Kijk eens in het brein!
|
|
|
- Merel Abbink
- 10 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Kijk eens in het brein!
2 Hersenen en taal Hersenen als onderzoeksdomein Cognitief proces als onderzoeksdomein bouwstenen, chemie anatomie localisatie functies fasen en verloop cognitief proces neurale representatie
3 Esterella de Roo Theoretisch taalkundige, leer van Chomsky Dissertatie: Agrammatic grammar, Functional categories in agrammatic speech (1999) onderzoek naar de spontane spraak van patiënten met een afasie van Broca Hogeschooldocent Nederlands en communicatieve vaardigheden, AFM, AC
4 Frenologie 19e eeuw FJ Gall, Spurzheim Knobbels op de schedel duiden functies in de hersenen aan
5 Post mortem onderzoek Paul Broca, 1861 Patiënt Mr. Tan Taalbegrip intact Laesies in frontale kwab Taalcentrum linker hemisfeer Carl Wernicke, 1872 Patiënt spreekt onbegrijpelijke taal Taalbegrip gestoord Laesies in temporale kwab
6 Kleine atlas van de hersenen
7 Onderzoek cognitieve processen Observeren van gedrag, eventueel gekoppeld aan laesiedata Meten van gedrag, bijvoorbeeld reactietijden, eventueel laesiedata Elektrofysiologisch onderzoek in de hersenen Hemodynamsich onderzoek in de hersenen
8 Observeren van gedrag: woordvinding Experiment: Schrijf in één minuut zoveel mogelijk dingen op die je kan eten of drinken.
9 Observeren van gedrag: woordvinding Tijdens experiment mentale lexicon in het langetermijngeheugen doorzocht thematische ordening (semantisch) lukt alfabetisch zoeken ook?
10 Informatie in het mentale lexicon fonologisch: klankvorm morfologisch: bv enk mv semantisch: betekenis syntactisch: bv. transitief ww orthografisch: schrijfwijze onderzoek: cognitieve proces van woordvinding verloopt gefaseerd, informatie komt sequentieel beschikbaar
11 Woordvindingsproblemen bij afasie (1) het is een ding, een dier met een bepaald ding op zijn rug, een uhhh. amnestische afasie TOT- fenomeen laesie in temporale en pariëtale kwab (niet een specifiek gebied)
12 Woordvindingsproblemen bij afasie (2) de krokodil kan het niet vinden want hij heeft die grote poten semantische parafasie taalbegripsstoornis laesie in gebied van Wernicke
13 Woordvindingsproblemen bij afasie (3) een pilschat fonematische parafasie conductie-afasie laesie in corticale structuur die gebied van Broca en Wernicke verbindt
14 Observeren van gedrag, gekoppeld aan laesie-data Conclusies woordvinding: Cognitief proces verloopt in fasen: concept, juiste woordvorm, koppelen klanvorm, uitspreken Evidentie voor fasen is: onafhankelijk van elkaar gestoord verschillende localisatie in de hersenen
15 Meten van gedrag, reactietijden (Schiller) Fasen in woordvinding: Concept Woordvorm Klankvorm Uitspraak KOP kop /k/ /o/ /p/ [kop]
16 Fase van lexicale selectie Concept activeert semantisch gebied van lexicale mogelijkheden: KOP activeert kop glas beker Geactiveerde woordvormen strijden om de voorrang, woordvorm met hoogste activatie wint de lexicale selectie
17 Beïnvloeden lexicale selectie Via hoofdtelefoon bied je een woord aan: [glas] vertraagt lexicale selectie [krant] vertraagt lexicale selectie minder mate van activatie concept auditief kop hoog glas lager ja krant nee ja
![[krant] vertraagt lexicale selectie minder mate van](/docs-images/41/5602482/images/page_17.jpg "activatie concept auditief kop hoog glas lager ja")
18 Lexicale selectie: CMLP experiment ambigue woorden Testzin over hoofdtelefoon (Swinney, 1979): The man saw several spiders, roaches and other bugs (1) in the corner (2) of his room. Letterreeks op scherm op posities 1, 2: (1) spy + ant sneller dan sew (2) ant sneller dan spy
19 Meten van gedrag, reactietijden Experiment: woorden negeren ROOD BLAUW GEEL GEEL ROOD BLAUW p.res/frames.html
20 Kunnen wij dit beter? ROOD BLAUW GEEL GROEN BLAUW GROEN ROOD GEEL GEEL ROOD GROEN BLAUW ROOD BLAUW GEEL GROEN BLAUW GROEN ROOD GEEL GEEL ROOD GROEN BLAUW
