s. De belangrijkste bevindingen zijn: 1. Naar volume beschouwd, wordt in 2010 het EMVI gunningcriterium gehanteerd in ruim 60% van het totaal aan openbaar aanbestede opdrachten. Gemeten naar aantallen aankondigingen komen we dit jaar op 18%, tegen 16% in 2008 en 2009; 2. De gemiddelde omvang van een project dat openbaar wordt aanbesteed op basis van het gunningcriterium van de Laagste Prijs bedraagt 1,2 miljoen. Bij het Rijk ligt dat bedrag zelfs op 4,5 miljoen. In deze groep van aanbestedingen, met een dergelijke, gemiddelde projectomvang, is nog veel optimalisatievoordeel te behalen door op basis van EMVI te gunnen; 3. Bijna 50% van alle openbaar aangekondigde aanbestedingen heeft een omvang van ,-. Dat betekent dat de helft van alle aanbestedingen betrekking heeft op opdrachten tot 10% van de Europese aanbestedingsdrempel. Omdat deze groep van aanbestedingen het slechtst in elkaar zit en er het grootste aantal inschrijvingen op komen, zijn hier een hoop kosten te besparen als in al deze gevallen gebruik gemaakt zou worden van bijvoorbeeld een meervoudig onderhandse procedure met maximaal 5 genodigden. Zoetermeer, 29 juni 2011 Stichting Aanbestedingsinstituut Bouw & Infra Joost Fijneman Manager 1

2 Algemene gegevens 2010 Figuur 1 toont het aantal gemeten aankondigingen van aanbestedingen per type aanbesteder in Het totaal aantal aankondigingen ndigingen is met 3007 een fractie kleiner dan in 2009 (3047) de verdeling over de groepen is nagenoeg gelijk. Dankzij het EIB rapport staat in deze figuur tevens vermeld welk aandeel elke groep inneemt in het totale, aanbestede volume van ongeveer 5 miljard Euro. De groep Gemeente eente scoort met 65% van alle aangekondigde aanbestedingen 36% van het totale volume en is daarmee de grootste leverancier van (aanbestede) werken. Uit figuur 1 kan de gemiddelde omvang per aanbesteed project worden afgeleid. Dit gemiddelde is weergegeven in figuur 2. Opdrachten aanbesteed door decentrale overheden zijn met iets meer dan 1 mijoen Euro gemiddeld deld ongeveer 6 keer kleiner dan opdrachten van het Rijk. Figuur 1 2

3 Figuur 2 3

4 Algemene conclusies De grafieken 3 tot en met 8 tonen gegevens die Aanbestedingsinstituut de afgelopen vaker heeft laten zien en behoeven om die reden nauwelijks toelichting. Grote verschillen zijn er niet. Het beeld is in vergelijking met 2010 niet erg gewijzigd: het Rijk lijkt de meest professionele partij omdat het op de meeste kenmerken het best scoort. De decentrale overheden blijven een behoorlijk eind achter. Opvallend is de goede e score van de Schappen: op bijna alle punten scoort deze groep beter. Mogeljik is een verklaring hiervoor te vinden in het feit dat de Waterschappen in 2010 via de Unie van Waterschappen hard gewerkt hebben aan uniformiteit van hun aanbestedingsbeleid. Als dat het geval is, kunnen we voor 2011 van de schappen nog mooiere resultaten verwachten, aangezien de resultaten van de uniformering pas in 2011 naar buiten zijn gekomen. Figuur 3 4