21 Stroop-taak Meet een aspect van aandacht: gericht handelen Stimulus = gekleurd woord Response: Automatische reactie = woord lezen Gerichte aandacht = automatische reactie onderdrukken, kleur noemen Localisatie: gebiedje frontale cortex (ACG)
22 ADHD ADHD meer moeite met Stroop-taak, hogere RT, dan controles zonder ADHD Logisch?! ADHD betekent problemen met aandacht ADHD geen probleem met ander aspect van aandacht: gericht kijken + O + QOQ RRORR
23 Methoden tot nu toe Observeren gedrag + laesiedata: Proces woordvinding in fasen (schildpad) Fasen onafhankelijk gestoord Fasen onderscheiden localisatie Meten van gedrag, RT Inzoomen op fase lexicale selectie Productie: activatie semantisch veld Verwerking/begrip: gebeurt hetzelfde Stroop-taak: taal is geautomatiseerd proces
24 Elektrofysiologisch onderzoek
25 ERP onderzoek Hagoort et al. Taak: zinnen lezen die woord voor woord worden aangeboden op een scherm N400 = semantiek P600 = syntaxis
26 Hemodynamisch onderzoek
27 Hemodynamisch onderzoek fmri BOLD-signaal = zuurstofgehalte in bloed Bij activiteit meer zuurstof relatieve signalen niet temporeel PET rcbf = bloedtoevoer Zichtbaar door licht radioactieve vorm van zuurstof Bij activiteit meer bloed relatieve signalen niet temporeel
28 PET onderzoek Indefrey et al. Condities met toenemende syntactische complexiteit Taak: plaatjes beschrijven volgens structuur (W), (NP) of (S)
29 Onderzoek Indefrey et al. geel = activatie in zinnen (S) tov woorden (W) blauw = BA44 groen = activatie die overlapt met BA44
30 Onderzoek Indefrey et al. Ook de NPconditie geeft activatie in zelfde gebied maar minder dan S- conditie
31 Tot slot Cognitieve processen onderzoeken > output van het brein bekijken (gedrag, RT) > in het werkende brein kijken (ERP, fmri) Wat meet je in het brein? > Elektriciteit, zuurstofgehalte, radioactief water Wetenschappelijke methode: hypothese experiment resultaat Interpretatie / conclusie
Psycho- en neurolinguïstiek van meertaligheid. Gastles Esli Struys EhB, opleidingsonderdeel «Psycholinguïstiek» (Dr. H. Stengers) 29 februari 2012
Psycho- en neurolinguïstiek van meertaligheid Gastles Esli Struys EhB, opleidingsonderdeel «Psycholinguïstiek» (Dr. H. Stengers) 29 februari 2012 Esli Struys -assistent Prof. dr. Piet Van de Craen (VUB)
De Hersenen. Historisch Overzicht. Inhoud college de Hersenen WAT IS DE BIJDRAGE VAN 'ONDERWERP X' AAN KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE?
De Hersenen Oriëntatie, september 2002 Esther Wiersinga-Post Inhoud college de Hersenen historisch overzicht (ideeën vanaf 1800) van de video PAUZE neurofysiologie - opbouw van neuronen - actie potentialen
Talking Heads: De Anatomie van de Taal. Rik Vandenberghe K.U. Leuven Dienst Neurologie, UZ Gasthuisberg
Talking Heads: De Anatomie van de Taal Rik Vandenberghe K.U. Leuven Dienst Neurologie, UZ Gasthuisberg 1 Voor 1810 Vicq d Azyr, Traité d Anatomie et Physiology 1786 Diderot et d Alembert, Encyclopedia,
Taal in context. Autisme. Autisme. Overzicht Neurobiological insights into language comprehension in autism: Context matters
Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder
Talking Heads: De Anatomie van de Taal Rik Vandenberghe. Inleiding: Taalprocessen hebben een plaats in de hersenen
Talking Heads: De Anatomie van de Taal Rik Vandenberghe Inleiding: Taalprocessen hebben een plaats in de hersenen De hypothese van het equipotentialisme, die stelt dat de hersenen op hun geheel instaan
Primair progressieve afasie: meer dan taal? neuropsychologie en gedrag
Primair progressieve afasie: meer dan taal? neuropsychologie en gedrag Inge de Koning, Klinisch Neuropsycholoog Erasmus MC Primair progressieve afasie: varianten - Progressieve niet-vloeiende afasie (PNFA)
Samenvatting. Audiovisuele aandacht in de ruimte
Samenvatting Audiovisuele aandacht in de ruimte Theoretisch kader Tijdens het uitvoeren van een visuele taak, zoals het lezen van een boek, kan onze aandacht getrokken worden naar de locatie van een onverwacht
Neurowetenschappen, taal en het onderwijs: Een verstandshuwelijk?
Neurowetenschappen, taal en het onderwijs: Een verstandshuwelijk? Esli Struys, CLIN, VUB Seminarie VLOR, 25 oktober 2012 30-10-2012 1 Overzicht -Mind, Brain, Language & Education (MBLE): mogelijkheden,
Taal en het brein. Neurowetenschappen en taalontwikkeling
Taal en het brein. Neurowetenschappen en taalontwikkeling Deel 1. Geschiedenis van het hersenonderzoek, de architectuur van het brein en de werking van het neuron 2 december 2011, Algemene Taalwetenschap
Taalverwerking in relatie tot geheugen
Taalverwerking in relatie tot geheugen Van fundamenteel onderzoek naar klinische toepassing Vitória Piai Radboud University, Donders Centre for Cognition Radboud University Medical Center, Department of
Methoden hersenonderzoek
Methoden hersenonderzoek Beschadigingen Meting van individuele neuronen Elektrische stimulatie Imaging technieken (Pet, fmri) EEG Psychofarmaca/drugs TMS Localisatie Voorbeeld: Het brein van Broca s patient
ATP. NVLF congres 18 november R. Bastiaanse M.M.V.M. Van Groningen-Derksen S. Nijboer M. Taconis N. Verwegen M.Zwaga
ATP NVLF congres 18 november 2011 R. Bastiaanse M.M.V.M. Van Groningen-Derksen S. Nijboer M. Taconis N. Verwegen M.Zwaga 275,- Verkrijgbaar bij Bohn Stafleu van Loghum Opzet presentatie Wat is het auditief
NEUROFEEDBACK. Ger Loots
NEUROFEEDBACK Ger Loots Netwerktheorie Theorie (Llinas, 2001) Gedistribueerde localisatie van functie Zelfregulatie (arousalregulatie) Juiste activiteit in situatie Underarousal Overarousal Instability
PET snijdt levend brein aan plakjes
Het Parool zaterdag 28 oktober 1995 PET snijdt levend brein aan plakjes door Edith Das Het brein bruist van leven. Hersenafbeeldingstechnieken laten zien hoe de activiteit in verschillende hersendelen
Heeft Transcraniële Direct Current Stimulatie (tdcs) een toegevoegd effect op de afasie behandeling in de sub-acute fase?
Heeft Transcraniële Direct Current Stimulatie (tdcs) een toegevoegd effect op de afasie behandeling in de sub-acute fase? Kerstin Spielmann dr. W.M.E. van de Sandt-Koenderman Prof. Dr. G.M. Ribbers R o
het lerende puberbrein
het lerende puberbrein MRI / fmri onbalans hersenstam of reptielenbrein automatische processen, reflexen, autonoom het limbisch systeem of zoogdierenbrein cortex emotie, gevoel, instinct, primaire behoeften
Het (talen)lerende brein Een inleiding op neuroplasticiteit, tweetaligheid en cognitieve controle
Een inleiding op neuroplasticiteit, tweetaligheid en cognitieve controle Esli Struys, Piet Van de Craen, Eva Migom, MURE, CLIN, Vrije Universiteit Brussel 11 mei 2010, Wetenschapskaravaan 31-5-2010 1 Enkele
Bio (EEG) feedback. Reflecties vanuit de klinische praktijk. Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven
Bio (EEG) feedback Reflecties vanuit de klinische praktijk Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven Neurofeedback -Een vraag uit de spreekkamer- Minimaal 1500 Literatuur 2008 literatuur search
Begrijpend lezen. Cognitieve processen. Cognitieve processen. De ontwikkeling van cognitieve processen en individuele verschillen bij begrijpend lezen
De ontwikkeling van cognitieve processen en individuele verschillen bij begrijpend lezen 1. Wat is begrijpend lezen? Anne Helder 2. Wat weten we over de ontwikkeling van begrijpend lezen? 3. Wat weten
Elektrofysiologische correlaten voor een auditief verwerkingsprobleem bij mensen met dyslexie
Elektrofysiologische correlaten voor een auditief verwerkingsprobleem bij mensen met dyslexie Hanne Poelmans, Heleen Luts, Maaike Vandermosten, Bart Boets, Pol Ghesquière & Jan Wouters ExpORL & Onderzoekseenheid