5 Figuur 4 Figuur 5 5

6 Figuur 6 Figuur 7 6

7 Figuur 8 7

8 EMVI uitgeplozen Het aantal EMVI-aanbestedingen is in 2011 licht gestegen. Deze stijging komt geheel ten goede aan de groepen Rijk en Overig. Deze aantallen bij de decentrale overheden zijn gelijk gebleven of, zoals in het geval van de Schappen, zelfs verder afgenomen, zoals blijkt uit Figuur 9. Figuur 10 geeft een nuancering van de gevonden resultaten over In aantallen aanbestedingen uitgedrukt, blijft het aandeel van EMVI als gunningcriterium steken op 18%, zo blijkt uit figuur 9. In volume blijkt datzelfde getal ruim 60% te bedragen! Meer dan de helft van het aanbestede volume wordt dus door middel van EMVI in de markt gezet! De vraag blijft, of er daarmee dus voldoende wordt aanbesteed op basis van EMVI-criteria. Een belangrijke aanwijzing voor het antwoord op deze vraag vinden we in figuur 11. In deze figuur is weergegeven wat de gemiddelde de omvang is van opdrachten die op basis van laagste prijs in de markt worden gezet. De gemiddelde delde omvang van deze projecten is 1,2 miljoen Euro. Bij het Rijk is dit bedrag zelfs 4,5 miljoen Euro! Dat zijn bedragen waarbij het ons inziens alleszins mogelijk is om door middel van kwaliteitscriteria tscriteria een meer optimaal resultaat te verkrijgen. Er is, met andere woorden, nog geen reden te concluderen dat de top van de EMVI-aanbestedingen bereikt is en er blijft op dit punt ruimschoots aandacht voor verbtering gewenst. Figuur 9 8

9 Figuur 10 Figuur 11 9

10 Ontwikkelingen in moderne contractvormen Het voorkomen van innovatievee contractvormen meten we bij Aanbestedingsinstituut pas 2 jaar. Op dit punt zien we juist met name bij de decentrale overheden een en significante toename van het aantal maal dat een moderne contractvorm is gesignaleerd. Ook hier zien we in figuur 13 dat naar volume gemeten de innovatieve contractvormen veel meer bijdragen dan de percentages in aantallen gemeten. Het totaal aandeel el van innovatieve contractvormen is met 45% lager dan dat van EMVI-aanbestedingen, maar dat is te verwachten. De groep EMVi-aanbestedingen anbestedingen bevat immers een zeer groot deel van de aankodigingen van innovatieve contracten én daarnaast nog een aantal traditionele contracten waarbij EMVI is toegepast. Figuur 12 10

11 Figuur 13 11

12 Aanbestedingen < Euro Hoe kleiner de opdracht die wordt aanbesteed, hoe groter de kans dat deze minder professioneel is opgezet. In figuur 15 zijn de verschillen uitgezet tussen nationale en Europese aanbestedingen in de groep gemeenten. Hoewel de omzet- en ervaringseisen in negatieve zin afwijken bij Europese aanbestedingen, scoren deze aanbestedingen op alle andere kenmerken beter dan hun nationale evenknieen. Het ligt in de rede e te veronderstellen dat binnen de groep nationale aanbestedingen (van 0 tot pakweg 5 miljoen Euro) er dezelfde verschillen bestaan. Daarbij zal de groep van 0-10% van het drempelbedrag, dus de groep van aanbestedingen tot , vermoedelijk het slechtst scoren. De vraag is, of dit een significante groep betreft. Het verrassende antwoord vinden we in figuur 14. Een kleine 50% van alle aangekondigde aanbestedingen valt in de groep tot ,-! Op basis van eerder gepubliceerde EIB-cijfers weten we dat gemiddeld in deze groep ook de meeste inschrijvers per project gevonden worden, te weten 9 stuks. Uitgaande van gemiddelde inschrijfkosten van 2500,- in deze groep, komen we uit op een totaal taal van 34 miljoen Euro aan inschrijfkosten aan de zijde van de inschrijvers op een totaal volume van 450 miljoen Euro. Figuur 16 laat dit bedrag zien, alsmede de kosten aan de zijde van de inschrijvers als in plaats van de openbare procedure in al deze gevallen dus voor weken tot gekozen zou worden voor een en onderhandse procedure met 5 deelnemers. Ter vergelijking is weergeven wat de consequenties zouden zijn als gebruik gemaakt zou worden van de schattingen van Significant/SIRA van de totale kosten van een nationale, openbare procedure versus een onderhandse procedure. Figuur 14 12

13 Figuur 15 Figuur 16 13