U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het
Afasie Inleiding Als gevolg van een hersenbeschadiging kan een patiënt te maken krijgen met communicatieproblemen. Deze beperken hem/haar in het uitwisselen van gedachten, wensen en gevoelens. Op de afdeling
Inhoud 1 Functionele anatomie 13 2 Mentale basisfuncties 33
Inhoud 1 Functionele anatomie 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Zenuwweefsel 13 1.2.1 Neuronen 13 1.2.2 Actiepotentialen en neurotransmitters 14 1.2.3 Grijze en witte stof 15 1.3 Globale bouw van het zenuwstelsel
Audiologisch centrum, spraaktaalteam
TOS en Meertaligheid Onderwijsdag 25 mei 2016 Maaike Diender, klinisch linguïst Els de Jong, teamleider spraaktaalteam/logo-akoepedist Audiologisch centrum, spraaktaalteam Gehooronderzoek Logopedisch onderzoek
Op het scherp van de snede
Op het scherp van de snede Naam: Arnaud Vincent Functie: Neurochirurg, ErasmusMC, Rotterdam Neurochirugie Inleiding/geschiedenis functies hersenen methoden/techniek operaties In de hersenen: GLIOMEN Rondom
Comprehension and production of verbs in aphasic speakers Jonkers, Roel
Comprehension and production of verbs in aphasic speakers Jonkers, Roel IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the
De Hemisferische lateralisatie van de hersenen. Een literatuuronderzoek.
De Hemisferische lateralisatie van de hersenen. Een literatuuronderzoek. Van Labeke Peter-Jan Scriptie voorgelegd aan de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, voor het behalen van de graad van Licentiaat
Vvocht in de hersenen gelegen) en niet in de hersenschors
ANATOMIE VAN DE TAAL TALKING HEADS: DE ANATOMIE VAN DE TAAL RIK VANDENBERGHE 1. INLEIDING: TAALPROCESSEN HEBBEN EEN PLAATS IN DE HERSENEN óór 1800 dacht men dat de hersenfuncties gelokaliseerd waren in
Het Afasieteam. Gluren bij de buren 2 oktober 2013. Elsbeth Boxum
Het Afasieteam Gluren bij de buren 2 oktober 2013 Elsbeth Boxum Introductie: - van mij - van jullie Kennisrondje Inhoud van deze presentatie 1. Doelstellingen en uitgangspunten van het afasieteam 2. Samenstelling
Het belangrijkste doel van de studie in hoofdstuk 3 was om onafhankelijke effecten van visuele preview en spellinguitspraak op het leren spellen van
Samenvatting Het is niet eenvoudig om te leren spellen. Om een woord te kunnen spellen moet een ingewikkeld proces worden doorlopen. Als een kind een bepaald woord nooit eerder gelezen of gespeld heeft,
Achtergrond. Achtergrondgeluid. Afasie. Stoornissen van taalbegrip bij afasie en de invloed van liplezen erop 15 04 2010.
Achtergrond Dörte Hessler CLCG, Rijksuniversiteit Groningen [email protected] Taalperceptie = horen + zien Maar hoezo zien? In welke situaties wordt gebruik gemaakt van visuele informatie? Achtergrondgeluid
Intacte maar minder toegankelijke fonologische representaties in dyslexie?
Intacte maar minder toegankelijke fonologische representaties in dyslexie? Evidentie via hersendecodering en connectiviteitsanalyse Bart Boets KU Leuven I.s.m. H. Op de Beeck, M. Vandermosten, S. Scott,
SAMENVATTING Het doel van dit proefschrift is drieledig. Ten eerste wordt inzicht verschaft in het gebruik van directe-rede-constructies (bijvoorbeeld Marie zei: Kom, we gaan! ) door sprekers met afasie.
HOORTRAINING HOREN TUSSEN DE OREN. Train het centrale hoorvermogen voor betere luistervaardigheid in alledaagse omstandigheden.
HOORTRAINING HOREN TUSSEN DE OREN Train het centrale hoorvermogen voor betere luistervaardigheid in alledaagse omstandigheden Rob Drullman 18 & 20 mei 2019 AuDidakt Audicienscongres 1 Inhoud Waarom hoortraining?
VUmc Basispresentatie
Moderne Dementiezorg 24 november 2014 Workshop 4.13: Afasie Inhoud Afasie Taalstoornissen bij dementie Communicatieproblemen in het dagelijks leven Interventie mogelijkheden Casuïstiek Laura Bas, logopedist
Taalverwerking in de Hersenen
Taalverwerking in de Hersenen Het taalvermogen? Frank Wijnen taalwetenschap psychologische functieleer lateraal mediaal dorsaal ventraal Lateralisatie van taal rechtshandige mensen: bij 98% is de linkerhemisfeer
Geest, brein en cognitie
Geest, brein en cognitie Filosofie van de geest en Grondslagen van de cognitiewetenschap Fred Keijzer 1 Overzicht: Wat is filosofie en waarom is dit relevant voor cognitiewetenschap en kunstmatige intelligentie?
Leesproblemen en dyslexie
Leesproblemen en dyslexie Bijeenkomsten Bijeenkomst 1- dyslexie- wat is dyslexie en hoe signaleer je het? Bijeenkomst 2- groep 1-2 : signaleren en begeleiden van potentiele zwakke lezers Bijeenkomst 3:
Integratie van functionele en moleculaire beeldvorming bij de ziekte van Alzheimer
Integratie van functionele en moleculaire beeldvorming bij de ziekte van Alzheimer Achtergrond De ziekte van Alzheimer De ziekte van Alzheimer (Alzheimer s disease - AD) is een neurodegeneratieve ziekte
8. Afasie [1/2] Bedenk tenminste drie verschillende problemen die je met taal zou kunnen hebben (drie soorten afasie).
![8. Afasie [1/2] Bedenk tenminste drie verschillende problemen die je met taal zou kunnen hebben (drie soorten afasie).](/thumbs/28/12818184.jpg "8. Afasie [1/2] Bedenk tenminste drie verschillende problemen die je met taal zou kunnen hebben (drie soorten afasie).")
8. Afasie [1/] 1 Afasie De term afasie wordt gebruikt om problemen met taal te beschrijven die het gevolg zijn van een hersenbeschadiging. Meestal is de oorzaak van afasie een beroerte. Het woord afasie
Taal in het Kleuterbrein EEG in de praktijk
Taal in het Kleuterbrein EEG in de praktijk Nina Davids & Judith Pijnacker - senior onderzoekers Petra van Alphen - projectleider Expertise & Innovatie, PonTeM Taal in het Kleuterbrein Waarom EEG? Wat
Neurale overlap geschreven en gesproken taal. Maaike Vandermosten
Neurale overlap geschreven en gesproken taal Maaike Vandermosten LAW symposium, 22 september 2017 Gesproken taal en lezen Evolutie Ontwikkeling Semantics (meaning) BOOK Orthography (letter strings) Phonology
inhoud Voorwoord... 11 deel i: neurowetenschappen in taal en taalstoornissen... 17 Hst 1: Historisch overzicht van de afasiologie...
inhoud Voorwoord... 11 deel i: neurowetenschappen in taal en taalstoornissen... 17 Hst 1: Historisch overzicht van de afasiologie... 19 1.1. Historiek vóór 1860... 20 1.2. Broca, Wernicke en Lichtheim
De invloed van dementie op meertaligheid
Bachelor thesis De invloed van dementie op meertaligheid Student Puck Visser Studentnummer 3343006 Opleiding BA Taalwetenschap Faculteit Geesteswetenschappen Universiteit Utrecht Docentbegeleider Shalom
hersenziekte van diagnose naar zorg workshop wetenschapsdag ForumC zaterdag 20 april 2013
hersenziekte van diagnose naar zorg workshop wetenschapsdag ForumC zaterdag 20 april 2013 overzicht gezond: structuur en functie, netwerken ziekte diagnostiek casus behandeling religie en brein zorg dilemma
PSYCHOLOGISCHE FUNCTIELEER I. Academiejaar Durk Talsma Kate Ergo HOOFDSTUK 1
PSYCHOLOGISCHE FUNCTIELEER I Academiejaar 2017-2018 Durk Talsma ([email protected]) Kate Ergo ([email protected]) HOOFDSTUK 1 Benaderingen van de menselijke cognitie 1 FUNCTIELEER Deel I HISTORIE De
Marlies Wassenaarl en Peter Hagoortl,2
HET MATCHEN VAN ZINNEN BIJ PLAATJES DOOR BROCA AFASIEPATIENTEN: EEN HERSENPOTENTIAAL STUDIE Marlies Wassenaarl en Peter Hagoortl,2 1 Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek, Nijmegen 2 F.C. Donders
Hoe rekent ons brein?? Recente neurowetenschappelijke inzichten in de ontwikkeling van rekenen en dyscalculie
Overzicht Inleiding Hoe rekent ons brein?? Recente neurowetenschappelijke inzichten in de ontwikkeling van rekenen en dyscalculie Prof. Dr. Bert De Smedt (number sense) Bewerkingen Hersenstructuur en rekenen
Taal en het brein Neurowetenschappen en taalontwikkeling
Taal en het brein Neurowetenschappen en taalontwikkeling Deel 2. Interactie en hersenorganisatie 9 december 2011, Algemene TaalWetenschap 9-12-2011 1 Neuronale organisatie motorische en sensorische cortex
Neurorevalidatie ITON IN VOGELVLUCHT
Neurorevalidatie ITON IN VOGELVLUCHT ITON ITON: instituut voor toegepaste neurowetenschappen Hoofddocent: Dr. Ben van Cranenburgh Inhoud presentatie Cijfers t.a.v. CVA Anatomie,informatieverwerking e.d.
Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.62578
Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.62578 File ID Filename Version uvapub:62578 Belangrijke begrippen final SOURCE
Afasie en werkwoorden
Stem-, Spraak- en Taalpathologie 32.8310/01/1202-105 Vol. 12, 2004, No. 2, pp. 105-116 Nijmegen University Press Afasie en werkwoorden Roelien Bastiaanse en Ron van Zonneveld Graduate School for Behavioral
De neurobiologische basis van leren lezen en dyslexie
De neurobiologische basis van leren lezen en dyslexie ONL congres juni 2011 Anniek Vaessen Literacy and Numeracy group Universiteit Maastricht Lezen en spellen in onze maatschappij LEZEN EN SPELLEN: -school/opleiding
Neurocognitive Processes and the Prediction of Addictive Behaviors in Late Adolescence O. Korucuoğlu
Neurocognitive Processes and the Prediction of Addictive Behaviors in Late Adolescence O. Korucuoğlu Nederlandse Samenvatting De adolescentie is levensfase waarin de neiging om nieuwe ervaringen op te
De ziekte van Alzheimer is een neurodegeneratieve aandoening en de meest voorkomende
Nederlandse samenvatting Ontsteking bij de ziekte van Alzheimer in vivo kwantificatie Achtergrond De ziekte van Alzheimer is een neurodegeneratieve aandoening en de meest voorkomende vorm van dementie.
Psycho- en Neurolinguïstiek: een inleiding
Psycho- en Neurolinguïstiek: een inleiding 13 december 2011 Algemene TaalWetenschap 14-12-2011 1 Esli Struys -assistent Piet Van de Craen -onderzoek in de experimentele neurolinguïstiek -breinontwikkeling
Chapter 13. Nederlandse samenvatting. A.R.E. Potgieser
Chapter 13 Nederlandse samenvatting A.R.E. Potgieser Chapter 13 Nederlandse samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene introductie over de premotor cortex met een focus op betrokkenheid van deze gebieden
De spontane taal van patiënten met restafasie
STEM-, SPRAAK- EN TAALPATHOLOGIE Vol. 18, No. 02, 2013, pp. 13-23 32.8310/02/1813-13 c Groningen University Press De spontane taal van patiënten met restafasie Renate Lindner 1, Elsbeth Boxum 2, Roel Jonkers
Hersenpotentialen als maat voor het menselijk taalvermogen
Stem-. Spraak- en Taalpathologie 0924-7025/93/0204-0213 1993. Vol. 2, No. 4, pp. 213-235 Swets & Zeitlinger Hersenpotentialen als maat voor het menselijk taalvermogen P. Hagoort en C.M. Brown Max Planck
Hoe de rijke leeromgeving bijdraagt aan de ontwikkeling van het kinderbrein! Over de breinontwikkeling van jonge kinderen.
Kinderkoppie, Hoe de rijke leeromgeving bijdraagt aan de ontwikkeling van het kinderbrein! Over de breinontwikkeling van jonge kinderen. Bronnen Breinhype of Breinfeiten? Breinwetenschap Snelle wetenschap
Informatiebrochure Afasie
Informatiebrochure Afasie UZ Leuven 2 Beste familie, deze informatiebrochure bieden wij u aan naar aanleiding van de spraak-, taal - en/of slikproblemen die uw familielid momenteel ondervindt. In deze
Nederlandse Samenvatting. Nederlandse samenvatting Lateralisatie en schizofrenie
Nederlandse samenvatting Lateralisatie en schizofrenie 255 256 De twee hersenhelften, de hemisferen, van het menselijke brein verschillen zowel in vorm als in functie. In sommige hersenfuncties, zoals
Werkgeheugen bij kinderen met SLI. Indeling presentatie. 1. Inleiding. Brigitte Vugs, 19 maart 2009. 1. Inleiding 2. Theoretische achtergrond
Werkgeheugen bij kinderen met SLI Brigitte Vugs, 19 maart 2009 Indeling presentatie 1. Inleiding 2. Theoretische achtergrond SLI, Geheugen, Werkgeheugen 3. Ontwikkeling werkgeheugen 4. Relatie werkgeheugen
RICHTLIJN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING VAN AFASIE
RICHTLIJN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING VAN AFASIE Samenvatting versie voor mensen met afasie en naasten Afasie is een taalstoornis, geen intelligentiestoornis Juli 2017 1 van 23 Inhoud Inleiding... 3 H1:
De Afname, Indexen en Subtests
De Afname, Indexen en Subtests Dé test voor diagnose en evaluatie van taalproblemen bij kinderen van 5 t/m 18 jaar Diagnose stellen Stappenplan om tot diagnose te komen 1. Observatieschaal De Observatieschaal
SOCIALE PRIKKELNAVIGATIE BIJ ASS. Dr. Marcia Goddard Project Manager YoungCapital
SOCIALE PRIKKELNAVIGATIE BIJ ASS Dr. Marcia Goddard Project Manager R&D @ YoungCapital ONS SOCIALE BREIN ONS SOCIALE BREIN ONS SOCIALE BREIN DE AMANDELKERNEN Essentieel voor sociale prikkelverwerking
Woordvindstoornissen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!
Woordvindstoornissen In deze folder wordt beschreven wat woordvindstoornissen zijn. Ook krijgt u adviezen over het omgaan met woordvindstoornissen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs
Anatomische correlaties van neuropsychiatrische symptomen bij dementie
Anatomische correlaties van neuropsychiatrische symptomen bij dementie K.J. Kaland, AIOS klinische geriatrie, Parnassia Groot Haags Geriatrie Referaat 6 februari 2017 Gedragsproblemen bij dementie Behavioral
1. Welke rol heeft Cajal gespeeld in de geschiedenis van de Neurowetenschappen?
Tentamen Neurobiologie 29 juni 2007 9.00 12.00 hr Naam: Student nr: Het tentamen bestaat uit 28 korte vragen. Het is de bedoeling dat u de vragen beantwoordt in de daarvoor gereserveerde ruimte tussen
Speaking of Reading. The Role of Basic Auditory and Speech Processing in the Manifestation of Dyslexia in Children at Familial Risk B.E.
Speaking of Reading. The Role of Basic Auditory and Speech Processing in the Manifestation of Dyslexia in Children at Familial Risk B.E. Hakvoort Samenvatting Dyslexie komt voor bij ongeveer 3 tot 10%
Dementie in de palliatieve fase
Dementie in de palliatieve fase Wie zijn wij? Marielle Rooijakkers Karin van Mersbergen Dementie Verzamelnaam voor een combinatie van symptomen waarbij de hersenen, informatie niet meer goed kunnen verwerken.
Nederlandstalige samenvatting van Gesa S.E. van den Broek (2017). Benefits of memory retrieval: A neurocognitive perspective.
Nederlandstalige samenvatting van Gesa S.E. van den Broek (2017). Benefits of memory retrieval: A neurocognitive perspective. Proefschrift ter verkrijging van de graad van doctor aan de Radboud Universiteit.
Welk neuro-anatomisch netwerk ligt aan de basis van lezen en leesproblemen?
Welk neuro-anatomisch netwerk ligt aan de basis van lezen en leesproblemen? Dr. Maaike Vandermosten Prof. Dr. Pol Ghesquière Prof. Dr. Jan Wouters Dyslexia Collaboration KU Leuven (DYSCO) OVERZICHT 1.
Late fouten in het taalbegrip van kinderen
1 Late fouten in het taalbegrip van kinderen Petra Hendriks Hoogleraar Semantiek en Cognitie Center for Language and Cognition Groningen Rijksuniversiteit Groningen 2 De misvatting Actief versus passief
Masterscriptie: De effectiviteit van cognitief-linguïstische versus communicatieve therapie op het benoemen
Universiteit Utrecht Opleiding MSc Logopediewetenschap Clinical Language, Speech, and Hearing Sciences Masterscriptie: De effectiviteit van cognitief-linguïstische versus communicatieve therapie op het
Veranderend onderwijs. Hersenontwikkeling in de adolescentie. Onderwijs en het brein. Onderwijs en het brein. Waar of niet waar? Waar of niet waar?
Hersenontwikkeling in de adolescentie Dr. Linda van Leijenhorst www.brainandeducationlab.nl Veranderend onderwijs Onderwijs nu ziet er anders uit dan onderwijs in het verleden tegenwoordig 1915 1953 Onderwijs
COMPLEXITEIT EN PLASTICITEIT VAN DE HERSENEN
COMPLEXITEIT EN PLASTICITEIT VAN DE HERSENEN Naam: Klas: Datum: INLEIDING De hersenen kun je zien als het besturingssysteem van je lichaam. Ze ontvangen en verwerken informatie en sturen signalen uit naar
De neurale architectuur van het menselijk taalvermogen
Fundamenten j Neurale architectuur Turennour, M. van, Hagoort, P., & Brown, C.M. (19517). Electrophysiological evidence on the time course of semantic and phonological processes in speech production.journal
2. Wie moet er signaleren dat er een verhoogd valrisico is.
3.7 De van der Brugge Methode Rood Geel Groen binnen de Dementie Het Rood Geel en Groen binnen de Dementie is een methode die in 2011 door Frans van der Brugge is bedacht. Intussen is het in verschillende
Afasie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!
Afasie Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel. Iemand met afasie heeft moeite met het uiten en het begrijpen van de taal. In deze brochure leest u wat afasie inhoudt en vindt u een aantal
Kijken in puberhersenen. Laura van der Aar Miranda Jansen Eduard Klapwijk
Kijken in puberhersenen Laura van der Aar Miranda Jansen Eduard Klapwijk Pubergedrag Risicogedrag en hersenonderzoek Het puberende brein onder de loep Eduard Klapwijk [email protected] Adolescentie:
Inhoud Inleiding Hoofdstuk 1 Normale taalontwikkeling Hoofdstuk 2 Ontwikkelingsdysfasie
Inhoud Inleiding 11 Hoofdstuk 1 Normale taalontwikkeling 15 1.1 Taalontwikkeling: een multidimensioneel gebeuren 16 1.2 Componenten van de taalontwikkeling 18 1.3 Fasen in de taalontwikkeling 21 1.4 Besluit
Communicatie is meer dan spreken: Over communicatie met mensen met cognitieve gevolgen na niet aangeboren hersenletsel
Communicatie is meer dan spreken: Over communicatie met mensen met cognitieve gevolgen na niet aangeboren hersenletsel Communicatie en hersenletsel: begrijpen wij elkaar? September 2010 Voorstellen Vakantie
Deel 1 Gebruik van het computerprogramma Behandeldoelen tos. 2 Stappen bij het opstellen van een behandelplan 29
Inhoud Inleiding 15 Deel 1 Gebruik van het computerprogramma Behandeldoelen tos 1 Het computerprogramma 23 1.1 Inleiding 23 1.2 Doel van het computerprogramma Behandeldoelen tos 23 1.3 Doelgroep en gebruikers
Stoornis of breder? De stoornis beschrijven De 5 aspecten in een handzaam schema! Casuïstiek Conclusie
Overzicht diagnostisch instrumentarium spraak-taalonderzoek Edith Hofsteede-Botden Rianneke Crielaard Kentalis Sint-Michielsgestel Team Spraak-Taal Overzicht diagnostisch instrumentarium spraak-taalonderzoek
Comprehensive Aphasia Test (CAT) CAT workshop juni 2014. Evy Visch-Brink
Comprehensive Aphasia Test (CAT) CAT workshop juni 2014 Evy Visch-Brink Dutch version CAT Comprehensive Aphasia Test, 2004 Kate Swinburn, Gillian Porter, David Howard CAT-NL, 2014 Evy Visch-Brink, Dorien
Sandra Veenstra. www.bsl.nl
Sandra Veenstra www.bsl.nl De toepassing van EMDR bij somatische klachten zoals chronische pijn Sandra Veenstra Jaarbeurs Utrecht, 27-09-13 Lichamelijke klachten geschikt voor behandeling met EMDR Wanneer